© Copyright by Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, 2008

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Autorzy i Wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, aby wybór i dawkowanie leków w tym opracowaniu były zgodne z aktualnymi wskazaniami i praktyką kliniczną. Mimo to, ze względu na stan wiedzy, zmiany regulacji prawnych i nieprzerwany napływ nowycli wyników badań dotyczących podstawowych i niepożądanych działań leków, Czytelnik musi brać pod uwagę informacje zawarte w ulotce dołączonej do każdego opakowania, aby nie przeoczyć ewentualnych zmian we wskazaniach i dawkowaniu. Dotyczy to także specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Należy o tym pamiętać zwłaszcza w przypadku nowych lub rzadko stosowanych substancji.

Redaktor ds. publikacji popularnonaukowych: Kinga Kołodziejczak

Redaktor merytoryczny: Małgorzata Warowny, Anna Nowosielska-Tiuryn

Redaktor techniczny: Irmina Garlej

Korekta: Maria Karczewska

Strony tytułowe projektowała: Katarzyna Juras

Zdjęcie na okładce: Agencja Fotograficzna EAST NEWS

Zdjęcia w książce: doc. dr hab. med. Marek Kabat

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2008 r., (wyd. II)

Warszawa 2019

ISBN 978-83-200-5742-3

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 695 43 21

www.pzwl.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie PZWL Wydawnictwa Lekarskiego: mobisfera.pl

Spis treści

Słowo wstępne

Regulacja ciśnienia tętniczego

Pomiar ciśnienia krwi

Najważniejsze badania u chorego z nadciśnieniem

Ciśnienie prawidłowe czy podwyższone

Przyczyny zwiększania się ciśnienia krwi

Objawy i przebieg tzw. nadciśnienia pierwotnego

Nadciśnienie u dzieci i młodzieży

Nadciśnienie tętnicze a ciąża

Nadciśnienie tętnicze a hormonalna terapia zastępcza (HTZ)

Nadciśnienie tętnicze w starszym wieku

Leczenie hipotensyjne

Korzyści wynikające z leczenia nadciśnienia

Przebieg leczenia i jego kontrola

Leczenie niefarmakologiczne -zmiana stylu życia

Jak zapobiegać nadciśnieniu

Zalecane diety

Praktyczne rady dla chorego z nadciśnieniem tętniczym

Słowo wstępne

Nadciśnienie tętnicze należy do chorób, w przebiegu których szczególnie ważna jest współpraca pacjenta z lekarzem. Jest to jeden z czynników decydujących o powodzeniu leczenia. Pacjent, u którego po raz pierwszy w życiu stwierdzono podwyższone ciśnienie krwi, staje wobec nowych dla siebie problemów, których często nie umie w sposób racjonalny rozwiązać. Z własnego doświadczenia wiemy, że niektórzy chorzy na wiadomość o wysokim ciśnieniu krwi popadają w nieuzasadnioną panikę i trzeba wielu wysiłków, aby przekonać ich o niesłuszności takiej postawy. Jednocześnie zdarzają się chorzy, którzy całkowicie lekceważą stwierdzone u nich nadciśnienie i nie przestrzegają podstawowych zaleceń lekarza, narażając się w ten sposób na ryzyko wystąpienia powikłań. Obie te postawy są niewłaściwe. Pacjent od początku powinien świadomie współuczestniczyć w leczeniu, ponieważ tylko wówczas możliwe jest jego pełne powodzenie.

Leczenie nadciśnienia trwa długo, wymaga stosowania różnych leków, a właściwy ich dobór i ustalenie odpowiedniej dawki wymagają czasu. Znajomość podstawowych faktów dotyczących ciśnienia tętniczego i mechanizmów odpowiedzialnych za jego zwiększenie pozwala pacjentowi lepiej zrozumieć istotę choroby i nabrać do niej dystansu.

Naszym celem jest dostarczenie pacjentowi cierpiącemu na nadciśnienie tętnicze niezbędnego zasobu informacji, aby mógł traktować swoją chorobę bez niepotrzebnych emocji.

Zachętą do napisania książki i dużą pomocą w realizacji tego zamierzenia były dla nas codzienne kontakty z chorymi na nadciśnienie tętnicze. Upewniły nas one, jak znaczący jest świadomy udział pacjenta w procesie leczenia. W tekście zawarliśmy informacje o najnowszych dokonaniach w leczeniu nadciśnienia, jak również zapobieganiu mu.

Pragniemy złożyć gorące podziękowania Pani mgr Aleksandrze Cichockiej z Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie za cenną pomoc w przygotowaniu zaleceń żywieniowych, których powinien przestrzegać pacjent z nadciśnieniem tętniczym.

Dziękujemy również Pani prof. dr hab. Barbarze Cybulskiej za cenne uwagi merytoryczne i rady oraz Panu doc. dr. hab. Markowi Kabatowi za udostępnienie materiału ilustracyjnego.

Autorzy