Spis treści

Karta redakcyjna

Ustawa dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Księga pierwsza. Część ogólna

Tytuł I. Przepisy wstępne

Tytuł II. Osoby

Dział I. Osoby fizyczne

Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Rozdział II. Miejsce zamieszkania

Rozdział III. Uznanie za zmarłego

Dział II. Osoby prawne

Dział III. Przedsiębiorcy i ich oznaczenia

Tytuł III. Mienie

Tytuł IV. Czynności prawne

Dział I. Przepisy ogólne

Dział II. Zawarcie umowy

Dział III. Forma czynności prawnych

Dział IV. Wady oświadczenia woli

Dział V. Warunek

Dział VI. Przedstawicielstwo

Rozdział I. Przepisy ogólne

Rozdział II. Pełnomocnictwo

Rozdział III. Prokura

Tytuł V. Termin

Tytuł VI. Przedawnienie roszczeń

Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe

Tytuł I. Własność

Dział I. Przepisy ogólne

Dział II. Treść i wykonywanie własności

Dział III. Nabycie i utrata własności

Rozdział I. Przeniesienie własności

Rozdział II. Zasiedzenie

Rozdział III. Inne wypadki nabycia i utraty własności

Dział IV. Współwłasność

Dział V. Ochrona własności

Tytuł II. Użytkowanie wieczyste

Tytuł III. Prawa rzeczowe ograniczone

Dział I. Przepisy ogólne

Dział II. Użytkowanie

Rozdział I. Przepisy ogólne

Rozdział II. Użytkowanie przez osoby fizyczne

Rozdział III. Użytkowanie przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne

Rozdział IV. Inne wypadki użytkowania

Dział III. Służebności

Rozdział I. Służebności gruntowe

Rozdział II. Służebności osobiste

Rozdział III. Służebność przesyłu

Dział IV. Zastaw

Rozdział I. Zastaw na rzeczach ruchomych

Rozdział II. Zastaw na prawach

Tytuł IV. Posiadanie

Księga trzecia. Zobowiązania

Tytuł I. Przepisy ogólne

Tytuł II. Wielość dłużników albo wierzycieli

Dział I. Zobowiązania solidarne

Dział II. Zobowiązania podzielne i niepodzielne

Tytuł III. Ogólne przepisy o zobowiązaniach umownych

Tytuł IV.

Tytuł V. Bezpodstawne wzbogacenie

Tytuł VI. Czyny niedozwolone

Tytuł VI^1. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny

Tytuł VII. Wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania

Dział I. Wykonanie zobowiązań

Dział II. Skutki niewykonania zobowiązań

Dział III. Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych

Tytuł VIII. Potrącenie, odnowienie, zwolnienie z długu

Tytuł IX. Zmiana wierzyciela lub dłużnika

Dział I. Zmiana wierzyciela

Dział II. Zmiana dłużnika

Tytuł X. Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika

Tytuł XI. Sprzedaż

Dział I. Przepisy ogólne

Dział II. Rękojmia za wady

Dział II^1. Roszczenie sprzedawcy w związku z wadliwością rzeczy sprzedanej

Dział III. Gwarancja przy sprzedaży

Dział IV. Szczególne rodzaje sprzedaży

Rozdział I. Sprzedaż na raty

Rozdział II. Zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej. Sprzedaż na próbę

Rozdział III. Prawo odkupu

Rozdział IV. Prawo pierwokupu

Tytuł XII. Zamiana

Tytuł XIII. Dostawa

Tytuł XIV. Kontraktacja

Tytuł XV. Umowa o dzieło

Tytuł XVI. Umowa o roboty budowlane

Tytuł XVII. Najem i dzierżawa

Dział I. Najem

Rozdział I. Przepisy ogólne

Rozdział II. Najem lokalu

Dział II. Dzierżawa

Tytuł XVII^1. Umowa leasingu

Tytuł XVIII. Użyczenie

Tytuł XX. Umowa rachunku bankowego

Tytuł XXI. Zlecenie

Tytuł XXII. Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia

Tytuł XXIII. Umowa agencyjna

Tytuł XXIV. Umowa komisu

Tytuł XXV. Umowa przewozu

Dział I. Przepisy ogólne

Dział II. Przewóz osób

Dział III. Przewóz rzeczy

Tytuł XXVI. Umowa spedycji

Tytuł XXVII. Umowa ubezpieczenia

Dział I. Przepisy ogólne

Dział II. Ubezpieczenia majątkowe

Dział III. Ubezpieczenia osobowe

Tytuł XXVIII. Przechowanie

Tytuł XXIX. Odpowiedzialność, prawo zastawu i przedawnienie roszczeń utrzymujących hotele i podobne zakłady

Tytuł XXX. Umowa składu

Tytuł XXXI. Spółka

Tytuł XXXII. Poręczenie

Tytuł XXXIII. Darowizna

Tytuł XXXIII^1. Przekazanie nieruchomości

Tytuł XXXIV. Renta i dożywocie

Dział I. Renta

Dział II. Dożywocie

Tytuł XXXV. Ugoda

Tytuł XXXVI. Przyrzeczenie publiczne

Tytuł XXXVII. Przekaz i papiery wartościowe

Dział I. Przekaz

Dział II. Papiery wartościowe

Księga czwarta. Spadki

Tytuł I. Przepisy ogólne

Tytuł II. Dziedziczenie ustawowe

Tytuł III. Rozrządzenia na wypadek śmierci

Dział I. Testament

Rozdział I. Przepisy ogólne

Rozdział II. Forma testamentu

Oddział 1. Testamenty zwykłe

Oddział 2. Testamenty szczególne

Oddział 3. Przepisy wspólne dla testamentów zwykłych i szczególnych

Dział II. Powołanie spadkobiercy

Dział III. Zapis i polecenie

Rozdział I. Zapis zwykły

Rozdział II. Zapis windykacyjny

Rozdział III. Polecenie

Dział IV. Wykonawca testamentu

Tytuł IV. Zachowek

Tytuł V. Przyjęcie i odrzucenie spadku

Tytuł VI. Stwierdzenie nabycia spadku lub przedmiotu zapisu windykacyjnego, poświadczenie dziedziczenia i ochrona spadkobiercy

Tytuł VII. Odpowiedzialność za długi spadkowe

Tytuł VIII. Wspólność majątku spadkowego i dział spadku

Tytuł IX. Umowy dotyczące spadku

Tytuł X. Przepisy szczególne o dziedziczeniu gospodarstw rolnych

SKOROWIDZ

Wydawnictwo OD.NOWA®

ul. Powstańców Ślaskich 6/326

43-300 Bielsko-Biała

e-mail: biuro@wydawnictwo-odnowa.pl

strona: www.wydawnictwo-odnowa.pl

Opracowanie redakcyjne i merytoryczne: Agnieszka Kaszok

Projekt okładki: Paweł Krzywda, www.idee.pl

Projekt układu typograficznego: Piotr Pękala, www.icono.pl

Skład i łamanie: Elżbieta Wiencek

Wydanie XVIII

Stan prawny: 15 kwietnia 2024 r.

ISBN: 978-83-67523-48-6

Konwersja: eLitera s.c.

KODEKS CYWILNY

.

Ustawa

z dnia 23 kwietnia 1964 r.

Kodeks cywilny[1]

(Tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1610; zm.: poz. 1285; poz. 1615; poz. 1890; poz. 1933)

[1] Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) (Dz. Urz. WE L 178 z 17.07.2000, str. 1; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 25, str. 399).(Odnośnik nr 1 dodany ustawą: Dz.U. z 2006 r. Nr 133, poz. 935)

Księga pierwsza.
Część ogólna

Tytuł I. Przepisy wstępne

[zakres regulacji]

Art. 1. Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi.

(Art. 1 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

Art. 2.

(Art. 2 uchylony ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

[moc wsteczna ustawy]

Art. 3. Ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu.

Art. 4.

(Art. 4 uchylony ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

[nadużycie prawa]

Art. 5. Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

(Art. 5 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

[ciężar udowodnienia faktu]

Art. 6. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

[domniemanie dobrej wiary]

Art. 7. Jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary.

Tytuł II. Osoby

Dział I. Osoby fizyczne

Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

[zdolność prawna]

Art. 8. § 1. Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną.

(Art. 8 oznaczenie § 1 wg ustawy: Dz.U. z 1993 r. Nr 17, poz. 78 )

§ 2.

(Art. 8 § 2 skreślony ustawą: Dz.U. z 1996 r. Nr 139, poz. 646 )

[domniemanie żywych narodzin]

Art. 9. W razie urodzenia się dziecka domniemywa się, że przyszło ono na świat żywe.

[osiągnięcie pełnoletości]

Art. 10. § 1. Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście.

§ 2. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność. Nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa.

[zdolność do czynności prawnych]

Art. 11. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności.

[brak zdolności]

Art. 12. Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.

[całkowite ubezwłasnowolnienie]

Art. 13. § 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.

§ 2. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską.

[skutki braku zdolności do czynności prawnych]

Art. 14. § 1. Czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna.

§ 2. Jednakże gdy osoba niezdolna do czynności prawnych zawarła umowę należącą do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, umowa taka staje się ważna z chwilą jej wykonania, chyba że pociąga za sobą rażące pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynności prawnych.

[ograniczona zdolność do czynności prawnych]

Art. 15. Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.

[ubezwłasnowolnienie częściowe]

Art. 16. § 1. Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.

§ 2. Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę.

[zgoda przedstawiciela ustawowego]

Art. 17. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego.

[potwierdzenie umowy zawartej przez ograniczonego w zdolności]

Art. 18. § 1. Ważność umowy, która została zawarta przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego, zależy od potwierdzenia umowy przez tego przedstawiciela.

§ 2. Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może sama potwierdzić umowę po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych.

§ 3. Strona, która zawarła umowę z osobą ograniczoną w zdolności do czynności prawnych, nie może powoływać się na brak zgody jej przedstawiciela ustawowego. Może jednak wyznaczyć temu przedstawicielowi odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.

[czynność jednostronna ograniczonego w zdolności]

Art. 19. Jeżeli osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych dokonała sama jednostronnej czynności prawnej, do której ustawa wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, czynność jest nieważna.

[umowy dotyczące bieżących spraw życia codziennego]

Art. 20. Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego.

[rozporządzanie zarobkiem przez ograniczonego w zdolności]

Art. 21. Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego rozporządzać swoim zarobkiem, chyba że sąd opiekuńczy z ważnych powodów inaczej postanowi.

[składniki majątku swobodnego użytku]

Art. 22. Jeżeli przedstawiciel ustawowy osoby ograniczonej w zdolności do czynności prawnych oddał jej określone przedmioty majątkowe do swobodnego użytku, osoba ta uzyskuje pełną zdolność w zakresie czynności prawnych, które tych przedmiotów dotyczą. Wyjątek stanowią czynności prawne, do których dokonania nie wystarcza według ustawy zgoda przedstawiciela ustawowego.

[konsument]

Art. 22^1. Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

(Art. 22^1 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 2014 r. poz. 827)

[rodzaje ochrony dóbr osobistych]

Art. 23. Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

[przesłanki i środki ochrony dóbr osobistych]

Art. 24. § 1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

(Art. 24 § 1 zdanie trzecie w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 2023 r. poz. 1615 )

§ 2. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

§ 3. Przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.

Rozdział II. Miejsce zamieszkania

[pojęcie]

Art. 25. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

[miejsce zamieszkania dziecka]

Art. 26. § 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.

§ 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.

[miejsce zamieszkania podopiecznego]

Art. 27. Miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.

[jedno miejsce zamieszkania]

Art. 28. Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

Rozdział III. Uznanie za zmarłego

[uznanie za zmarłego]

Art. 29. § 1. Zaginiony może być uznany za zmarłego, jeżeli upłynęło lat dziesięć od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących wiadomości jeszcze żył; jednakże gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył lat siedemdziesiąt, wystarcza upływ lat pięciu.

§ 2. Uznanie za zmarłego nie może nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukończyłby lat dwadzieścia trzy.

[wypadki kwalifikowane]

Art. 30. § 1. Kto zaginął w czasie podróży powietrznej lub morskiej w związku z katastrofą statku lub okrętu albo w związku z innym szczególnym zdarzeniem, ten może być uznany za zmarłego po upływie sześciu miesięcy od dnia, w którym nastąpiła katastrofa albo inne szczególne zdarzenie.

§ 2. Jeżeli nie można stwierdzić katastrofy statku lub okrętu, bieg terminu sześciomiesięcznego rozpoczyna się z upływem roku od dnia, w którym statek lub okręt miał przybyć do portu przeznaczenia, a jeżeli nie miał portu przeznaczenia – z upływem lat dwóch od dnia, w którym była ostatnia o nim wiadomość.

§ 3. Kto zaginął w związku z bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia nieprzewidzianym w paragrafach poprzedzających, ten może być uznany za zmarłego po upływie roku od dnia, w którym niebezpieczeństwo ustało albo według okoliczności powinno było ustać.

[domniemanie chwili śmierci – oznaczenie]

Art. 31. § 1. Domniemywa się, że zaginiony zmarł w chwili oznaczonej w orzeczeniu o uznaniu za zmarłego.

§ 2. Jako chwilę domniemanej śmierci zaginionego oznacza się chwilę, która według okoliczności jest najbardziej prawdopodobna, a w braku wszelkich danych – pierwszy dzień terminu, z którego upływem uznanie za zmarłego stało się możliwe.

§ 3. Jeżeli w orzeczeniu o uznaniu za zmarłego czas śmierci został oznaczony tylko datą dnia, za chwilę domniemanej śmierci zaginionego uważa się koniec tego dnia.

[domniemanie równoczesności śmierci]

Art. 32. Jeżeli kilka osób utraciło życie podczas grożącego im wspólnie niebezpieczeństwa, domniemywa się, że zmarły jednocześnie.

Dział II. Osoby prawne

[osoba prawna]

Art. 33. Osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.

(Art. 33 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

[ułomna osoba prawna; odpowiedzialność za jej zobowiązania]

Art. 33^1. § 1. Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.

§ 2. Jeżeli przepis odrębny nie stanowi inaczej, za zobowiązania jednostki, o której mowa w § 1, odpowiedzialność subsydiarną ponoszą jej członkowie; odpowiedzialność ta powstaje z chwilą, gdy jednostka organizacyjna stała się niewypłacalna.

(Art. 33^1 dodany ustawą: Dz.U. z 2003 r. Nr 49, poz. 408 )

[Skarb Państwa]

Art. 34. Skarb Państwa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nienależącego do innych państwowych osób prawnych.

(Art. 34 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

[organizacja osób prawnych]

Art. 35. Powstanie, ustrój i ustanie osób prawnych określają właściwe przepisy; w wypadkach i w zakresie w przepisach tych przewidzianych organizację i sposób działania osoby prawnej reguluje także jej statut.

Art. 36.

(Art. 36 skreślony ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

[uzyskanie osobowości prawnej]

Art. 37. § 1. Jednostka organizacyjna uzyskuje osobowość prawną z chwilą jej wpisu do właściwego rejestru, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

(Art. 37 § 1 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

§ 2. Rodzaje rejestrów oraz ich organizację i sposób prowadzenia regulują odrębne przepisy.

[sposób działania organów]

Art. 38. Osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.

[skutki braku umocowania lub przekroczenia jego zakresu]

Art. 39. § 1. Jeżeli zawierający umowę jako organ osoby prawnej nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę prawną, w której imieniu umowa została zawarta.

§ 2. Druga strona może wyznaczyć osobie prawnej, w której imieniu umowa została zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.

§ 3. W braku potwierdzenia ten, kto zawarł umowę jako organ osoby prawnej, obowiązany jest do zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu.

§ 4. Jednostronna czynność prawna dokonana przez działającego jako organ osoby prawnej bez umocowania albo z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna. Jednakże gdy ten, komu zostało złożone oświadczenie woli w imieniu osoby prawnej, zgodził się na działanie bez umocowania, stosuje się odpowiednio przepisy o zawarciu umowy bez umocowania.

§ 5. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy czynność prawna została dokonana w imieniu osoby prawnej, która nie istnieje.

(Art. 39 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 2018 r. poz. 2244)

[odpowiedzialność Skarbu Państwa]

Art. 40. § 1. Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania państwowych osób prawnych, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. Państwowe osoby prawne nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania Skarbu Państwa.

(Art. 40 § 1 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 2003 r. Nr 49, poz. 408 )

§ 2. W razie nieodpłatnego przejęcia, na podstawie obowiązujących ustaw, określonego składnika mienia od państwowej osoby prawnej na rzecz Skarbu Państwa, ten ostatni odpowiada solidarnie z osobą prawną za zobowiązania powstałe w okresie, gdy składnik stanowił własność danej osoby prawnej, do wysokości wartości tego składnika ustalonej według stanu z chwili przejęcia, a według cen z chwili zapłaty.

(Art. 40 § 2 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 )

§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych osób prawnych.

(Art. 40 § 3 dodany ustawą: Dz.U. z 2003 r. Nr 49, poz. 408 )

[ustalenie siedziby osoby prawnej]

Art. 41. Jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający.

[brak organów]

Art. 42. § 1. Jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił.

§ 2. Do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu.

§ 3. Kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji.

§ 4. Pod rygorem nieważności kurator jest obowiązany uzyskać zezwolenie sądu rejestrowego na:

1) nabycie i zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz na dokonanie czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części do czasowego korzystania;

2) nabycie i zbycie oraz obciążanie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości.

(Art. 42 w brzmieniu ustalonym ustawą: Dz.U. z 2018 r. poz. 398)

[okres ustanowienia kuratora]

Art. 42^1. § 1. Kuratora ustanawia się na okres nieprzekraczający roku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można przedłużać ustanowienie kuratora na czas oznaczony, jeżeli czynności kuratora, o których mowa w art. 42 § 3, nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony.

§ 2. Jeżeli czynności podjęte przez kuratora nie doprowadziły do powołania lub uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania albo jej likwidacji, występuje on niezwłocznie z wnioskiem do sądu rejestrowego o rozwiązanie osoby prawnej. Nie narusza to uprawnień kuratora do wystąpienia z żądaniem rozwiązania osoby prawnej na podstawie odrębnych przepisów.

(Art. 42^1 dodany ustawą: Dz.U. z 2018 r. poz. 398)

[ochrona dóbr osobistych osób prawnych]

Art. 43. Przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych.

Dział III. Przedsiębiorcy i ich oznaczenia

(Dział III dodany ustawą: Dz.U. z 2003 r. Nr 49, poz. 408 )

[przedsiębiorca – pojęcie]

Art. 43^1. Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33^1 § 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

[pojęcie firmy]

Art. 43^2. § 1. Przedsiębiorca działa pod firmą.

§ 2. Firmę ujawnia się we właściwym rejestrze, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

[wymogi dotyczące firmy]

Art. 43^3. § 1. Firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku.

§ 2. Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia.

[firma osoby fizycznej]

Art. 43^4. Firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych.

[firma osoby prawnej]

Art. 43^5. § 1. Firmą osoby prawnej jest jej nazwa.

§ 2. Firma zawiera określenie formy prawnej osoby prawnej, które może być podane w skrócie, a ponadto może wskazywać na przedmiot działalności, siedzibę tej osoby oraz inne określenia dowolnie obrane.

§ 3. Firma osoby prawnej może zawierać nazwisko lub pseudonim osoby fizycznej, jeżeli służy to ukazaniu związków tej osoby z powstaniem lub działalnością przedsiębiorcy. Umieszczenie w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby fizycznej wymaga pisemnej zgody tej osoby, a w razie jej śmierci – zgody jej małżonka i dzieci.

§ 4. Przedsiębiorca może posługiwać się skrótem firmy. Przepis art. 43^2 § 2 stosuje się odpowiednio.

[firma oddziału]

Art. 43^6. Firma oddziału osoby prawnej zawiera pełną nazwę tej osoby oraz określenie „oddział” ze wskazaniem miejscowości, w której oddział ma siedzibę.

[zasady zmiany firmy]

Art. 43^7. Zmiana firmy wymaga ujawnienia w rejestrze. W razie przekształcenia osoby prawnej można zachować jej dotychczasową firmę z wyjątkiem określenia wskazującego formę prawną osoby prawnej, jeżeli uległa ona zmianie. To samo dotyczy przekształcenia spółki osobowej.

[zachowanie nazwiska byłego wspólnika w firmie]

Art. 43^8. § 1. W przypadku utraty członkostwa przez wspólnika, którego nazwisko było umieszczone w firmie, spółka może zachować w swej firmie nazwisko byłego wspólnika tylko za wyrażoną na piśmie jego zgodą, a w razie jego śmierci – za zgodą jego małżonka i dzieci.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w wypadku kontynuowania działalności gospodarczej osoby fizycznej przez inną osobę fizyczną będącą jej następcą prawnym.

§ 3. Kto nabywa przedsiębiorstwo, może je nadal prowadzić pod dotychczasową nazwą. Powinien jednak umieścić dodatek wskazujący firmę lub nazwisko nabywcy, chyba że strony postanowiły inaczej.

[zakaz zbycia firmy]

Art. 43^9. § 1. Firma nie może być zbyta.

§ 2. Przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania ze swej firmy, jeżeli nie wprowadza to w błąd.

[naruszenie prawa do firmy]

Art. 43^10. Przedsiębiorca, którego prawo do firmy zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać usunięcia jego skutków, złożenia oświadczenia lub oświadczeń w odpowiedniej treści i formie, naprawienia na zasadach ogólnych szkody majątkowej lub wydania korzyści uzyskanej przez osobę, która dopuściła się naruszenia.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

SKOROWIDZ

.

Skorowidz Kodeksu karnego

(liczby wskazują numer artykułu)

A

Autorskie prawa 24

C

Choroba

– psychiczna (niedorozwój umysłowy) 13, 16

Czynność prawna 11, 12, 14, 15, 22^1

D

Dobra osobiste 23, 24, 43

Dobra wiara 7

Domniemanie 7, 9, 31, 32

Dowód

– ciężar dowodu 6

Dziecko 9, 26, 43^8

– poczęte 8

J

Jednostka samorządu terytorialnego 40

K

Konsument

– pojęcie 22^1

Kuratela 16

M

Małoletni 10, 12, 13, 15

Małżonek 43^5, 43^8

– osoby fizycznej, dziecka, podopiecznego 25-28

Mienie 34, 40, 44-55^3

Moc wsteczna ustawy 3

O

Ochrona dóbr osobistych 23, 24

Odpowiedzialność solidarna 40

Osoba fizyczna 43^1, 43^4, 43^5, 43^8

– zdolność prawna i do czynności prawnych 8-24

– miejsce zamieszkania 25-28

– uznanie za zmarłego 29-32

Osoba prawna 1, 33-43, 43^1, 43^5, 43^6, 43^7

– państwowa osoba prawna 34, 40

– ułomna osoba prawna 33^1

P

Pełnoletni 10, 11, 16

Przedsiębiorca

– definicja 43^1,

– firma 43^2-43^10

Przedstawiciel ustawowy 17-22

S

Solidarność

– dłużnika 40

U

Ubezwłasnowolnienie całkowite 12, 13

Ubezwłasnowolnienie częściowe 15, 16

Uznanie za zmarłego 29-32

Z

Zasady współżycia społecznego 5

Zdolność do czynności prawnych

– brak zdolności 12, 14

– ograniczona zdolność 15, 17, 18, 19, 20, 21, 22

– pełna zdolność 11

Zdolność prawna 8, 9, 33^1

Zła wiara 7