Mary Kubica

Kobieta znikąd

Tłumaczenie:

Jan Kabat

Dla Pete’a

NIEDZIELA

QUINN

Kiedy teraz o tym myślę, wiem jedno: od razu powinnam się zorientować, że coś jest nie tak. Zgrzytliwy hałas w środku nocy, otwarte okno, puste łóżko. Później tłumaczyłam sobie tę nonszalancję na różne sposoby, począwszy od bólu głowy i zmęczenia, a skończywszy na bezdennej głupocie.

Mimo wszystko…

Powinnam od razu wiedzieć, że dzieje się coś niedobrego.

To budzik wyrywa mnie ze snu. Budzik, który należy do Esther i wrzeszczy dwa pokoje dalej.

– Wyłącz go – zrzędzę, przykrywając głowę poduszką. Przekręcam się na brzuch i wsuwam głowę pod jeszcze jedną poduszkę, żeby stłumić ten dźwięk, nakrywam się też kocem.

Nic z tego. Wciąż go słyszę.

– Do diabła, Esther – rzucam wściekle, spychając nogami pościel na koniec łóżka, i wstaję.

Tuż obok rozbrzmiewają mamroczące skargi, ślepe oczy szukają koca, słychać pełne złości westchnienie. Po moich wnętrznościach już pełznie smak alkoholu z minionej nocy, coś, co się nazywa cranberry smash, wyczuwam też kwaśność bourbona i smak mrożonej herbaty. Pokój wiruje wokół mnie jak hula-hoop i nagle pojawia się wspomnienie brudnego parkietu, na którym kręciłam się szaleńczo z jakimś facetem, który zwał się Aaron albo Warren, London albo Brandon. Z tym samym facetem, który zaproponował wspólny powrót taksówką do domu i który teraz leży w moim łóżku, kiedy go trącam i mówię mu, że musi już iść, wyrywając koc z jego dłoni.

– Moja współlokatorka się obudziła. – Szturcham go w żebra. – Zbieraj się.

– Masz współlokatorkę? – pyta, siadając na łóżku, wciąż jednak nękany sennością.

Trze oczy i wtedy dostrzegam w blasku, który uliczna latarnia rzuca przez okno na zmiętoszoną pościel, że jest dwa razy starszy ode mnie. Włosy, które wyglądały na kasztanowe w przyćmionym barowym świetle – i przy zdrowej dawce alkoholu – są teraz ołowianoszare. Dołeczki to nie dołeczki, tylko kurze łapki, zmarszczki.

– Do diabła, Esther – mamroczę pod nosem, wiedząc, że stara pani Budny, która mieszka piętro niżej, zacznie niedługo walić kijem od szczotki w sufit, żeby uciszyć awanturę. – Musisz iść – mówię do Aarona, Warrena czy jak mu tam, a on wstaje posłusznie.

Podążam do pokoju Esther śladem tego hałasu, odgłosu budzika, zawodzącego dźwięku niczym pieśń cykady. Mruczę coś, wodząc dłonią wzdłuż ściany i posuwając się ciemnymi korytarzami. Słońce nie wzejdzie przez najbliższą godzinę. Nie ma jeszcze szóstej rano. Alarm drze się na Esther jak w każdy niedzielny poranek. Czas wybrać się do kościoła. Odkąd pamiętam, Esther, obdarzona tym swoim srebrzystym i kojącym głosem, śpiewa co niedzielę rano w chórze katolickiego kościoła przy Catalpa Avenue. Święta Esther, jak ją nazywam.

Kiedy wchodzę do jej sypialni, od razu wyczuwam chłód. Od strony okna napływają powiewy mroźnego listopadowego powietrza. Plik papierów na biurku, przyciśnięty ciężkim akademickim podręcznikiem – „Wprowadzenie do terapii zajęciowej” – porusza się, wydając głośny dźwięk. Szybę po wewnętrznej stronie pokrywa szron, spływają po niej strużki wilgoci. Okno jest otwarte na oścież. Ktoś zdjął ekran ochronny z włókna szklanego i postawił na podłodze.

Wychylam się na zewnątrz, żeby sprawdzić, czy Esther stoi na schodach pożarowych, ale świat zewnętrzny – nasz mały kwartał mieszkalny w Chicago – jest cichy i ciemny. Wzdłuż ulicy parkują samochody oblepione ostatnią partią liści z pobliskich drzew. Wozy pokrywa szron, tak samo jak żółknącą trawę, która szybko więdnie, a niebawem umrze do końca. Z otworów wentylacyjnych sąsiednich domów dobywają się kłęby dymu, umykając w poranne niebo. Prócz mnie cała Farragut Avenue pogrążona jest we śnie.

Schody pożarowe świecą pustką, Esther tam nie ma.

Odwracam się od okna i widzę pościel zrzuconą na podłogę, jasnopomarańczową kołdrę i niebieską narzutę.

– Esther? – Przechodzę przez maleńką sypialnię, w której ledwie się mieści duże podwójne łóżko i trochę innych mebli. Potykam się o stos ubrań ciśniętych na podłogę, stopy zaplątują się w dżinsy. – Pora wstawać! – Zamierzam walnąć dłonią w budzik, żeby go uciszyć, ale zamiast tego włączam radio i oto pokój wypełnia kakofonia dźwięków, poranna rozmowa na tle monotonnego alarmu. – Do diabła – przeklinam i dodaję, tracąc cierpliwość: – Esther!

I w tym momencie, kiedy już oczy przyzwyczajają się do ciemności panującej w pokoju, widzę, że święta Esther nie leży w swoim łóżku.

Udaje mi się w końcu wyłączyć budzik, a potem zapalić światło. Krzywię się, gdyż jasny blask przyprawia mnie o ból głowy, efekt zbyt rozrywkowej nocy. Chcę się upewnić, czy jakimś cudem nie przeoczyłam Esther, i najpierw zaglądam pod górę pościeli leżącej na podłodze. Śmieszne, ale nawet gdy to robię, wiem, że jej tam nie ma, ale i tak robię. Zaglądam do szafy, potem do łazienki, przesuwając wzrokiem po bogatej kolekcji zbyt drogich kosmetyków, którymi się dzielimy, a które stoją bezładnie na toaletce.

Lecz Esther nigdzie nie ma.

Rozsądne decyzje nie są moją mocną stroną, to domena Esther. I pewnie dlatego nie wzywam od razu policji, po prostu Esther jest nieobecna i nie może mi tego przekazać, polecić. Jednak tak zupełnie szczerze, moją pierwszą myślą nie jest to, że coś się stało Esther. Nie jest moją drugą myślą ani trzecią, ani nawet czwartą. Ulegam kacowi, zamykam okno i wracam do łóżka.

Kiedy budzę się po raz drugi, jest już po dziesiątej. Słońce stoi wysoko i ludzie, jak Farragut Avenue długa i szeroka, odwiedzają bistra i piekarenki, żeby kupić coś na śniadanie czy lunch, po prostu to wszystko, co się je i pije o dziesiątej rano. Są okryci kurtkami puchowymi i długimi płaszczami wełnianymi, ręce trzymają głęboko w kieszeniach, na głowach noszą czapki. Nie potrzeba szczególnej domyślności, by się zorientować, że jest zimno.

Ja jednak siedzę w saloniku na małej kanapie o barwie płatków różanych i czekam, aż Esther zjawi się z kawą orzechową i bajglem. Bo to właśnie robi każdej niedzieli, kiedy już zaśpiewa w kościelnym chórze. Przynosi mi do domu kawę i bajgla, a potem siedzimy przy kuchennym stole i jemy, rozmawiając o wszystkim, począwszy od dzieci, które przepłakały całą mszę, i dyrygenta, który zgubił kartkę z nutami, a skończywszy na banalnych rzeczach, które robiłam poprzedniego wieczoru – wypiłam za dużo i przyprowadziłam do domu przygodnie poznanego faceta, jakiegoś pozbawionego twarzy mężczyznę, którego Esther nigdy nie widzi na oczy i tylko słyszy przez cienkie jak papier ściany naszego mieszkania.

Wyszłam zeszłego wieczoru, ale ona nie poszła ze mną. Chciała zostać w domu i wypoczywać. Powiedziała, że leczy przeziębienie, ale teraz, kiedy o tym myślę, uświadamiam sobie, że nie zauważyłam żadnych symptomów choroby, czyli kaszlu, kichania, załzawionych oczu. Leżała na sofie pod kocem, w tej swojej wygodnej bawełnianej piżamie.

– Chodź ze mną – błagałam ją.

Przy Balmoral otworzyli nowy bar, bardzo chciałyśmy go odwiedzić, jeden z tych modnych, pełnych przyćmionego światła lokali, które serwują tylko martini.

– Chodź ze mną – błagałam.

Ale powiedziała:

– Nie. – I dodała: – Popsuję ci tylko przyjemność, Quinn. Idź beze mnie. Będziesz się lepiej bawić.

– Chcesz, żebym została z tobą w domu? – spytałam, ale bez wielkiego przekonania. – Zamówimy coś na wynos.

Ale nie miałam na to ochoty. Włożyłam już sukienkę typu babydoll i szpilki, uczesałam się i umalowałam, nawet ogoliłam nogi. Nie było mowy, żebym została w domu. Ale przynajmniej zaproponowałam, że zostanę.

Esther powiedziała:

– Nie, idź beze mnie i zabaw się.

I tak właśnie zrobiłam. Poszłam bez niej i zabawiłam się. Ale nie wybrałam się do tego baru martini. Koniec końców wylądowałam w jakimś tandetnym barze karaoke; wypiłam za dużo i wróciłam do domu z nieznajomym facetem.

Kiedy wróciłam na noc, Esther była w łóżku, za zamkniętymi drzwiami. Albo tak mi się wtedy tylko wydawało.

Ale teraz, kiedy siedzę na sofie, rozważając wydarzenia tego ranka, zastanawiam się siłą rzeczy również i nad tym, z jakiego powodu, u licha, Esther miałaby zniknąć za oknem wychodzącym na schody pożarowe?

Rozważam to bez końca, ale moje myśli skupiają się tylko na jednym: na obrazie Romea i Julii, na słynnej scenie, kiedy to Julia stoi na balkonie i wyznaje Romeowi miłość (co jest z grubsza jedyną rzeczą, jaką pamiętam ze szkoły średniej, no i jeszcze to, że oprawka do długopisu stanowi doskonałe narzędzie do strzelania papierowymi kulkami).

Czy to właśnie kazało Esther wygramolić się przez okno w środku nocy? Facet?

Oczywiście pod koniec opowieści Romeo wypija truciznę, a Julia przebija się sztyletem. Czytałam sztukę. Co więcej, widziałam film, adaptację z 1996 roku, z Claire Danes i Leonardem DiCaprio. Wiem, jak się kończy. Romeo wypija truciznę, a Julia strzela sobie w głowę z jego pistoletu. I przemyka mi przez głowę myśl: „Mam tylko nadzieję, że historia Esther ma lepsze zakończenie niż historia Romea i Julii”.

Chwilowo nie można robić nic innego, jak tylko czekać, więc siedzę na małej różanej sofie, wpatrując się w pusty stół kuchenny i czekając, aż Esther wróci do domu bez względu na to, czy spędziła noc w swoim łóżku, czy też wylazła przez okno na drugim piętrze naszego budynku bez windy. To bez znaczenia. Wciąż czekam w piżamie-topie oraz flanelowych bokserkach i wełnianych skarpetach, które upiększają z miernym skutkiem moje stopy – na dostarczenie kawy i bajgla. Ale dzisiaj nie ma dostawy, a ja winię za to Esther. Za fakt, że dzisiejszy dzień upłynie mi bez śniadania i kofeiny.

Nim nadchodzi południe, robię to, co mogłaby zrobić każda szanująca się i dorosła osoba, czyli zamawiam jedzenie w fast foodzie. Upływa dobre czterdzieści pięć minut, nim dowożą mi kanapkę z indykiem, a przez ten czas nabieram przekonania, że mój żołądek zaczął już sam siebie trawić. Minęło bite czternaście godzin od czasu, kiedy miałam cokolwiek w ustach, i pomijając nadmiar alkoholu, jestem pewna, że brzuch mi pęcznieje jak u tych wygłodzonych dzieci, które widzi się w telewizji.

Nie mam nawet odrobiny energii. Śmierć jest nieuchronna. Być może umrę.

Wtedy na parterze odzywa się dzwonek, a ja zrywam się na nogi. Dostawa! Witam w drzwiach faceta od fast foodów, płacę mu kilka nędznych dolarów, które udało mi się znaleźć w kopercie włożonej przez Esther do szuflady kuchennej i opatrzonej adnotacją „Czynsz”.

Pochłaniam lunch zgarbiona nad żelaznym stolikiem do kawy w stylu industrialnym, a potem robię to, co każdy szanujący się człowiek mógłby zrobić, gdyby jego współlokatorka zniknęła bez uprzedzenia. Węszę. Wchodzę do pokoju Esther bez najmniejszych wyrzutów sumienia, bez podszeptu winy.

Jej pokój jest mniejszy od mojego, ma z grubsza wielkość szafy chłodniczej. Podwójne łóżko zajmuje prawie całą przestrzeń od ściany w kolorze popcornu do ściany w kolorze popcornu, udało się tu wcisnąć tylko biurko z IKE-i i jeszcze jakieś drobne sprzęty. Trudno się tu w ogóle poruszać. To właśnie dostaje się w Chicago za jedenaście setek miesięcznie: ściany w kolorze popcornu i szafę chłodniczą.

Przesuwam się obok tylnej części łóżka, potykając się o pościel, która wciąż leży na porysowanej drewnianej podłodze, i wyglądam na schody pożarowe, zbiorowisko drabin i podestów w stalowym okratowaniu przylegającym do okna Esther. Kiedy wprowadzałam się tu lata temu, żartowałyśmy, że dostała mniejszy pokój, ale dzięki dostępowi do tych schodów to ona przeżyłaby pożar, gdyby pewnego dnia budynek stanął w płomieniach. Nie przeszkadzało mi to. I w gruncie rzeczy nadal nie przeszkadza, ponieważ mam w swoim pokoju nie tylko łóżko, biurko i komódkę, ale też fotel. Poza tym budynek nie zapalił się ani razu.

Ponownie się zastanawiam, co, u diabła, mogło skłonić Esther do tego, by w środku nocy zejść po schodach pożarowych, a nie skorzystać z drzwi frontowych. Trudno powiedzieć, że się martwię, bo w gruncie rzeczy się nie martwię. Esther zdarzało się już tam wychodzić. Kiedyś wysiadywałyśmy na tych schodach cały czas, jakby to był balkon. Patrząc na Księżyc i gwiazdy, popijałyśmy mieszane drinki i majtałyśmy nogami nad paskudną chicagowską alejką. To było coś w rodzaju naszej prywatnej sprawy, kiedy tak rozwalałyśmy się na niewygodnych stalowych kratownicach obskurnych i czarnych schodów pożarowych, dzieląc się sekretami i marzeniami, podczas gdy ażur bezlitosnego metalu wbijał się w naszą skórę, aż w końcu drętwiały nam tyłki.

Ale nawet jeśli Esther była tu zeszłej nocy, to teraz z pewnością jej nie ma.

Gdzie może być?

Zaglądam do szafy. Zniknęły jej ulubione wysokie buty. Już widzę, jak je wkłada, otwiera okno i wychodzi na zewnątrz w jakimś określonym celu.

Tak, mówię sobie, to właśnie zrobiła, i to założenie pozwala mi żywić niejaką pewność, że nic jej nie jest. Nic jej nie jest, powtarzam uparcie.

Ale mimo wszystko… dlaczego?

Patrzę przez okno na ciche popołudnie. Poranny szał pod tytułem „kawiarz na głodzie” został stłumiony przez kofeinowego kopa, a do mnie dociera, że nigdzie nie widać żywej duszy. Wyobrażam sobie, że połowa mieszkańców chicagowskiej krainy siedzi przed telewizorami i patrzy, jak Niedźwiedzie zaliczają kolejną sromotną porażkę.

Odwracam się od okna i zaczynam przeszukiwanie sypialni Esther. Znajduję niedożywioną rybkę w akwarium. Stertę brudnych rzeczy wysypujących się z plastikowego kosza w garderobie. Cienkie dżinsy. Legginsy. Spodnie do biegania. Staniki i bieliznę w babcinym stylu. Stosik białych koszulek na ramiączkach, poukładanych starannie obok kosza. Buteleczkę ibuprofenu. Butelkę wody. Wysoką piramidę podręczników obok składanego samodzielnie biurka z IKE-i i jeszcze jeden podręcznik, który leży na blacie, służąc za przycisk do papierów. Kładę dłoń na uchwycie szuflady, ale nie zaglądam do środka. Byłoby to niewłaściwe, po prostu nieeleganckie, jeszcze bardziej nieeleganckie niż buszowanie pośród przedmiotów pozostawionych na biurku w postaci laptopa, iPoda, słuchawek i innych rzeczy.

Na ścianie znajduję przyczepione pineską nasze wspólne zdjęcie z zeszłego roku. Było Boże Narodzenie, a my stoimy obok sztucznej jodły, robiąc sobie selfie. Uśmiecham się na to wspomnienie i nadal wspominam, jak wędrujemy, ja i Esther, przez wzgórki śniegu, żeby przynieść to drzewko. Na zdjęciu przywieramy do siebie, gałęzie choinki dźgają nas w głowy, sreberko czepia się naszych ubrań. Jesteśmy rozbawione, na mojej twarzy widnieje pełen zarozumiałości uśmieszek, na twarzy Esther uśmiech towarzyski. Jodła należy do niej, przechowuje ją w wynajętym schowku – to klitka trzy na półtora metra – w magazynie przy końcu ulicy, gdzie za sześćdziesiąt dolców miesięcznie może trzymać stare gitary, lutnię i wszystko, co nie mieści się w jej maleńkiej sypialni. Na przykład rower, no i oczywiście drzewko.

Wybrałyśmy się tam w grudniu zeszłego roku, w misji, której celem było przyniesienie drzewka. Brnęłyśmy przez zwały świeżo spadłego śniegu, nasze stopy utykały w nim jak w ruchomych piaskach. Wciąż prószyło, to takie płatki, które spływają z nieba niczym wielkie, tłuste, puszyste kłaczki bawełniane. Samochody parkujące wzdłuż ulicy były głęboko zagrzebane. Albo właściciele je odkopią, albo będą musieli zaczekać na odwilż. Połowa miasta była zamknięta na głucho z powodu zamieci, tak więc na ulicach panował tak rzadki w naszym mieście spokój, kiedy wlekłyśmy się przed siebie, śpiewając na cały głos kolędy. Na cały głos, bo w pobliżu nie było prawie nikogo, kto mógłby nas usłyszeć. Tylko pługi śnieżne odważyły się tego dnia wypuścić w miasto, ale nawet one ślizgały się zygzakowato. Nie kazano nam przychodzić do pracy, miałyśmy wolne, Esther i ja.

I tak z trudem zawędrowałyśmy do magazynu, żeby w schowku odszukać to małe plastikowe drzewko i przytargać je do domu na święta. Zatrzymałyśmy się w betonowym korytarzu, żeby odstawić zwariowany taniec przed kamerą monitoringu, dostając przy okazji ataku histerycznego śmiechu. Wyobrażałyśmy sobie, jak pracownik magazynu – budzący lęk milczący introwertyk – siedzi przy biurku i ogląda na ekranie monitora naszego irlandzkiego jiga. Chichotałyśmy bez końca, aż wreszcie, kiedy już nam przeszło, Esther otworzyła kłódkę przy drzwiach swojego schowka i zaczęłyśmy poszukiwania właściwego pudła, a ja bezustannie paplałam o ironicznym wydźwięku pewnej liczby. Moi rodzice mieszkali przy David Drive 203, i taki też miał numer magazynek Esther.

– Los – skomentowała.

Ale ja powiedziałam:

– Raczej głupi zbieg okoliczności.

Ponieważ drzewko było rozebrane i wsadzone do pudła, poszukiwania nastręczały trudności, bo leżało tu mnóstwo innych pudeł. A ja natknęłam się nieumyślnie na niewłaściwe, jak się okazało, bo kiedy podniosłam wieko i odsłoniłam stos zdjęć przedstawiających jakąś szczęśliwą rodzinkę przed przysadzistym domem, po czym wzięłam jedno do ręki i spytałam Esther, kto to jest, ona wyrwała mi je szybko z dłoni i odparła bez ogródek:

– Nikt.

Nie miałam czasu dokładnie przyjrzeć się temu zdjęciu, ale ci ludzie nie wyglądali mi na nikogo. Jednak nie drążyłam tematu. Esther nie lubiła mówić o swojej rodzinie. Tyle wiedziałam. Kiedy ja biadoliłam i narzekałam bezustannie na własną, ona dusiła wszystko w sobie.

Wrzuciła zdjęcie do pudła i umieściła wieko na swoim miejscu.

Znalazłyśmy drzewko i przytargałyśmy je do domu, ale najpierw wstąpiłyśmy do ulubionej knajpki, gdzie siedziałyśmy niemal same, jedząc w środku dnia naleśniki i popijając kawę. Patrzyłyśmy, jak pada śnieg, i śmiałyśmy się z ludzi, którzy próbowali się z nim zmagać albo wydobyć samochody spod piramid bieli. Ci, którym się udało odkopać swoje wehikuły, anektowali natychmiast to miejsce. Ustawiali na ziemi przypadkowo wybrane przedmioty – wiadro, krzesło – aby nikt inny nie mógł tam zaparkować. Wolne miejsca parkingowe były tu niczym złoto, zwłaszcza w zimie. Tamtego dnia siedziałyśmy przy oknie i też to obserwowałyśmy, to znaczy jak nasi sąsiedzi taszczą krzesła z domów, żeby przejąć na własność jakiś odśnieżony kawałek, który miał niebawem znów wypełnić się śniegiem, cały czas dziękując przy tym Bogu za transport publiczny.

A potem zaniosłyśmy drzewko do domu i przez cały wieczór wieszałyśmy lampki i niezliczone ozdoby, na koniec Esther usiadła po turecku na różanej sofie i zaczęła brzdąkać na gitarze, a ja nuciłam do taktu „Cichą noc” i „Jingle Bells”. To było w zeszłym roku, tym samym, w którym Esther kupiła mi parę wełnianych skarpet, żeby było mi ciepło w stopy, ponieważ marzłam w naszym mieszkaniu przez dwadzieścia cztery godziny na dobę i siedem dni w tygodniu. Z trudem mogłam się rozgrzać. Był to przemyślany i troskliwy prezent, taki, który dowodził, że Esther słuchała mnie, gdy skarżyłam się na zimne stopy. Spoglądam na nie teraz i widzę wełniane skarpety.

Ale gdzie jest Esther?

Kontynuuję poszukiwania, nie bardzo wiem czego, ale znajduję porozrzucane długopisy i ołówki automatyczne. Na półce beznadziejnej garderoby, której drzwi nie przesuwają się już po swoich szynach, kryje się pluszowy zwierzak z czasów dzieciństwa, rozwalający się i złachany. Na podłodze stoją w rzędzie pudełka z butami. Zaglądam do nich, a każda para obuwia jest sensowna i nudna – na płaskim obcasie, mokasyny, adidasy.

Absolutnie nic na wysokim obcasie.

Absolutnie nic w kolorze innym niż czarny, biały albo brązowy.

I list.

List na blacie biurka z IKE-i, w stosie papierów pod podręcznikiem terapii zajęciowej, między rachunkiem za komórkę a pracą pisemną na studia.

List był niewysłany i złożony potrójnie, jakby Esther zamierzała wsunąć go do koperty i wrzucić do skrzynki pocztowej, ale coś jej w tym przeszkodziło.

Zakręcam butelkę z wodą, zbieram długopisy. Jakim cudem nigdy się nie zorientowałam, że Esther to taki niechluj? Zatrzymuję się dłużej nad tym, co z tego wynika: czego jeszcze nie wiem o swojej współlokatorce?

A potem czytam ten list, bo jak mogłabym go nie przeczytać? To list pod każdym względem prześladowczy. Został wystukany na maszynie – coś w stylu świętej Esther, czyli takim, co to przyprawia o zatwardzenie – i opatrzony dopiskiem:

Z miłością.

Obok widnieją litery:

EV

Z miłością, EV

Esther Vaughan…

I wtedy coś do mnie dociera. Może święta Esther nie jest wcale taka święta?

ALEX

Mówię otwarcie: nie wierzę w duchy.

Istnieje w każdej sytuacji jakieś logiczne wyjaśnienie: niedokręcona żarówka. Wadliwy kontakt. Problem z instalacją.

Stoję w kuchni, połykając resztki mountain dew, jeden but na nodze, drugi jeszcze nie, wsuwam właśnie stopę w czarną tenisówkę, kiedy widzę po drugiej stronie ulicy spazm światła. Zapala się. Gaśnie. Zapala się. Gaśnie. Jak odruchowy skurcz mięśni. Drgnienie, tik.

Zapala się. Gaśnie.

A potem jest po wszystkim, a ja nawet nie wiem, czy tak rzeczywiście było, czy też moja wyobraźnia spłatała mi figla.

Tata leży na sofie, kiedy wychodzę, ręce i nogi ma bezładnie rozrzucone. Na stoliku do kawy stoi otwarta butelka kanadyjskiej whiskey marki Gibson’s Finest. Zakrętka zagubiła się gdzieś pośród poduszek sofy lub też ściska ją lepka dłoń. Tata chrapie, gra mu w piersi, jakby tkwił w niej grzechotnik. Ma otwarte usta, głowa zwiesza się z oparcia, więc kiedy się w końcu obudzi – bez wątpienia z kacem – będzie miał kręcz szyi. Pokój wypełnia smród porannego oddechu, który dobywa się jak samochodowe spaliny spomiędzy rozchylonych warg – azot, tlenek węgla, tlenek siarki, wszystko to bucha wprost w powietrze, które robi się czarne. Niezupełnie, ale tak to widzę, na czarno, przysuwając dłoń do nosa, by nie czuć tego zapachu.

Tata wciąż ma na nogach buty, ciemnobrązowe i skórzane, poza kostkę, lewy niezwiązany, postrzępione sznurowadła zwieszają się wzdłuż boku sofy. I ma na sobie też płaszcz, zapinane na zamek błyskawiczny nylonowe odzienie koloru igieł świerkowych. Odór starej klasycznej wody kolońskiej przekazuje mi szczegóły jego nocy, kolejnej żałosnej nocy, która przebiegłaby o wiele lepiej, gdyby przyszło mu do głowy zdjąć obrączkę. Ten facet ma więcej włosów, niż powinien ich mieć ktoś w jego wieku, są krótko obcięte, a mimo to gęste, rdzawego koloru, który współgra z rumianą cerą. Inni mężczyźni w jego wieku łysieją, mają rzadkie włosy albo w ogóle. I tyją. Ale nie tata. To nieźle wyglądający gość.

A jednak nawet kiedy śpi, dostrzegam klęskę. Jest defetystą, a to w przypadku czterdziestopięcioletnich mężczyzn stanowi gorsze nieszczęście niż wałki tłuszczu i zakola.

Jest także pijakiem.

Telewizor gra od poprzedniego wieczoru, teraz lecą poranne kreskówki. Gaszę go i wychodzę na dwór, patrząc na opuszczony dom po drugiej stronie ulicy, gdzie przed kilkoma minutami widziałem światło. Zapalało się, gasło. Jest to dom w tradycyjnym minimalistycznym stylu, żółty jak autobus szkolny, zamiast ganku betonowa płyta, siding aluminiowy, zniszczony dach.

Nikt w tym domu nie mieszka. Nikt nie chce tam mieszkać, tak jak nie chce zaaplikować sobie leczenia kanałowego czy wycięcia wyrostka robaczkowego. Wiele lat temu zamarzła tam w zimie rura i pękła – albo tak tylko słyszeliśmy – zalewając wnętrze budynku wodą. Niektóre okna są zabite sklejką, którą naśladowcy gangów pokryli napisami. Dziedziniec zarastają chwasty, dusząc trawnik. Od paska architrawu odstaje rynna dachowa, a jej część pionowa leży bezużytecznie na ziemi. Niebawem pokryje ją śnieg.

Nie jest to na tej ulicy jedyny dom, który opuszczono, ale tylko o nim wszyscy mówią. Za los innych zniszczonych i zapomnianych domów odpowiedzialne są gospodarka i rynek nieruchomości, zaraza, która obniżyła ich wartość i sprawiła, że idylliczna niegdyś okolica przemieniła się w coś brzydkiego.

Ale nie dotyczy to tego domu. Ten ma własną historię do opowiedzenia.

Wsuwam dłonie w kieszenie szarej kurtki i podążam przed siebie.

Jezioro tego ranka jest niespokojne. Fale tłuką plażę, taplając piasek w wodzie. Zimnej wodzie. Panująca temperatura to najwyżej półtora stopnia powyżej zera. Jest dostatecznie ciepło, by woda nie zamarzła, w każdym razie jeszcze nie teraz – nie jak podczas ostatniej zimy, kiedy latarnia morska oblepiona była lodem, a fala jeziora Michigan zamarzała w powietrzu, przywierając do krawędzi drewnianego mola. Ale to było tamtej zimy. Teraz jest jesień, więc jezioro ma jeszcze mnóstwo czasu, by zamarznąć.

Idę, trzymając się od wody na odległość mniej więcej ludzkiego ciała, żeby nie zamoczyć sobie butów. I tak się moczą, bo woda bryzga na boki, wznosząc się na wysokość co najmniej półtora metra. Gdyby to było lato, sezon turystyczny, plaża zostałaby zamknięta ze względu na niebezpieczne warunki i wiry.

Ale to nie jest lato. Na razie turystów nie ma.

Miasto tchnie spokojem, niektóre sklepy zamknięto do wiosny. Niebo jest ciemne. Słońce w tych dniach wschodzi późno, a zachodzi wcześnie. Spoglądam w górę. Nie widać gwiazd, nie widać Księżyca. Kryją się pod masami szarych chmur.

Mewy są hałaśliwe. Krążą nad głową, widoczne jedynie w obracającym się blasku latarni morskiej. Wiatr chłosta powietrze, niepokoi jezioro, utrudnia mewom lot, przynajmniej w linii prostej. Unoszą się bokiem. Uderzają z uporem skrzydłami, a jednak tkwią w miejscu, zmierzając absolutnie donikąd, tak jak ja.

Naciągam kaptur, by chronić włosy i oczy przed piaskiem.

Kiedy przemierzam park, oddalając się od jeziora, mijam starą zabytkową karuzelę. Wpatruję się w nieożywione oczy konia, żyrafy, zebry. Rydwan w kształcie węża morskiego, w którym sześć lat temu doświadczyłem pierwszego pocałunku. Leigh Forney, teraz studentka pierwszego roku na University of Michigan, na wydziale biofizyki czy molekularnego czegoś tam, albo tak mi się wydaje. Nie tylko Leigh odeszła. Nick Bauer i Adam Gott też odeszli, Nick do słynnego Caltechu, Adam zaś do Wayne State University, gdzie jest rozgrywającym w drużynie koszykarskiej. No i jeszcze Percival Allard, zwany Percym, który wybrał się na jakąś ekskluzywną uczelnię w New Hampshire.

Wszyscy odeszli. Wszyscy prócz mnie.

– Spóźniłeś się – mówi Priddy, kiedy dźwięk dzwonka nad drzwiami donosi o mojej niepunktualności.

Stoi przy kasie, licząc banknoty jednodolarowe, które odkłada następnie do szuflady. Dwanaście, trzynaście, czternaście… Nie podnosi głowy, gdy wchodzę do lokalu. Włosy ma rozpuszczone, zwarte srebrne loki kręcą się na ramionach wykrochmalonej praktycznej bluzki. Jest jedyną osobą w tym miejscu, której wolno rozpuszczać włosy. Kelnerki, które kręcą się pośpiesznie w czarno-białych uniformach, napełniając solniczki i pieprzniczki, a także dzbanuszki do śmietanki, mają je związane w koński ogon, dredy albo warkocze. Ale nie pani Priddy.

Raz spróbowałem zwrócić się do niej per Bronwyn. Tak ma w końcu na imię, które widnieje na jej plakietce: Bronwyn Priddy. Ale nie wyszło mi to za dobrze.

– Korki – mówię, a ona chichoce.

Nosi na palcu serdecznym obrączkę, którą dostała od zmarłego męża, pana Priddy’ego. Istnieje podejrzenie, że przyczyną śmierci małżonka było jej bezustanne zrzędzenie. Trudno mi oceniać, czy to prawda, czy nie. Ma na twarzy pieprzyk, dokładnie w ziemistych fałdach skóry między ustami a nosem – wydatny pieprzyk, ciemnobrązowy i doskonale zaokrąglony, z którego zawsze sterczy pojedynczy szary włosek. Pieprzyk, który budzi w nas pewność, że Priddy jest czarownicą. Pieprzyk i jej złośliwość. Krążą plotki, że ta kobieta trzyma swoją miotłę w zamykanym schowku na zapleczu kuchni. Miotłę, kociołek i wszystko to, co nieodzowne w jej fachu, czyli nietoperza, kota i kruka. Są tam, za zamkniętymi metalowymi drzwiami, ale wszyscy bez wyjątku jesteśmy pewni, że słyszymy od czasu do czasu owe stworzenia, dociera do nas miauczenie kota, krakanie kruka, łopot skrzydeł nietoperza.

– O tej godzinie? – dziwi się Priddy, mając na myśli korki. Ale na jej twarzy błąka się uśmiech ukryty gdzieś pod brzoskwiniowym meszkiem, który naprawdę powinno się wydepilować woskiem. Rekompensuje to po swojemu, znaczy się ten meszek, malując brwi – na ciemnobrązowo, co ma przypominać szarość – żeby odwrócić uwagę od wąsika.

Priddy przerywa na chwilę liczenie i odrywa wzrok od banknotów, gdy staję w wejściu, zdejmując zapiaszczoną kurtkę.

– Te naczynia same się nie umyją, Alex. Bierz się do roboty.

Myślę, że lubi mnie w głębi duszy.

Poranek nadchodzi i przemija, jak zawsze. Każdy dzień jest powtórką poprzedniego. Ci sami klienci, te same rozmowy, jedyną różnicę stanowi zmiana ubioru. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że jako pierwszy zjawi się pan Parker, który o świcie wyprowadza swoje dwa psy, bordera collie i berneńskiego psa pasterskiego. Pewne jest też to, że przywiąże je na zewnątrz, do słupa latarni, po czym wejdzie do środka, a jego podeszwy pozostawią przy oszklonej ladzie resztki liści i błotniste ślady, które później każą mi wytrzeć. Że zamówi czarną kawę na wynos, a potem da się namówić Priddy na jakieś ciasto, które błędnie określa się jako „domowe”, że powie dwukrotnie „nie”, nim się zgodzi, próbując wyczuć w powietrzu woń drożdży i masła, którego nawet tam nie ma.

Nie ulega żadnej wątpliwości, że przynajmniej jedna kelnerka upuści tacę pełną jedzenia. Że niemal wszystkie będą narzekać na wysokość napiwków. Że podczas weekendu poranni goście będą się snuć, pochłaniać niezliczone filiżanki kawy i gadać bzdury, aż śniadanie przerodzi się z wolna w lunch, a oni w końcu wyjdą. Jednak w zwykłe dni tygodnia jedynymi klientami kręcącymi się jeszcze po dziewiątej rano są emeryci albo kierowcy autobusów szkolnych, którzy parkują za budynkiem na wcisk i przez cały ranek narzekają na niegrzeczne zachowanie osób powierzonych ich opiece, mianowicie wszystkich dzieci w wieku od pięciu do osiemnastu lat.

O tej porze roku nie ma niewiadomych. Każdy dzień jest taki sam, w przeciwieństwie do letnich miesięcy, kiedy pojawiają się przypadkowi turyści. Czasem dochodzi do sytuacji kryzysowej. Kończy się nam bekon. Jakiś jajogłowy chce wiedzieć, co tak naprawdę znajduje się w czekoladowych croissantach, więc Priddy wysyła kogoś na zaplecze, żeby wygrzebał opakowanie ze śmietnika i sprawdził. Urlopowicze fotografują nazwę restauracji w oknie frontowym, robią sobie zdjęcia z kelnerkami, jakby chodziło o jakąś turystyczną atrakcję, modne miejsce docelowe, i rozwodzą się bez końca o tym, jak to jakiś przewodnik po Michigan twierdzi, że w naszym lokalu serwują najlepszą kawę w mieście. Pytają, czy mogą nabyć tanio kubki z naszą nazwą w staromodnej czcionce, a Priddy podnosi pierwotną cenę hurtową – dolar pięćdziesiąt za sztukę – do $ 9.99. Zdzierstwo.

Nic takiego jednak nie dzieje się poza sezonem, kiedy to każdy dzień jest powtórką poprzedniego, co odnosi się także do dnia dzisiejszego. I do jutra. I do wczoraj. Tak się przynajmniej zapowiada ten dzień, kiedy zjawia się pan Parker z dwoma psami i zamawia kawę, czarną, na wynos, a Priddy pyta go, czy ma ochotę na croissanta, na co on dwukrotnie odpowiada przecząco, nim się w końcu zgadza.

Jednak wraz z upływem poranka coś się dzieje, coś nienormalnego, i sprawia, że ten dzień jest inny niż wszystkie poprzednie.

Do Najdroższej Osoby.

Jest to jedno z ostatnich wspomnień dotyczących ciebie, twoje ręce przywierające do jej dekoltu, łagodne zaokrąglenie jej piersi przylegające do twojej skóry przez cienką bawełnę delikatnej białej bluzki. Była piękna bez żadnej przesady, a jednak to od ciebie nie mogłam oderwać oczu – od połyskliwości twojej skóry, od promienistości twoich oczu, łagodnego łuku twoich ust, kiedy wodziła po nich poduszeczką palca wskazującego, a potem przywarła do nich ustami. Pocałunek.

Widziałam was przez okno. Stałam tam, pośrodku ulicy, nie chowając się w cieniu ani za drzewami. Dokładnie na środku ulicy, nieświadoma strumienia samochodów. Jestem zaskoczona, że nikt mnie nie widział, nie usłyszał buczenia klaksonu, który sugerował, bym się odsunęła. Który tego żądał. Ale ja się nie poruszyłam. Nie miałam zamiaru. Byłam zbyt zajęta obserwowaniem, jak przytulacie się do siebie w gorącym uścisku. Zbyt zaintrygowana i zbyt zagniewana.

Może jednak było inaczej. Może jednak ktoś w tym domu mnie widział, udając tylko, że nie widzi ani nie słyszy.

Był już wieczór, tuż po zmroku, kiedy przycisnęłam twarz do szyby, żeby zajrzeć do środka. Zasłony były odsunięte, wszystkie światła w domu zapalone, jakby ktoś chciał, żebym widziała. Jakby triumfował, robił to złośliwie, napawając się swoim zwycięstwem. A może to ona wpadła na ten pomysł: zostawić zapalone światło, żebym widziała. W końcu to było jej zwycięstwo. Miałam wrażenie, że widzę tancerzy na scenie w blasku jupitera; śmiech na twoich ustach, uśmiech na jej ustach, nikt nie dostrzegał mojej nieobecności, bo już zostałam zastąpiona, jakby mnie tam nigdy wcześniej nie było.

Tyle że to nie była scena, tylko salon domu, który miałam z tobą dzielić.

Muszę wiedzieć: czy mnie widziano? Czy to wszystko było po to, by zapłonął we mnie gniew? Czy o to chodziło?

Z miłością,

EV

ALEX

Jej włosy są ciemnobrązowe. Tak jakby. Ciemny brąz, który rozjaśnia się równomiernie, tak że kiedy dociera się wzrokiem do ich końcówek, stają się niemal blond. Czyli ombre. Są nieznacznie pofalowane, ale to jakby niedopowiedzenie. Nie ma się pewności, czy to pofalowanie, czy może skutek wiatru. Włosy, które sięgają poza ramiona. Brązowe włosy współgrające z brązowymi oczami, które – tak jak włosy – zdają się zmieniać kolor, im dłużej na nie patrzę. Zjawia się sama, przytrzymując drzwi dla dwojga starych pierników, którzy depczą jej po piętach, niemal zawadzając nogami o jej obuwie o zawyżonej cenie. Cofa się i czeka, aż usiądą, choć nie ulega wątpliwości, że to ona weszła tu pierwsza. Stoi w progu, sprawiając wrażenie pewnej i jednocześnie nieśmiałej. Jej postawa świadczy o klasie: wyprostowana sylwetka, żadnych nerwowych ruchów, po prostu czeka na swoją kolej.

Jednak w jej oczach nie maluje się żadna celowość, żaden zamiar, premedytacja, nic.

Nigdy jej tu nie widziałem, ale od lat sobie wyobrażałem, że się zjawi.

Kiedy nadchodzi jej kolej, zostaje zaprowadzona do stolika obok okna, więc może obserwować tych samych przewidywalnych klientów, którzy wchodzą i wychodzą, wchodzą i wychodzą, choć można bez trudu zauważyć, że są dla niej wyłącznie nieprzewidywalni. Patrzę, jak zsuwa z siebie dwurzędową kurtkę w czarno-białą kratę. Na głowie ma czarną czapeczkę. Zdejmuje ją i kładzie na krześle obok płóciennej torby, potem ściąga z szyi robiony na drutach szalik i też odkłada na krzesło. Jest drobna, choć nie tak jak te superkościste modelki, które widuje się w magazynach poświęconych modzie i zalegających półki supermarketów. Nie, nie tak. Nie jest chuda jak szczapa, ale odznacza się wiotką budową. Bardziej niska niż wysoka, bardziej chuda niż nie chuda. A jednak nie niska i nie chuda. Po prostu „przeciętna” albo „normalna”, jak sądzę, ale żadne z tych określeń tak naprawdę nie może się do niej odnosić.

Pod dwurzędową kurtką, czapeczką i szalikiem kryją się dżinsy i wysokie buty marki Ugg. I bluza z kapturem. Niebieska. Z kieszeniami.

Na zewnątrz właśnie zaczął się dzień. Jeszcze jeden pozbawiony słońca dzień. Na chodniku zalegają liście, kruche łamliwe liście. To, co pozostało na drzewach, spadnie przed końcem popołudnia, jeśli zachodni wiatr będzie miał w tej sprawie cokolwiek do powiedzenia. Omiata narożniki budynków z czerwonej cegły, czai się pod kalejdoskopem markiz wejściowych, gdzie czeka na okazję, by porwać czyjś kapelusz albo ukraść świstki papieru z okrytych rękawiczkami dłoni.

Nie ma groźby deszczu, no, przynajmniej na razie. Ale chłód i wiatr zatrzymują mnóstwo ludzi w domach, ubiegając zimę.

Zamawia kawę. Siedzi przy oknie, popijając z przecenionego ceramicznego kubka i wyglądając na zewnątrz. Patrzy na ceglane budynki, kolorowe markizy, spadłe liście. Nie widać stąd jeziora Michigan, ale ludzie i tak lubią siedzieć przy oknie i puszczać wodze fantazji. On gdzieś tam jest, wschodni brzeg jeziora Michigan. Portowy Kraj, jak nas nazywają, wianuszek małych miasteczek z plażami, jakieś sto dwadzieścia kilometrów za Chicago, sto dwadzieścia kilometrów stanowiących odpowiednik trzech stanów i innego, dalekiego świata. Stamtąd w każdym razie pochodzi większość naszej klienteli. Chicago, czasem też Detroit, Cleveland albo Indianapolis, ale najczęściej Chicago. Weekendowa ucieczka, bo trudno znaleźć tu coś, czym człowiek mógłby się zajmować dłużej niż dwa dni.

Ale tak jest głównie latem, kiedy ludzie masowo się zjeżdżają, a teraz nikt nie przyjeżdża. Nikt prócz niej.

Nasza restauracja jest oddalona od utartej drogi i tu, gdzie się znajdujemy, na dalekim krańcu miasta, sklepy i knajpy ustępują miejsca domom. Tak naprawdę to spora mieszanina: sklep z pamiątkami na północy, pensjonat bed-and-breakfast na południu. Po drugiej stronie brukowanej ulicy usadowił się gabinet psychologa, a w ślad za nim szereg domów jednorodzinnych. Ogrodzone osiedla. Stacja benzynowa. Kolejny sklep z pamiątkami, zamknięty aż do wiosny.

Obok przechodzi kelnerka, pstrykając mi przed twarzą palcami.

– Stolik numer dwa – mówi. Nazywam ją Red. Wszystkie są dla mnie przezwiskami: Red, Braids, Braces. – Stolik numer dwa, trzeba go uprzątnąć.

Nie poruszam się jednak, tylko wciąż patrzę. Też jej nadaję przezwisko, bo wydaje mi się to czymś właściwym. Kobieta patrząca przez okno buduje zamki w powietrzu, śni na jawie. To naprawdę wielka rzecz, że dzieje się tu coś innego, kiedy nigdy nie dzieje się nic innego. Gdyby Nick i Adam wciąż tu byli, a nie gdzieś daleko na studiach, zadzwoniłbym do nich i opowiedział o dziewczynie, która się dzisiaj pojawiła. O jej oczach, o jej włosach. Zaciekawieni podpytywaliby o szczegóły: czy naprawdę jest inna niż niezliczone dziewczyny, które widujemy codziennie, te same dziewczyny, które znamy od pierwszej klasy. A ja bym im powiedział, że tak.

Mój dziadek zwykł nazywać moją babkę – także brunetkę, choć zawsze postrzegałem ją jako masę pajęczej szarości – Cappuccetta. To przezwisko rzekomo miało jakiś związek z zakonem kapucynów, przynajmniej tak twierdził mój dziadek. Ponoć chodziło o mnisie kaptury, które odznaczają się pewnym podobieństwem do kawy cappuccino. Tak w każdym razie mówił dziadek, kiedy patrzył mojej babce w oczy i nazywał ją Cappuccettą.

Jeśli o mnie chodzi, podoba mi się brzmienie tego słowa. I wydaje się dobrze pasować do tej dziewczyny – ciemnawe włosy z dodatkiem blond, dwuznaczność, która otacza ją niczym kaptur mnisiego habitu. Ale nie pijam kawy, więc mój wzrok skupia się na jej wąskim nadgarstku i perłowej bransoletce, która sprawia wrażenie zbyt małej nawet jak na jej małą dłoń. Bransoletka jest naprężona, między kremowymi paciorkami widać elastyczną opaskę. Wyobrażam sobie, że zostawia odcisk na skórze. Perły na brzegach, utraciwszy swój połysk, są wytarte. Obserwuję, jak dziewczyna skubie odruchowo opaskę, jak odciąga elastyczny materiał od skóry, a potem puszcza go, by znów owinął się wokół nadgarstka. To niemal hipnotyzujące, ten prosty ruch. Skubnięcie, skubnięcie, skubnięcie. Obserwuję to przez chwilę, nie mogąc oderwać oczu od bransoletki i płynnych ruchów dłoni dziewczyny.

I to właśnie przeważa. Nie Cappuccetta, postanawiam. Będę ją nazywał Perłą.

Perła.

W tym momencie pojawia się grupa ludzi regularnie uczęszczających do kościoła, ci sami, którzy przychodzą co tydzień o tej samej porze. Zajmują swój ulubiony stół o dużym prostokątnym blacie, przy którym mogą się wszyscy pomieścić, a jest ich dziesięcioro. Dostają dzbanki z kawą, jedna o obniżonej zawartości kofeiny, druga mocna, choć nikt nie musiał o to prosić. Ale to rozumie się samo przez się, bo tak właśnie robią w każdy niedzielny poranek: zbijają się w gromadkę wokół tego samego stołu i z zapałem rozmawiają o kazaniach, pastorach, Biblii i tym podobne.

Kelnerka Braids znika na trzy kolejne przerwy nikotynowe, więc kiedy wraca, cuchnie fabryką papierosów. Zęby ma bladożółte. Wrzuca do kieszeni fartucha kolejny niezadowalający napiwek i jęczy, bo to ledwie półtora dolara, w ćwierćdolarówkach.

Przeprasza i idzie do toalety.

W restauracji pojawia się z wolna nastrój normalności, choć biorąc pod uwagę obecność Perły – damy z włosami ombre, patrzącej przez okno na barwne domy i budynki z czerwonej cegły – tak naprawdę nic nie jest normalne. Je z talerza, który przed nią postawiono. Zamówiła jajecznicę, obok bułeczka drożdżowa na ciepło z masłem i dżemem truskawkowym. Drugi kubek kawy, do której wlewa dwie śmietanki z małych pojemniczków i dosypuje opakowanie słodziku, tej różowej substancji. Pije, nie zawracając sobie głowy mieszaniem. Patrzę uparcie, nie mogąc oderwać oczu od jej dłoni, a ona podnosi kubek do ust i sączy napój.

W tym momencie wzywa mnie po imieniu cienki, metaliczny głos Priddy, ingerując w moje myśli.

– Alex – mówi do mnie.

Gdy się odwracam, widzę jej długi, zakrzywiony palec, którym mnie przywołuje. Paznokcie ma pomalowane na pomarańczowo w odcieniu kantalupy. Przed nią, na oszklonej ladzie, stoi kartonowe pudełko i plastikowy kubek z napojem gazowanym z automatu, a także góra frytek i pikle. Czyli to co zwykle. Nie prowadzimy dostaw, ale dla Ingrid Daube robimy wyjątek, a dzisiaj przypada moja kolej. Zazwyczaj wyczekuję z niecierpliwością wyprawy do domu Ingrid – ucieczki od przyziemnej rutyny restauracyjnej – ale dzisiaj jest inaczej. Dzisiaj wolałbym zostać.

– Ja? – pytam głupawo, gapiąc się na karton.

– Tak, ty, Alex. Ty – mówi Priddy.

Wzdycham.

– Zanieś to Ingrid – dodaje Priddy bez żadnych „proszę” czy „dziękuję”, za to z nakazem: – Jazda.

Zwlekam przez ułamek sekundy, wpatrzony w kobietę z włosami ombre – Perłę – gdy Red przechodzi tuż obok i po raz trzeci napełnia kawą jej kubek.

Perła siedzi tu już od godziny, może dwóch, i choć dawno skończyła posiłek, nie wychodzi. Upłynęło dobre trzydzieści minut od chwili, w której Red położyła obok kubka rachunek. Kelnerka spytała trzykrotnie, czy czegoś sobie jeszcze życzy, ale Perła za każdym razem kręci głową i mówi, że nie. Red się irytuje, gotowa zgarnąć kolejny nędzny napiwek, na który będzie mogła narzekać, gdy tylko klientka się zmyje, ale się nie zmywa. Tkwi przy oknie, wyglądając na zewnątrz, popijając kawę i nie mając zamiaru wyjść.

Mówię sobie, że się pośpieszę. Że wrócę, zanim zniknie.

Dlaczego? Nie wiem dlaczego. Z jakiegoś powodu chcę tu być, kiedy Perła zacznie zbierać się do wyjścia, patrzeć, jak wkłada czarną czapeczkę, zakrywając włosy ombre. Patrzeć, jak owija szyję szalikiem i bierze do ręki płócienną torbę. Patrzeć, jak wkłada dwurzędową kurtkę. Patrzeć, jak wstaje z krzesła, zobaczyć, w którą się uda stronę.

Mówię sobie, że się pośpieszę, wrócę, nim wyjdzie. Powtarzam to. Jeśli odmierzę czas odpowiednio, to może Perła będzie wychodzić, kiedy wrócę z dostawy dla Ingrid. Może.

Przytrzymam jej drzwi, powiem:

– Życzę miłego dnia.

Spytam ją o imię, dodam:

– Po raz pierwszy w naszym mieście?

Może. Jeśli zdążę.

I jeśli nie okażę się tchórzem, którym prawdopodobnie się okażę.

Nie wkładam nawet kurtki przed tą krótką wyprawą na drugą stronę ulicy. Chwytam kartonowe pudełko i drinka, po czym wycofuję się tyłem przez oszklone drzwi, otwierając je pośladkami. Wiatr niemal wyrywa mi pojemnik, kiedy wychodzę na zewnątrz, i myślę, że właśnie w takich chwilach żałuję, że nie mam włosów, no, więcej włosów. Dłuższych niż ta szczecina na mojej głowie, która nie ogrzewa czaszki ani uszu. Przydałyby mi się czapka i płaszcz, ale mam na sobie tylko strój restauracyjny: tanie plisowane spodnie, zapinaną na guziki białą koszulę i czarną muszkę. Jest tandetny, coś, w czym nie chciałbym być widziany w publicznym lokalu, ale Priddy nie pozostawia mi wyboru. Rękawy koszuli furkoczą na wietrze, wiatr wdziera się pod poliester, wydymając go niczym spadochron albo balon na przyjęciu urodzinowym. Jest zimno na zewnątrz, temperatura osiąga ledwie cztery i pół stopnia. Wychłodzenie z powodu wiatru to inna historia. Wychłodzenie – znane także jako coś, o czym wszyscy będą mówić przez najbliższe cztery miesiące. Jest dopiero listopad, a meteorolodzy już przewidują mroźną zimę, jedną z najmroźniejszych, jakie odnotowano, mówią, że z temperaturami poniżej zera, rekordowymi wichrami i obfitym śniegiem.

To zima w Michigan, na litość boską. Czy jest w tym coś niezwykłego?

Ingrid Daube zajmuje dom w tradycyjnym stylu Cape Cod, dokładnie naprzeciwko restauracji. To mały budynek wzniesiony około 1940 albo 1950 roku. Jest jasnoniebieski i ma ciemnoniebieskie okiennice, a także dach niemal równie wysoki jak szeroki. To dobry dom, czarujący dom. Urokliwy i idylliczny, pomijając zgiełk i gwar głównej ulicy, która o tej porze roku nie ma nic wspólnego ze zgiełkiem i gwarem. Panuje tu spokój. Ingrid ma z okna mansardowego na piętrze widok z lotu ptaka na restaurację, i tam właśnie ją widzę. Stoi niczym zjawa, jej oczy wlepiają spojrzenie w moje oczy, kiedy czekam, aż przejedzie samochód, a potem przebiegam truchtem ulicę. Ingrid macha do mnie zza szyby. Odpowiadam jej tym samym gestem i patrzę, jak znika z pola widzenia.

Zaczynam się wspinać po schodach na szeroki biały ganek Ingrid i w tym momencie słyszę wysoki pisk skrzypiących zawiasów oraz trzask drzwi z siatką ochronną, dobiegające od strony sąsiedniego domu, niebieskiej wiejskiej chaty przerobionej na gabinet doktora Gilesa, miejscowego terapeuty. Przeniósł tu swoją praktykę niespełna rok temu. Kiedy zerkam przez ramię, stoi w drzwiach, żegnając się z pacjentką, a potem z rękami w kieszeniach rozgląda się po ulicy, jakby czekał, aż pojawi się ktoś inny. Obejmuje ją? Jestem pewny, że tak, niezgrabny jednoręczny uścisk, jaki nie powinien się zdarzyć na widoku publicznym. Dlatego jest to takie dziwne. Sprawdza godzinę na zegarku. Patrzy w lewo, patrzy w prawo, wzdłuż całej ulicy. Ktoś się spóźnia, a doktor Giles nie chce czekać. Wydaje się poirytowany, że musi czekać. Widzę to w jego zmrużonych oczach, w wyprostowanej postawie, w skrzyżowaniu rąk.

Nie lubię tego człowieka ani trochę.

Pacjentka, która się oddala, zarzuca gwałtownym ruchem kaptur na głowę – to obszyty futrem kaptur od grubej czarnej kurtki – choć czy tak robi, bo jest jej chłodno, czy ze względu na prywatność, nie potrafię powiedzieć. Nie wiem. Ani przez moment nie dostrzegam jej twarzy, nim oddala się pośpiesznie ulicą w przeciwną stronę. Nie widzę jej, ale słyszę ją. Połowa miasta ją słyszy. Słyszę jej płacz, rozpaczliwy szloch, który rozbrzmiewa daleko stąd. To on sprawił, że płacze. Doktor Giles sprawił, że ta dziewczyna płacze. Dodać do listy powodów, dla których nie lubię tego faceta.

Doszło do wielkiego skandalu, kiedy doktor Giles przeniósł swój gabinet do tej małej niebieskiej chaty. Panie z miasta zaczęły się kręcić wokół restauracji, przechadzać tam i z powrotem po ulicy, żeby obserwować klientelę doktora Gilesa i ustalić, którzy obywatele miejskiej społeczności spotykają się z psychologiem i dlaczego. Tym samym potwierdziły to, czego ludzie najbardziej nienawidzą, jeśli chodzi o życie w małym mieście: nie ma tu czegoś takiego jak prywatność.

Nasze miasto uosabia wszelkie cechy małego miasta. Mamy jedno skrzyżowanie ze światłami i jednego pijaka, no i wszyscy wiedzą, kto jest miejscowym pijakiem: mój ojciec. Wszyscy plotkują. Nie ma nic lepszego, niż rzucić kogoś na pożarcie wilkom. I tak też czynimy.

Ingrid otwiera drzwi, jeszcze zanim pukam. Otwiera drzwi, a ja wchodzę do środka i wycieram buty o tkaną matę. Uśmiecha się. Ingrid jest mniej więcej w tym samym wieku co moja matka, gdyby wciąż tu była. Wiem, wiem, głupio to zabrzmiało, więc powiem inaczej. Nie o to chodzi, że matki w ogóle nie ma, że jest martwa. Ona nie jest martwa (choć czasem tego żałuję), ale po prostu jej tu nie ma, a ja mam w pamięci jej obraz sprzed lat i umiem policzyć jej obecny wiek. Ingrid ma jedną z tych fryzur, jakie noszą czasem czterdziesto- czy pięćdziesięcioletnie kobiety, włosy koloru mokrego piasku. I przyjazne oczy. I miły uśmiech, ale to smutny uśmiech. Nie ma w mieście ani jednej osoby, która mogłaby powiedzieć o Ingrid coś złego; już prędzej to, że mnóstwo złego spotkało Ingrid. O tym mówią. Bo życie Ingrid to definicja tragiczności. Zawsze była niesprawiedliwie traktowana, to pewne, i w rezultacie stała się miejscową bidulą, pięćdziesięcioletnią kobietą, która jest zbyt przerażona, żeby wyściubić nos z domu. Ma ataki paniki o każdej porze, ucisk w klatce piersiowej, kłopoty z oddychaniem. Widziałem to na własne oczy, na jedno oko i drugie oko, choć nie znam całej jej historii. Moją zasadą jest nie wtrącać się w cudze sprawy, a mimo to byłem świadkiem, jak wsadzano Ingrid do karetki i zawożono czym prędzej na oddział nagłych przypadków, bo sądziła, że umiera. Okazało się, że nic jej nie jest. Nic. Zwykły przypadek agorafobii, jakby było czymś zwyczajnym, że pięćdziesięcioletnia kobieta siedzi w domu, bo boi się śmiertelnie świata zewnętrznego. Nie opuszcza domu, nic jej do tego nie skłoni – ani żeby odebrać pocztę, ani podlać kwiatek, ani wyrwać chwast. W obrębie gipsowych ścian czuje się doskonale, ale poza nimi to zupełnie inna sprawa.

Ale poza tym Ingrid nie jest szalona. Jest tak samo normalna jak inni.

– Cześć, Alex – mówi do mnie.

– Cześć – odpowiadam jej.

Ingrid ubiera się tak, jak powinna to robić pięćdziesięcioletnia kobieta: coś w rodzaju jasnopomarańczowej bluzy i czarne spodnie z dzianiny. Na szyi medalion na łańcuszku. W uszach kolczyki. Na stopach buty na płaskim obcasie.

Nim Ingrid zamyka drzwi, odwracam się, by szybko zerknąć. Tam, za szybą restauracji, widzę Perłę, której obraz jest rozmazany przez zwierciadlane odbicie tego wszystkiego, co znajduje się po drugiej stronie ulicy. To, co wewnątrz, i to, co na zewnątrz, miksuje się z powodu szkła, więc nic dziwnego, że czasem ptaki wpadają na nie z impetem, by runąć ku śmierci na porowatym betonie.

Mimo wszystko jednak widzę ją przez markizę drzew i odwzorowanie połowy świata na szybie.

Perłę.

Jej oczy spoglądają przez okno, ale nie na mnie. Podążam za wzrokiem Perły ku tabliczce, która wisi na ozdobnych mocowaniach na sąsiednim domu: „Dr Giles, psycholog dyplomowany”. I tam właśnie stoi we własnej osobie on, doktor Giles – ciemne, starannie przycięte włosy i wyszukany styl – czekając na kolejnego pacjenta.

Niech mnie diabli. Ona go obserwuje.

Czy umówiła się na wizytę u doktora Gilesa? Może. Może właśnie o to chodzi. Moja percepcja skupia się na czymś innym, ale nie na tyle, bym przestał myśleć o włosach Perły czy jej oczach, bo nie przestaję. Na dobrą sprawę widzę je za każdym razem, gdy tylko mrugnę.

Ingrid zatrzaskuje drzwi i zwraca się do mnie z prośbą:

– Możesz je zamknąć?

Dom Ingrid jest niewielki, ale jak najbardziej odpowiedni dla jednej osoby. Przekręcam zamek przy drzwiach i zanoszę lunch do stołu kuchennego. Na marmurowym blacie stoi otwarte kartonowe pudło, obok niego niewielki zapas książek. Coś, co pozwala zabić czas. Leży tam też nóż, profesjonalny nóż do krajania mięsa, wykorzystywany do przecinania taśmy samoprzylepnej.

Niewielki telewizor jest włączony, ale Ingrid nie patrzy na mały płaski ekran, choć mogę się zorientować, że słucha, i domyślam się, że dźwięk głosu aktorów i aktorek daje jej złudne wrażenie, że nie jest sama. Że ktoś tu jest, nawet jeśli stanowi tylko fantazję. To psikus, który robi samej sobie. Człowiek musi czuć się samotny, kiedy nie może wyjść z własnego domu.

Poza tym panuje cisza. Kiedyś słychać tu było hałaśliwe dzieci i tupot stóp, ale już nie. Te odgłosy dawno umilkły.

– Pomyślałam sobie, że wyświadczysz mi przysługę, Alex – mówi Ingrid, odciągając mój wzrok od jakiejś pani na ekranie telewizora.

Jej dom jest orzeźwiająco biały: białe ściany, białe szafki. Podłogi stanowią kontrast z resztą domu, bejcowane deski, tak ciemne, że niemal czarne. Meble i ozdoby są skromne, w neutralnych i szarych odcieniach, niewiele bibelotów czy akcesoriów, w przeciwieństwie do mojego domu; tata zbiera wszystko, co popadnie, nie mogąc się rozstać z czymkolwiek. Nie znaczy to, że gromadzi latami rupiecie, które tworzą na środku pokoju stos sięgający sufitu, albo że bezdomne koty rozmnażają się w każdym zakamarku naszego lokum, więc roi się tam od zdziczałych kociąt, żywych i martwych. Nie, nic w tym rodzaju, inaczej niż w przypadku tych ludzi, których pokazują w telewizji. Ale jest sentymentalny – to ktoś, kto nie potrafi się rozstać z moimi świadectwami gimnazjalnymi i zębami mlecznymi. Podejrzewam, że powinienem być z tego zadowolony. W głębi serca sądzę, że tak właśnie jest.

Ale to też bolesne przypomnienie, że tata nie ma na świecie nikogo prócz mnie. Gdybym miał stąd odejść, gdzie by się podział?

– Zrobiłam listę zakupów – mówi Ingrid.

A ja, nie czekając, aż wypowie słowa „Załatwisz to?”, mówię:

– Jasne. Jutro, okej?

A ona mówi, że tak.

Z okna kuchni mam przyzwoity widok na wnętrze gabinetu doktora Gilesa. Dom Ingrid wznosi się wyżej, okno zapewnia doskonały kąt widzenia. Nie jest to widok idealny, ale zawsze coś. Kiedy Ingrid szuka w torebce dwóch dwudziestodolarowych banknotów i wręcza mi je, dostrzegam coś mrocznego i niewyraźnego, ruch kształtów za szybą. Ktoś tam jest. Wytężam wzrok, ale niezbyt długo. Nie mogę, nie chcę, żeby Ingrid wzięła mnie za podglądacza. Więc napotykam jej wzrok, wsuwam dwa dwudziestodolarowe banknoty do kieszeni i mówię, że przyjdę jutro. Wybiorę się do sklepu spożywczego z samego rana. Robiłem to już wielokrotnie; rutyna.

Biorę listę sprawunków, żegnam się i wychodzę.

W chwili, gdy wyłaniam się z domu Ingrid i schodzę po szerokich stopniach ganku na chodnik, widzę to.

Na miejscu przy oknie restauracji nikt już nie siedzi.

Dziewczyna zniknęła.

Tytuł oryginału:

Don’t You Cry

Pierwsze wydanie:

MIRA Books, 2016

Opracowanie graficzne okładki:

Madgrafik

Redaktor prowadzący:

Grażyna Ordęga

Opracowanie redakcyjne:

Jakub Sosnowski

Korekta:

Sylwia Kozak-Śmiech

© 2016 by Mary Kyrychenko

© for the Polish edition by HarperCollins Polska sp. z o.o. Warszawa, 2017

Wszystkie prawa zastrzeżone, łącznie z prawem reprodukcji części lub całości dzieła w jakiejkolwiek formie.

Wydanie niniejsze zostało opublikowane licencji Harlequin Books, S.A.

Wszystkie postacie w tej książce są fikcyjne. Jakiekolwiek podobieństwo do osób rzeczywistych – żywych lub umarłych – jest całkowicie przypadkowe.

HarperCollins jest zastrzeżonym znakiem należącym do HarperCollins Publishers, LLC. Nazwa i znak firmowy nie mogą być wykorzystane bez zgody właściciela.

Ilustracja na okładce: Sutterstock, copyright by Susan Fox.

Wszystkie prawa zastrzeżone.

HarperCollins Polska sp. z o.o.

02-516 Warszawa, ul. Starościńska 1B lokal 24-25

www.harpercollins.pl

ISBN: 978-83-276-2397-3

Konwersja do formatu MOBI:

Legimi Sp. z o.o.

Spis treści

Strona tytułowa

Niedziela

Quinn

Alex

Alex

Strona redakcyjna