Autor: Paweł Pokora

Redaktor serii: Marek Jannasz

Projekt okładki: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio

www.gimtestok.pl

© Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014

ISBN (epub): 978-83-7892-244-5

ISBN (mobi): 978-83-7892-245-2

Projekt i opracowanie wersji elektronicznej:

Spis treści

Okładka

Strona redakcyjna

Dział I. Kształcenie językowe

Dział II. Rodzaje i gatunki literackie

Dział III. Środki stylistyczne

Dział IV. Motywy wędrowne. Tradycja

Dział IV. Motywy wędrowne. W krzywym zwierciadle

Dział IV. Motywy wędrowne. Wędrówka

Dział IV. Motywy wędrowne. Wierność sobie i swoim ideałom

Dział IV. Motywy wędrowne. Wina i kara

Dział IV. Motywy wędrowne. Władza

Dział IV. Motywy wędrowne. Wojna – wpływ na człowieka

Dział IV. Motywy wędrowne. Dojrzewanie

Dział IV. Motywy wędrowne. Dom i rodzina

Dział IV. Motywy wędrowne. Etos rycerski

Dział IV. Motywy wędrowne. Jak żyć, aby być szczęśliwym

Dział IV. Motywy wędrowne. Lekcja życia

Dział IV. Motywy wędrowne. Marzenia i marzyciele

Dział IV. Motywy wędrowne. Miłość

Dział IV. Motywy wędrowne

Dział IV. Motywy wędrowne. Patriotyzm

Dział IV. Motywy wędrowne. Poszukiwanie sensu życia

Dział IV. Motywy wędrowne. Przemijanie

Dział IV. Motywy wędrowne. Przyjaźń

Dział IV. Motywy wędrowne. Rola literatury w życiu człowieka

Dział IV. Motywy wędrowne. Samotność

Dział IV. Motywy wędrowne. Skąd przychodzimy? Dokąd zmierzamy?

DZIAŁ I
KSZTAŁCENIE JĘZYKOWE

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Język jest zespołem środków służących porozumiewaniu się. Z czego składa się język?

Fiszka 1/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Język składa się ze słownika i gramatyki (czyli reguł dotyczących stosowania wszystkich elementów języka).

Fiszka 1/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Wyróżnia się dwie odmiany języka: język ogólny (używany w mowie i piśmie) i język gwarowy. Jakie są charakterystyczne cechy języka mówionego i języka pisanego?

Fiszka 2/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

W języku mówionym wypowiedzenia (zdania, równoważniki zdań) mają charakter nieuporządkowany, mogą być urwane; występuje dużo powtórzeń i wykrzyknień. Język pisany ma charakter przemyślanej wypowiedzi o starannym doborze słów (np. brak powtórzeń) i uporządkowanej składni, bezbłędnej fleksji.

Fiszka 2/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Komunikat to treść przekazywana za pomocą słów (tzw. komunikacja werbalna) lub/i mimiki i gestów (tzw. komunikacja niewerbalna). Czym jest komunikacja językowa?

Fiszka 3/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Komunikacja językowa to proces porozumiewania się ludzi za pomocą znaków językowych (graficznych lub dźwiękowych).

Fiszka 3/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Cel przekazywania komunikatu to inaczej intencja wypowiedzi. Jakie mogą być intencje wypowiedzi?

Fiszka 4/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Intencjami wypowiedzi mogą być np.: przekazanie informacji, wyrażenie opinii, uczuć, prośby, zapytanie.

Fiszka 4/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

W języku polskim istnieje słownictwo ogólnego zasięgu. Jakie jeszcze słownictwo istnieje w języku polskim?

Fiszka 5/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

W języku polskim istnieje jeszcze słownictwo o ograniczonym zasięgu.

Fiszka 5/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Słownictwo o ograniczonym zasięgu rozróżnia się ze względów terytorialnych. Co wchodzi w skład tego rozróżnienia?

Fiszka 6/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Ze względów terytorialnych do słownictwa o ograniczonym zasięgu zalicza się: regionalizmy (wyrazy, formy gramatyczne charakterystyczne dla danego regionu), dialektyzmy (języki ludności wiejskiej zamieszkującej dany region, np. język małopolski, śląski), gwary ludowe (języki ludności wiejskiej z niewielkiego obszaru, np. gwara podhalańska).

Fiszka 6/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Słownictwo o ograniczonym zasięgu rozróżnia się ze względów środowiskowych. Co wchodzi w skład tego rozróżnienia?

Fiszka 7/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Ze względów terytorialnych do słownictwa o ograniczonym zasięgu zalicza się: gwary środowiskowe (np. gwara studencka, uczniowska), gwary zawodowe (słownictwo charakterystyczne dla danej grupy zawodowej).

Fiszka 7/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Styl wypowiedzi to sposób wypowiadania się. Jakie style wypowiedzi wyróżnia się ze względu na nadawcę?

Fiszka 8/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Ze względu na nadawcę wyróżnia się: styl indywidualny (charakterystyczny dla danego autora), styl typowy (charakterystyczny dla grupy osób, np. żyjących w danej epoce), styl gatunku literackiego (np. styl fraszki).

Fiszka 8/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Style funkcjonalne wyróżnia się ze względu na cel wypowiedzi. Wymień style funkcjonalne.

Fiszka 9/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Do stylów funkcjonalnych zaliczamy: styl potoczny, styl naukowy, styl popularnonaukowy, styl publicystyczny, styl urzędowy, styl artystyczny, styl retoryczny.

Fiszka 9/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Jednym ze stylów funkcjonalnych jest styl potoczny, który charakteryzuje się językiem zbliżonym do mówionego, nacechowanym emocjonalnie słownictwem, użyciem wykrzyknień, pytań, urwanych zdań i równoważników zdań. Czym charakteryzuje się styl naukowy?

Fiszka 10/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Styl naukowy charakteryzuje się: słownictwem typowym dla danej dziedziny wiedzy, użyciem terminów naukowych, definicji i zdań przeważnie podrzędnie złożonych. Odmianą stylu naukowego jest styl popularnonaukowy, charakteryzujący się językiem przystępnym dla przeciętnego czytelnika i nie tak suchym jak w przypadku dzieł naukowych.

Fiszka 10/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Jednym ze stylów funkcjonalnych jest styl publicystyczny, który charakteryzuje się komunikatywnym i obrazowym językiem (dzięki użyciu m.in. związków frazeologicznych, porównań, urozmaiconej składni) i słownictwem z różnych dziedzin wiedzy. Czym charakteryzuje się styl urzędowy?

Fiszka 11/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Styl urzędowy charakteryzuje się: zwięzłą, schematycznie ujętą treścią, użyciem – wypunktowań, bezosobowych zwrotów do odbiorcy, czasowników w stronie biernej, zdań bezpodmiotowych, cytatów z przepisów prawnych, ustaw.

Fiszka 11/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Jednym ze stylów funkcjonalnych jest styl artystyczny, który charakteryzuje się bogatym, obrazowym słownictwem, użyciem wielu środków stylistycznych. Styl ten jest zróżnicowany w zależności od gatunku literackiego, stylu epoki, stylu autora. Czym charakteryzuje się styl retoryczny?

Fiszka 12/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Styl retoryczny charakteryzuje się: podniosłością, kwiecistością, obrazowością wypowiedzi, stosowaniem wielu środków wzmacniających ekspresję – pytań retorycznych, apostrof, powtórzeń, cytatów.

Fiszka 12/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Stylizacja to świadome kształtowanie języka tak, by upodobnić go do innego języka lub stylu. Jakie mogą być rodzaje stylizacji?

Fiszka 13/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Wśród rodzajów stylizacji znajdują się: archaizacja, stylizacja biblijna, stylizacja środowiskowa, dialektyzacja, pastisz, parodia.

Fiszka 13/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Jednym z rodzajów stylizacji jest archaizacja, która polega na takim ukształtowaniu języka i stylu wypowiedzi, aby upodobnić go do języka innej epoki (poprzez użycie licznych archaizmów, przede wszystkim leksykalnych, ale także składniowych, fleksyjnych, fonetycznych). Na czym polega stylizacja biblijna?

Fiszka 14/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Stylizacja biblijna polega na takim ukształtowaniu języka i stylu wypowiedzi, aby upodobnić go do języka Biblii (poprzez m.in. stosowanie paralelizmów składniowych, długich, wielokrotnie złożonych zdań, metafor).

Fiszka 14/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Jednym z rodzajów stylizacji jest stylizacja środowiskowa, która polega na takim ukształtowaniu języka i stylu wypowiedzi, aby upodobnić go do języka używanego w danym środowisku (poprzez stosowanie słownictwa charakterystycznego dla danego środowiska, np. w dialogach, przeważnie w celu scharakteryzowania postaci). Na czym polega dialektyzacja?

Fiszka 15/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Dialektyzacja polega na takim ukształtowaniu języka i stylu wypowiedzi, aby upodobnić go do języka używanego w danym regionie (poprzez m.in. stosowanie słownictwa charakterystycznego dla danego dialektu; często służy charakterystyce bohaterów, także zbiorowych).

Fiszka 15/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Pastisz to utwór, który naśladuje cechy innego dzieła (wyolbrzymia je); przeważnie pełni funkcję żartu. Czym jest parodia?

Fiszka 16/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Parodia to naśladowanie cech innego dzieła w celu ośmieszenia, wykpienia go; pełni funkcję satyryczną.

Fiszka 16/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Związki frazeologiczne (frazeologizmy) to utrwalone w języku związki dwóch lub więcej wyrazów? Czym jeszcze charakteryzują się związki frazeologiczne?

Fiszka 17/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Związki frazeologiczne charakteryzują się niedosłownym znaczeniem, które nie wynika ze znaczenia poszczególnych, wchodzących w skład związku wyrazów, lecz z ich połączenia zwyczajowo utrwalonego w języku.

Fiszka 17/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Wśród związków frazeologicznych ze względu na stopień łączliwości wyróżnia się związki stałe (idiomy), w których nie można nic zmieniać, a każda zmiana oznacza błąd frazeologiczny i utratę sensu (np. ‘biały kruk’, a nie ‘szary kruk’). Jakie jeszcze inne rodzaje związków frazeologicznych wyróżniamy ze względu na stopień łączliwości?

Fiszka 18/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Oprócz idiomów, wśród związków frazeologicznych ze względu na stopień łączliwości, wyróżniamy: związki łączliwe (w których wyrazy nie są ze sobą ściśle połączone, więc można zmienić jakiś element, np. biały jak kreda, biały jak ściana) i związki luźne (w których wyrazy nie są ze sobą związane na stałe, np. biały kot, czarny kot).

Fiszka 18/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Wśród związków frazeologicznych ze względu na budowę gramatyczną wyróżnia się wyrażenia, czyli związki wyrazowe bez czasownika (np. czarna owca). Jakie jeszcze inne rodzaje związków frazeologicznych wyróżniamy ze względu na budowę gramatyczną?

Fiszka 19/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Oprócz wyrażeń, wśród związków frazeologicznych ze względu na budowę gramatyczną, wyróżniamy: zwroty, czyli związki wyrazowe zawierające czasownik (np. rzucić okiem) i frazy, czyli połączenia wyrazów o budowie zdania lub równoważnika zdania (np. mowa jest srebrem, a milczenie złotem).

Fiszka 19/500 odpowiedź

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Frazami są przysłowia (np. W marcu jak w garncu). Co jeszcze zaliczamy do fraz?

Fiszka 20/500 pytanie

OldSchool

GimTest z polskiego
Dział:
Kształcenie językowe

Oprócz przysłów do fraz zaliczamy także sentencje (np. Dobrze widzi się tylko sercem, najważniejsze jest niewidoczne dla oczu) oraz skrzydlate słowa (np. Miej serce i patrzaj w serce – Adam Mickiewicz, Wiem, że nic nie wiem – Sokrates).

Fiszka 20/500 odpowiedź