Spis treści

Spis treści

Karta redakcyjna

Kim jest Jezus

NA POCZĄTEK.
Największy paradoks historii
Ks. Michał Heller

DEBATA O JEZUSIE

Debata o Jezusie
Dyskutują Halina Bortnowska, Stanisław Krajewski i ks. Alfons J. Skowronek

Wyjątkowa osoba
Rozmowa z Gezą Vermesem

Kontrowersyjny mesjasz
Rozmowa z Israelem Knohlem

Bóg dla człowieka
Rozmowa z Anną Świderkówną

Czy Jezus był księdzem
Rozmowa z o. Janem Andrzejem Kłoczowskim OP

Pierwszy feminista
Józef Majewski

Kim jest dla mnie Jezus?
Odpowiadają Paweł Milcarek, Stanisław Krajewski, Manuela Gretkowska, ks. Alfons j. Skowronek, Halina Bortnowska, ks. Henryk Paprocki, bp Zdzisław Tranda

JUDASZ, PIOTR I MY

Judasz, Piotr i my
Ks. Adam Boniecki

Syn i ojciec Judasza
Rozmowa z Amosem Ozem

Jeśliby w ogóle się nie narodził
Piotr Sikora

Prawo i sprawiedliwość
Sebastian Duda

Kościół i królestwo
Giorgio Agamben

Oskarżony z Nazaretu
Marek Rabij

Piłat, demokracja i niebo chrześcijanina
Tadeusz Sławek

STAŁO SIĘ CIAŁEM

Stało się ciałem
Rozmowa z kard. Grzegorzem Rysiem

Złota nitka
Rozmowa z s. Anną Bodzińską

Przez dotyk
Rozmowa z ks. Grzegorzem Strzelczykiem

W cieniu
Krzysztof Dorosz

Wyjście z Otchłani
Rozmowa z ks. Wacławem Hryniewiczem OMI

Nie do wiary
Ks. Alfons J. Skowronek

DROGA KRZYŻOWA / DROGA ŚWIATŁA

Droga Krzyżowa
Ignacy Dudkiewicz

Droga Światła
Kard. Grzegorz Ryś

CHRZEŚCIJAŃSTWO BEZ JEZUSA

Chrześcijaństwo bez Jezusa
Rozmowa z kard. Grzegorzem Rysiem

Co będzie, jeśli Kościół obumrze
Rozmowa z Tomaszem Polakiem

Bóg blisko
Ks. Jacek Prusak SJ

Świadkowie Bożej nieobecności
Ks. Tomáš Halík

Plemienna wiara
Ks. Grzegorz Strzelczyk

Boska dramaturgia
Ks. Andrzej Draguła

JEGO PRAWA STOPA

Jego prawa stopa
Ryszard Koziołek

Pasja i ból
Tadeusz Boruta

Ziemski los i rajskie ikony
Anna Gełdon

Tajemnice Marii Magdaleny
Magdalena Łanuszka

KOŚCIÓŁ, HEREZJE I POŻYTKI Z BŁĄDZENIA

Kościół, herezje i pożytki z błądzenia
Maciej Müller

Boski trans i chrześcijaństwo
Piotr Sikora

Co wstanie z martwych
Józef Majewski

Niebezpieczna pamięć
Ks. Jacek Prusak SJ

Gdy Jezus staje się uniwersalny
Piotr Sikora

Żywe słowo
Zuzanna Radzik

NA KONIEC.
O, Krzyżu Chrystusa
Papież Franciszek

Promocja

Reklamy

TYGODNIK POWSZECHNY

WYDANIE SPECJALNE NR 3-4 (27-28)

ISSN 2392-3628

REDAKTOR NACZELNY  Piotr Mucharski

REDAKTOR WYDANIA  Michał Okoński

PROJEKT GRAFICZNY  Marek Zalejski

FOTOEDYCJA  Grażyna Makara

TP TYPOGRAFIA  Agnieszka Cynarska-Taran, Zuzanna Kardyś, Andrzej Leśniak

KOREKTA  Katarzyna Domin, Sylwia Frołow, Grzegorz Bogdał, Maciej Szklarczyk

OPIEKA WYDAWNICZA  Anna Cieślak, Anna Pietrzykowska, Jacek Ślusarczyk

OPIEKA PROMOCYJNA  Agnieszka Wenderska

WSPÓŁPRACA  Agnieszka Dyrcz, Mateusz Gawron, Monika Ochędowska, Patryk Stanik

WYDAWCA  Tygodnik Powszechny Sp. z o.o.

PREZES ZARZĄDU  Jacek Ślusarczyk

WSPÓŁWYDAWCA  Fundacja Tygodnika Powszechnego

PREZES ZARZĄDU  Aleksander Kardyś

ADRES WYDAWCY I REDAKCJI  30-314 Kraków, ul. Dworska 1C/LU 3-4
tel. 668 477 039
redakcja@TygodnikPowszechny.pl

REKLAMA, OGŁOSZENIA  tel. 602 590 416, reklama@TygodnikPowszechny.pl

PRENUMERATA   tel. 668 479 075, prenumerata@TygodnikPowszechny.pl

PROMOCJA  promocja@TygodnikPowszechny.pl

ZAMÓWIENIA POPRZEDNICH NUMERÓW  zamowienia@TygodnikPowszechny.pl

E-WYDANIE  powszech.net/czytanie

KONWERSJA  eLitera s.c.

TygodnikPowszechny.pl

▪ Prawa autorskie i majątkowe do wszystkich materiałów zamieszczonych w „Tygodniku Powszechnym” należą do Wydawcy oraz ich Autorów i są zastrzeżone znakiem © na końcu artykułu. Materiały oznaczone na końcu dodatkowym znakiem ℗ mogą być wykorzystane przez inne podmioty tylko i wyłącznie po uiszczeniu opłaty, zgodnie z Cennikiem i Regulaminem korzystania z artykułów prasowych, zamieszczonymi pod adresem www.TygodnikPowszechny.pl/nota-wydawnicza

WSPÓŁWYDAWCA

PARTNERZY WYDANIA

Fundacja Tygodnika Powszechnego dba o suwerenność i rozwój „Tygodnika Powszechnego” dzięki przekazanemu przez Czytelników 1,5% podatku, a także dzięki darowiznom i innym formom wsparcia.

KRS 0000125605

Zobacz i dołącz do nas: powszech.net/dar

NA OKŁADCE:
MELOZZO DA FORLÌ, Zbawca świata, 1480-1482.
Urbino, Galleria Nazionale delle Marche, Palazzo Ducale, Urbino, Włochy.

FOT. DEA / A. DAGLI ORTI / GETTY IMAGES

KIM JEST JEZUS

Jezus z Nazaretu, syn cieśli, uzdrowiciel i nauczyciel, mistyk, prorok, reformator? Jezus Chrystus, Mesjasz, Syn Boży, Odkupiciel, Pan i Zbawca? Odwieczny, boski Logos, przez który wszystko zostało stworzone, w którym wszystko istnieje i ku któremu wszystko zmierza?

Założył Kościół, nadając mu hierarchiczną strukturę i siedem sakramentów świętych i oddał swoje życie na ofiarę przebłagalną za grzechy świata? Czy raczej pomylił się, oczekując rychłego nadejścia Królestwa Bożego, nie został zrozumiany nawet przez swoich najbliższych, a na skutek serii tragicznych pomyłek został pojmany i zabity po wątpliwym prawnie procesie?

Zmartwychwstał, wniebowstąpił i zasiadł po prawicy Ojca, skąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych? Czy po śmierci jego zwłoki wrzucono do jakiegoś zbiorowego grobu, w którym chowano ukrzyżowanych przestępców?

Jest zbawicielem świata? Jest jedną z najważniejszych – jeśli nie najważniejszą – postaci kultury Zachodu? Funkcjonuje jako fikcyjna osoba, grająca kluczową rolę w mitycznej opowieści, ale w wielu aspektach sprzeczna z realnym człowiekiem stojącym u początku tej historii?

Tradycja, której jest kluczową postacią – chrześcijaństwo – jest jedyną prawdziwą religią? Jest fundamentem zachodniej cywilizacji? Jest gwarantem trwania hierarchii wartości? Jest tylko jedną z wielu form duchowości ludzkości? Jest nieszczęściem, zakałą rozwoju, przyczyną cierpienia niezliczonych istnień?

Tyle pytań, wszystkie ważne, a odpowiedź na żadne nie jest oczywista. Teksty, które mogą Państwo przeczytać w tym wydaniu specjalnym „Tygodnika Powszechnego”, z pewnością nie przekonają wszystkich. Ich lektura pokazuje jednak, że zastanawianie się nad tymi pytaniami i szczera rozmowa o nich może być (jest?) fascynującą duchową przygodą.

PIOTR SIKORA

Ks. Michał Heller:
Największy paradoks historii

Potężny Rzym cezarów i cała mądrość greckiej filozofii uległy nauce cieśli z Nazaretu. To fakt niezrozumiały dla wszystkich prób rozmaitych ludzkich wyjaśnień.

Mural „Word of Life”, znany również jako „Touchdown Jesus”, na fasadzie biblioteki Hesburgh przed meczem futbolu amerykańskiego pomiędzy Notre Dame Fighting Irish i Michigan State Spartans. Stadion Notre Dame w South Bend, Stany Zjednoczone, 21 września 2013 r.

FOT. ROBIN ALAM / ICON SMI / GETTY IMAGES

Urodziło się kiedyś na ziemi dziecko. Chłopiec rósł i mężniał. A potem zaczął zarabiać na życie jako rzemieślnik. Któregoś dnia porzucił jednak warsztat i został wędrownym nauczycielem. Widocznie lokalnym władzom nie spodobało się jego nauczanie, bo niefortunnego nauczyciela aresztowano i skazano na śmierć. Nie pierwszy to raz i nie ostatni niesprawiedliwy wyrok został wydany na naszej planecie. Sędziom Jezusa wydawało się, że problem został załatwiony raz na zawsze. Ot, kilka kobiet pod krzyżem, jeden zdrajca, jedenastu dezerterów, to wszystko, co pozostało po ambitnych zamierzeniach.

Ale mijają niespełna dwa miesiące i przed naszymi oczyma roztacza się zupełnie inny obraz. Członkowie dawnej dwunastki stopniowo po szoku dochodzą do siebie. Wokół nich skupiają się coraz bardziej liczni sympatycy. W umysłach uczniów rozbłyska światło, które pozwala im zrozumieć to, czego przedtem w żaden sposób nie mogli pojąć. Z trudem kiedyś rozdmuchiwany przez Jezusa płomyk wybucha teraz żywiołowo. Wybucha i ogarnia nie tylko Palestynę, ale wkrótce całe rzymskie cesarstwo, rozsadza jego granice i przenika do sąsiednich ludów. Czego nie zdołał dokonać mistrz, dokonali jego uczniowie. Bo i ziarno musiało obumrzeć, żeby mogło wydać plon.

Co to za nauka, która podbiła świat? Oto w wielkim skrócie treść pierwotnej, apostolskiej katechezy: Jezus, któregoście zabili, powstał z martwych. Widzieliśmy go i rozmawialiśmy z nim przez 40 dni po jego śmierci. On umarł i zmartwychwstał dla zbawienia wszystkich ludzi. Co ujrzeliśmy naszymi oczami, na co patrzyliśmy i czego dotykały nasze ręce, to wam głosimy. Jak potem napisze Jan, jeden z dwunastu, w swoim liście skierowanym do pierwotnej gminy.

Czy łatwo jest uwierzyć w to, że Stwórca wszechświata dał się ukrzyżować za ludzi? Przecież to szaleństwo, wymagać takiej wiary. A jednak potężny Rzym cezarów i cała mądrość greckiej filozofii uległy nauce cieśli z Nazaretu. I to pozostanie faktem niezrozumiałym dla historii, dla psychologii i wszystkich prób rozmaitych ludzkich wyjaśnień. To pozostanie niezrozumiałe, chyba że coś, czego nauczał cieśla z Nazaretu, było prawdą. I że to on sam dopilnował, by – jak kiedyś powiedział w jednej ze swoich przypowieści: „zaczyn włożony do mąki fermentował i potem zakwasił całe ciasto”.

Ale zwycięstwo Chrystusa nie jest dokończone. Zakwas jest już w cieście i działa, ale do przetworzenia pozostaje jeszcze bardzo dużo ciasta. Bo człowiek może zwyciężyć Boga, może go nawet zabić w sobie, ale ludzkie zwycięstwa są krótkotrwałe, tak jak tych, którzy łudzili się, że jednym niesprawiedliwym wyrokiem rozwiązali sprawę proroka z Galilei.

I tu najdziwniejszy paradoks całej tej historii. Przegrana człowieka nie staje się jego klęską, bo zwycięstwo Jezusa jest ostatecznie zwycięstwem człowieka, naszym zwycięstwem. ©

KS. PROF. MICHAŁ HELLER jest kosmologiem, filozofem i teologiem. Kawaler Orderu Orła Białego, laureat Nagrody Templetona przyznawanej za pokonywanie barier między nauką a religią. Dyrektor, fundator i pomysłodawca Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych. Autor kilkudziesięciu książek, stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. Powyższy tekst jest zapisem homilii wygłoszonej przez niego w kościele pw. św. Maksymiliana w Tarnowie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji pisma

.