Tytuł oryginału: Ensomme hjerters klub

Przekład z języka duńskiego: Justyna Haber-Biały

Copyright © Lotte Hammer Jakobsen, Søren Hammer Jacobsen, 2022

This edition: © Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S, Copenhagen 2022

Projekt graficzny okładki: Marcin Słociński

Redakcja: Maria Zając

Korekta: Justyna Kukian

ISBN 978-87-0235-159-0

Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń jest przypadkowe.

Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S | Klareboderne 3 | DK-1115 Copenhagen K

www.gyldendal.dk

www.wordaudio.se

Rozdział 1

Trzynastego sierpnia w okolicach placu Polititorvet w Kopenhadze było mgliście i wietrznie. Noc w śródmieściu przebiegła stosunkowo spokojnie: kilka barowych bijatyk, jedno pchnięcie nożem zakończone powierzchownymi ranami, garstka pijaczków, która musiała odespać libację w areszcie, i naćpana dziwka zmarła z przedawkowania – nic specjalnego czy też nadzwyczajnego. Najpoważniejszym przypadkiem okazał się pijany kierowca, który urządził sobie wyścigi ulicami miasta, próbując uciec radiowozom. W końcu mu się udało. Z piskiem opon i przy stu kilometrach na liczniku skręcił z Sydhavnsgade w Sluseholmen, a następnie odbił w prawo, w Ved Stigbordene, gdzie wcisnął gaz do dechy i spoglądając tryumfalnie w lusterko wsteczne, wylądował po chwili w wodach basenu portowego. Teraz szukali go nurkowie, jednak silne podwodne prądy kazały przypuszczać, że upłynie sporo czasu, zanim zostanie odnaleziony. Wszyscy mieli nadzieję, że udało mu się na czas wydostać z pojazdu i ratować się ucieczką w głąb lądu, ale było to mało prawdopodobne.

Chłopiec przecinający Polititorvet miał dużą nadwagę. Przy przejściu dla pieszych na wprost Komendy Głównej Policji najpierw rozejrzał się uważnie w obie strony, zanim wolnym, ciężkim krokiem wszedł na jezdnię. Po drugiej stronie się zatrzymał, by wytrzeć policzki i czoło chusteczką, którą wyciągnął z kieszeni spodni, a dopiero potem ruszył dalej, skręcając w Niels Brocks Gade. Bolały go stopy, a do szkoły został mu jeszcze spory kawałek drogi. Mijający go pojedynczy przechodnie spoglądali nań z troską, a niektórzy posyłali mu nawet przelotne, współczujące spojrzenie, po czym spieszyli dalej. Większość go ignorowała.

Ubranie chłopca było równie przygnębiające jak on sam. Rodzicom nie brakowało pieniędzy, ale ubiór był jego formą protestu. Jedną z wielu. Miał na sobie białe, rozchodzone sportowe buty, kupione w zeszłym roku na wyprzedaży w lokalnym supermarkecie, zwisające pod brzuchem sprane dżinsy i beżową wiatrówkę z zamkiem rozpiętym do połowy, tak aby oprzeć w tym miejscu rękę, jakby była złamana. Przez kurtkę jeszcze bardziej się pocił, choć z racji swojej tuszy mógł ją sobie dzisiaj darować, aż tak zimno przecież nie było. Potrzebował jej jednak. W ukrytej pod nią dłoni trzymał pistolet maszynowy.

Zegar wskazywał ósmą szesnaście, środa.

*

Gdyby szef policji kryminalnej Konrad Simonsen podniósł się ze swojego krzesła i w odpowiednim momencie wyjrzał przez okno, mógłby dostrzec przechodzącego przez ulicę chłopca. Ale tego nie zrobił. Przyglądał się bowiem komendantce kopenhaskiej policji, która rozmawiała przez telefon. Słynęła z niegustownego, dziwacznego stylu, a dziś nie zrobiła wyjątku, to było oczywiste nawet dla niego. Miała na sobie dopasowaną marynarkę w niebiesko-zieloną kratkę, a do tego spodnie w paski, w zbliżonych odcieniach. Pomyślał, że zabrakło tylko jakiegoś martwego zwierzaka owiniętego wokół jej szyi, na przykład lisa, a wtedy można by już mówić o kompletnym bezguściu.

To był jego pierwszy dzień w pracy po ponad ośmiu tygodniach i gdy rankiem pojawił się w biurze, ku własnemu zdziwieniu odczuwał zdenerwowanie. Spojrzał bezradnie na zdjęcie królowej wiszące na ścianie za plecami komendantki, próbując stłumić rosnącą irytację. Posłał grymas w stronę Jej Wysokości, jakby szukał w niej sojuszniczki, a następnie znów skierował wzrok na leżącą przed nim na biurku teczkę z aktami sprawy. Wyglądała na niepozorną.

Wreszcie komendantka zakończyła rozmowę. Posłała mu ciepły uśmiech, który był albo dobrze wyćwiczony, albo też po prostu serdeczny, i zaczęła się rozwodzić o tych wszystkich, którzy się z nią kontaktowali podczas jego choroby, aby dowiedzieć się o jego stan zdrowia.

– Niektórzy wydzwaniali do mnie nawet na numer prywatny.

– No proszę, coś takiego. Jestem pod wrażeniem.

– To dobrze, bo powinieneś. I przestań się zachowywać tak, jakby cię to nie obchodziło. Powinieneś się cieszyć, że masz kolegów, którzy się tobą interesują.

Miała rację, więc jej oznajmił, że się cieszy, a ona ciągnęła:

– Zdecydowałam się nie zmieniać twojego formalnego statusu. Nadal pozostajesz szefem wydziału zabójstw, choć w praktyce pozwolisz, aby to Arne Petersen…

– Arne Pedersen, on nazywa się Pedersen, nie Petersen.

Arne Pedersen był jednym z najbliższych współpracowników Simonsena, mężczyzną tuż po czterdziestce, kompetentnym i bystrym. Od dawna było wiadomo, że gdy nadejdzie odpowiedni moment, zastąpi go na stanowisku szefa wydziału zabójstw. Naturalną koleją rzeczy wykonywał jego obowiązki przez ostatnie dwa miesiące. Pani komendant ponownie się odezwała:

– Przepraszam, powinnam o tym pamiętać. Tak więc to on pozostanie faktycznym szefem do czasu, aż uznam, że zdrowie pozwala ci na przejęcie tej funkcji. Na początku masz moją zgodę, aby pracować trzy, najwyżej cztery godziny dziennie. Czy to jasne?

Zrozumiał. Powtórzyła tę kwestię wolno, delektując się każdym słowem: „trzy, najwyżej cztery godziny dziennie”, a po chwili dodała, że wszyscy z jego otoczenia dostali rozkaz raportowania o każdorazowym niestosowaniu się do tego polecenia.

– Jeżeli poczujesz się zmęczony, zostajesz w domu. Pamiętaj, cmentarz jest przepełniony ludźmi niezastąpionymi.

– Oczywiście. A mogę chociaż sam zdecydować, w jakich godzinach będę pracować, czy to też ty będziesz rozstrzygać?

Ironia się nie powiodła, a szefowa odpowiedziała z powagą w głosie:

– Możemy zacząć od tego, że sam o tym zadecydujesz, i zobaczymy, jak to się sprawdzi.

– Dziękuję. Mógłbym teraz dostać swoją nową sprawę?

Zignorowała go.

– Przemeblowaliśmy nieco w twoim biurze, gdy byłeś chory. Wygospodarowaliśmy dodatkowe pomieszczenie z miejscem na sofę. Przyda się, gdy będziesz potrzebował odpocząć.

Informowała go o tym z ewidentną radością. Ponownie podziękował, czując się niezręcznie i staro. W końcu otworzyła teczkę z aktami. Gdy się odezwała, jej wzrok zaczął błądzić.

– To nie jest taka typowa sprawa. Chodzi o to, że to mnie zależy na tym, aby została zamknięta w porządny sposób.

Sięgnęła do teczki i zaczęła referować. Słuchał z coraz większym zdumieniem, stwierdzając, że miała rację – to z pewnością nie było typowe zadanie. Oburzony przerwał jej pytaniem:

– Czy wiceprzewodnicząca Parlamentarnej Komisji Prawnej zwraca się bezpośrednio do ciebie, mieszając się w sprawy policji? To doprawdy niesłychane.

– Simon, zdaję sobie sprawę, że to dość pogmatwane. Ale czy nie mógłbyś przesłuchać kilku świadków i… no tak po prostu się temu przyjrzeć? A potem napisać raport, który…

Zawahała się, dokończył więc za nią:

– …który będziesz mogła przedstawić wiceprzewodniczącej.

Pani komendant skinęła głową, dodając:

– Możesz też rozdzielić te zadania, nie chcę ci nic narzucać, Zależy mi tylko na tym, żebyś się nie przemęczał. Pomyślałam, że ta sprawa nadaje się na początek. Tak, żebyś powoli zaczął się wdrażać.

Simonsen zabrał teczkę.

– To przecież nie jest żadna sprawa – zauważył.

Nagle usłyszał dźwięki muzyki. Te same nieokreślone tony z przeszłości, które go przenikały, gdy obudził się w szpitalu prawie siedem tygodni temu. Dopadł go strach, przenikał do jego wnętrza, paraliżował go, jak już wiele razy wcześniej od czasu operacji. Jego szefowa odezwała się zatroskana:

– Czy coś się stało? Źle się czujesz?

– Czy ty też słyszysz muzykę? – odparł z wysiłkiem.

Zaśmiała się serdecznie i przez parę niekończących się sekund nie miał pojęcia, czy usłyszała to samo co on, czy też po prostu okazała się wyrozumiała dla jego urojeń. Wreszcie wstała z krzesła, podeszła do ściany i popukała w nią kilka razy pięścią. Muzyka ucichła.

– Rezonans. Mamy teraz w sekretariacie nową praktykantkę, która ma taki mały, płaski odtwarzacz ze słuchawkami, nazywają to chyba iPodem. Gdy opiera głowę o ścianę, jej czaszka i cała ściana działają jak głośnik.

Odprężył się i natychmiast poczuł zmęczenie. Ta prawidłowość była mu znana – najpierw lęk przed śmiercią, a potem zmęczenie.

– Dlaczego nie zabronisz jej słuchania muzyki?

– Nawet próbowałam, ale niestety jej stosunek do autorytetów jest… Co mam ci powiedzieć?… Dość swobodny i…

Simonsen przestał jej słuchać.

*

Chłopiec z pistoletem maszynowym dotarł do swojej szkoły. Mieściła się przy Marmorgade, krótkiej uliczce pomiędzy H.C. Andersens Boulevard a Vester Voldgade, w czteropiętrowym, trójskrzydłowym budynku z czerwonej cegły z początku dziewiętnastego wieku. Dziedziniec szkolny wychodził na ulicę, a od chodnika oddzielało go tylko ogrodzenie. Główne wejście, znajdujące się w cofniętej, centralnej części budynku, wyznaczały okazałe granitowe schody prowadzące do przesadnie wielkich dwuskrzydłowych zielonych drzwi, które sprawiały wrażenie nieproporcjonalnych i niezbyt dobrze się komponowały z ogólną architekturą budynku. I właśnie w ich stronę powoli zmierzał chłopiec.

Dostrzegła go wychowawczyni, wyglądająca właśnie przez okno w północnym skrzydle. Od pewnego czasu zamierzała porozmawiać z nim na temat spóźnień – problem pojawił się jeszcze przed wakacjami, a nowy rok szkolny zaczął się równie kiepsko, jak zakończył poprzedni. Poza tym chciała oddać uczniom jego klasy pewne materiały, więc pomyślała, że gdyby teraz odbyła z nim planowaną rozmowę, zaoszczędziłaby sobie wspinania się na trzecie piętro. W ten sposób mogłaby, jak to się mówi, upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. Otworzyła zatem okno i go zawołała, ale on ku jej zdumieniu nie zareagował, choć dzieliło ich zaledwie kilka metrów. Westchnęła. Dawniej taki nie był, ale jemu też nie zawsze było łatwo, biedaczysko.

Koniec końców chłopiec wdrapał się po schodach i skierował korytarzem w stronę swojej sali lekcyjnej, a gdy dotarł w jej pobliże, usiadł na ławce i odsapnął. Przerwa trwała dłużej, niż się spodziewał, ale on sam był zmęczony i zdenerwowany, potrzebował chwili, aby się pozbierać. Dopiero gdy kilka minut później ujrzał wychowawczynię zmierzającą w jego stronę ze stertą papierów pod pachą, podniósł się i wszedł do klasy.

Żaden z klasowych kolegów nie zwrócił na niego szczególnej uwagi, choć musieli go widzieć, gdy szedł na swoje miejsce. Ponownie odsapnął, ale nie usiadł. Stanął obok swojej ławki, plecami do ściany. Nawet wyznaczony w tym roku na zastępstwo nauczyciel, który stał przy tablicy i odmieniał nieregularne angielskie czasowniki, nie zareagował na jego przybycie. Jedynie odwrócił głowę, posyłając mu krótkie, obojętne spojrzenie, po czym wrócił do prowadzenia lekcji. Chłopiec obserwował go przez pięć długich sekund, czując, jak wzbiera w nim nienawiść. Dodawała mu odwagi.

Nauczyciel był jasnowłosym, dość gustownie ubranym mężczyzną tuż po trzydziestce. Miał sympatyczne usposobienie i ładny, klasyczny profil, cieszył się sympatią zarówno dziewcząt, jak i chłopców, a do tego był świetnym pedagogiem. Jakby tknięty przeczuciem, odwrócił ponownie głowę i obejrzał się przez ramię. Wtedy dostrzegł broń, której krótka czarna lufa skierowana była prosto na niego. Widzenie tunelowe, wyrzut adrenaliny. Zareagował z imponującym refleksem – w trzech energicznych krokach dopadł do drzwi i zdołał nawet chwycić za klamkę, kiedy pistolet maszynowy zaczął wyrzucać z siebie pierwsze naboje.

Trzydzieści siedem kul w ciągu niecałych pięciu sekund.

Dużo później każdy ze strzałów został dokładnie skalsyfikowany: jedenaście trafiło ofiarę w plecy, trzy w głowę, jednen w lewe ramię. Nauczyciel był martwy, zanim osunął się na podłogę. Pozostałe dwadzieścia dwa pociski przeszły przez drzwi, z czego większość na wysokości dwóch i pół metra nad ziemią, przypuszczalnie dlatego, że chłopiec nie był obyty z bronią i nie uwzględnił tego, że podczas strzału lufa wybija w górę. Jednak trzy naboje przebiły drzwi na wysokości półtora metra, z czego jeden drasnął wychowawczynię chłopca znajdującą się po drugiej stronie i przebił jej dłoń. Kolejny odłupał z drzwi drzazgę, która poleciała w stronę jej prawego oka i wbiła się pomiędzy gałkę oczną a kość policzkową, powodując tylko powierzchowną ranę.

Gdy wychowawczyni została trafiona, nie poczuła bólu, zdziwiła się jedynie. Odruchowo sięgnęła do oka i wyciągnęła drzazgę. Następnie spojrzała zdumiona na swoją dłoń i zemdlała. Cierpiała na hemofobię, niekontrolowany strach przed widokiem krwi.

Uczniów w klasie ogarnęła panika. Większość krzyczała, próbując się jak najbardziej oddalić od chłopca. Jeden z nich wyskoczył bez namysłu przez otwarte okno znajdujące się na tyłach sali. Miał nieprawdopodobne szczęście, że nie spadł na asfalt pokrywający szkolny dziedziniec, a wylądował na samochodzie dostawczym, który przywiózł zamówienie na zajęcia praktyczno-techniczne. Skończyło się na złamanym nadgarstku i otartym policzku. Jedna z dziewcząt ukryła się w szafie, w której udało jej się zamknąć od środka. Ułożyła się w pozycji embrionalnej i drżąc na całym ciele, starała się zachowywać jak najciszej. Pozostali uczniowie zbili się w gromadę w najodleglejszym miejscu od katedry – jedni leżeli, drudzy siedzieli, jeszcze inni przyciskali się do ściany, jakby to miało pomóc, gdyby padły kolejne strzały. Krzyki ucichły, a rozbrzmiał rozdzierający płacz. Wszyscy z przerażeniem spoglądali na mordercę, wystraszonym wzrokiem śledząc każdy ruch jego broni. W końcu chłopiec usiadł na krześle – zdezorientowany i roztrzęsiony. On też się rozpłakał.

*

Po spotkaniu z komendant policji Konrad Simonsen udał się do swojego biura z aktami sprawy pod pachą. Po drodze doszedł do przekonania, że to w gruncie rzeczy może i dobrze, że zacznie powoli, od mało istotnego zadania, i ta myśl zarówno go zaskoczyła, jak i uspokoiła.

Zgodnie z tym, co mówiła szefowa, podczas jego choroby biuro zostało powiększone o przylegające pomieszczenie. Wcześniej był tam składzik, w jednym końcu znajdowały się artykuły papierniczo-biurowe, a w drugim wycofane z użytkowania komputery z monitorami. Teraz pomieszczenie pełniło funkcję dodatkowego biura. Odmalowano je, położono wykładzinę, wstawiono sfatygowaną skórzaną sofę, lodówkę i ekspres do kawy, a także pięćdziesięciocalowy telewizor, prawdopodobnie po Poulu Troulsenie, dawnym współpracowniku, który odszedł na emeryturę. Na podłużnym stole, na wprost sofy, ustawiono dzbanek z kawą i bułeczki oraz pokaźny bukiet kwiatów, pod ścianą zaś stanęła garstka jego kolegów, w tym Hrabianka – jedna z jego najbliższych współpracownic, a jednocześnie partnerka życiowa. Od roku mieszkali razem w jej domu w Hillerød, chociaż Simonsen zachował swoje mieszkanie w Valby, a teraz sypiał na pierwszym piętrze, zapewne z powodu swoich problemów z sercem. Powitała go pocałunkiem, co zdarzało się rzadko, gdy byli w pracy.

– Udało ci się utrzymać wszystko w tajemnicy – powiedział, rozglądając się wokół.

– Owszem, przecież to miała być niespodzianka. Za chwilę dołączy też Arne, właśnie ktoś do niego zadzwonił.

Witał się po kolei z obecnymi, aż w pewnym momencie dostrzegł Pauline Berg, kobietę przed trzydziestką, jedną ze swoich najbliższych współpracownic. W każdym razie tak było wcześniej. Zobaczył ją po raz pierwszy po niemal dwunastu miesiącach. We wrześniu zeszłego roku została porwana podczas jednej ze spraw prowadzonych przez wydział zabójstw. Pewien chory człowiek uprowadził ją i jeszcze inną kobietę, a potem przetrzymywał w bunkrze, w Hareskoven. Tę drugą kobietę zabił na oczach Berg, a ją samą zostawił, żeby sczezła. Została znaleziona w ostatniej chwili. Od tego czasu tylko sporadycznie miał o niej jakieś wieści, sprzedała dom w Reeslev i kupiła mieszkanie w Rødovre, w wieżowcu na szóstym piętrze. Mieszkała sama. Przez dłuższy czas po powrocie ze szpitala bała się wychodzić, zresztą wiele innych rzeczy również wywoływało w niej lęk – od kotów po piwnice. Do tego doszły zmiany nastroju i problemy z obcowaniem z nieznajomymi, zwłaszcza gdy zadawała się z mężczyznami. Chyba że akurat sama ich sobie wybierała. Musiała podczas jego choroby wrócić do pracy. Gdy tylko ją dostrzegł, ogarnęło go poczucie winy. Jako jej przełożony powinien świadomie śledzić, jak sobie ze wszystkim radzi. Jednak akurat w tych kwestiach był kiepski, a do tego doszły jego własne problemy.

Przywitał się z nią uprzejmie i zauważył, że ostrzygła się na krótko i ma na sobie dość nieformalny, żeby nie powiedzieć niedbały strój. Wyprostowała się na sofie, uśmiechając do niego smutno, lekko ironicznie, a następnie wzruszyła ramionami, sygnalizując lepiej niż słowami, że ona też chciałaby, żeby wszystko potoczyło się inaczej. Pomyślał, że oboje by tego chcieli, a po chwili zwrócił się do zebranych:

– Dziękuję za miłe powitanie i piękne kwiaty. – Nic więcej nie przyszło mu do głowy, więc dodał nieporadnie: – Może zajmiemy się poczęstunkiem. Wygląda wspaniale.

W tej samej chwili drzwi do jego biura otworzyły się z trzaskiem i do środka wpadł Pedersen, patrząc po wszystkich szalonym wzrokiem. Chwycił Simonsena za ramię i krzyknął:

– Zbieramy się. Mamy strzelaninę w szkole, niedaleko stąd, placówka przy Marmorgade. – Zaczął wymachiwać dłonią na rozpiętość sześćdziesięciu stopni w kierunku dokładnie odwrotnym do położenia szkoły. – Jeden z uczniów wpadł w szał i otworzył ogień z broni automatycznej. Tam jest masakra.

*

Gdy Konrad Simonsen dotarł do szkoły przy Marmorgade, na miejscu zastał jeden wielki chaos. Najwyraźniej nikt nie panował nad sytuacją i trudno było ustalić, co się właściwie stało. A co gorsze, ewakuacja szkoły odbywała się bez jakiegokolwiek planu i koordynacji, przez co i dzieci, i dorośli biegali wokół jak ogłupiali. Ktoś uruchomił alarm pożarowy, więc wielu nauczycieli sądziło, że to ćwiczenia, po czym zgodnie z planem w wielkim zamieszaniu wygonili uczniów na szkolny dziedziniec i zaczęli liczyć stan swoich klas. Na zewnątrz, na ulicy, zebrał się już spory tłum ciekawskich, napierających teraz na szkolne ogrodzenie, a w budynku na wprost placówki mieszkańcy wychylali się z okien, aby śledzić przebieg wydarzeń. Policja stawiła się gromadnie, jednak ich działania prowadzone były bez ładu i składu, większość po prostu stała i czekała, spoglądając w stronę sal na drugim piętrze.

Po rozpytaniu kilku przypadkowych nauczycieli, którzy nic konkretnego nie wiedzieli, do Simonsena uśmiechnęło się szczęście. Szkolna sekretarka rozmawiała z uczniem, który wyskoczył przez okno, uciekając z sali lekcyjnej. Został co prawda odwieziony do szpitala, ale jego relacja najbardziej przybliżyła Simonsenowi to, co się rzeczywiście wydarzyło. Udało się ustalić z dużą dozą prawdopodobieństwa, że uczeń dziesiątej klasy Robert Steen Herz zastrzelił dwoje nauczycieli z broni automatycznej. Teraz znajdował się w sali lekcyjnej na drugim piętrze, w której przetrzymywał swoich kolegów, o ile już ich nie zastrzelił. Nikt tego nie wiedział. Cztery okna tej sali wychodziły na dziedziniec, a sekretarka wskazała szefowi policji ich położenie. Były usytuowane mniej więcej pośrodku budynku.

Simonsen miał ograniczoną wiedzę o strzelaninach w szkole, ale przynajmniej jednej rzeczy był pewien – mianowicie tego, że we wszystkich przypadkach, o których słyszał, zabójcy w amoku i szale zabijania dokładali wszelkich starań, żeby dopaść jak najwięcej ludzi, żeby po prostu zabijać. Rozejrzał się po szkolnym dziedzińcu i zadrżał. Broń automatyczna, odpalona przez okno na drugim piętrze, pozbawiłaby życia dziesiątki osób. Co najmniej.

Priorytety wydawały się więc oczywiste. Trzeba było jak najszybciej opróżnić dziedziniec, następnie pozbyć się gapiów z ulicy, zamknąć ją i dopilnować, by mieszkańcy kamienicy naprzeciwko odeszli od okien. Poinstruował Pedersena, aby zajął się ulicą. Wykrzyczał mu rozkaz do ucha.

– Usuń stamtąd wszystkich, a potem zamknij ulicę na obu końcach.

Następnie zebrał najbliżej stojących funkcjonariuszy oraz kilku przypadkowych nauczycieli i gorączkowo wyjaśnił im, co mają robić. Wszyscy powinni przedostać się na ulicę i zniknąć. Szybkim krokiem, nie biegiem, a już przede wszystkim bez napierania na ogrodzenie. Powtórzył swoje wytyczne, po czym pobiegł na środek dziedzińca i zebrał kolejna grupę, której przekazał to samo. Jeden z funkcjonariuszy wręczył mu megafon. Jego głos rozbrzmiewał echem między budynkami.

– Proszę natychmiast wyjść na ulicę i się oddalić! Szybko i sprawnie, bez paniki. Dorośli pilnują dzieci. Proszę nie blokować wyjścia. Nie biegać, nie przeciskać się. Policja może użyć pałek lub gazu pieprzowego, żeby udrożnić wyjście. – To ostatnie polecenie było oczywiście skierowane do obecnych funkcjonariuszy i choć zapewne nikt nie dałby mu nagrody za precyzyjną komunikację, to jednak został zrozumiany. – Proszę natychmiast wyjść na ulicę i się oddalić! Szybko i sprawnie, bez paniki. Dorośli pilnują dzieci. Proszę nie blokować wyjścia – powtórzył.

Jego rozkazy okazały się skuteczne, sytuacja zaczynała się stabilizować. Zaskakująco szybko opróżniono dziedziniec, a krótko potem także ulicę przed budynkiem. Simonsen upuścił megafon, który upadł na asfalt i kołysał się w tę i we w tę półkolistym ruchem. Inspektor znajdował się na środku dziedzińca i dopiero teraz pomyślał o własnym bezpieczeństwie.

– Simon, musimy stąd spadać.

Za nim stała Hrabianka. Miała na sobie kamizelkę kuloodporną, a drugą trzymała w dłoni. Nie odrywała spojrzenia od okna na drugim piętrze.

– Gdzie, do diabła, jest specjalna jednostka interwencyjna? – zapytał Simonsen. –Wiesz coś na ten temat? Nie mogą tu jechać całą wieczność. Przecież, do cholery, właśnie w takich sytuacjach…

Przerwała mu, kładąc dłoń na jego ramieniu.

– Będą za pięć minut.

Spojrzał na zegarek i stwierdził, że sam przebywa na miejscu od zaledwie dziesięciu. Miał wrażenie, że upłynęła godzina.

– W budynku są jeszcze uczniowie.

– Zostaną wyprowadzeni innymi drogami, chodź już.

Pociągnęła go za sobą i ruszyli truchtem.

– Wiesz, co tu się właściwie stało? – zapytał.

– Wszystko wskazuje na dwoje zabitych, oboje to nauczyciele. Korytarz na drugim piętrze został zabezpieczony, ale nie wchodzimy, zostawiamy to zawodowcom. Ciało wychowawczyni leży przed drzwiami sali. Została postrzelona w głowę i najprawdopodobniej jest martwa. Póki co musi tam zostać.

– A co z dziećmi w klasie?

– Nikt tego nie wie.

– Ilu ich tam jest?

– Prawdopodobnie dwadzieścioro pięcioro.

Ukryli się za radiowozem zaparkowanym na ulicy przed szkołą. Hrabianka podała Simonsenowi trzymaną w ręku kamizelkę. Gdy ją założył, zauważył z zaskoczeniem, że pasuje idealnie.

Wokół nadal panowało spore zamieszanie. Jednostka interwencyjna przybyła w dwóch pojazdach, ale miała problem, żeby się przebić przy Vester Voldgade. Dwie karetki i spory tłum ciekawskich zatarasowały wjazd. Inspektor odwrócił się zaskoczony. Za jego plecami dziennikarka z Danmark News z egzaltacją w głosie raportowała do mikrofonu o nabojach, które mogły w każdej chwili ponownie pomknąć we wszystkich kierunkach, i o tym, że nikt nie może czuć się bezpieczny, dopóki morderca biega wolno po szkole. Ona także schowała się za samochodem, podczas gdy jej kamerzysta bez lęku stał wyprostowany, filmując obraz za jej plecami. Simonsen wydał jednemu z funkcjonariuszy rozkaz, aby usunąć dziennikarzy. Po chwili zwrócił się do Hrabianki:

– Jesteśmy pewni, że on ma broń automatyczną?

– Nie, ale wszystko na to wskazuje.

– Co za cholerna, gówniana sytuacja.

*

Chłopiec płakał. Po zabiciu nauczyciela przysiadł apatycznie na jego miejscu za biurkiem, nie mając pojęcia, co dalej robić. Tak daleko najzwyczajniej w świecie nie zaszedł w swoich planach. Opuścił to miejsce zaledwie dwukrotnie: pierwszy raz, aby wyjrzeć przez okno na dziedziniec, po którym wszyscy biegali bez ładu i składu, drugi raz, aby przewrócić swoją ławkę. Ta czynność nie miała co prawda sensu, ale dzięki niej jego klasowi koledzy, znajdujący się na tyłach sali, zbili się jeszcze ciaśniej w grupkę, jakby tym sposobem próbowali zmniejszyć swój strach. Część trzymała się za ręce, a wszyscy wytrzeszczonymi oczami i wystraszonym wzrokiem śledzili każdy jego ruch. Wstał, przeszedł się po klasie i w końcu ustawił parę metrów przed nimi. Wielu nakryło dłońmi głowę, inni zaczęli żałośnie szlochać. Skierował broń w stronę jednej z dziewcząt.

– Wyjdź, Maju – polecił.

Dziewczyna, którą wytypował, w pierwszej chwili nie zrozumiała polecenia, więc je powtórzył – tym razem krzykiem, z desperacją w głosie.

– Spadaj stąd. Możesz iść… możesz iść do diabła.

Ciężkim krokiem poczłapał z powrotem na miejsce przy tablicy i obserwował, jak dziewczyna wolno, posyłając mu błagalne spojrzenie, przesuwa się przy ścianie w stronę wyjścia. Musiała mocno pchnąć drzwi, aby odsunąć zwłoki nauczycielki i przecisnąć się przez powstałą szparę. Na zewnątrz wdepnęła w kałużę krwi, a potem przekroczyła ciało wychowawczyni leżące na korytarzu. Gdy znalazła się przed budynkiem szkoły, na zewnątrz zaniosła się dzikim rykiem. Chwilę później trzy inne koleżanki chciały pójść za jej przykładem, ale chłopiec oddał strzały w powietrze. Dziewczęta krzyknęły i wróciły na miejsce na tyłach klasy. Sam nie wiedział, dlaczego uniemożliwił im opuszczenie sali. Może dlatego, że ich ucieczka oznaczała zmianę, na którą nie wyraził zgody – pewien rodzaj utraconej kontroli, a może dlatego, że mu na nich nie zależało. Oddał krótką salwę w kierunku zwłok przy drzwiach, ale nie poczuł przy tym żadnego zadowolenia. Po chwili ponownie się rozpłakał, marząc, aby to wszystko się skończyło.

*

Simonsen i Hrabianka przechwycili dziewczynkę wybiegającą z budynku. Zgubiła gdzieś but i była wysmarowana krwią – widoczną na białej bluzce, obcisłych dżinsach, twarzy i jasnych włosach. Dopiero po chwili funkcjonariusze zorientowali się, że nie jest ranna. Hrabianka okryła jej ramiona kocem. Dziewczyna drżała i bez wątpienia powinna jechać do szpitala.

Stali za vanem grupy interwencyjnej, od zawsze zwanym Golfem, chociaż w tym przypadku chodziło o mercedesa vito. Samochód był opancerzony, a poza tym wydawało się mało prawdopodobne, że w najbliższym czasie z okna padną kolejne strzały. Dowódca grupy właśnie otrzymał wiadomość, że jego strzelec wyborowy znajduje się już na pozycji w budynku mieszkalnym za ich plecami. Hrabianka ostrożnie zaczęła wypytywać dziewczynę:

– Co się tam wydarzyło? Jak udało ci się uciec?

Uczennica odpowiadała urywanymi frazami i Hrabianka pomyślała, że w tej chwili nie powinna zadawać więcej niż trzy, cztery pytania.

– Pozwolił mi odejść, ale innych, którzy chcieli ruszyć za mną, zastrzelił.

– Czy ktoś jeszcze z twoich kolegów został zastrzelony?

Dziewczyna uniosła zakrwawione dłonie do uszu i pochyliła kark.

– Zastrzelił ich z zimną krwią, ten chory psychopata. Nie mieli najmniejszej szansy. Tylko dlatego, że też chcieli stamtąd odejść. Z zimną krwią.

Hrabianka najpierw ją objęła, a po chwili potrząsnęła nią delikatnie. Dowódca grupy interwencyjnej i Simonsen, stojący obok, posłali sobie wymowne spojrzenia.

– Ilu z twoich kolegów żyje?

– Jedni jeszcze żyją, inni są już martwi, trudno powiedzieć, a on za chwilę rozwali resztę. Rozstrzela ich jak króliki.

– Tak powiedział?

Najwyraźniej nie zrozumiała pytania, więc Hrabianka powtórzyła:

– Czy Robert Steen Herz powiedział, że zastrzeli twoich kolegów?

– On się nie odzywa, tylko wali w nas nabojami, gdy uzna za stosowne. Ta tłusta świnia. Dlaczego nikt nic z tym nie robi? Nie możecie odstrzelić mu głowy?

Hrabianka zmarszczyła brwi, a Pedersen, który przed chwilą się do nich przyłączył, wymamrotał:

– To się nam do niczego nie przyda.

– Hrabianko, zaprowadzisz ją do karetki? – włączył się Simonsen.

Dowódca grupy interwencyjnej zmrużonymi oczami obserwował okna klasy, jakby w ten sposób próbował wyrobić sobie opinię o realnej sytuacji w budynku. To on miał podjąć decyzję odnośnie do dalszego rozwoju sytuacji. Od niego zależało, czy jego ludzie wtargną do środka i unieszkodliwią zabójcę, czy należy spróbować negocjacji, jakkolwiek by ona przebiegała, czy też trzeba wydać strzelcowi rozkaz do strzału, gdy pojawi się taka szansa. Nie przekonały go wyjaśnienia dziewczyny, po pierwsze dlatego, że najwyraźniej nadal był w szoku, a po drugie jej język budził wątpliwości – jakby wzięty z amerykańskiego filmu. Nie bardzo miał ochotę wydawać rozkaz snajperowi na podstawie słów dziewczyny. Z drugiej strony, wkraczając do klasy, mogli spowodować kolejne strzały. Ponownie uniósł wzrok w stronę okien, a potem podjął decyzję:

– Wchodzimy do środka po granacie ogłuszającym, mam tylko, cholera, nadzieję, że zdążymy.

W tej samej chwili otworzyły się główne drzwi i stanęła w nich kobieta. Nawet z daleka było widać, że jest cała zalana krwią. Pokuśtykała wolno w dół po kilku schodkach, była najwyraźniej poważnie ranna. Oto dowód na prawdziwość słów dziewczyny. Po kilku krokach wychowawczyni zachwiała się i upadła bez życia na ziemię. Dowódca grupy wskazał najpierw na dwóch swoich ludzi, a potem na kobietę, którą wziął za uczennicę. Mężczyźni podbiegli, aby ją stamtąd zabrać. Dowódca odwinął rąbek kurtki i wydał rozkaz do krótkofalówki:

– Tu Lima. Palle, jak znajdziesz się w pozycji strzału, zabij go. – A zaraz potem krzyknął: – Wezwać karetkę.

*

Do strzelca wyborowego uśmiechnęło się szczęście. Gdy wraz ze swoją grupą dotarł do szkoły, szybko znalazł pozycję gwarantującą dobry widok na okna na drugim piętrze budynku szkoły, gdzie rozgrywał się dramat. To było trzecie piętro budynku mieszkalnego po przeciwnej stronie ulicy. Wyjął z Golfa karabin i pobiegł do wytypowanej klatki, a potem ruszył schodami w górę. Znajdowały się tam dwa mieszkania, drzwi do jednego z nich były uchylone, więc tam się skierował. Wewnątrz jeden z funkcjonariuszy wyjaśniał mieszkańcowi, że powinien się trzymać z dala od okien wychodzących na ulicę. Właśnie wtedy okazało się, że strzelec ma szczęście. Właściciel lokalu był pułkownikiem w stanie spoczynku, a pomimo swoich niemal osiemdziesięciu lat szybko zrozumiał sytuację i potrzeby snajpera. Funkcjonariusz otworzył jedno z okien, wyjął ostrożnie skrzydło z zawiasów i wstawił je do środka. Strzelec w tym czasie uprzątnął parapet. Potem wspólnie przystawili do okna mahoniowy stół pułkownika, którego wysokość odpowiadała mniej więcej wysokości parapetu. Strzelec położył się na stole i przygotował broń. Był to Heckler & Koch PSG1A1, jeden z najbardziej precyzyjnych karabinów na świecie, więc ten doświadczony strzelec mógłby dosięgnąć celu z odległości nawet ośmiuset metrów. W tym przypadku nie było to konieczne, odległość od budynku szkoły wynosiła zaledwie sto pięćdziesiąt metrów. Wszystko było w najlepszym porządku. Zgłosił dowódcy, że jest na pozycji.

Trzykrotnie namierzył cel znajdujący się w klasie, za każdym razem tylko przelotnie. Za pierwszym razem, gdy chłopiec przewrócił ławkę, za drugim i trzecim, gdy przeszedł wzdłuż okna tam i z powrotem. Niestety zrobił to za szybko, aby można było ustalić, jaką ma broń. Po chwili strzelec otrzymał rozkaz, który, miał nadzieję, nigdy nie nadejdzie. Poprosił o powtórzenie i natychmiast je uzyskał.

*

Znajdujący się w klasie chłopiec z pistoletem maszynowym zdecydował w końcu, że najlepsze, co może zrobić, to wypuścić swoich kolegów i się poddać. Był zmęczony, wystraszony, głodny i chciał się stamtąd wynieść. Obojętnie dokąd, byle daleko. Wtedy usłyszał ryk karetki i podszedł do okna znajdującego się najbliżej tablicy, uniósł dłoń na wysokość oczu, by osłonić się od światła, i wyjrzał na ulicę, żeby zorientować się, co się dzieje.

Nabój uderzył go w czoło nad lewym okiem i wyszedł u podstawy czaszki, po czym otarł się o nogę przewróconej ławki, odbił rykoszetem pod kątem w dół, przebił drzwi szkolnej szafy i kolano dziewczynki znajdującej się wewnątrz, potem jej gardło i wyleciał w okolicach kręgosłupa, by ostatecznie wbić się w ścianę. Oboje dzieci natychmiast zmarło.

Na zewnątrz strzał odbił się echem między budynkami. Simonsen skierował bezwiednie wzrok w stronę dźwięku, a potem poważnie, bez słowa przeniósł go na Hrabiankę.

– Już po wszystkim – powiedział.

Dochodziła dwunasta, gdy sytuacja w szkole przy Marmorgade została opanowana. Specjalna grupa interwencyjna opuściła już miejsce zdarzenia, w klasie pracowali technicy, wezwano również pomoc psychologiczną. Wszystkim udzielił się posępny nastrój – rozmowy funkcjonariuszy sprowadzały się do spraw czysto zawodowych.

Dzień pracy Simonsena dobiegał końca i Pedersen uparł się, by go zawieść do domu. Do czasu jego powrotu Hrabianka miała przejąć funkcję prowadzącej śledztwo, za godzinę zamierzał wrócić.

Gdy znaleźli się w samochodzie, Simonsen zapytał:

– Nie masz innych zajęć niż bawienie się w mojego kierowcę?

– Owszem, ale chciałem omówić z tobą kolejne ruchy.

– To przecież dość oczywiste. Jeszcze dzisiaj uda się odtworzyć faktyczny przebieg wydarzeń, ale brakuje ci motywu, a także informacji, w jaki sposób Robert Steen Hertz wszedł w posiadanie pistoletu maszynowego. Będziesz też musiał zorganizować konferencję prasową, ale przede wszystkim skoncentrowałbym się na ustaleniu, czy chłopak działał sam. Bo jeżeli ma kolegów z podobną bronią i zamiarami, to powinieneś się tego dowiedzieć jak najszybciej. I jeszcze jedno: jeżeli masz problem z budżetem, to teraz jest najlepszy moment, żeby wystąpić o dodatkowe środki.

Dyskutowali o tym przez chwilę. Pedersen miał kilka pytań, na które Simonsen udzielił mu odpowiedzi. Gdy skręcali w stronę Søllerød, temat był zamknięty.

– A co u ciebie? – spytał Pedersen. – Dostałeś jakąś sprawę? Chodzi mi o to spotkanie z panią komendant.

Było jasne, że pytanie padło z czystej uprzejmości. Jego myśli nadal krążyły wokół strzelaniny w szkole.

– Właściwie coś dostałem.

Pedersen milczał, a Simonsen dodał:

– Usłyszałem też muzykę.

– Muzykę? Jaką muzykę?

– Coś takiego, co wywołuje uśmiech na twarzy.

Wyjaśnił mu sprawę z rezonansem.

– Czy to ma jakieś znaczenie? – dopytywał zdumiony Pedersen.

Simonsen pokręcił głową. Nie, to nie miało żadnego znaczenia. Miało kapitalne znaczenie wtedy, gdy obudził się po zapaści. Radosna, zniewalająca uwertura rozlegająca się na placu przy rynku, gdzie wszyscy byli mile widziani. Waltornie rozrywające stary świat na kawałki i przenoszące swoją cudowną publiczność do przyszłości. Pieśniarz, który poruszył jego duszę swoim optymistycznym śpiewem, uśmierzając ból w piersi przez ulotną chwilę. Poczuł się, jakby dostał dodatkową szansę, możliwość ponownego wyboru, zmiany dotychczasowego życia, a może nawet pojęcia, o co w nim chodzi. Wtedy do jego świadomości przebiło się światło, ciało zaczęło mu ciążyć i wszystko go rozbolało. Na próżno próbował odnaleźć muzykę po tym, jak ucichły ostatnie tony, a najmniejszy ruch stawał się udręką. Ktoś chwycił go za dłoń i wtedy otworzył oczy.

*

Simonsen pojawił się w pracy wcześnie, o wiele za wcześnie, gdyby ktoś go pytał o zdanie, ale zabrał się z Hrabianką, która miała wystarczająco dużo roboty w związku ze śledztwem w sprawie strzelaniny w szkole. Musiał się do niej dostosować, jeśli mieli jeździć razem. Uśmiechała się i wyglądała promiennie.

– Pomyśl, Simon, że w ten sposób szybciej wrócisz do domu.

Miała oczywiście rację, ale te wczesne powroty nie były dla niego szczególnie przyjemne. Czas spędzany samotnie w Hillerød mu się dłużył, a Hrabianka wróci do domu zapewne dopiero późnym wieczorem. Poczuł się żałosny i ogarnęła go irytacja na samego siebie. „Jeszcze nie udało mi się dojść do siebie po zawale” – pomyślał, próbując skoncentrować się na czymś innym.

W biurze zauważył, że Pauline Berg też już była w pracy. Siedziała na sofie w jego aneksie, jak dość szybko ochrzczono to pomieszczenie, i oglądała poranny program w telewizji. Simonsen położył aktówkę na biurku i podszedł do dziewczyny. Wyłączyła telewizor i się przywitali, choć żadne z nich nie okazało przy tym specjalnej serdeczności. Nie ruszając się z miejsca, obserwował ją przez chwilę, wystarczająco długo, żeby odwróciła wzrok. Usiadł na drugim końcu sofy.

– Wyglądasz jak bezdomna.

Trafił w sedno. Miała na sobie znoszone dżinsy i szaroniebieską męską koszulę, mocno sfatygowaną na rękawach i przy kołnierzyku. Skóra podniszczonych sandałów była popękana.

– Jeżeli chcesz ze mną pracować, musisz przychodzić do pracy porządnie ubrana.

– Wydaje mi się, że znajdę gdzieś na dnie szafy jakieś workowate spodnie, mogę je jutro założyć. – A gdy się zorientowała, że ta uwaga nie zrobiła na nim żadnego wrażenia, burknęła: – Ubieram się, jak mi się żywnie podoba.

– Od jutra będziesz się ubierać tak, jak mnie odpowiada. W przeciwnym wypadku możesz się nie pojawiać wcale. Twój wybór.

Posłała mu wściekłe spojrzenie, ale nie ruszyła się z miejsca. Podał jej teczkę z aktami sprawy od komendantki.

– Jørgen Kramer Nielsen, urodzony w pięćdziesiątym pierwszym roku w Kopenhadze, stan cywilny: kawaler, z zawodu listonosz. Zamieszkały w Hvidovre do czasu upadku ze schodów w swoim domu około dwudziestego lutego, czyli jakieś pół roku temu. Dokładny czas zgonu pozostaje nieznany, znaleziono go dopiero po kilku dniach.

– Tak to bywa – skomentowała bez większego zaangażowania.

Spojrzał na nią z lekką irytacją.

– W piątek dwudziestego dziewiątego lutego po południu – kontynuował – sąsiad z dołu znajduje zwłoki Nielsena na klatce schodowej. Mężczyzna leży martwy od paru dni i ciało zaczyna cuchnąć. Sąsiad dzwoni po karetkę, my też zostajemy rutynowo wezwani. Na miejsce wypadku przyjeżdża radiowóz z dwoma funkcjonariuszami, a krótko potem także lekarz rejonowy. Ten ostatni odsyła policjantów, bada okoliczności śmierci, wypisuje akt zgonu, z którego wynika, że Nielsen pechowo złamał kark, spadając ze schodów. Czyli: brak policji kryminalnej, techników, sekcji zwłok. Facet idzie do chłodni, a potem do trumny.

– Jasny gwint, co za idiota.

– Można tak powiedzieć, ale to da się wytłumaczyć. Lekarz przyjechał prosto z lunchu w męskim gronie, suto zakrapianego, śmierdział jak gorzelnia i ledwo trzymał się na nogach.

– Był pijany?

– Jak bela, wszyscy są co do tego zgodni. No, ale na tym nie koniec, będzie jeszcze gorzej. Jeden z przybyłych funkcjonariuszy, Hans Ulrik Gormsen… – Spojrzał na nią pytająco, próbując się zorientować, czy go zna. Zaprzeczyła ruchem głowy, więc ciągnął: – …zaraz po przybyciu na miejsce nabrał, jak sam twierdzi, podejrzeń, że listonosz został zamordowany. Tak, to niestety cytat. Jego podejrzliwość wynikała z ułożenia ciała oraz faktu, że schody, z których spadł Nielsen, miały tylko siedem stopni. Gormsen zrobił mnóstwo zdjęć zwłok i schodów swoim telefonem, zmierzył schody, jak umiał, i przesłuchał sąsiada, któremu zresztą groził aresztem. Swoją drogą sąsiad okazał się księdzem. Policjant pokłócił się również z lekarzem i to jest prawdopodobnie jedna z przyczyn, dlaczego sprawa została zamknięta w taki nietradycyjny sposób. Taki rodzaj buntowniczej reakcji lekarza w połączeniu ze sporą dawką alkoholu.

– Rozumiem, tylko co my mamy z tym wspólnego? Cała ta sytuacja jest oczywiście przykra, ale przecież znajduje się ludzi u stóp schodów ze złamanym karkiem i w takich wypadkach nad wyraz rzadko mamy do czynienia z morderstwem.

– Racja, również i w tej sytuacji nic nie wskazuje na to, że Nielsen jest wyjątkiem, ku wielkiemu rozczarowaniu Gormsena, który usłyszał taką opinię od prokuratora, po tym, jak pokazał mu swoje zdjęcia. Przez kolejny miesiąc nikt nie podejmował sprawy, do czasu aż policjant dostał nową pracę jako szef ochrony w prywatnej firmie. Wtedy ponownie wrócił do sprawy listonosza, jak sam ją nazywa, tym razem zwracając się do swojej teściowej. I ją łatwiej było przekonać do wersji z morderstwem. Niestety teściowa jest wiceprzewodniczącą Parlamentarnej Komisji Prawnej.

– Jezu Chryste.

– Masz rację, ale w gruncie rzeczy oczekuje się od nas, że poświecimy sprawie śmierci Nielsena najwyżej pięć dni, po czym napiszemy raport, z którego będzie wynikało, że mężczyzna spadł ze schodów.

Berg się domyśliła.

– Raport, który komendantka przedstawi teściowej?

– Właśnie tak. Nadal jesteś zainteresowana? Czy mam przekazać Arnemu, że wolałabyś pracować przy strzelaninie w szkole jak pozostali?

Poirytowana zaczęła wymachiwać rękami.

– Przy sprawie tej tłustej świni? Nie, dziękuję, to zbyt deprymujące.

Zignorowała uwagę inspektora „uważaj na słowa” i przez moment nieruchomo wpatrywała się przed siebie. Czekał cierpliwie.

– Co wiemy o listonoszu? – odezwała się w końcu. – Był notowany?

Simonsen zaprzeczył ruchem głowy.

– Nie wiemy prawie nic, poza tym tutaj. To nasze jedyne informacje.

Wręczył jej teczkę z aktami sprawy.

Piątego marca 1996 Jørgen Kramer Nielsen został napadnięty i pobity podczas roznoszenia listów. Napastnikiem okazał się czterdziestoletni kowal z Rødovre, który zresztą nigdy wcześniej nie był notowany. Nielsen mocno wtedy oberwał, a napastnika powstrzymali dopiero funkcjonariusze, którzy dotarli radiowozem na miejsce zdarzenia. Listonosza odwieziono do szpitala w Hvidovre, ale potem żaden z mężczyzn nie chciał złożyć zeznań, a listonosz odmówił wniesienia skargi. Kowalowi postawiono zarzuty, jednak po pewnym czasie sprawa została wycofana.

Berg dwukrotnie przeczytała raport, co nie zajęło jej dużo czasu, po czym oddała go Simonsenowi.

– Koledzy traktują mnie jak wyrzutka, nawet Hrabianka ma ze mną problem, nikt nie wie, co ze mną począć. Traktują mnie jak niechciany prezent, przedmiot, który nie budzi uznania, a którego nie można tak po prostu wyrzucić. Bardzo chciałabym dostać swoją własną sprawę, ale Arne nie chce mi jej dać.

– Ach tak.

– Każdego ranka, gdy wstaję, czuję, że to ostatni dzień mojego życia. A jeżeli chodzi o to ubranie… no więc, nie mogę chodzić w tym, co nosiłam, zanim… to się stało. Czuję wówczas strach.

– W taki razie włóż mundur, bo nie chcę cię widzieć w tym stroju.

Nagle się do niego uśmiechnęła, ciepło, prawie z optymizmem.

– Okej, opowiedz, od czego mam zacząć.

*

Arne Pedersen zaangażował spore środki do ustalenia okoliczności strzelaniny w szkole przy Marmorgade i to szybko przyniosło wyniki.

Okazało się, że nauczyciel, który został zabity, był, jak to ujął Pedersen, prawdziwym dupkiem. Nazywał się Tobias Juul, miał trzydzieści dwa lata i dorabiał jako diler, szczególnie wśród nastolatek, w tym kilku z dziesiątej klasy, w której uczył. W jego domu znaleziono spory asortyment różnego rodzaju prochów: ecstasy, amfetaminę, metaamfetaminę i kokainę, a na dodatek facet parał się też innymi plugawymi zajęciami. Gdy jego dziewczyny, jak o nich mówił, uzależniły się już od narkotyków wystarczająco mocno i popadły u niego w długi, zaczął je wykorzystywać seksualnie. Najpierw osobiście, a potem sprzedając je innym.

Pedersen poinformował o szczegółach Simonsena. Nie dlatego, że ten był zaangażowany w sprawę, bo przecież nie kierował śledztwem dotyczącym strzelaniny, ale potrzebował partnera do wymiany pomysłów, kogoś, z kim mógłby przegadać sprawę. Wrócił do historii Juula:

– Ale to wszystko na stosunkowo niewielką skalę, nie był żadną grubą rybą.

– A co to ma wspólnego ze strzelaniną?

– Sądzimy, że motywem była zazdrość. Robert Steen Herz, czyli ten chłopak, który strzelał, chciał najprawdopodobniej pomóc jednej z dziewcząt, a dokładnie Mai Nørgaard. Była przypuszczalnie jedną z dziewcząt Juula, że posłużę się jego żargonem. Zdaje się, że zabójca się w niej podkochiwał, ale ze swoją tuszą nie miał u niej najmniejszych szans. Może chciał ją uratować, czy jak mam to nazwać?

– Wygląda na to, że wkrótce uda ci się ustalić motyw. A co z bronią, skąd ją miał?

– Dobre pytanie. Skąd szesnastoletni Duńczyk bierze pistolet maszynowy ArmyTocx SA-5 o kalibrze dziewięciu milimetrów? Nie mam pojęcia, jeszcze nie. A twój optymizm odnośnie do motywu jest niestety przedwczesny. Te dwie dziewczyny, w tym Maja Nørgaard, nie pomagają nam w najmniejszym stopniu. Obie zaprzeczają, aby wiedziały cokolwiek na temat tego… no, tego wszystkiego, o co je pytamy. Mamy więc nieźle pod górkę. Wspierają ich w tym rodzice, zwłaszcza matka Mai. Wynajęła nawet prawnika. Mówię ci, to jeden z tych beznadziejnych przypadków: jest przerażająco wielka i do tego arogancka jak diabli. Córka potwornie się jej boi i trudno się temu dziwić. W rzeczywistości to właśnie matka blokuje moje śledztwo, ale niewiele mogę z tym zrobić. Nie mamy innego wyjścia, jak poskładać tę historię okrężną drogą i oprzeć się na relacjach z drugiej ręki.

– A czym się kieruje ta matka?

– Trudno powiedzieć, ale wydaje mi się, że nie potrafi znieść perspektywy upublicznienia informacji o tym, że jej mały słodki skarb był zamieszany w coś niestosownego. A powiedz mi – jak idzie z tą sprawą listonosza? – Pedersen zachichotał, zadając to pytanie.

– Powoli do przodu.

– A jak z Pauline? Masz z nią jakiś problem?

– Najmniejszego.

*

Simonsen zaczął od księdza, sąsiada z dołu zmarłego listonosza, po części by przyjrzeć się budynkowi, w której nastąpił zgon, a po części by porozmawiać ze świadkiem, który prawdopodobnie miał najwięcej do powiedzenia. Będzie potem miał co pisać w swoim raporcie.

Ksiądz okazał się uprzejmym mężczyzną pod czterdziestkę, który od razu odgadł myśli policjanta, gdy jego zaskoczony wzrok padł na koloratkę.

– Zgadza się, jestem osobą duchowną. Gdy ludzie nie zostaną o tym uprzedzeni, czują się dość niepewnie, dlatego chciałbym od razu oświadczyć, że nie gryzę.

Zaśmiał się ciepło. Simonsen mu zawtórował, po czym podali sobie ręce.

Szybko uporali się ze wspomnieniami wydarzeń z dwudziestego dziewiątego lutego. Ksiądz wrócił do domu z wakacji i wtedy odkrył zwłoki sąsiada z góry. Potem przeszli do najważniejszego pytania:

– Czy zanim dotarł tu ambulans, przeniósł pan zwłoki lub zmienił ich pozycję?

– Dlaczego, do licha, miałbym to robić? Jørgen był przecież niewątpliwie martwy, więc w żaden sposób nie mogłem mu już pomóc.

– Tak, rozumiem. A co z policjantami? Czy któryś z nich dotykał ciała?

– Zanim zabrała go karetka?

– Tak, oczywiście.

Duchowny zastanawiał się przez chwilę, po czym odezwał się z wahaniem w głosie:

– Ten młodszy funkcjonariusz ustawił pudełko zapałek obok twarzy denata, zanim zaczął go filmować telefonem. Odniosłem wrażenie, że chodziło mu o wyznaczenie perspektywy i rozmiarów. Przypominam sobie też swoje zaskoczenie, że ma przy sobie pudełko zapałek, bo kto w dzisiejszych czasach nosi przy sobie coś takiego? Ale on nie dotykał Jørgena.

– Jest pan pewien?

– Tak… tak, jestem tego pewien.

– Swoją drogą to ten policjant nie pracuje w wydziale kryminalnym.

– To pocieszające.

– Też tak uważam. Czy główne drzwi wejściowe są zawsze zamknięte na klucz?

– Zawsze.

– Kto ma klucze?

– Oczywiście ja i moi nowi najemcy na górze. Jørgen też miał, w rzeczy samej, wydaje mi się, że dwa komplety, ale tylko zgaduję.

– I nikt inny? Sprzątaczka czy ktoś taki?

– Nie, o ile mi wiadomo.

– Skoro już jesteśmy przy sprzątaniu… Jak często czyszczone są schody?

– Zgodnie z umową raz na czternaście dni. Zmieniamy się, ale… tak, naprawdę mi przykro. Jeżeli myślał pan o mikrośladach, czy jak też wy je tam sobie nazywacie, to niestety od lutego schody zostały dwukrotnie porządnie wyczyszczone. Po pierwsze dlatego, że i ja sam po tym całym zajściu dość starannie wszystko odkurzyłem i wyczyściłem, bo przecież zwłoki leżały tu przez parę dni.

Zasępił się na chwilę, ale Simonsen nie odpuścił:

– A po drugie?

– No cóż, moi nowi najemcy uważali, że tu śmierdzi. Nie, to niesprawiedliwe, tylko kobieta tak uważała i to dopiero po tym, jak usłyszała, w jaki sposób Jørgen pożegnał się z tym światem. Dlatego razem z najemcą złożyliśmy się na profesjonalną firmę sprzątającą, która się tu mocno napracowała. To wszystko tak bardziej dla świętego spokoju, jeżeli pan rozumie, co mam na myśli.

Simonsen westchnął.

– Nic z tym nie zrobimy. Ma pan coś przeciwko temu, żebym się tu trochę pokręcił?

Duchowny nie zgłosił zastrzeżeń.

Korytarz wyglądał typowo. Główne drzwi prowadziły do niewielkiej, wyłożonej płytkami sieni, skąd po trzech niskich stopniach wchodziło się na pierwszy podest, gdzie były drzwi wejściowe do mieszkania na parterze. Wyżej, na kolejnym podeście znaleziono ciało Nielsena. Schody prowadziły dalej na samą górę, gdzie znajdowała się wielka szafa na ubrania oraz drzwi do mieszkania na pierwszym piętrze. Wszystkie podłogi, z wyjątkiem samej sieni, były wyłożone chodnikiem, poręcz została niedawno pomalowana na wysoki połysk na czarno, podczas gdy ściany kłuły w oczy bielą i czystością, ozdobione kilkoma nijakimi reprodukcjami w ramach autorstwa artysty, którego nazwisko nic Simonsenowi nie mówiło. Wielka biała szklana lampa zwisająca z sufitu pierwszego piętra domagała się odkurzenia, a okno znajdujące się na wysokości podłogi na pierwszym podeście swym przydymionym szkłem ołowiowym psuło wrażenie bezpiecznego, drobnomieszczańskiego stylu. Inspektor przeszedł kilkukrotnie tam i z powrotem, zachowując przy tym otwarty umysł, ale jedyne, co uzyskał, to ból w nogach.

*

W tym czasie Pauline Berg badała papiery i dokumenty pozostawione przez zmarłego. Okazało się to niełatwym zadaniem. Teraz składała raport Simonsenowi:

– Jego rzeczy są przechowywane w magazynach Express Flyts przy Peter Adlers Vej. Jednak gdy się tam zjawiłam, odbierał je właśnie nowy najemca. Wtedy musiałam użyć wszelkich możliwych gróźb, a potem popędzić do sądu rejonowego w Glostrup i przekonać kuratora spadku do zablokowania tych rzeczy, chociaż zostały już wystawione na sprzedaż. To spowodowało całe mnóstwo różnych biurokratycznych problemów i być może dotrą do ciebie jakieś skargi na mnie, bo kilkukrotnie musiałam w sądzie i paru innych miejscach wykrzyczeć prawdę, żeby załatwić sprawę. To jest jednak wina komendantki, powinna była poinformować ich o wszystkim dużo wcześniej.

– Czy ona była jedną z tych, którym musiałaś wykrzyczeć prawdę w oczy?

– Tak, między innymi, chociaż nie należała do najgorszych. Natomiast ci leniwi urzędnicy w sądzie wydawali się niewzruszeni. Wyobraź sobie, znalazłam w jego rzeczach testament, a dokładniej kopertę z takim napisem. Co jest w środku, nie mam pojęcia, bo jej nie otworzyłam, ale oczywiście zadzwoniłam do syndyka i poinformowałam go o swoim znalezisku. Myślisz, że się ucieszył albo przynajmniej zawstydził, że tak niedbale wykonał swoją robotę? Bynajmniej, a na dodatek bezczelnie mnie przekonywał, żebym przyjechała z tą kopertą do Glostrup. Naturalnie powiedziałam mu, że ma spadać.

– Oczywiście, a cóż by innego.

Uśmiechnęła się, próbując w ten sposób przeprosić za swoje zachowanie.

– Miałam straszny dzień, teraz to widzę, ale co ty zrobiłbyś na moim miejscu?

– Pojechałbym do Glostrup, ale to teraz bez znaczenia. Zajmę się tym, jak zrobi się z tego afera, zwłaszcza skoro dla odmiany jesteś dzisiaj przyzwoicie ubrana.

Berg miała na sobie porządną spódnicę do kolan i prosty golf, jedno i drugie w szarym kolorze, całość w stylu bibliotekarki z lat pięćdziesiątych, co nie zmieniało faktu, że była to znaczna poprawa w stosunku do zeszłego tygodnia. Uśmiechnęła się półgębkiem.

– Znalazłaś w ogóle coś interesującego? – dopytał.

– No wiesz, było tam o wiele za dużo różnego rodzaju papierów, żebym mogła je dokładnie przejrzeć, więc musiałam to zrobić pobieżnie. Znalazłam między innymi chyba z milion brulionów z jakimiś wyliczeniami, to musiało być jego hobby. Przechowywał też paragony z lokalnego Netto z ostatnich jedenastu lat, starannie spięte, opatrzone dwoma liczbami na odwrocie. Jedna z nich oznaczała kwotę na paragonie, drugiej nie rozgryzłam. Ale żeby coś szczególnie interesującego… nie, właściwie nie, ale przecież nie tego szukałam. – Po chwili wahania podjęła: – Zawsze znajdzie się coś, co nas zadziwi. To chyba dotyczy wszystkich ludzi.

Listonosz miał na przykład stary aparat fotograficzny oraz powiększalnik z całym sprzętem, ale nigdzie nie natknęłam się na żadne odbitki. Poza tym z paragonów wynikało, że regularnie kupował karty prepaid, znalazła też ładowarkę do telefonu, ale żadnego aparatu. Doszła do wniosku, że ktoś z zakładu pogrzebowego musiał go zakosić. Simonsen miał co do tego wątpliwości, ale ich nie wyartykułował.

– Coś jeszcze?

– Z paragonów wynika, że nabywał w dużych ilościach płyn do mycia szyb. Nie mam pojęcia, w jakim celu, można by sądzić, że miał szklarnię, ale nie ma po żadnej ani śladu. A na dodatek okazał się dość bogaty. Na lokacie trzymał milion siedemset tysięcy koron, pieniądze ze sprzedaży domu duchownemu w dziewięćdziesiątym dziewiątym roku. Wówczas sam został najemcą pierwszego piętra willi. W ciągu ostatnich pięciu lat nie ma żadnych ciekawych wypłat ani wpłat, poza tym że regularnie przelewał czterysta czterdzieści koron miesięcznie na konto swojej parafii katolickiej.

– Czyli był katolikiem?

Berg skinęła głową. Potem zerknęła na zegarek.

– Przykro mi, ale za pół godziny muszę być u psychiatry. Ciebie za chwilę pewnie też ktoś odbierze. Czym mam się zająć w poniedziałek?

Nie miał pojęcia, więc tylko obiecał zadzwonić, i Pauline wyszła. Teraz on również spojrzał na zegarek i stwierdził, że faktycznie, wkrótce ktoś się po niego zjawi. Odwozili go do domu na zmianę, może ustalili jakiś system rotacyjny. Miał nadzieję, że dzisiaj przypada kolej Hrabianki. Nie widywali się zbyt wiele, wracała późno do domu i ruszała do pracy, zanim zdążył wstać. Co prawda zbliżał się weekend, ale prawdopodobnie i tak będzie musiała zajmować się sprawą strzelaniny w szkole. Westchnął, a po chwili ucieszył się, że będzie mógł sam prowadzić samochód. Wtedy usłyszał pukanie, punktualnie co do minuty. Naprawdę go pilnowali. W drzwiach stanął jakiś nieznany młody funkcjonariusz.

*

Poniedziałkowe przedpołudnie Simonsen zmarnował na przesłuchanie dwóch ratowników medycznych, którzy w lutym zabrali zwłoki Nielsena z jego klatki schodowej. Odszukanie ich zajęło mu sporo czasu, a ich zeznania niczego nie wyjaśniły. Telefon do lekarza, który wystawił świadectwo zgonu, też nie wniósł nic nowego. Niestety mężczyzna nie przypominał sobie tego zdarzenia, a Simonsen wierzył, że tak jest rzeczywiście. Nie udało mu się też skontaktować z Hansem Ulrikiem Gormsenem i nic więcej tego dnia nie zdziałał. Niesamowite, jak szybko potrafią upłynąć cztery godziny.

Kolejny dzień, wtorek, słoneczny i bezchmurny, zaczął się od rozmowy z policyjną partnerką Gormsena. Funkcjonariuszka przyszła w nieskazitelnie czystym mundurze i policyjną czapką umieszczoną przesadnie poprawnie pod lewym ramieniem. Wyprostowana niczym ołowiany żołnierzyk, zatrzymała się pośrodku jego gabinetu, mocno się pocąc, a gdy zaproponował jej, by usiadła, zrobiła to, ale równie sztywno.

Simonsen wypytywał ją o przebieg zdarzeń, nie oczekując żadnych nowych informacji. Okazało się jednak, że policjantka zapamiętała szczegół, który on sam przeoczył. Chodziło o krew albo raczej o jej brak.

– No tak, on tam leżał martwy, ale nigdzie nie było śladów krwi.

– Czyli nie krwawił?

– Nie, właściwie nie, nie zauważyłam niczego, co jednoznacznie można by zidentyfikować jako krew.

– Jednoznacznie?

– Tak jest.

Miał ochotę nią potrząsnąć, żeby się nieco odprężyła, ale niestety nie mógł sobie na to pozwolić.

– Czyli widziałaś coś, co mogło przypominać krew, ale nią nie było?

Pytanie było głupie, ale nie wpadł na nic lepszego.

– Tak.

– Spróbuj zamknąć oczy, wyobraź sobie, że stoisz na tej klatce schodowej, i powiedz mi, co sprawia, że w pewnym momencie nabierasz wątpliwości, czy masz do czynienia z krwią, czy nie.

Zamknęła oczy i się odezwała:

– Denat miał ranę na dłoni. Wyglądała jak otarcie, ale nie krwawiła, przypominała zadrapanie, zapewne po upadku. Być może będzie je widać na zdjęciach, które Hans Ulrik zrobił swoim telefonem. Tak mi się wydaje.

Simonsen sięgnął do półki po segregator i wyjął z niego zdjęcia. Miała rację. Zadrapanie na prawej dłoni Nielsena było widoczne na niemal połowie zdjęć. Dość wyraźne, o ile człowiek wiedział, czego szukać.

– Czy mogę już otworzyć oczy?

– Jasne, oczywiście, i bardzo dziękuję za pomoc.

– Czy mogę już odejść?

Zauważył, że niemal drży z nerwów, wbijając przerażony wzrok w podłogę. Nigdy wcześniej nie widział równie zestresowanej policjantki. Splótł dłonie pod brodą, przyglądał się jej przez parę sekund, a potem powiedział:

– Tak, możesz odejść.

Wyszła, zanim zdążył wyartykułować ostatnie słowo. Wtedy zadzwonił do Pauline i opowiedział o zadrapaniu.

Okazało się, że Berg doskonale zna tę funkcjonariuszkę, bo z nią pracowała, zanim została przeniesiona do wydziału zabójstw. Gdy spotkała się z Simonsenem następnego dnia, zauważyła:

– Jej zachowanie ociera się o wariactwo. Nigdy w życiu jej takiej nie widziałam, wręcz przeciwnie.

– W takim razie szkoda, że cię tu nie było, bo ja nigdy czegoś podobnego nie przeżyłem. No, a co powiedział Melsing?

Simonsen wysłał ją do Instytutu Medycyny Sądowej, żeby szef tej placówki, Kurt Melsing, przyjrzał się zdjęciom zwłok listonosza wykonanym telefonem. Przede wszystkim chciał poznać jego instynktowną reakcję.

– Pochrząkując, przejrzał zdjęcia – relacjonowała Berg – a potem powiedział, że upadek ze schodów może mieć bardzo różny przebieg.

– I to wszystko?

– Mniej więcej. Jeżeli chcemy dokładnej ekspertyzy, musiałby zmierzyć klatkę schodową, dostać oryginały zdjęć, a poza tym czekalibyśmy około pół roku. Niedawno zakupili w USA program, który prawdopodobnie by nam pomógł, ale jeszcze nikt nie nauczył się go obsługiwać. Jeżeli chcemy oficjalnej opinii, ty lub Arne macie do niego zadzwonić.

– Nie, to nieważne. – Konrad pokręcił głową.

– Też mu powiedziałam, że raczej zrezygnujemy. A swoją drogą dzisiaj moja kolej, żeby odwieźć cię do domu, i niedługo ruszamy.

W samochodzie nie rozmawiali zbyt wiele, wymienili tylko kilka luźnych uwag.

– Udało im się ustalić, w jak sposób ten tłuścioch wszedł w posiadanie broni. Arne dzisiaj do ciebie zadzwoni w tej sprawie.

– Wyrażaj się grzecznie o tym chłopaku, przecież już cię prosiłem.

Po dłuższej chwili Pauline dopytała:

– Jesteś pewien, że ona drżała? To do niej w ogóle niepodobne.

– Skoro mówię, że drżała, to drżała.

– Masz coś przeciwko temu, żebym z nią porozmawiała?

Odwrócił głowę, by spojrzeć na koleżankę.

– Telefon Jørgena Kramera Nielsena?

– Właśnie!

*

Zgodnie z zapowiedzią Berg Pedersen jeszcze tego samego dnia zadzwonił do Simonsena. Ten ostatni właśnie drzemał.

– Co porabiasz? Spałeś?

– Siedziałem i wspominałem dziewczynę, którą znałem dawno temu.

Nieco ośmielony taką szczerą odpowiedzią, Pedersen przeprosił, że przeszkadza. Tego rodzaju uwagi Simonsen zwykł zachowywać dla siebie. Potem wyjaśnił sytuację z karabinem maszynowym.

Robert Steen Herz, chłopak, który zastrzelił swojego nauczyciela, miał przyjaciela w USA. Ten nazywał się Russ Andrews i mieszkał w Burlington, w Vermoncie. Poznali się rok wcześniej, gdy Herz wraz ze swoją klasą pojechał na obóz do Stanów. Okazało się, że obaj chłopcy interesują się bronią, a właściwie mają obsesję na jej punkcie. Po tym, jak Hertz wrócił do domu, regularnie pisali do siebie przez internet, właśnie na temat broni. W marcu Andrews skończył osiemnaście lat i mógł legalnie nabyć broń w Vermoncie, jako że ten stan wraz z Arizoną i Alaską miał najbardziej liberalne przepisy w tym względzie. Tak też zrobił. Kupił tyle broni, ile mógł, w tym karabin maszynowy dla swojego przyjaciela. Problem z wysyłką broni do Danii chłopcy rozwiązali w ten sposób, że Hertz najpierw wysłał paczkę pod nieistniejący adres w Burlington, która ważyła mnie więcej tyle, co Army Tocx SA-5 i cztery pudełka amunicji. Po niecałym miesiącu przesyłkę odesłano, informując z przykrością, że adresat okazał się nieznany. Jeszcze tego samego dnia Hertz wysłał kolejną paczkę, naklejając odpowiednią liczbę znaczków, by doszła ekspresem. Włożył do niej opakowanie z poprzedniej, które zawierało wszystkie niezbędne pieczątki i etykiety zwrotne, i zaadresował ją do Andrewsa. Ten z kolei umieścił broń i amunicję w opakowaniu z pierwszej przesyłki i wysłał ją do Danii, z niewielką pomocą najstarszego brata zatrudnionego w firmie świadczącej usługi pocztowe dla Rady Miasta w Burlington. Dokładnie tak jak chłopcy się spodziewali, przesyłka zwrotna ominęła wszystkie kontrole, skoro była już wcześniej skanowana. Mniej więcej po miesiącu Hertz otrzymał swój karabin, wraz z upomnieniem od listonosza, aby w przyszłości dobrze upewnił się co do adresu, gdy będzie wysyłał paczki do USA.

– Reszta to była dla Hertza bułka z masłem – dodał Arne. – Za pomocą klucza imbusowego, pilnika oraz instrukcji z internetu zamienił półautomatyczny karabin w broń automatyczną, oddającą jakieś dziesięć strzałów na sekundę.

– Zakładam, że służby celne czerwienią się teraz po uszy – zamruczał Simonsen.

– Wygląda na to, że zmieniają procedury dotyczące zwrotu przesyłek, zarówno w Danii, jak i w USA.

– A co z pieniędzmi? Chyba że karabin okazał się prezentem od przyjaciela?

– Nie, bardziej prezentem z karty kredytowej jego ojca. Facet pracuje jako makler giełdowy i zajmuje się tymi bardziej podejrzanymi transakcjami, a to najwyraźniej dość dochodowe zajęcie, bo nie zauważył, że z konta ubyła mu równowartość czterech tysięcy koron. Ewidentnie takie drobiazgi go nie zajmują. Szczerze mówiąc, sam to tak ujął.

Simonsen podziękował za informację, którą właściwie mógłby dostać kolejnego dnia, i czekał cierpliwie, aż Pedersen wyjawi prawdziwy powód rozmowy. Upłynęło trochę czasu, zanim to nastąpiło, i chodziło o Maję Nørgaard, tak jak sądził. Brak współpracy z jej strony stanowił ogromny problem, gdyż bez jej zeznań nie mogli poznać pobudek, które kierowały Hertzem. Pedersenowi skończyły się pomysły. Simonsen zgodził się wziąć udział w spotkaniu nazajutrz, chociaż nie bardzo wiedział, co nowego może wnieść do sprawy.

*

Niecały tydzień po powrocie do pracy Simonsen zdołał przygotować raport dla komendantki na temat okoliczności śmierci Nielsena. Wynikało z niego, co nie było żadnym zaskoczeniem, że ostateczną przyczynę śmierci listonosza stanowiły obrażenia doznane podczas niefortunnego upadku ze schodów. Nic nie wskazywało na przestępstwo. Simonsen wydrukował raport, przeczytał go po raz ostatni, naniósł drobne poprawki, ponownie wydrukował i zabrał na spotkanie z Pedersenem. Wręczając mu go, zapytał:

– Czy mógłbyś go przekazać dalej? W końcu to przecież ty zarządzasz teraz tym interesem.

– Nie – odmówił Pedersen. – Im mniej mam z nią do czynienia, tym lepiej. – Miał na myśli komendantkę.

Simonsen zmarszczył brwi, ale nie skomentował.

Chwilę później dołączyło do nich czworo funkcjonariuszy, w tym Hrabianka – wszyscy pracujący nad sprawą strzelaniny w szkole. Pedersen rozpoczął spotkanie, którego tematem była Maja Nørgaard, a zwracał się przede wszystkim do Simonsena.

– Jak wiesz, przypuszczamy, że motywem Herza była banalna zazdrość. Nieszczęśliwie kochał się w Mai z którą chodził do klasy od zerówki. To dla niej zdecydował się kontynuować naukę w dziesiątej klasie, chociaż mógł z powodzeniem wybrać liceum. Ale nie był głupi. Doskonale zdawał sobie sprawę, że nie ma u niej najmniejszych szans, więc podkochiwał się w niej na odległość, jeżeli można tak powiedzieć. Jednak gdy dziewczyna dostała się w szpony Tobiasa Juula, co zakładamy z dużym prawdopodobieństwem, coś musiało w chłopaku pęknąć, chociaż zapewne upłynęło trochę czasu, zanim się zorientował, o co w tym wszystkim chodzi. Musiał krok po kroku zbierać i składać informacje, przechwytując…

Więcej nie udało się Pedersenowi przekazać, gdyż przerwała mu Berg, która z impetem wpadła do biura. Podsunęła Simonsenowi pod nos telefon, nie przejmując się wściekłymi spojrzeniami pozostałych obecnych.

– To komórka Nielsena.

Simonsen powściągnął irytację.

– Pauline, czy to nie może poczekać?

Nie odpowiedziała, tylko zaczęła uderzać w klawiaturę, aż na wyświetlaczu pojawił się portret młodej kobiety, uśmiechniętej i jasnowłosej. Poklikała jeszcze, żeby zmienić zdjęcie. Na tym dziewczyna stała sztywno w salonie, w tle widać było jakiś telewizor i żyrandol, a ona sama była naga. Tym razem się nie uśmiechała.

– Maja Nørgaard? – zapytał zdumiony inspektor.

Zabrzmiało jak na wpół pytanie, a wpół konstatacja.

– Na telefonie Nielsena! – potwierdziła Pauline.

Nie pierwszy raz okazywało się, że dwie niezależne sprawy prowadzone przez wydział zabójstw są ze sobą powiązane. Telefon krążył już po sali, a Pauline dodała:

– Tobias Juul wysłał te zdjęcia dwudziestego trzeciego lutego z tekstem: „Niedziela dziesiąta rano”. Tylko tyle. Nie wiadomo, gdzie zostały zrobione.

To wiedziała Hrabianka.

– W salonie Juula. Rozpoznaję żyrandol. Ale skąd Juul i Nielsen się znali?

Pedersen uśmiechnął się szeroko.

– Nie mam pojęcia, wiem natomiast, że Maja Nørgaard zrobi naprawdę wiele, żeby jej matka nie zobaczyła tych zdjęć. Muszę tylko dorwać tę dziewczynę na osobności, bez matki i adwokata. Jak to najlepiej zaaranżować, Hrabianko? Znasz dobrze jej zwyczaje.

Hrabianka nie miała wątpliwości:

– W piątek między osiemnastą a dwudziestą w knajpie Gåseøjet, przy Balle Allé, na wprost Enghave Station. Wraz z garstką przyjaciółek robią sobie tam zazwyczaj małą rozgrzewkę, zanim wybiorą się na dyskotekę gdzieś w centrum.

Simonsen dyskretnie wyrzucił swój raport do kosza.

– Sam się nią zajmę – oznajmił.

Nikt nie zaprotestował.

*

Gåseøjet okazała się niewielką knajpką w staromodnym stylu. Lokal składał się tylko z jednego pomieszczenia, z barem na jednym końcu i migoczącym automatami do gry na drugim. Osiem ciężkich bejcowanych na ciemno stolików oraz przynależących do nich krzeseł doskonale się komponowało z mahoniową boazerią, okrywającą ścianę do sporej wysokości. Każdy ze stolików przykrywała podkładka z czerwonego plastiku z czarnymi dziurami pozostawionymi przez niedopałki, a pod sufitem obracał się miedziany wentylator. Grała przytłumiona muzyka, duńskie hity lżejszego kalibru.

Knajpa w połowie świeciła pustkami. Większość klienteli stanowili mężczyźni od pięćdziesiątki w górę, z wyjątkiem trzech dziewcząt siedzących najdalej od baru, najwyraźniej niezainteresowanych brataniem się z pozostałymi gośćmi.

Simonsen z niejakim trudem wspiął się na barowy stołek i zamówił piwo, gdy barman na moment oderwał się od gry w kości z dwoma lekko wstawionymi klientami. Policjant uniósł kufel i ostrożnie upił łyk piwa. Jeżeli już miałby przerwać swoją kurację, to na pewno nie tutaj.

Wkrótce barman wrócił za bar. Był czterdziestolatkiem o energicznych ruchach i szerokim uśmiechu, uważnym i trzeźwym. Simonsen przywołał go skinieniem dłoni i dyskretnie pokazał odznakę. Potem pochylił się nad ladą i pod nosem powiedział cicho:

– Jestem z wydziału zabójstw i nie interesujecie mnie ani ty, ani ta knajpa. Zwłaszcza jeśli będziesz współpracował.

Barman nie wahał się ani sekundy.

– Będę współpracował.

Simonsen ruchem głowy wskazał na dziewczyny siedzące w głębi lokalu.

– Niespecjalnie tu pasują, prawda?

Barman wyjaśnił, że wujek rudowłosej ma udziały w lokalu, a to stwarza możliwość zakupu na kredyt i gwarantuje niższe ceny.

– Czy gdy się za chwilę do nich przysiądę, mógłbyś zadbać, żeby te dwie odwrócone plecami zostały stąd wyrzucone? – spytał policjant.

– Tak, jeżeli panu na tym zależy.

– Tak właśnie jest i chodzi o to, żeby zupełnie stąd zniknęły, a nie kręciły się na zewnątrz.

Barman się zawahał.

– Poza tym wygląda na to, że wszystkie trzy są nieletnie, wasza licencja mogłaby…

Zawiesił głos, a mężczyzna skapitulował z uśmiechem.

– Mają całkiem zniknąć, żadnego wystawania przed wejściem – dodał Simonsen.

Gdy inspektor przysiadł się do stolika dziewczyn, te zaczęły głośno oponować, co wcale nie było zaskoczeniem. Nie przejmując się obelgami, policjant przyglądał się bez słowa Mai Nørgaard, zadowolony, że dziewczyna siedzi w najdalszym kącie. Gdyby chciała wyjść, musiałaby przejść pod stołem. Inni klienci z zainteresowaniem śledzili całe zajście, zwłaszcza gdy barman, dotrzymując słowa, bez specjalnego dramatyzmu wygonił pozostałe dziewczyny i wsadził je do taksówki.

Maja Nørgaard odezwała się pierwsza:

– Jesteś gliną?

„Nie była głupia”. Pokazał jej swoją odznakę.

– Będę z tobą rozmawiać tylko w obecności swojego adwokata.

Wyjął z kieszeni przygotowany telefon Nielsena, więc wystarczyło tylko nacisnąć jeden klawisz, żeby aktywować wyświetlacz. Przesunął komórkę w jej stronę i czekał.

– A więc leżałeś sobie spokojnie w domu i śliniłeś się na mój widok, ty tłusty wieprzu? – wysyczała po chwili. – Zajmij się swoim życiem.

– Maju, możesz odejść, jeśli chcesz. Nie wydaje mi się jednak, żeby twoja mama była zachwycona, gdy się dowie, że twoje nagie zdjęcia krążą niczym talerz z owocami pośród tych starych…

– Nie zrobisz tego!

– Może zrobię, a może nie – odparł spokojnie. – To zależy wyłącznie od twojego zachowania.

Widział po niej, że ją złamał, chociaż ona sama sobie tego jeszcze nie uświadamiała. Gdy podniosła szklankę, jej ręka drżała. Piła smirnoffa red ice. Simonsen gestem dłoni przywołał barmana, który niemal natychmiast pojawił się przy ich stoliku.

– Byłbyś tak miły i zamienił to tutaj na colę i wodę mineralną?

Wskazał na ich napoje, które szybko zniknęły ze stołu. Maja nie zaprotestowała, tylko odezwała się łamiącym się głosem:

– Co mam zrobić?

– Najpierw porozmawiasz ze mną, potem z Arnem Pedersenem i Hra… i Natalią von Rosen, tych ostatnich zresztą już poznałaś, a na koniec odbędziesz jeszcze rozmowę z pracownikiem opieki społecznej. We wszystkich trzech przypadkach opowiesz prawdę – i to całą.

– I wtedy nie pokażesz zdjęć mojej matce?

– I wtedy nie pokażę zdjęć twojej matce.

– A jeżeli kłamiesz i to zrobisz?

– No to kłamię. Musisz mi zaufać.

Namyślała się przez chwilę, aż w końcu zaakceptowała jego sposób rozumowania.

– Po co mam rozmawiać z tym kolesiem z opieki społecznej?

– Bo pijesz o wiele za dużo i zapewne wciągasz parę kresek, gdy cię na to stać. Oprócz tego, gdy brakuje ci pieniędzy, prostytuujesz się i obracasz w niewłaściwym towarzystwie. Dlatego. Poza tym masz siedemnaście lat i potrzebujesz pomocy, zanim wpakujesz się w poważne kłopoty.

W kącikach jej oczu zabłysnęło kilka łez.

– Zostanę ukarana?

– To zależy od tego, co zrobiłaś. Jeżeli w ogóle coś zrobiłaś. Ale szczerze mówiąc, wyglądasz na kogoś, kto bardziej potrzebuje pomocy niż kary. No więc, co na to powiesz? Tak czy nie?

– Tak.

Zanim wyszedł do toalety, poinformował ją, że jeżeli chce, może odejść. Przyświecał mu dwojaki cel: po pierwsze, nie chciał, żeby mu później zarzucano, że zatrzymał ją wbrew jej woli, a po drugie, chciał jej dać czas do namysłu. Nie musiał korzystać z toalety, więc tylko ochlapał twarz wodą, wytarł ją papierowym ręcznikiem i policzył do trzydziestu. Gdy wrócił, siedziała tak jak ją zostawił, wyglądając smutnym wzrokiem przez okno. Usiadł i od razu przystąpił do pytań.

– Jørgen Kramer Nielsen, ulica Johannes Lindevej dwadzieścia jeden, w Hvidovre, niedziela dwudziestego siódmego stycznia godzina dziesiąta?

– To był pierwszy raz, gdy zostałam wysłana sama, to znaczy bez Tobiasa, i byłam śmiertelnie wystraszona – odparła szeptem.

– Tobiasa Juula?

– Tak. Wcześniej tylko… próbowałam tego u niego w domu. Zapraszał przyjaciela… – zrobiła cudzysłów w powietrzu – czy też dwóch, ale zawsze były dwie dziewczyny. Miałam pozwolić się poderwać jednemu z nich, zostałam o tym uprzedzona. Potem dostawałam połowę kwoty, a Tobias zabierał drugą. Bez problemu płacili po dwa tysiące, a jak miałyśmy szczęście, to i trzy. Kilka razy płacił mi też koką czy kryształem, ale zawsze był dla mnie miły i mnie nie oszukiwał.

Simonsen pomyślał, że wszystko zależało do tego, jak na to spojrzeć.

– Ale w przypadku Nielsena było inaczej? – zapytał cicho.

Skinęła głową.

– Chciał zapłacić sześć tysięcy, nie miałam robić nic poza spędzaniem czasu w jego domu, to znaczy oglądaniem telewizji, rozmawianiem, jedzeniem… takimi zwykłymi czynnościami… tylko bez ubrania. A wieczorem miałam wrócić do domu. To wszystko.

– I zrobiłaś to?

– Początkowo nie chciałam. Wydawało mi się to koszmarne, a do tego on był stary. Jednak Tobias mnie przekonał i obiecał, że nie zdarzy się nic więcej. Gwarantował, że Jørgen nawet mnie nie dotknie i sam przez cały czas będzie ubrany. No więc się zdecydowałam.

– W niedzielę dwudziestego siódmego stycznia przed południem?

– Możliwe.

– Opowiedz wszystko.

– Nie ma wiele do opowiadania, bo nic z tego nie wyszło. Po tym, jak Jørgen przez chwilę ze mną porozmawiał, odesłał mnie do domu. Byłam tam najwyżej pół godziny.

– Nie spodobałaś mu się?

– Właściwie to nie była jego wina. Zastrzegł sobie, że mam mieć osiemnaście lat, a miałam tylko szesnaście. Tobias kazał mi kłamać, gdyby o to pytał, i tak też zrobiłam. Twierdziłam, że mam osiemnaście lat i chodzę do drugiej liceum, ale od razu mnie przejrzał. Zapytał o kilka przedmiotów i parę tematów, a ja przecież nie bardzo wiedziałam, co odpowiedzieć. Wtedy odesłał mnie do domu, ale nie w jakiś nieprzyjemny sposób. Właściwie okazał się naprawdę miły, dał mi dwa tysiące za fatygę, a do tego dołożył jeszcze na taksówkę.

– Mówił coś o tym, dlaczego miałaś chodzić po jego domu roznegliżowana?

– Nie, to nie zabrnęło tak daleko.

– Czy masz wrażenie, że Juul załatwiał Nielsenowi inne dziewczyny?

– Tak mi się wydaje. W przeciwnym razie nie znałby jego preferencji. Ale nie mam pewności.

– Wiesz, skąd Juul znał Nielsena?

– Tobias dorabiał swego czasu na tej samej poczcie, gdzie Jørgen był listonoszem. Wydaje mi się, że to placówka w Rødovre, ale to było dawno temu.

„To by się zgadzało, dziewczyna zapewne mówiła prawdę”.

– Jørgen Kramer Nielsen został przedwczoraj aresztowany. Podejrzewamy go o co najmniej siedem brutalnych napaści. Na młode dziewczyny – powiedział, wpatrując się w nią intensywnie.

Dziewczyna zbladła, krew zupełnie odpłynęła jej z twarzy. Wiedział, że takich reakcji nie da się symulować. Po chwili trochę się uspokoiła.

– Nie powiem, że coś mi zrobił, bo tak nie było – powiedzała.

Simonsen opowiedział o prawdziwym przebiegu zdarzeń, wyjaśnił, dlaczego skłamał, i przeprosił. Potem zadał jeszcze kilka dodatkowych pytań, ale odpowiedzi dziewczyny nic mu już nie dały. Na koniec rozmowy ją pochwalił:

– Maju, poszło świetnie. Zostały ci jeszcze dwie rozmowy. Jeżeli będziesz równie szczera, to na pewno wszystko się ułoży.

– Spróbuję, ale… mógłby pan być tak miły i zostać ze mną, gdy zjawią się ci pozostali?

– Nikt tu nie przyjdzie, pójdziesz ze mną na komendę, ale nie musisz się denerwować. Wszystko przebiegnie bardzo spokojnie, a po drodze zorganizujemy ci jeszcze coś do jedzenia. I oczywiście zostanę tam z tobą, jeżeli tego chcesz.

W drodze na komendę dziewczyna przez większość czasu milczała. Odezwała się tylko dwa razy. Po raz pierwszy, gdy wracali do samochodu z torebkami z McDonalda.

– Naprawdę wtedy myślałam, że zastrzelił moich kolegów. Na własne oczy widziałam, jak zostali przedziurawieni i padli martwi. A okazało się, że to nieprawda. Nie mogę tego zrozumieć.

Simonsen jej wierzył. Przypuszczalnie była przekonana, że widziała to, o czym im powiedziała zaraz po tym, jak opuściła klasę. W sytuacjach stresowych mózg potrafi tworzyć swoje własne obrazy. Próbował jej to wyjaśnić, ale bez powodzenia.

– Czy to dlatego zastrzeliliście Roberta? Z powodu tego, co wam powiedziałam?

– Absolutnie nie. Zastrzeliliśmy go, bo nie było innego wyjścia. To nie miało z tobą nic wspólnego.

Zerknął na nią z ukosa i zorientował się, że mu nie wierzy. Porzuciła jednak ten temat.

– Przepraszam za to wszystko, co o panu mówiłam w knajpie – powiedziała.

Wyśmiał to, dobry Boże, przecież wielokrotnie słyszał znacznie gorsze rzeczy.

Gdy wsiedli do samochodu, ponownie się odezwała:

– Jest jeszcze jedna rzecz, o której zapomniałam.

– Opowiedz.

– To trochę… sama nie wiem. Może powinnam zaczekać.

Domyślił się, gdy się zarumieniała.

– Aż porozmawiasz z kobietą?

– Tak, nie… właściwie to wszystko jedno. Kiedy miałam wyjść do Jørgena i gdy robiono mi zdjęcie, ważne było, żebym była owłosiona. Nie mogłam być ogolona w intymnym miejscu, jeśli rozumiesz, o co chodzi. Musieliśmy poczekać, aż… no, aż tak się stanie.

– Interesujące – odparł Simonsen i naprawdę tak pomyślał.

*

Fakt, że Maja Nørgaard nie była jedyną dziewczyną, którą Tobias Juul wypożyczał zarówno Jørgenowi Kramerowi Nielsenowi, jak i innym mężczyznom, nie budził u nikogo z wydziału zabójstw najmniejszych wątpliwości. I w tym świetle nieuzasadnione napaści na listonosza w 1996 roku okazały się nie takie bezpodstawne.

Kobietę, której Simonsen szukał, spostrzegł na ławce w najodleglejszym kącie placu zabaw. Siedziała, przeglądając jakiś kobiecy magazyn, drugą ręka huśtała dziecięcy wózek. Od czasu do czasu podnosiła wzrok i uśmiechała się do dziewczynki leżącej na brzuchu w piaskownicy i energicznie kopiącej łopatką w piasku.

Usiadł na ławce obok niej. Zerknęła na niego, po czym wróciła do lektury. Pogrzebał w kieszeni, szukając swojej legitymacji, ale zirytowany stwierdził, że jej zapomniał. Po chwili przedstawił się nieśmiało i wyjaśnił:

– Niestety zapomniałem swojej legitymacji.

Kobieta odłożyła czasopismo pod wózek, po czym zdjęła okulary i starannie schowała je do futerału, który trzymała w torebce. Na koniec głęboko westchnęła.

– Rozpoznaję pana z telewizji, zakładam, że chodzi o Tobiasa Juula? – powiedziała.

– Częściowo tak.

– Tobias jest najgorszym człowiekiem, jakiego w życiu spotkałam. Wiele lat zajęło mi uporanie się ze wspomnieniami. Mimo to zrobiło mi się przykro, gdy zobaczyłam w telewizji, że nie żyje. To dziwne, bo bardzo go nienawidziłam.

– Kiedy go pani poznała?

– Minęło już sporo czasu, ponad dziesięć lat. Miałam siedemnaście, gdy postanowiliśmy razem zamieszkać, a teraz mam dwadzieścia dziewięć, więc sam może pan to policzyć. Czy mój mąż dowie się o… tamtym czasie? Wolałabym tego uniknąć.

– Jestem mistrzem dyskrecji, więc nie ma się pani czego obawiać. Mieszkaliście razem, pani i Tobias?

– Tak, przez dwa lata. Ale nieoficjalnie, bo nadal byłam zameldowana u rodziców. Powie mi pan, jak mnie znalazł?

– Zgadłem. Pani ojciec dokonał napaści na listonosza piątego marca dziewięćdziesiątego szóstego roku.

– Tak, ten nieszczęśnik nazywał się Jørgen Nielsen. To było okropne i stało się z mojej winy. On sam zresztą zmarł pół roku temu, czasami o nim myślę.

Simonsen poinformował ją krótko o okolicznościach śmierci i poprosił, aby własnymi słowami opowiedziała, co się wtedy działo. Jej opowieść w dużym stopniu pokrywała się z relacją Mai Nørgaard, z wyjątkiem tego, że jej Nielsen nie odesłał do domu. Przez dwa lata odwiedzała go regularnie w ostatnią niedzielę nieparzystego miesiąca. Dostawała cztery tysiące koron za każde spotkanie, aż do chwili, gdy jej ojciec przypadkowo dowiedział się o tych wizytach.

– Od kogo? – dopytał Simonsen.

– Od sąsiadki, takiej starej, wścibskiej plotkary. Wiem, że ona już nie żyje.

– I nie musiała pani robić nic innego poza rozbieraniem się?

– Zupełnie nic. Właściwie mogłam tam robić wszystko, na co przyszła mi ochota. Często było naprawdę miło, a ja przyzwyczaiłam się do tej nagości, zresztą Tobias w innych miejscach zmuszał mnie do rzeczy, które były znacznie gorsze. Czasami trochę marzłam, ale to była jedyna niedogodność.

– Nielsen nigdy pani nie podrywał?

– Nigdy. Nie zachowywał się też obscenicznie ani w ogóle nic w tym stylu. Jednak wydaje mi się, że musiał mieć z tego jakąś seksualną satysfakcję.

– Zapytała go pani, dlaczego to robi? Zakładam, że z czasem zdążyliście się dość dobrze poznać.

– Tak właśnie było. Kupował mi prezenty urodzinowe i świąteczne. To było wzruszające. Ale nie, nigdy go nie zapytałam, co mu daje moja obecność. Natomiast podczas jednej z ostatnich wizyt pokazał mi strych i mogłam się tego mniej więcej domyślić. Wydaje mi się, że byłam swego rodzaju dublerką tej dziewczyny z góry, chociaż nigdy mi o niej nie opowiedział. Jednak strych był jego wielką tajemnicą i musiałam mu obiecać, że nigdy jej nikomu nie zdradzę, i nie zrobiłam tego aż do teraz, ale chyba już był pan tam na górze?

*

Zadzwonił do duchownego zaraz po tym, jak opuścił plac zabaw i zamówił taksówkę. Trzy kwadranse później dotarł do willi, w której mieszkał Nielsen. Ksiądz wprowadził go po schodach do mieszkania na pierwszym piętrze, wyjaśniając po drodze:

– Zajęło nam sporo czasu, żeby znaleźć tę klapę. Pomógł mi mężczyzna, który tu mieszka, ale niestety musiał pójść do pracy, zanim się pan zjawił. Przez pewien czas sądziliśmy, że nie ma żadnego wejścia, ale w końcu je znaleźliśmy. Jørgen wbudował klapę tak, że przypomina typowy panel sufitowy w łazience. Jako pierwszy dostałem się na górę i gdy włączyłem światło i zobaczyłem, co tam urządził, pomyślałem, że najlepiej będzie, jak zejdę na dół i na pana poczekam.

Strych robił obezwładniające wrażenie. Simonsen nigdy wcześniej nie widział czegoś podobnego i poczuł się dziwnie wyobcowany. Wspiął się na górę, zrobił kilka kroków, zatrzymał się i naszły go głupie myśli, czy nie powinien ściągnąć butów. Z przygnębieniem zdał sobie sprawę z tego, kim teraz jest: intruzem, nieproszonym gościem, podglądaczem, który wymusił dostęp do duszy nieżyjącego mężczyzny.

Pomieszczenie zostało wyłożone lusterkami. Kwadratowymi, oszlifowanymi małymi lusterkami, nie większymi niż dłoń, ułożonymi skrupulatnie w taki sposób, że pokrywały wszystkie powierzchnie: skośne ściany aż po sam dach oraz dwie boczne, a także podłogę. Zwisający z góry rząd świetlówek wysyłał silne promienie światła, tworząc niekończące się refleksy, które chciwie kopiowały każdego, kto odważył się wtargnąć do środka. W środku nie było żadnych okien ani mebli.

Najbardziej niezwykłe okazały się zdjęcia. Policzył je, aby nabrać dystansu. Było ich łącznie osiemnaście, wszystkie w rozmiarze plakatu i w ramach, dopasowane pod względem wysokości i szerokości w taki sposób, że co do milimetra pokrywały powierzchnię kilku luster. Motyw był ten sam, a jednak każde ze zdjęć wydawało się unikatowe. Niekończąca się wariacja na ten sam temat: świetliste góry po horyzont pod lodowatym błękitem nieba ze zmieniającym się światłem słonecznym. I do tego dziewczyna. Wszędzie ta dziewczyna. To był jej pokój. Jej piękna twarz znajdowała się na każdym plakacie na tle nieba – kolaż wykonano z techniczną precyzją w taki sposób, że w zależności od kąta spoglądania na niego, mogła bawić się w chowanego ze swoim obserwatorem. Raz pojawiała się wyraźnie uśmiechnięta, a kilka sekund później, gdy odbiorca nieznacznie obrócił głowę, znikała w chmurach, by jednocześnie wyłonić się w jednym ze swoich niezliczonych odbić.

Gdy podszedł bliżej, dostrzegł, że każdy z plakatów składa się z różnych fotografii, ale połączono je tak, że nawet z odległości kilku centymetrów musiał wytężyć wzrok, żeby je odnaleźć. Wtedy wyjaśniła się także tajemnica intrygującego spojrzenia dziewczyny, które z określonej perspektywy zmieniało się pod wpływem zimnych promieni słońca. W lustrze pokrywającym tylną ścianę wyżłobiono dziesiątki mikroskopijnych dziurek, które sprawiały, że jej spojrzenie nabierało niezwykłej intensywności, jakby w jej źrenicach kalejdoskopową nieprzewidywalnością iskrzył się diamentowy pył.

Simonsen zamknął oczy i na krótką chwilę przeniósł się do czasów, które dawno już minęły. Po chwili powrócił myślami, a w powietrzu zawisło jego ciche pytanie:

– Kim ty właściwie jesteś?

Rozdział 2

Odkrycie zdjęć na strychu było oczywiście ważne dla Konrada Simonsena w kontekście jego śledztwa w sprawie listonosza – bo tak je coraz częściej nazywał. Jednocześnie obraz tej nieznanej dziewczyny przyniósł osobisty pozytywny skutek uboczny, gdyż zaczął wypierać inny widok, który od czasu operacji prześladował inspektora bardziej, niżby sam tego chciał.

Jego córka Anna Mia i Hrabianka towarzyszyły mu, gdy obserwował na monitorze, jak rurka prowadzona ręką rezydenta, doktora Sheara, poszerza jego mocno zwapnione tętnice wieńcowe. To było jak film, którego powtórki nie chciał oglądać: ciało obce grzebiące w jego sercu, prowadzone obcymi dłońmi – całkowita utrata kontroli. Miał szczerą nadzieję, że następny zawał okaże się szybki i nadejdzie bez ostrzeżenia. Bum, koniec i po wszystkim. To o wiele lepsze, niż po raz kolejny poczuć w sobie instrumenty doktora Sheara.

Kilka dni później ten sam lekarz dokładnie omówił stan zdrowia Simonsena, wspierany hasłami rzucanymi przez Hrabiankę i Annę Mię. Całość wywodu gdzieś uleciała, ale do inspektora przylgnęły długie, nieprzyjemne określenia: „uszkodzenie tylnej ściany”, „zapaść tętnicy sercowej”, „poszerzenie balonem”, „problemy z krążeniem”, „płuca palacza”, „zdiagnozowana cukrzyca”, „dozowanie leków”, „okres rekonwalescencji”. Liczył, że usłyszy od lekarza obco brzmiącą łacinę, ale tak się nie stało. Anna Mia zanotowała te wszystkie okropieństwa, Hrabianka dyskutowała z lekarzem, potakując z poważną miną i zadając kolejne, istotne pytania. On sam się nie odzywał. Siedział w szlafroku na wózku. Kto by umiał zachowywać się racjonalnie w szlafroku? Poza tym potrzebował czasu, żeby oswoić się z diagnozą. Pod warunkiem, że tego czasu mu jeszcze zostało.

Jako prezent pożegnalny otrzymał nad wyraz poglądowe kolorowe zdjęcie, przedstawiające jego fatalnie zniszczone tętnice. Lekarz ochoczo wskazywał długopisem, co jest żywą tkanką, a co martwą. Obraz: kiepsko poskładana mozaika w czerwono-czarnych barwach z licznymi małymi niebieskimi plamkami oznaczającymi zdradzieckie kryształki wapnia, które nabudowywały się warstwa po warstwie, żeby któregoś pięknego dnia zablokować żyły na dobre.

Od tego czasu obraz mozaiki nawiedzał go regularnie, wprawiając w ponury nastrój. Najgorzej było tuż przed zaśnięciem i musiał zwalczać chęć, by zejść na dół i porozmawiać o tym z Hrabianką. Jednak zdecydował się zachować ten niepokój dla siebie – ostatnia rzecz, o jakiej marzył, to żeby uznała go za żałosnego – a poza tym co zmieniłaby taka rozmowa? A teraz problem sam się rozwiązał. Nie zasypiał już z obrazem mozaiki na siatkówce, tylko z wizerunkiem dziewczyny z lustrzanej galerii listonosza, zastanawiając się, kim była i co mu chciała przekazać. To oznaczało sporą poprawę.

Jeśli chodzi o postępy w śledztwie, to sprawa stała w miejscu. Fakt, że Nielsen płacił młodym dziewczynom za chodzenie nago po mieszkaniu i zbudował na strychu dziwną lustrzaną galerię, wydawał się wystarczającym powodem, by na razie wstrzymać się z oddaniem raportu. Ale od tej decyzji jeszcze daleka droga do tego, aby poprosić o dodatkowe środki, które mógłby spożytkować na włączenie do śledztwa innych funkcjonariuszy. Nadal nie mieli nic, co wskazywałoby na to, że śmierć listonosza nastąpiła w wyniku przestępstwa. Simonsen musiał poczekać na wyniki badań kryminalistycznych i ocenę zdjęć z telefonu, dokonaną przez Kurta Meslinga, a to mogło jeszcze potrwać. Jego sprawa nie otrzymała wysokiego priorytetu, co stanowiło dla niego pewne novum. Nieustannie sobie powtarzał, że to bardzo zdrowa sytuacja, co nie zmieniało faktu, że uważał ją za niezwykle irytującą. Raz jeden spróbował przyspieszyć sprawę, gdy przypadkowo wpadł do biura Pedersena, zamienił z nim luźno parę zdań i od niechcenia zapytał:

– Słuchaj, nie mógłbyś zadzwonić do Meslinga i przekonać go, żeby skupił się trochę bardziej na mojej sprawie? Dopóki nie dostanę od niego odpowiedzi, nie ruszę dalej.

Pedersen najpierw go wyśmiał, po chwili zaś po prostu odmówił.

– A ty byś to zrobił na moim miejscu?

Simonsen poszedł sobie wkurzony i rozdrażniony. A co gorsze, natknął się jeszcze na korytarzu na zaganianą Hrabiankę. Zaczął narzekać, choć nie miał takiego zamiaru. Zachęciła go, aby zrobił sobie parę dni wolnego, i pospieszyła dalej.

Dzień upłynął na przesłuchaniu Gormsena, co zajęło kwadrans i nie dało żadnych pozytywnych rezultatów, bo okazało się, że telefon, którym Gormsen sfotografował martwego listonosza, padł po przypadkowym wylądowaniu w muszli klozetowej. Wydział techniki operacyjnej musiał się więc zadowolić papierowymi odbitkami, które zresztą już posiadał. Zeznania policjanta pokrywały się z zebranymi przez Simonsena zeznaniami innych świadków. Jednocześnie Gormsen okazał się nieznośnie irytujący i zdaniem Simonsena był zdecydowanie przemądrzały, więc gdy okazało się, że funkcjonariusz nie może wnieść nic nowego do sprawy, inspektor pożegnał go bez entuzjazmu i miał nadzieję nie spotkać go nigdy więcej.

Później zadzwonił do Berg. Zlecił jej zebranie ogólnych informacji na temat wizerunku Nielsena, pozostawiając swobodę w doborze szczegółów. Przynajmniej miała jakieś zajęcie. Przyznała, że jest jeszcze ze swoim zadaniem daleko w polu, ale ucieszyła się, że zadzwonił. Poczuł ulgę, bo obawiał się, że funkcjonariuszka zareguje inaczej. Spojrzał na zegarek i stwierdził, że zostały mu dwie godziny, zanim ktoś odwiezie go do domu.

*

W sobotę wybrał się na swoją codzienną przechadzkę, tym razem w towarzystwie córki. Anna Mia była w znakomitym humorze. Oboje mieli na sobie sportowe ubranie i buty do biegania, kropił wrześniowy ciepły deszczyk, a dzielnica willowa, którą podążali, zdawała się pogrążona we śnie. Minął ich wysłużony chevrolet z czworgiem młodych ludzi w środku, a okrzyki na moment zakłóciły panującą wokół ciszę. Anna Mia pomachała im z zadowoleniem, a oni odwzajemnili gest, po czym dodali gazu.

– Miło się trenuje w twoim towarzystwie. Od dawno się na to cieszyłam.

Jej nastrój okazał się zaraźliwy i Simonsen się uśmiechnął. On też coraz bardziej lubił te swoje spacery, choćby dlatego, że był to jedyny czas w ciągu doby, gdy nie tęsknił za paleniem. Nawet gdy zasypiał, nachodziła go ochota na papierosa, w każdym razie tak to odbierał.

– Dla ciebie to przecież żadne wyzwanie, jesteś młoda, sprawna i rozsądna.

– Liczy się każda drobna zmiana. Zauważyłeś, że ruch przychodzi ci z coraz większą łatwością?

– Nie, w zasadzie nie.

– Gdy zaczynałeś, nie potrafiłeś iść i mówić jednocześnie i już nie rżysz jak świnia.

Miała rację. Nie pomyślał o tym.

– Świnie nie rżą, robią to konie, ewentualnie krowy i jelenie, ale nie świnie.

– I szefowie wydziału zabójstw.

– Ale nie ten.

– Poczekaj, aż zaczniemy razem biegać. Przyjdzie na to czas. Powiedz mi, jak ci idzie w pracy? Dobrze było wrócić? Ludzie są dla ciebie mili? Czy nasza oziębła szefowa dała ci już jakąś sprawę?

Dla zasady upomniał ją, aby wyrażała się przyzwoicie o komendantce, a potem bez większego entuzjazmu zreferował jej sprawę listonosza.

– Zabójstwo, no proszę, proszę. Sądziłam, że zaczniesz od czegoś lżejszego. Ukazało się coś na ten temat w prasie?

– Do zdarzenia doszło ponad pół roku temu i listonosz prawdopodobnie nie został zabity, ale to właśnie mam wyjaśnić, jeżeli zdołam.

– A teraz zbierasz dowody, żeby go ekshumowali?

– To niezupełnie tak działa. A poza tym został skremowany.

– Zadanie wydaje się niewykonalne. Co chcesz zrobić?

– Próbuję sobie wyrobić ogólny ogląd sytuacji.

– Tato, kim jest Rita?

Typowe zagranie Anny Mii – zmieniała temat bez żadnego wstępu. Jej matka miała tę samą cechę, którą uważał za potwornie irytującą, ale w przypadku córki tak bardzo mu nie przeszkadzała.

– Dlaczego o to pytasz, dzieciaku?

– Najwyższy czas, byś przestał mnie tak nazywać. Po prostu mów do mnie po imieniu.

Miała rację, nie była już dzieckiem. Trzeci rok w szkole policyjnej, a do tego sporo kursów zaliczonych na prawie, ile dokładnie, nie pamiętał. Wiedział jedynie, że brała udział w projekcie pilotażowym, który zapewniał jej czas i wsparcie na studiach, a jednocześnie pozwalał kontynuować naukę w szkole policyjnej. Poza tym miała bardzo rozsądne podejście do życia. Często uważał, że o wiele za rozsądne.

– No, przepraszam. Dlaczego o to pytasz, Anno Dziecino Ptaszyno Mio?

Zignorowała jego przekomarzanie.

– Nathalie twierdzi, że gdy się wybudziłeś, nazwałeś ją Ritą.

Anna Mia konsekwentnie nazywała Hrabiankę jej prawdziwym imieniem. Nikt inny tego nie robił. Konrad spróbował zakończyć temat niewyraźnym chrząknięciem.

– Nathalie na pewno sama cię o to zapyta.

– Tak, wyobrażam to sobie.

Krótko potem znowu przystąpiła do przepytywania.

– Dlaczego nigdy nie chcesz mówić o sobie? Tak naprawdę o sobie. O tym, co czujesz.

– Czuję ochotę na papierosa, a do tego niechęć do wszystkiego, co jest niskotłuszczowe, z wolnego wybiegu i ekologiczne.

– Jasne, jak zwykle jesteś nieznośny.

– Bzdura. Ty mi też nic nie mówisz o swoich partnerach.

Powinien był się ugryźć w język, ale mleko już się rozlało. Nie dało się ruszać energicznie i jednocześnie myśleć. Anna Mia zareagowała niczym uwolniona sprężyna.

– Masz dwie partnerki? Daj spokój, mogłabym przysiąc, że to niemożliwe.

– Kobieto, nie przesadzaj. Nie wiem nawet, czy mam choć jedną partnerkę. Czterdzieści lat temu znałem kogoś o imieniu Rita i to tyle. Nie pamiętam ani grama więcej, poza tym to bez znaczenia.

To było kłamstwo. Od kiedy się przebudził, myślał o niej każdego dnia, jakby do jego serca otworzyły się jakieś drzwi, wcześniej zamknięte na głucho. Początkowo sądził, że jej obraz ponownie zniknie, ale stało się na odwrót. Po tej historii z dziewczyną ze strychu wspomnienia jeszcze częściej go nachodziły. Tak jakby te dwie kobiece postaci wzajemnie się uzupełniały. Widział jej twarz, piegi, figlarne oczy, zadarty nos, nieco krzywe zęby – a jeśli miał szczęście, nawiedzała go także w snach.

Jego córka postanowiła tym razem odpuścić, ale dodała bardzo rozsądnie:

– Skoro pamiętasz jej imię, musisz pamiętać coś jeszcze. Musiała wywrzeć na tobie spore wrażenie, jeżeli budzisz się po czterdziestu latach i za nią tęsknisz.

Udało mu się zignorować jej pytanie, bo stanowczo zasłaniał się słabą pamięcią, aż w końcu się poddała, lekko poirytowana. Bronił się tym samym argumentem co wcześniej.

– Ty mi też nie opowiadasz o swoich partnerach.

Przez chwilę szli w milczeniu, aż nagle powiedziała:

– Podczas zimowych ferii poznałam kogoś o imieniu Kim. Studiuje pedagogikę. Słusznego wzrostu, ładna figura, jędrne pośladki i pełne gracji ruchy. Wspólny wyjazd na narty i…

Zatkał sobie uszy dłońmi.

– Daj spokój. Nie chcę nic o nim wiedzieć.

– A kto powiedział, że chodzi o mężczyznę? – Podniosła głos.

– Nie chcę o tym słuchać, nawet gdyby miało chodzić o lampę.

Kończyli swoją przechadzkę i Anna Mia wróciła do tematu pracy ojca.

– Ta nowa sprawa wydaje się nudna, ale co słychać u twoich ludzi? Ucieszyli się z twojego powrotu?

– Przykro mi, że moja praca cię nie bawi. Gdy spotkam listonosza w zaświatach, na pewno mu przekażę, że miał nudną śmierć.

– Tato, nie żartuj sobie z takich spraw.

Zatrzymała się, on też, trochę na siebie zły.

– Jest mi cholernie przykro, gdy tak mówisz.

– Przepraszam, nie chciałem ci sprawić przykrości, ale próbuję się bronić. Czasami nie jest mi łatwo. Mam wrażenie, że zabrakło mi okresu przejściowego między czasem gdy leżałem i walczyłem, żeby się wybudzić, a tym tu i teraz, gdy jestem ciągle zależny od pomocy innych, a jednocześnie wszystko wydaje się jakby nowe i jakieś inne… nie wiem, jak mam ci to wyjaśnić… chyba oczekiwałem jakiejś przerwy, ale jej nie miałem.

– Nie cieszy cię, że możesz liczyć na pomoc przyjaciół?

– Owszem. Sam bym sobie z tym nie poradził i niekiedy jestem naprawdę wzruszony, ale problem polega na tym, że nie potrafię tego okazać. Jak dotąd się tego nie nauczyłem.

– Naprawdę mam wrażenie, że teraz jesteś na najlepszej drodze.

– Łatwo ci mówić. Gdy byłem w twoim wieku, nigdy od nikogo nie potrzebowałem żadnej pomocy.

– Wydaje mi się, że mieszasz różne rzeczy. Po prostu potrzebujesz kogoś do kochania.

– Mam kogoś do kochania.

– Tak, wiem, no to może jeszcze kogoś.

Trzymając się za ręce, szli ścieżką w stronę pałacu Hrabianki. Ścieżka była wąska, ale nie wolno było nadepnąć na trawę. Bez powodu, tak po prostu ustalili. Posuwali się naprzód niczym para rozbawionych dzieciaków, aż w pewnym momencie Anna Mia wyprzedziła ojca o pół kroku, nie puszczając jego dłoni.

*

We wtorek Berg zreferowała mu swoje ustalenia na temat Nielsena. Nie było ich zbyt wiele i być może wykonała niepotrzebną pracę, dlatego Simonsen miał problem z okazaniem zainteresowania referowanemu tematowi, zwłaszcza że omówienie było dość chaotyczne. Oględnie mówiąc. Pauline stanęła przy tablicy i starannie zapisała dwa hasła tym swoim bezosobowym charakterem pisma. Matematyka i fotografowanie. Każde z nich zakreśliła.

– Nie pojadę kolejny raz do tej hali magazynowej – powiedziała. – To okropne miejsce, napawa mnie strachem.

– Nie będzie takiej potrzeby.

Stała w bezruchu, wpatrując się pustym wzrokiem przed siebie. Simonsen zawahał się, czy nie powinien jej zapewnić, że ją rozumie, jakoś pocieszyć czy coś w tym stylu. Po chwili jednak sama wróciła do tematu listonosza.

Wiele z książek pozostawionych przez Nielsena dotyczyło matematyki i powiązanych z nią zagadnień. W swoich rozlicznych notatnikach rozwiązywał zadania matematyczne, sporządzał staranne obliczenia, robiąc odręczne notatki, posługując się przy tym wiecznym piórem i bibułą. Były to w dużej mierze równania różniczkowe, zadania z rachunku prawdopodobieństwa i całkowania numerycznego. Zeszyty nabywał w księgarni przy Hvidovrevejens Butiktorv, której właściciel doskonale go pamiętał. Okładki zeszytów od czasu do czasu się zmieniały, więc ich wzór mógł wskazywać na czas zakupu, i chociaż właściciel sklepiku nie dałby sobie za to uciąć głowy, to twierdził z przekonaniem, że pierwsze zeszyty zostały zakupione jeszcze w latach siedemdziesiątych, o ile nie wcześniej. Poradził Berg, żeby skontaktowała się z producentem.

Policjantka odwiedziła również Uniwersytet Kopenhaski i pokazała notatki wykładowcy matematyki, który uznał, że w liceum Nielsen dostałby piątki. Naukowiec nie dopatrzył się większych ambicji w podejmowaniu intelektualnych wyzwań, a nawet stwierdził, że uczeń przez niemal czterdzieści lat nie zrobił żadnych postępów. Jego wyliczenia należało więc uznać za sposób spędzania wolnego czasu porównywalny z rozwiązywaniem krzyżówek czy układaniem puzzli.

Odhaczyła matematykę, uznając ten punkt za omówiony. Simonsen stłumił ziewnięcie, a Berg dodała:

– Ojej, o mało nie zapomniałam. Te paragony z Netto… chodzi o tę liczbę, która nic nam nie mówiła, pamiętasz?

– Tak, oczywiście. Nie mam sklerozy.

Zaśmiała się, a to nieco rozładowało atmosferę.

– Skoro tak mówisz. No, ale ta liczba to po prostu długość paragonu w centymetrach. Raz do roku listonosz przeprowadzał analizę regresji dotyczącą łącznej kwoty na paragonie i… – Urwała na widok jego miny.

– Nie jest to zbyt interesujące.

– No nie.

Przeskoczyła do kolejnego punktu. Listonosz sam wywoływał zdjęcia, miał do dyspozycji własną ciemnię. Rozmawiała o tym z monterem instalacji sanitarnej.

– O ile mi wiadomo, to miało miejsce ponad sześć lat temu w związku z przeprowadzką Nielsena z parteru na pierwsze piętro. Często odwiedzał sklep fotograficzny, położony przy Hvidovrevejens Butiktorv, no, właściwie tuż obok księgarni. Sklep nazywa się Foto-Kompan.

Wspomniała, że właściciel sklepu i listonosz często ucinali sobie na zapleczu sklepu pogawędki o fotografowaniu i wywoływaniu zdjęć przez profesjonalistów. Poza tym Berg opracowała też datowaną listę artykułów fotograficznych, które Nielsen zakupił w ciągu ostatnich kilku lat. Następnie odhaczyła kolejny punkt – „fotografowanie” – i na wpół pytającym tonem powiedziała:

– To nie było zbyt dobre. – Zdawała sobie z tego sprawę.

– No nie.

– Praca w pojedynkę nie jest łatwa.

Przyznał jej rację. Poza tym dotarło do niego, że to on jest odpowiedzialny za sprawę i powinien dać Pauline dokładniejsze wytyczne. Po prostu nie sądził, że to będzie konieczne, jednak nie wspomniał nic na ten temat. Przeniósł wzrok na tablicę, żeby się zorientować, czy da się wycisnąć jakieś przydatne informacje z tej bezużytecznej pracy. Nie było to proste. Zapytał jeszcze o ujęcia zdjęć dziewczyny ze strychu i krajobrazów, ale Berg nie znała odpowiedzi. Przeszedł do drugiego punktu.

– Wiesz może, kiedy zdał maturę?

– Nie, ale to z pewnością było pod koniec lat sześćdziesiątych.

– Jakie dostał oceny z matematyki na maturze? Udało ci się to ustalić?

– Nie, bo podczas przeszukiwania nigdzie nie znalazłam jego świadectwa dojrzałości. Musiał je spalić.

– Jak to spalić? Po co, do diaska, miałby to robić?

– Na wiedzy o społeczeństwie oglądaliśmy kiedyś taki film, to było też w czasach licealnych, moich oczywiście, no i była tam mowa o latach sześćdziesiątych i buncie młodzieży czy coś w tym stylu. Był taki rok, w którym świeżo upieczeni studenci palili swoje świadectwa maturalne na Kongens Nytorv w ramach protestu przeciwko czemuś… systemowi edukacji, wojnie w Wietnamie czy w geście solidarności z robotnikami, skąd mam to wiedzieć? Nie mam, do cholery, pojęcia, o czym wtedy myśleli. Z pewnością byli pod wpływem, nie chcieli nawet zakładać czapek studenckich.

Jej negatywne nastawienie sprawiło, że Simonsen – ku własnemu zdziwieniu – poczuł ukłucie irytacji. Co ona mogła wiedzieć o tamtych czasach? Nawet jej wtedy nie było na świecie.

– Sprawdź, czy można dotrzeć do jego świadectwa maturalnego. W Ministerstwie Edukacji, w Archiwum Państwowym. Ustal, gdzie chodził do liceum. Chciałbym też mieć kopię jego testamentu.

– Wszystko po to, żebym miała coś do roboty? – zapytała, notując.

– Nie, mam przeczucie…

Jego słowa zawisły w powietrzu, ale nie miały nic wspólnego z prawdą. Nie chodziło o przeczucie, a rzeczywiście o to, by zapewnić Pauline jakieś zajęcie, chociaż to rzecz jasna nie należało do jego obowiązków. Nie skomentowała jego słów, za to niespodziewanie zaproponowała:

– Odwieźć cię dzisiaj do domu?

Przyjął tę propozycję.

Gdy godzinę później zmierzali w stronę samochodu, poskarżyła się:

– Tak bardzo chciałabym dostać swoją własną, samodzielną sprawę. Jak ty i wszyscy pozostali.

Ograniczył się do potakiwania i pomrukiwania, chociaż mógłby powiedzieć coś innego. Na przykład, że sprawy w wydziale zabójstw nie są przydzielane po to, aby sprawiać przyjemność funkcjonariuszom, albo że Bergdopiero co wykazała się ewidentnym brakiem orientacji w sprawie, co nie stawiało jej w pierwszym szeregu osób, którym przydzielano kierowanie śledztwem. Zamiast tego zapytał tylko jakby od niechcenia:

– Może wybierzemy nieco okrężną drogę i pójdziemy na spacer? Chciałbym coś zobaczyć.

Zawahała się.

– Chciałabym, jasne, ale nie bardzo wiem…

– Nie mogę się doczekać dnia, kiedy sam wcisnę pedał gazu.

– Tak, doskonale cię rozumiem, chodzi o to, że…

Nie mogła się zdecydować, chciała mu ustąpić, lecz najwyraźniej obawiała się konsekwencji.

– Rozumiem, że nie masz w tej chwili ochoty wykonywać poleceń.

– Nie o to chodzi.

– Boisz się, że padnę trupem?

– Tak.

Nie mógł jej mieć za złe tej szczerości.

– Pauline, posłuchaj… Nic takiego się nie stanie. Spójrz na mnie. Od lat nie byłem w lepszej formie.

Oboje wiedzieli, że przesadza.

– To potrwa najwyżej kwadrans i nikomu o tym nie powiesz. Nawet Hrabiance, a raczej na pewno nie jej.

– Słowo harcerza.

Jechała zgodnie z jego wskazówkami i mieli szczęście, bo znaleźli miejsce parkingowe. Gdy przecinali Goethersgade, chwyciła go pod ramię i nie puściła, dopóki nie przeszli na drugą stronę. Darował sobie komentarz. Ucięli sobie pogawędkę, idąc wzdłuż kutego żelaznego ogrodzenia parku Kongens Have.

– To zamek Rosenborg, prawda? – Wskazała budynek wolną ręką, żeby nie było wątpliwości, o czym mówi.

– Tak, bez wątpienia.

– Wiesz, że od czasu do czasu miewam ataki paniki? – zapytała nagle.

– Tak, i zdaję sobie sprawę, że to nic przyjemnego.

– Nikt, kto ich sam nie doświadczył, nie jest w stanie zdać sobie z tego sprawy. To jest okropne, ale zawsze mam przy sobie tabletkę. Truxal, trzydzieści miligramów, i dopiero po dwudziestu minutach od połknięcia jestem w stanie się ruszyć, a potem zasnąć. Problem polega na tym, że jeżeli nie mam jej przy sobie, dopada mnie lęk przed lękiem, dlatego przynajmniej pięćdziesiąt razy dziennie upewniam się, że jej nie zapomniałam. Dosłownie.

Domyślił się, do czego zmierza, i przejął inicjatywę.

– Chciałabyś, żebym ja też miał przy sobie jedną z twoich tabletek? Na wypadek gdybyś jej potrzebowała?

– Nie miałbyś nic przeciwko?

– Oczywiście, że nie. Włożę ją do portfela, noszę go zawsze przy sobie.

Wręczyła mu niewielką kulkę z folii aluminiowej.

– Moglibyśmy zajrzeć do środka, zanim ją schowasz?

Ostrożnie, pod jej czujnym okiem, rozwinął folię. W środku znajdowała się czarna tabletka.

Przez kolejnych parę minut szli w milczeniu. Oboje czuli, że trudno im ponownie nawiązać rozmowę. Wreszcie odezwała się Pauline:

– Powiesz mi, gdzie właściwie idziemy?

Właśnie odbili w lewo, kierując się w Kronprinsessegade, nadal mając po lewej park Kongens Have.

– Nie mamy konkretnego celu. Jesteśmy tam, gdzie powinniśmy. Byłabyś tak miła i zostawiła mnie na parę minut samego?

Berg była nieco zdziwiona, ale nie zadając pytań, puściła ramię Simonsena, a on podszedł do tego masywnego parkowego ogrodzenia z kutego żelaza. Ostrożnie zacisnął obie dłonie na prętach i się zamyślił.

To tutaj Rita grała na gitarze i śpiewała dla niego pewnego letniego wieczoru, gdy poza nim nikogo innego nie było. Przyniosła kanapki i koc, a on kupił cztery piwa. Miała piękny głos, ale nie potrafiła grać na gitarze, a mimo to on całkowicie się w niej zatracił, zwłaszcza tamtego wieczoru. Jej piosenki były proste, melodyjne i zawsze po angielsku.

Stop complaining, said the farmer,

Who told you a calf to be?

Why don’t you have wings to fly with,

Like the swallow so proud and free?

Próbował jej wtórować, a ona śpiewała cicho, żeby dało się usłyszeć również jego głos. Na koniec zapytał ostrożnie, co oznacza słowo complaining. Przetłumaczyła mu, ale jej pobłażliwy uśmiech go zabolał. Zamierzała zdać maturę, podobnie jak jej przyjaciele, o ile już tego nie zrobili i nie studiowali teraz na uniwersytecie. Wszyscy byli lepiej wykształceni od niego, mieli większe możliwości, więc dlaczego, do licha, nie pilnowali teraz swoich studiów? Nie potrafił tego pojąć.

Właśnie tutaj rozmawiał z Ritą po raz ostatni, potem już nigdy jej nie spotkał. Całowali się przez ogrodzenie. Był wtedy w mundurze, więc ludzie się przyglądali – funkcjonariusz i hipiska całujący się w miejscu publicznym, niecodzienny widok w tamtych czasach. Jej przyjaciele siedzieli po drugiej stronie ogrodzenia, pokrzykując od czasu do czasu. Byli już upaleni, ona zapewne też, chociaż przestała być jedną z nich. Wybrała inną drogę – polityczną – i przyszła, aby się z nimi pożegnać. Grupa rozłożyła się na trawniku, zaledwie kilka metrów od szyldu z informacją, że zabrania się siedzenia na trawie. Fajka z haszyszem nadal wśród nich krążyła. Cała sytuacja wyglądała beznadziejnie.

Ocknął się z zamyślenia i wrócił do Pauline, która ponownie ujęła go pod ramię. Poczuł, że powinien się jakoś wytłumaczyć.

– Ostatnio miewam sny związane z przeszłością. Brzmi to może dość dziwnie, ale dla mnie ma sens.

– Wcale nie uważam, że to dziwne. Ani trochę.

– Dziękuję. Miło usłyszeć, że jestem normalny.

– Sama mam niekiedy sny jak z filmów animowanych albo nawet takie czarno-białe.

– To dziwne, powinnaś to skonsultować z psychologiem.

– Już leczę się u dwóch psychiatrów, to musi wystarczyć.

Trąciła go biodrem. Zaśmiali się, przyglądając się niebu, tak bezchmurnemu i banalnie niebieskiemu, jakiego należało oczekiwać późnym latem w Kongens Have.

*

Po dwóch dniach nareszcie nadszedł czas na sprawę Simonsena w wydziale techniki operacyjnej w Vanløse.

Rana na dłoni Nielsena stanowiła główny temat spotkania Simonsena i Kurta Melsinga w biurze tego ostatniego. Samo pomieszczenie nie wyróżniało się niczym szczególnym i pod wieloma względami przypominało gabinet inspektora, jednak za wielką przeszkloną ścianą znajdowała się sala wypełniona różnymi sprzętami, przywodzącymi na myśl wyposażenie laboratorium chemicznego, a nie placówki podlegającej Komendantowi Głównemu Policji. Nowoczesna technika kryminalistyczna korzysta z osiągnięć technologii i wymaga specjalistycznej wiedzy oraz ustawicznego dokształcania. Wśród kolegów z branży krążył taki żart, że w dzisiejszych czasach eksperci od linii papilarnych nie są już zwykłymi specjalistami, tylko doktorami od daktyloskopii, i ta tendencja dotyczyła niemal wszystkich dziedzin. Sama zmiana nazw stanowisk nie oznaczała jednak, że w ostatnim dziesięcioleciu technicy zaczęli stanowić dla śledczych większe wsparcie, niż stanowili wcześniej.

Kurt Melsing posadził swojego gościa przed okazałym monitorem komputera i bez zbędnych słów zaczął uderzać w klawisze. Słynął ze swojej niezawodności, podobnie jak cały kierowany przez niego wydział z wysuwania niezawodnych wniosków, ale z pewnością mężczyzna miał problemy z komunikacją. Teraz też dawały o sobie znać – zaczął metodycznie wyświetlać wszystkie zdjęcia z telefonu Hansa Ulrika Gormsena i przy każdym kolejnym ograniczał się do wymówienia przyporządkowanego mu numeru. Niczym prowadzący grę w bingo, z tą różnicą, że był bardziej systematyczny. Jednocześnie regularnie bezradnie spoglądał na przeszkloną ścianę. Gdy Melsing skończył prezentację, Simonsen doszedł do wniosku, że w ciągu dziesięciu minut dowiedział się tego, co można było opowiedzieć w dziesięć sekund. Chodziło o mało zaskakujący fakt, że zdjęcia z telefonu komórkowego zostały przeniesione na komputer. Potem Melsing wyjawił powód swojego niepokoju.

– Za chwilę przyjdzie mój współpracownik, który przedstawi szczegóły.

Simonsen ograniczył się do skinienia głową.

– Cieszę się, że nie umarłeś – przyznał Melsing.

Obaj skierowali wzrok na przeszkloną ścianę.

Po powrocie do domu w Søllerød Simonsen wspomniał Hrabiance o problemach z komunikacją Meslinga. Leżeli na trawniku, ona z głową na jego ramieniu. Stłumił irytację i zaczął jej opowiadać o czasie spędzonym na oczekiwaniu w biurze technika.

– Siedzieliśmy tam jakiś czas, gapiąc się głupio przed siebie, aż w końcu nadeszła pomoc. Nie czekaliśmy co prawda dłużej niż pięć minut, ale wydawało się, że minęła wieczność.

– Rozumiem, to mogło być dość krępujące.

– Naprawdę go lubię, ale jest dość dziwny w obejściu. Ciągle mnie zastanawia, jak on może kierować paruset pracownikami, a na dodatek takimi, którzy są pod każdym względem nieprawdopodobnie efektywni, podczas gdy on ledwo potrafi się przedstawić.

– Przesadzasz.

– Dlaczego się uśmiechasz?

– Nie powiem, bo chyba jeszcze nie jesteś gotowy na tę rozmowę.

– Czy Kurt był przy moim zawale?

– Tak.

– Poważnie?

– Oczywiście, że tak. Nic z tego nie pamiętasz?

– Pamiętam, że rano pojechałem do pracy i obudziłem się w szpitalu cztery dni później. Reszta to czarna dziura.

– Przecież większość czasu przespałeś. Mam ci opowiedzieć czy chcesz z tym jeszcze poczekać?

– Chyba już najwyższa pora.

– Byliśmy na przyjęciu pożegnalnym Poula Trolsena. Stałeś z kieliszkiem wina w jednej dłoni i kanapką w drugiej. Najpierw narzekałeś na ból w klatce piersiowej, a później też w plecach. Z trudem łapałeś oddech, a potem upuściłeś kieliszek i osunąłeś się na kolana. Lekarz nazwał ten twój atak myocardial infarction, co oznacza rozległy zawał serca. Wszyscy spanikowali, ja też. Ja i Malte wybuchliśmy płaczem, Troulsen poluzował ci krawat, Pedersen zrobił to samo ze swoim i wszyscy zaczęli pleść od rzeczy. Z wyjątkiem Meslinga. Zabrał mi torebkę, wywrócił ją do góry dnem, znalazł telefon, wskoczył na stół, krzyknął: „Zamknijcie się”, a jego głos poniósł się po całym KG. Potem zadzwonił pod sto dwanaście, wezwał karetkę kardiologiczną i opisał twoje objawy dokładnie i płynnie niczym prawnik procesowy. Chwilę potem pojawił się wolontariusz z Czerwonego Krzyża i udzielił ci pierwszej pomocy.

KG oznaczało Komendę Główną w wewnętrznym slangu ludzi z wydziału zabójstw, więc zapewne nieco przesadziła. Jednak wniosek był oczywisty.

– Czy to znaczy, że Melsing uratował mi życie? – zapytał.

– Nie wiadomo. Ale na pewno już w karetce dostałeś coś na rozrzedzenie krwi i na uspokojenie.

– Dzięki Melsingowi?

– …zdaje się więc, że nie zawsze ma problemy z komunikacją. Poza tym nie raz widziałam, jak całkiem dobrze sobie radził w innych, mniej dramatycznych okolicznościach.

Simonsen wysunął ramię spod jej głowy, która gwałtownie uderzyła o ziemię, po czym usiadł.

– Auć, do licha, mogłeś mnie uprzedzić.

– Przepraszam, po prostu mi głupio. Nawet mu nie podziękowałem. Pewnie ma mnie za jakąś niewdzięczną bestię.

– Nie, bo doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że nic nie pamiętasz i że początkowo nie chciałeś wiedzieć, co się wtedy stało.

– To się cieszę. Ale skąd o tym wie?

Simonsen ponownie się położył.

– Dzwoni do mnie regularnie i pyta, jak się czujesz.

– Nic mi nie mówiłaś.

– Nie można być jednocześnie poinformowanym i niepoinformowanym. Dawaj to ramię. Jak się w końcu zakończyło to wasze spotkanie? Znalazł coś, co ci się przyda?

– Tak, a wkrótce będzie tego dużo więcej.

Gdy rzecznik Meslinga w końcu się odnalazł, sprawy nabrały tempa. Szef pracował przy komputerze, jego młody współpracownik zajął się objaśnianiem, a Simonsen uważnie się przysłuchiwał. Takie rozwiązanie doskonale się sprawdziło.

– Sporo czasu poświęciliśmy temu odgnieceniu na grzbiecie prawej dłoni denata.

Na monitorze ukazał się powiększony obraz dłoni.

– Miałeś nosa, ale sami długo nie wiedzieliśmy, czy to się nam do czegoś przyda. Wiadomo, że zdjęcia z komórki nie są najlepszej jakości, a my mamy tylko skany papierowych odbitek. Dlatego nie mogliśmy wyostrzyć fragmentu z grzbietem dłoni, to znaczy powiększyć go tak, żeby było widać szczegóły.

– Rozumiem. Powiększenie niewiele w takich wypadkach daje.

– Właśnie. Ale zrobiliśmy coś innego, prawie tak samo dobrego. Wykorzystaliśmy pudełko zapałek jako punkt odniesienia, obróciliśmy, a potem przesunęliśmy obiekty we wszystkich trzech kierunkach i w tym procesie transformacji, zwanym…

– Wykręciliśmy dłonie we wszystkich możliwych kierunkach – wtrącił uprzejmie Mesling. Pokazał rezultat na ekranie.

Simonsen był pod wrażeniem.

– A niech mnie!

Znak na grzbiecie dłoni Nielsena nabrał wyrazistości. Jakby został sfotografowany z odległości pięciu centymetrów. Tuż obok umieszczono zbliżenie chodnika schodów pod pewnym kątem. Widać było tkany na płasko sizal w łatwym do rozpoznania wzorze. Odgniecenie na dłoni i struktura chodnika do siebie pasowały, a rzecznik pokusił się o konkluzję:

– To bez wątpienia dowód na to, że denat spadł ze schodów. Poza tym skaleczenie to dowód na to, że cały ciężar ciała oparł na dłoni, w przeciwnym wypadku zadrapanie nie byłoby tak wyraźne.

– Są też złe wieści – wtrącił Melsing.

– Mamy niestety sporo wątpliwości – wyjaśnił jego młody współpracownik. – Nie podoba nam się ułożenie ciała na dole schodów. Sporo już widzieliśmy i zapala nam się lampka alarmowa…

– Niewiele z tego rozumiem – przyznał Simonsen.

Melsing nieznacznie się uśmiechnął, ale rzecznik nie wyglądał na zrażonego.

– Dziwne jest to, że Nielsen wylądował w takim miejscu po upadku z wysokości zaledwie dwóch metrów ze schodów wznoszących się pod kątem około trzydziestu stopni. Do tego skręcił kark i musiał podwinąć prawe ramię pod siebie, bo skaleczył wierzch dłoni o któryś ze stopni. Na dodatek zadrapanie biegnie od ramienia w kierunku kości dłoni, a nie odwrotnie. Gdybyśmy tylko wiedzieli, o który stopień się otarł, byłoby mniej problemów. Ale tego nie ustalimy, bo po komórkach naskórka, które pozostawił, nie ma już śladu. Do tego należy pamiętać, że gdy człowiek upada, odruchowo podpiera się wnętrzem dłoni.

– Czy to oznacza, że Nielsen mógł być martwy, gdy uderzył o schody?

– Być może, ale to tylko nasze przypuszczenia, oparte na dotychczasowych doświadczeniach. Ciała podczas upadku mogą się zachowywywać bardzo różnie. I może ten przypadek Nielsena należy do ekstremalnych. Może nic podobnego dotąd nie widzieliśmy i dlatego nic nam się nie składa.

– Innymi słowy: nie jesteście w stanie tego jednoznacznie ocenić?

Twarze obu techników rozjaśnił szeroki uśmiech.

– Być może nam się uda.

– Jak to?

– Pomoże nam w tym twój stażysta, a przy okazji i tobie.

– To chyba wymaga dodatkowego wyjaśnienia.

Melsing wyczarował na swoim komputerze jakąś aplikację, wpisał kilka słów, a następnie wskazał palcem w kierunku przeszklonej ściany. Simonsen odwrócił głowę i ku swojemu zdumieniu ujrzał Maltego Borupa, który podniósł się ze swojego miejsca w najodleglejszym kącie pomieszczenia i popędził w ich stronę. Borup pracował jako stażysta w wydziale zabójstw. Miał być teraz na wakacjach, ale najwyraźniej zdecydował się spędzić je tutaj. Gdy wszedł do biura, technik zaproponował:

– Może otworzysz teraz swój program i przygotowujesz prezentację, a ja w międzyczasie wyjaśnię, nad czym pracujesz?

Odwrócił się w stronę Simonsena i zaczął tłumaczyć, zanim jeszcze student przystał na jego propozycję.

– Kilka miesięcy temu zakupiliśmy od FBI nowy program komputerowy o nazwie Human Object Movement Simulator. Pod tą skomplikowaną nazwą kryje się zaawansowane narzędzie, które potrafi z zaskakującą precyzją symulować ludzkie reakcje na bodźce fizyczne. Pracowali nad nim naukowcy z różnych dziedzin – przede wszystkim fizycy i fizjolodzy. I właśnie tego nam teraz potrzeba.

Przerwał na moment, prawdopodobnie, by zaczerpnąć powietrza, a Simonsen wykorzystał chwilę na wtrącenie.

– Ale?

– Rzeczywiście, jest też „ale” i w tym przypadku chodzi o czas. Obsługa aplikacji HOMS wymaga korzystania z aż jedenastu instrukcji, a my nie mieliśmy ani czasu, ani środków, aby się z nimi zapoznać. W październiku wybieram się na szkolenie do Waszyngtonu, ale to nie pomoże ci teraz, w sierpniu. Na szczęście Malte zaproponował pomoc i muszę przyznać, że nauczył się bardzo wiele w dość krótkim czasie.

– Tak, rzeczywiście jest zdolny.

– Nie ma co do tego wątpliwości, zobaczmy więc, co udało mu się zdziałać.

Borup uruchomił program i na monitorze pojawiło się nieco stylizowane wnętrze korytarza w willi Nielsena. Kliknięcie myszką i u szczytu schodów zmaterializował się ludzik. Rzecznik powrócił do wyjaśniania:

– Obraz może nie wygląda zbyt imponująco, ale pomieszczenie i ludzik mają odpowiednie parametry i już samo ich dopasowywanie zajęło nam sporo czasu. Program pozwala prześledzić upadek mężczyzny ze wszystkich możliwych miejsc. Można też prześledzić wszystkie reakcje ciała. Oprócz tego możemy uwzględnić różne czynniki zewnętrzne, zarówno przed upadkiem, jak i po nim… Malte, spróbuj sprawić, żeby się potknął na schodach i poleciał do przodu.

Borum nie zareagował.

– Yyy, nie opanowałem jeszcze wszystkich instrukcji.

– To bez znaczenia, chodzi tylko o ogólne wrażenie.

Ponownie kliknął myszką, tym razem niechętnie. Ludzik wzbił się w powietrze i uderzył o sufit niczym mucha na spidzie.

– Yyy, muszę doczytać jeszcze parę instrukcji.

– Później – podsumował Melsing. – Będziemy gotowi za jakiś czas i damy ci znać – zapewnił Simonsena.

Później nastało szybciej, niż przypuszczał inspektor. Ktoś musiał siedzieć po godzinach, bo już po trzech dniach ponownie zawitał do wydziału techniki operacyjnej, a na dodatek dotarł tam własnym samochodem, po tym, jak lekarz w końcu pozwolił mu prowadzić. Poza tym odniósł też pewne osobiste zwycięstwo, o którym wiedział tylko on sam: udało mu się przebiec nieduży dystans. Dwadzieścia, może trzydzieści metrów – na miejsce startu i metę starannie wybrał dwie połamane płytki chodnikowe i jeszcze tego samego przedpołudnia swój marsz na tym odcinku zastąpił biegiem. Był to powolny, kiepsko skoordynowany ruch, a jednocześnie cudowny bieg.

Tym razem informacje pochodziły od technika, którego poznał ostatnio. Nie dostrzegł ani Maltego Borupa, ani Kurta Melsinga. Liczył na jakąś jasny, jednoznaczny wniosek i jego życzenie się spełniło, niestety nie tak, jak zakładał.

– Przeprowadziliśmy wiele prób, uwzględniając różne okoliczności – wyjaśnił technik – ale tylko jedna symulacja pasuje do naszej sprawy.

Uruchomił program. Ludzik ponownie pojawił się u szczytu schodów, ale tym razem nie był sam. Drugi chwycił go od tyłu, objął jego głowę ramieniem i skręcił mu kark. Całe zajście wyglądało nadzwyczaj realnie. Człowieczek został następnie zepchnięty ze schodów i potoczył się bezwładnie w dół. Po drodze otarł dłoń o stopień, co było dobrze widać dzięki sekwencji w zwolnionym tempie, a potem wylądował siedem stopni niżej w pozycji, która wyglądała identycznie jak ta ze zdjęć Gormsena. Obejrzeli animację trzykrotnie, zanim Simonsen zapytał z powagą w głosie:

– Jesteście pewni?

– Tylko na dziewięćdziesiąt dziewięć procent.

– Bo?

– W wersji, którą obejrzałeś, ofiara musiała zostać zepchnięta ze schodów z dużą siłą i trudno nam pojąć, dlaczego po prostu nie ograniczono się do pchnięcia, skoro Nielsen był już martwy. Jednak niezależnie od tego, ile byśmy próbowali, ten człowiek po pierwsze, musiał być martwy, gdy spadał ze schodów, po drugie, złamano mu kark przed upadkiem, po trzecie, upadł tyłem, bo inaczej nie wylądowałby i nie leżał w takiej pozycji, w jakiej go znaleziono. No i, jak wspomniałem, konieczne było silne pchnięcie już po tym, jak skręcono mu kark. Niestety, te cztery okoliczności dadzą spójny obraz, tylko jeśli założymy, że…

Urwał, a Konrad Simonsen dokończył za niego:

– …że Jørgen Kramer Nielsen został zamordowany przed drzwiami do własnego mieszkania.