zdjęcie na okładce:

Roksana Mizińska

korekta:

Anna Strakowska

współpraca:

Tomasz Bruch

© copyright by Andżelika Ratajczak, Krzysztof Weder 2025

© copyright by Pan Wydawca 2025

ISBN 978-83-68622-29-4

wydanie 1

Gdańsk 2026

Pan Wydawca sp. z o.o.

ul. Wały Piastowskie 1/1508

80-855 Gdańsk

PanWydawca.pl

Fragment

2019

2019–2020

2020–2021

2022–2023

Zakończenie

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

2019

1.

Otworzył oczy i zobaczył morski bezkres, nad którym powoli wstawał nowy dzień. Ciemny granat ustępował miejsca pomarańczowo-różowej łunie, rozciągającej się na wschodzie. Postrzępione chmury powoli płynęły po niebie, zwiastując brak opadów i kolejny dzień wysokich temperatur. Gdyby nie to, że świadomie zgodził się na tę podróż, mógłby uchodzić za bohatera amerykańskiej komedii, który wieczorem bawi się z kolegami w barze, a następnego dnia budzi się po drugiej stronie globu, zastanawiając się, jak do cholery tutaj trafił.

Przekręcił głową w drugą stronę i zobaczył wciąż jeszcze ciemne niebo, które było dowodem ucieczki nocy: daleko na zachód, poza horyzont nieuchwytny dla człowieka. Ślad, jaki pozostawiał po sobie prom, dość szybko ginął pod naporem naturalnego ruchu fal. Przyszło mu do głowy, że zatonięcie Titanica musiało być przerażające. Najpierw kilka godzin krzyków, wrzasków umierających i makabrycznych odgłosów, łamiącego się w pół statku, a później potworny kontrast: niczym niezmącona cisza oceanu, który pochłonął i zagarnął wszystko, ukrywając w swoich głębinach potworne tajemnice, pozostawiając jedynie żałobne pluski wioseł o taflę wody, resztki ocalałych rozbitków.

Choć morze było spokojne i ciche, a szum mógłby działać usypiająco, poczuł kolejną falę mdłości. Stłumił ją, kilkoma szybkimi połknięciami resztki śliny, która z trudem przedzierała się przez zaciśnięte gardło. Był gotów jechać dłużej i płacić więcej za przejazd, byleby uniknąć płynięcia promem, ale nikt nie chciał go słuchać. Dla pozostałych liczył się tylko zysk: pracować jak najdłużej, zarobić jak najwięcej i wrócić jak najszybciej. Po części ich rozumiał: mieli domy, żony i dzieci do utrzymania. Często byli jedynymi żywicielami rodziny. On nie miał nic.

Oparł czoło o chłód metalowej poręczy. Kilkoro mężczyzn za jego plecami rozmawiało wystarczająco głośno, aby przekrzyczeć dźwięk promu, przedzierającego się przez Morze Bałtyckie. Mówili po polsku, od prawie czterech lat byli jego współpasażerami i kolegami z pracy, a mimo to nie miał pojęcia, jak mają na imię ich żony, gdzie dokładnie mieszkają, ile dzieci czeka na nich w domu ani co lubią robić w wolnym czasie. Daleko mu było do nieśmiałości albo introwertyzmu – po prostu nie był zainteresowany.

Poczuł klepnięcie w plecy.

– Krzychu, masz pożyczyć fajki?

Bez słowa wyciągnął z kieszeni paczkę papierosów i podał mężczyźnie. Przez cały czas nie odrywał wzroku od morskich fal.

– Całą? Chciałem tylko jednego papieroska…

– Bierz całą.

– Dobra… Dzięki – odpowiedział mężczyzna i wrócił do kolegów, toczących głośną rozmowę za plecami Krzyśka.

Nie obchodziło go, za kogo go uważają. Od dziecka niewiele robił sobie z uwag, komentarzy czy opinii innych ludzi. Od przejmowania się tego typu sprawami zawsze była siostra. To ona wyciągała go siłą ze śmietnika, w którym jako dziecko bawił się w „odkrywcę skarbów”, albo biegał po osiedlu w różowym stroju wróżki. To ona mówiła: „Zachowuj się, ucz pilnie, bądź grzeczny i nie rozrabiaj, bo mi cię opieka zabierze!”, kiedy wychodził z domu do szkoły. To ona urządzała mu wykłady i prawiła kazania, gdy jako nastolatek wracał zbyt późno i pachniał tanim winem oraz jeszcze tańszymi papierosami. Wtedy buntował się, kłócił, krzyczał i wierzgał, jak dzikie zwierzę schwytane w klatkę kłusownika. Teraz – kilkanaście lat później – wiedział, że zachowanie siostry wynikało z miłości, troski i lęku przed stratą najbliższych, których nie miała zbyt wielu.

Podniósł głowę. Metalowa barierka odcisnęła czerwony ślad na jego czole. Port w Gedser zamajaczył na północy cienką kreską stałego lądu, odcinającego się na jaśniejącym horyzoncie. Odetchnął na myśl, że jego męki niebawem dobiegną końca – przynajmniej te związane z drogą morską, bo opuszczenie promu oznaczało, że niebawem dotrą na miejsce i rozpoczną kolejne trzy tygodnie pracy w Danii. Kiedyś były wybawieniem. Czuł się jak pieprzony zdobywca świata, który właśnie wspiął się na boski Olimp. Teraz jednak bliżej mu było do Prometeusza, Syzyfa, Dedala albo innej postaci, która początkowo piła ambrozję i chełpiła się zwycięstwami, a ostatecznie skończyła tragicznie.

Przypomniał sobie kultowy film, który zrobił na nim ogromne wrażenie, gdy był nastolatkiem. W jednej ze scen główny bohater musi zdecydować, którą tabletkę połknie: niebieską czy czerwoną? Pierwsza sprawi, że wróci do bezpiecznej i komfortowej codzienności, ale będzie żył w iluzji. Dzięki drugiej natomiast pozna przerażającą prawdę na temat świata i rzeczywistości, ale jednocześnie będzie wolny. Wtedy, jako nastolatek, nie miał wątpliwości, że połknąłby czerwoną tabletkę. Mówił nawet kolegom, że „liczy się tylko wolność” i „w dupie ma system i oczekiwania świata”. Po kilkunastu latach tkwił jednak dalej w Matrixie, który karmił go niebieskimi tabletkami, a on nie miał pojęcia, jak się z tego uwolnić ani nawet gdzie szukać czerwonych alternatyw.

Bardzo cicho zaśmiał się pod nosem i poczuł gorzki smak swojego położenia, a także podchodzącej do gardła kolacji. Kilka razy przełknął ślinę, ale było za późno. Zwymiotował za burtę resztkami jedzenia, które zbryzgały powierzchnię wody i bardzo szybko zniknęły z pola widzenia. Chusteczką otarł usta i odwrócił się w stronę pokładu. Jeden z mężczyzn wystawił kciuk w górę.

– Dzięki, Krzychu! Przez ciebie zarobiłem pięć dych. Jako jedyny obstawiłem, że będziesz rzygał.

– To chyba jakiś procent mi odpalisz, co?

Jego komentarz spotkał się ze śmiechem kolegów.

2.

Obudziła ją niechęć. Sprawdziła godzinę w telefonie. Westchnęła i podniosła się z łóżka. Cicho stęknęła, gdy zastygłe stawy kolanowe wydały z siebie donośny huk. Rozprostowała nogi. Kilka razy pokręciła głową i rozmasowała szyję. Od kilku miesięcy obiecywała sobie, że pójdzie na masaż, ale wciąż znajdowała wymówki. Wsunęła stopy w różowe i włochate kapcie. Owinęła ciało miękkim szlafrokiem z pluszu i wyszła z sypialni.

Promienie słońca wpadały przez okna i osiadały na przeciwległej ścianie salonu. Cienie kwiatów, stojących na parapecie, wyglądały jak dzieło malarza. Chciała się uśmiechnąć do tego widoku, ale ziewnięcie pozbawiło ją tej przyjemności. W kuchni włączyła czajnik, wyciągnęła ulubiony kubek z napisem „Super babka” i wsypała do niego łyżeczkę kawy. Zamierzała odstawić pojemnik na swoje miejsce, ale zawahała się i dorzuciła jeszcze jedną porcję. Oglądanie zaległych odcinków „Damy w czarnym welonie” do drugiej w nocy miało swoje konsekwencje.

Szum czajnika elektrycznego wypełnił ciszę. Szurając kapciami o drewnianą podłogę, przeszła przez korytarz i weszła do pokoju córki. Delikatnie, ale stanowczo kilkukrotnie dotknęła jej ramienia, doskonale wiedząc, że zanim wstanie na dobre, będzie musiała budzić ją jeszcze dwukrotnie. W tym czasie woda była gotowa. Zalała nią czarny proszek w kubku. Kuchnia natychmiast wypełniła się aromatem kawy. Pociągnęła nosem i ziewnęła kolejny raz. Pomyślała, czy możliwe jest wdychanie kofeiny przez nos, ale szybko odrzuciła tę hipotezę.

W łazience doprowadziła się do porządku. Letni prysznic, golenie nóg, balsamowanie ciała, pielęgnacja twarzy, mycie zębów, układanie włosów, robienie makijażu, a podczas opróżniania pęcherza i jelit, przeglądanie Facebooka i sprawdzanie, kiedy odbędzie się kolejna transmisja u dziewczyn. Krótki post informował: „Dziś wyjątkowo wcześniej o czternastej”. Zaklęła cicho pod nosem. W tym czasie będzie zmieniała pościel kolejnemu pacjentowi, uzupełniała kartotekę albo użerała się z młodymi lekarzami, którzy ledwo potrafią dobrać poprawne dawkowanie leków, a myślą, że są „panami szpitala”.

Wciąż wypierała, że wpadła w sidła uzależnienia. Gdyby jednak nawet głębiej się nad tym zastanowiła, nie pamiętała, kiedy dokładnie to wszystko się zaczęło. Mogła jedynie strzelać, że doszło do tego mniej więcej wtedy, gdy pojawiły się pierwsze zmiany i problemy w pracy, a ona zaczęła szukać odskoczni od rzeczywistości. O transmisjach na Facebooku dowiedziała się przypadkowo od przyjaciółki. Spotkała się z Eweliną na kawie, pochwaliła jej nową bluzkę, a przyjaciółka odparła, że „kupiła za grosze na transmisji”. Wtedy nie wiedziała, o jakie transmisje chodzi, ale jeszcze tego samego dnia – po spotkaniu w kawiarni – zajrzała na Facebooka i odkryła zupełnie nowy świat, w którym ubrania kupuje się nie w sklepach, ale w trakcie transmisji na żywo.

Przez bardzo długi czas była tylko obserwatorem: niczego nie kupowała ani nie komentowała, tylko oglądała jak ulubiony serial na Netflixie. Z czasem jednak coraz bardziej stawała się częścią tej społeczności. Pierwsze komentarze pisała drżącymi dłońmi, obawiając się oceny prowadzących kobiet i innych widzów. Gdy jednak w odpowiedzi na swoje komentarze, spotykała się wyłącznie z serdecznością, nabierała coraz większej pewności siebie. Stawała się jednym z najbardziej zaangażowanych widzów: nie jednej, ale wielu transmisji. Zdarzało się, że pół dnia spędzała na oglądaniu kolejnych prezentacji i sprzedaży ubrań. Prowadzące witały się z nią jak z serdeczną koleżanką, przez co miała poczucie przynależności, które utraciła po zmianach w pracy i reorganizacji personelu w szpitalu.

Pierwsze ubrania kupowała z potrzeby „odwdzięczenia się dziewczynom za robienie transmisji” – przynajmniej tak to sobie tłumaczyła. Gdy po zakupie słyszała: „Dziękuję, Andżelika! Na ciebie zawsze można liczyć!”, rosło jej przekonanie, że robi coś dobrego i służy dobru „całej społeczności”. Każdy tego typu komentarz powodował w jej organizmie wyrzut dopaminy i serotoniny: karmiła się tymi nagłymi przypływami szczęścia i zastrzykami przyjemności, które tak bardzo kontrastowały z szarą rzeczywistością i trudną sytuacją zawodową w szpitalu. Pierwsze symptomy, świadczące o tym, że może mieć problem, dostrzegła wtedy, gdy nowe ubrania, które zamówiła, nie mieściły się do szafy. Niektóre z nich nie były nawet w jej rozmiarze. Dalej jednak przekonywała siebie, że „robi to z wdzięczności”. Kiedy natomiast Ewelina patrzyła na nią zaniepokojonym wzrokiem, odpowiadała, że „potrzebuje trochę rozrywki i wszystko ma pod kontrolą”.

Wyszła z łazienki. Zanim wróciła do kuchni, nastąpiło drugie budzenie córki. Tym razem już nie ściszała głosu. Dodatkowo otworzyła okno. Rześkie powietrze rozwiało nocny zaduch. Vanessa zakryła głowę kołdrą. Zostawiła córkę, wiedząc, że kiedy przyjdzie tutaj następny raz, będzie musiała przeprowadzić „terapię szokową”, polegającą na zdjęciu kołdry i łaskotkach. W kuchni czekała na nią kawa o temperaturze „w sam raz do picia”. Biorąc pierwszy łyk, pomyślała o bracie, który według jej wyliczeń o tej porze powinien już opuścić prom i jechać dalej w głąb Danii razem z innymi mężczyznami. Miała nadzieję, że tym razem spokojnie zniósł morską podróż i nie zwrócił zawartości żołądka.

Czasami zazdrościła bratu życia, które wiódł. To uczucie nasiliło się w ostatnich miesiącach, odkąd stary personel szpitala zaczął być zwalniany przez zewnętrzną firmę, odpowiedzialną za kadry. Nie mówiła tego głośno, ale bywały dni, w które myślała: „Ja też tak chcę! Ja chcę tak jak Krzysiek!”. Nieprzywiązany do jednego miejsca, bez żony i dzieci, pracujący w innym kraju i zarabiający dobre pieniądze, wydawał się taki wolny i niczym nieograniczony. Dzisiaj mógł być w Polsce, jutro w Danii, a pojutrze na drugim końcu świata: w Ameryce albo Australii. Mógł robić, co chciał i nie musiał nikogo pytać o zdanie. Sprawiał wrażenie człowieka, który może wszystko: wprost przeciwnie do tego, co myślała o sobie.

Jako dziecko i nastolatka, żyjąca w PRL-u, marzyła o „wielkim świecie” i „wspaniałej Ameryce”. Polska – pod butem Sowietów – wydawała się krajem szarym, zacofanym, wybrakowanym i uciemiężonym. Bardziej przypominała „slumsy Europy” lub „przedsionek ZSRR”, niż odrębny kraj o stabilnej sile. W przeciwieństwie jednak do swoich koleżanek z tamtego okresu, akceptowała swoje położenie. Zdarzało jej się fantazjować o „wymarzonej Ameryce”, ale twardo stąpała po ziemi i brała pod uwagę – z uśmiechem na ustach – że całe życie spędzi w Polsce i nie będzie tego żałowała. Lubiła swój kraj i miasto – nawet wtedy, gdy była wytykana palcami na ulicy, kiedy rodzice upijali się do nieprzytomności i żebrali przed sklepami na wódkę, a ona nie miała, jak wykarmić piątki małych braci.

Krzysiek był zawsze wolnym duchem. Odkąd tylko nauczył się chodzić, wydeptywał własne ścieżki. Lubił niezależność. Miewał problemy z dostosowaniem się do zasad i norm. Kiedy mówiła mu: „Nie rób tego!”, istniało ogromne prawdopodobieństwo, że zrobi właśnie „to”, gdy tylko straci go z oczu. Jednocześnie od początku wykazywał silne skłonności rodzinne oraz opiekuńcze. Pomimo licznych młodzieńczych wybryków praktycznie zawsze mogła na nim polegać. Był dojrzały i odpowiedzialny – jeszcze na długo zanim formalnie stał się dorosły. Nie była jednak tym zaskoczona. Jako dziecko wychowywał się w domu bez rodziców.

Popijając kawę, rozmyślała o rodzinie i przeszłości. Nie miała pojęcia, jak to możliwe, ale ostatecznie wszystko dobrze się skończyło. Bracia wyrośli na zdrowych i dojrzałych mężczyzn – część założyła rodzinę i prowadzili własne życie w kraju lub za granicą. Ona natomiast urodziła dwójkę wspaniałych dzieci: Kornel był już nastolatkiem, a Vanessa we wrześniu rozpoczynała pierwszą klasę podstawówki. Mąż pracował we Włoszech. Miała wokół siebie bliskich, przyjaciół i znajomych: starych i nowych. Jej życie teoretycznie uchodziło więc za idealne, a mimo to miewała „poczucie braku sensu” i „tęsknoty za wolnością, której doświadczał Krzysiek”. Ewelina mówiła złośliwie, że „przechodzi kryzys wieku średniego”. Brała pod uwagę, że to sprawka hormonów, ale jednocześnie zastanawiała się, że być może potrzebuje zmian i wyznaczenia nowych celów w życiu, które nie sprowadzają się wyłącznie do wychowywania dzieci, utrzymywania domu i pracowania w szpitalu?

Przygotowała płatki z mlekiem. Zrealizowała trzeci etap budzenia córki – ostatni i najskuteczniejszy. Mieszkanie wypełniło się śmiechem siedmioletniego dziecka i jego mamy. Nie ukrywała, że Vanessa jest promykiem jej codzienności. To z nią spędzała najwięcej czasu. Radek wracał do Polski średnio co dwa miesiące, Krzysiek ciągle wyjeżdżał do Danii. Kornel, jak to nastolatek, więcej czasu spędzał z kolegami. W takich okolicznościach to właśnie córka była dla niej największym nadawcą i odbiorcą miłości, czułości, opieki, bezpieczeństwa oraz troski.

Kiedy jadła płatki, ekscytowała się nadchodzącym przedstawieniem na zakończenie roku szkolnego. Miała najdłuższy wierszyk ze wszystkich dzieci. Nauczyła się go na pamięć w ciągu jednego popołudnia.

Patrzyła na córkę z miłością i podziwem. Doceniała w niej inteligencję i bystrość. Nauczyciele mówili z dumą, że „Vanessa jest jednym z najzdolniejszych dzieci w zerówce”. Gdy miseczka była już pusta, oznajmiła, że „dziś sama wybierze strój do szkoły”. Andżelika nie protestowała, a kiedy córka kompletowała swój ubiór, zrobiła jej kanapki i sama przygotowała się do pracy.

Tuż przed wyjściem z mieszkania, spojrzała na Vanessę.

– Siku zrobione?

– Wytrzymam.

– Wstrzymywanie nie jest zdrowe.

– No dobra… – przewróciła oczami i zrzuciła tornister na podłogę.

Córka weszła do łazienki. Andżelika założyła buty. Podniosła głowę. Trafiła wzrokiem na swoje odbicie w lustrze. Przyjrzała się swojej twarzy. Delikatne zmarszczki znaczyły skórę. Przypominały o wszystkich troskach, zmartwieniach i traumach, które w sobie nosiła. Włosy nie były tak lśniące jak dawniej, a odrosty świadczyły, że pora na kolejne farbowanie. Cienie pod oczami mówiły o zmęczeniu. Rysy podbródka i szczęki nie były tak delikatne jak kiedyś. Plecy nieco przygarbione, ramiona lekko skulone do środka, a usta jakby mniej jędrne. Pomimo tylu zmian wciąż widziała w sobie jednak tamtą młodą Andżelikę: pełną nadziei i życia, energiczną i otwartą na świat, a przede wszystkim radosną i potrafiącą radzić sobie z wieloma przeciwnościami losu.

– Vanessa, musimy wychodzić!

– Już idę.

Przypomniała sobie, jak rozpoczynała pracę w szpitalu. Wtedy również – przed wyjściem z mieszkania – patrzyła na swoje odbicie w lustrze. Zastanawiała się, co przyniesie przyszłość? Czy piekło, którego doświadczała, kiedyś się skończy? Jak sobie poradzi z wychowaniem braci? Wspomnienie było tak silne, że przez jedną krótką chwilę obawiała się, że gdy zajrzy do kuchni, zobaczy stertę brudnych naczyń w zlewie, pustą lodówką i kilka opróżnionych butelek wódki pod stołem. Tamten dom – melina z rodzicami alkoholikami, głodem, biedą i smrodem – odszedł jednak na dobre.

Poczuła jednak ukłucie tęsknoty za tym, co było. W dawnych czasach nie było tylko „złych momentów”. Tęskniła za czasami, w których z uśmiechem na ustach biegła do szpitala, bo wiedziała, że spotka w nim koleżanki: starą i poczciwą przełożoną, młodą i wygadaną Alicję, niegryzącą się w język Asię czy zawsze pomocną Renatę. To również dzięki nim przetrwała trudne chwile młodości, a teraz wszystkie odeszły: albo z tego świata, albo z miasta, albo z jej życia. Zniknęły podobnie jak dobre chwile w szpitalu, do którego zawitały „modernizacje” i „zmiany”, dla których nie liczyły się ludzie, tylko cyferki i statystyki.

– Jestem!

– Idziemy?

Wzięła Vanessę za rękę i otworzyła drzwi. Wyszły z mieszkania. Całą drogę do szkoły córka opowiadała jej o najnowszym odcinku bajki. Ekscytowała się nim tak, jakby nie istniało nic innego w życiu. Radosny głos córki towarzyszył jej jeszcze długo po tym, gdy zostawiła ją w szkole.

3.

Nie mógł powiedzieć, że „wraca do domu”, bo go nie miał. Co najwyżej wracał do mieszkania siostry, w którym się wychował. Prawdziwy „dom”, rozumiany nie tylko jako budynek, ale ludzie i towarzyszące mu emocje oraz uczucia, los pozwoli mu dopiero stworzyć.

Nie miał więc miejsca, które napełniałoby go pełnym bezpieczeństwem, poczuciem własności czy swojej przestrzeni. Dzielił pokój razem z Kornelem, w którym nocował na czas pobytu w Polsce. Czuł się nomadem, krążącym po świecie i szukającym siebie oraz swojego miejsca. Niektórzy patrzyli na niego z podziwem i zazdrościli życia, które wiódł. Rodzina albo znajomi z kraju mówili: „Ty to masz wolność! Co byśmy dali, żeby mieć tak samo”. Poniekąd ich rozumiał. W końcu nie mówił im o swoich emocjach, a oni nie czytali jego myśli.

Na początku był bardzo dumny ze swojego życia i wyborów, które podejmował. Zdarzało mu się nawet chełpić swoim położeniem. Patrzył z pobłażliwością na koleżanki i kolegów z miasta, którzy zakładali rodziny i osiadali w jednym miejscu. Widział ich strudzone twarze, zmęczone wielogodzinną pracą, wychowywaniem dzieci i życiem w małym mieście. Był przekonany, że on sam wiedzie życie ciekawsze i bardziej ekscytujące – takie, które widziane na Instagramie, wywołuje tęsknotę i pytania: „Dlaczego ja tak nie mogę?!”. Myślał, że brak zobowiązań wobec kogokolwiek to wolność. Nie zorientował się w porę, że płaci cenę w postaci samotności.

– Jurek, podkręć radio! – zawołał ktoś z tylnego siedzenia.

Kierowca busa spełnił jego życzenie. Głos piosenkarza stał się głośniejszy.

„Mój jest ten kawałek podłogi

Nie mówcie mi więc, co mam robić!

Mój jest ten kawałek podłogi

Nie mówcie mi więc, co mam robić!”

– Wolne, panowie! Mamy, kurwa, wolne! – krzyknął ktoś inny.

Odpowiedziały mu śmiechy i radosne okrzyki.

Z okolic Kopenhagi w Danii, przez Rostock w Niemczech, aż do Korłowa w Polsce. Prawie siedem godzin podróży – w tym znów dwie godziny promem, na którym modlił się, żeby nie wyrzygać obiadu albo nie umrzeć jak Rose i Jack na Titanicu. Pokonywał tę samą trasę od prawie czterech lat: zmieniały się tylko pory roku, kierowcy busa, a czasami również współpasażerowie, skuszeni wizją atrakcyjnych zarobków w Danii, nieporównywalnie wyższych do tych w Polsce.

Na pracę za granicą namówili go bracia: Boguś i Adrian. Obaj szybko wyjechali z Polski – praktycznie tuż po tym, gdy przekroczyli dwudziesty rok życia. Od początku przekonywali go, aby do nich dołączył, ale nie był na to gotowy. Najpierw chciał być blisko siostry, potem poznał dziewczynę i uważał, że coś z tego będzie (ostatecznie rozstali się przy dźwięku, wiadomości na Messengerze), a na końcu przekonywał siebie, że dobrze wiedzie mu się w Polsce. Tak naprawdę jednak bał się opuszczać kraj i wyruszyć w nieznane. Zanim więc trafił do Danii, pracował jednocześnie jako kierownik sklepu w Stokrotce i aparatowy procesów chemicznych w Szczecinie. Weekendami natomiast pomagał jeszcze koleżance w Żabce.

Kiedy wreszcie zorientował się, że dłużej nie może pracować kilkanaście godzin dziennie i musi poszukać czegoś za granicą, jego bracia – Boguś i Adrian – przenieśli się już z Danii do Norwegii. W tym czasie ich kontakt stracił na wcześniejszej intensywności. Pozostawali w dobrych stosunkach, ale pisali ze sobą rzadko, a rozmawiali jeszcze rzadziej, tłumacząc się „pracą”, „brakiem czasu” i „obowiązkami” – najczęstszymi wymówkami dorosłych. To jednak od nich otrzymał kontakt do polskiej firmy w Danii. Dzięki ich poleceniu już kilka tygodni później zaczął pracować na budowach w całej Danii: od Kopenhagi, przez Odense i Esbjerg, aż po Aalborg.

– Krzychu, uśmiechnij się! – Mężczyzna, siedzący obok, klepnął go w ramię. – Tydzień wolnego!

Wszyscy przypominali dzieci, wracające z zielonej szkoły, które nie mogą się doczekać, aż wrócą do domu, przytulą bliskich, wezmą ciepły prysznic i wyśpią się w swoich łóżkach.

Przez przyciemniane szyby dziewięcioosobowego busa widział przygaszone promienie słońca, które doskonale oddawały to, co działo się w jego głowie. Czuł się stłumiony: wracał do Polski, ale nie potrafił się z tego cieszyć. Czekał go tydzień wolnego od wymagającej pracy dekarza, ale trudno było mu dostrzec w tym pozytywy. Dookoła słyszał kolegów, którzy wyczekiwali spotkania z rodzinami, żonami i dziećmi. Niektórzy opowiadali sprośne żarty, ale ich oczy błyszczały z tęsknoty za bliskimi. Z bólem serca zdawał sobie sprawę, że na niego tak naprawdę czeka tylko siostra. Nie miał ukochanej, która wypatrywałaby jego powrotu, patrząc przez okno mieszkania. Jedyne, co miał, to samotność i nawracający ból pleców.

Opuścił busa jako jeden z ostatnich. Większość wysiadła w Szczecinie. Rozprostował zesztywniałe nogi, zabrał torbę z bagażnika i pożegnał się z kierowcą. Kilkanaście sekund później samochód zamienił się w dwa czerwone punkciki, malejące w oddali. Po chwili znikły i one. Nie licząc bezdomnego kota, obgryzającego resztki jedzenia przy śmietniku, został sam przy pustej ulicy. Dochodziła północ. Miasto spało. Rozejrzał się po osiedlu. W kilku oknach widział żółte światło albo niebieski blask ekranu. Wciągnął do nosa ciepłe, letnie powietrze, które pachniało dojrzewającym zbożem, kwitnącym jaśminem i wilgocią. Ponad jego głowa świeciły gwiazdy. Widział setki małych punkcików, które w dawnych czasach wskazywały żeglarzom drogę do domu.

Chwycił torbę i ruszył w kierunku klatki schodowej. Na drzwiach wisiała kartka, informująca o przeprowadzanej kontroli wentylacji i kominów. Data wskazywała, że termin minął dwa tygodnie temu. Wszedł po schodach na drugie piętro. W mieszkaniu pachniało zastygłym powietrzem. Otworzył okna w pokoju, wpuszczając do środka świeży powiew nocy.

Choć był zmęczony podróżą i trzytygodniową pracą w Danii, zajmującą mu minimum dziesięć godzin każdego dnia, nie mógł zasnąć. Wiercił się pod kocem przez kilkanaście minut, wpatrując się w projekcje własnego umysłu. Wyobraźnia podsuwała mu wizje, pytające, jakby to było, gdyby nie witała go ciemność i pustka, ale ukochana kobieta? W końcu zirytowany podniósł się, poszedł do kuchni i wyciągnął z szafki małe opakowanie z ziołowymi tabletkami na sen. Wrócił do łóżka. Nie liczył baranów. Myślał o przyszłości. Starał się skupić na „przyjemnym gdybaniu”. Przyszło mu to zaskakujące łatwo.

Organizm, przyzwyczajony do wczesnego wstawania w Danii, wybudził się kilka minut po piątej trzydzieści rano. Przywitało go słońce i ćwierkanie ptaków, które przysiadły na gałęzi lipy za oknem. Wcale nie chciał wstawać tak wcześnie. Czuł, że jest niewyspany i potrzebuje więcej regenerującego snu. Próbował wrócić do przyjemnego niebytu, ale szybko zrozumiał, że to niemożliwe. Westchnął, przetarł zaspane oczy, przeciągnął zastygłe stawy i podniósł się z łóżka. Poczuł ukłucie bólu w dolnym odcinku pleców. Uśmiechnął się do siebie z nutą goryczy, bo miał ochotę powiedzieć: „Witaj stary przyjacielu. Gdzie, kurwa, byłeś ostatnie tygodnie, w których cię nie czułem?”. Wziął chłodny prysznic, umył zęby i ogolił kilkudniowy zarost. Gdy znów przypominał człowieka, który może pokazywać się ludziom na mieście, wypił mocną kawę, zjadł kilka tostów z serem i przeczytał kilka artykułów na Onecie. Chciał zorientować się, co aktualnie dzieje się w Polsce i na świecie. Kolejne nagłówki mówiły: „Pięciu kandydatów na stanowisko prezesa Jastrzębskiej Spółki Węglowej”, „Dobre tempo prac przy budowie S7 koło Skarżyska-Kamiennej”, „Donald Trump rozpoczyna walkę o drugą kadencję w Białym Domu” i „Liverpool zdobywcą Ligi Mistrzów: przeżyjmy to jeszcze raz”. Odłożył telefon po tym, gdy przeczytał: „W Dolinie Jaworzynki odnaleziono ludzkie szczątki”.

– Dawka tragicznych informacji na dziś została wyczerpana – powiedział do siebie.

Wyszedł na spacer i spotkał starego sąsiada. Pogłaskał jego równie starego psa. Porozmawiali o pogodzie i sytuacji politycznej w kraju. Staruszek pytał o pracę w Danii. Dywagował, czy „na Zachodzie naprawdę jest lepiej niż w Polsce, bo może zarobki większe, ale ci imigranci paskudzą sprawę i tylko czekać, aż znowu kogoś rozjadą albo zgwałcą”. Wymigał się od dalszej rozmowy, tłumaczeniem, że spieszy się na pocztę. Życzył sąsiadowi dobrego dnia i przyjemnego spaceru z psem.

Powolna wędrówka przez miasto była zaskakująco przyjemna. Słońce ogrzewało kark i padało na opalone ramiona. Wpatrywał się w miejsca, które znał od dziecka: Park Staromiejski, w którym wypalił niejednego papierosa i wypił niejedno piwo w swoim życiu, piekarnia na rogu Piłsudskiego, szpital na Zamoyskiego, w którym pracowała siostra, Biedronka w miejscu dawnego Pewexu i cukiernia na Kamiennej, która kiedyś uchodziła za „szczyt nowoczesności i zachodnich trendów”, a teraz ledwie wyróżniała się na tle nowego blokowiska. W tej ostatniej kupił pączki z budyniem – ulubione siostry. Młoda ekspedientka zatrzepotała rzęsami, życząc mu miłego dnia. Gdyby była starsza, poprosiłby ją o numer telefonu i zaprosił na kawę.

Po drodze mijał wiele twarzy na ulicy, które wyglądały na znajome. Nie pamiętał imion, nazwisk ani historii, ale był przekonany, że już je spotkał. Był to urok małego miasta i niewielkiej społeczności, w której każdy zna każdego, nawet jeżeli nie zdaje sobie z tego sprawy.

Wreszcie znalazł się na osiedlu, które nie pasowało do Korłowa swoją nowoczesnością. Zgrabne i ładne budynki z drewnianymi elementami, zadbana zieleń pomiędzy blokami, bezpieczny plac zabaw dla dzieci, specjalny wybieg dla psów, siłownia na zewnątrz i brak graffiti na ścianach. Dla kontrastu przypomniał sobie standardy, w których wychowywał się jako dziecko. Czasami wciąż nie wierzył, że jego siostra naprawdę mieszka w tym miejscu po tym, jak żyła w patologicznej rodzinie, otarła się o ubóstwo, samotnie wychowywała piątkę braci i jednocześnie pracowała w szpitalu.

Wchodząc po schodach na drugie piętro, znów poczuł to samo uczucie, które towarzyszyło mu podczas każdego powrotu do Polski. Miał kuriozalne wrażenie, że „wyszedł z wprawy w rozmawianiu”. Przebywając za granicą, mówił niewiele – głównie tylko tyle, ile było niezbędne: „Cześć”, „Wszystko dobrze”, „Nie ma sprawy, kierowniku”, „Kurwa mać, ale zimno” albo „Rzuć te jebane nożyce, bo mi zaraz ręka odpadnie”. Gdy natomiast wracał do kraju, czasami musiał przestawić się na „tryb mówienia”. Stanął przed drzwiami z numerem dziewięć. Odchrząknął, jakby chciał w ten sposób przygotować aparat mowy do komunikacji. Kiedy wszedł do domu, pierwsze co to skierował się do pokoju Andżeliki.

Nie spodziewał się tego, co zobaczy w pokoju siostry. Z trudem wszedł do środka. Wszędzie leżały sterty ubrań. Niektóre były zapakowane w foliowe torby, inne w nieładzie i chaosie ścieliły podłogę. Gdyby nie to, że meble i pozostałe wyposażenie było na swoim miejscu, mógłby pomyśleć, że siostra planuje przeprowadzkę. Przez moment trzymał dłoń na klamce od drzwi pokoju i wpatrywał się w niecodzienny widok. Nie wiedział, co o tym myśleć. Jego mózg szukał potencjalnych przyczyn takiej rzeczywistości. W końcu jednak oprzytomniał i zamknął za sobą drzwi.

– Andżelika? Wróciłem! – zawołał. – To ja!

Odpowiedziała mu cisza. Wszedł do pokoju i odłożył na komodę, wcześniej kupione pączki. Nogą odepchnął kilka par spodni, które blokowały przejście. Pokój tonął w ubraniach, które sprawiały wrażenie, jakby zaraz miały „rozlać się” na kolejne pomieszczenia jak niezależny organizm. Wszędzie były paczki z rzeczami: na podłodze, stoliku, kanapie, fotelach, a kilka bluzek przykrywało nawet ekran telewizora. Im dłużej patrzył na sterty ubrań, tym bardziej czuł się skołowany. Wiedział, że siostra ma problemy w pracy, ale nie przypomniał sobie, aby mówiła mu, że zamierza otworzyć butik albo chce kolekcjonować ubrania.

– Halo? Jesteś tutaj?!

– Krzysiek? Już idę!

Odetchnął z ulgą. Zaczynał się bać, że trafił do surrealistycznego świata fikcji, w którym „wygłodniałe ubrania pochłonęły jego siostrę”. Zobaczył Andżelikę jak wyłania głowę spod kołdry. Zwrócił uwagę na potargane włosy i podkrążone oczy. Wyglądała jak człowiek, który kilka ostatnich nocy nie spał najlepiej. To wciąż jednak była jego siostra: najbliższa osoba na świecie, za którą tęsknił. Podszedł bliżej, usiadł na kanapie i przytulił ją, a ona – mimo że nie był już dzieckiem – potargała mu włosy podobnie, jak to robiła, gdy był kilkuletnim chłopcem.

– Dobrze cię widzieć – powiedział.

– I ciebie też, Krzysiu. – Uśmiechnęła się. – Coś mi się zdaje, że trochę wychudłeś w tej Danii… Nie za ciężko pracujesz? Jesz dobrze? Wysypiasz się? Ludzie są dla ciebie mili? Może ugotuję ci jakiś dobry obiad, żeby cię trochę wzmocnić?

– No tak, zaczyna się. Odpalił ci się tryb matki. Po to jeżdżę do Danii, żeby ciężko pracować – wyjaśnił. – Ale nie wiem, dlaczego ty wyglądasz tak, jakbyś nie spała przez kilka nocy? Wszystko u ciebie dobrze?

– Mhm… – przytaknęła z gorliwością dziecka, które chowając cukierka w ustach, zaprzecza, że go zjadło. – A czemu pytasz?

– Bo wyglądasz, jakbyś przed chwilą wstała, a dochodzi południe. I jeszcze te ubrania! Nie mówiłaś, że planujesz otwierać butik.

Siostra roześmiała się, mimo że wcale nie żartował.

– To nic takiego.

– Nic takiego?

– Wszystko w swoim czasie. Teraz chodź. – Wzięła go za rękę i pociągnęła. – Zrobię ci herbatę i opowiesz starszej siostrze, co słychać w wielkim świecie. – Aby dotrzeć do kuchni, musieli przedrzeć się przez stertę jeansowych spodni i mur koszul.

Kuchnia wydawała się jedynym pomieszczeniem w mieszkaniu, które nie zostało „zainfekowane przez ubraniową zarazę”. Nie sprawiło to jednak, że podskoczył z radości. Wręcz przeciwnie: w kuchni panował zupełnie inny problem.

– Jezu! – wyrwało mu się.

– Wybacz, nie zdążyłam posprzątać…