Anna Rubik

Jak żyć po operacji
kręgosłupa szyjnego?

Praktyczny poradnik dla pacjenta

Bądź dla siebie wyrozumiały

Właśnie zmienił się Twój świat

Dobrze, że jesteś!

D

obrze, bo to oznacza, że szukasz informacji, które skutecznie pomogą Ci wprowadzić w życie zmiany. Operacja kręgosłupa szyjnego to doświadczenie trudne, ale pamiętaj, że ma ono na celu przynieść Ci ulgę w bólu lub umożliwić normalne funkcjonowanie. Skup się więc na odpowiednim podejściu do zabiegu. Prawdopodobnie wielokrotnie słyszałeś historie o pacjentach, którzy w wyniku interwencji chirurgicznej bezpowrotnie stracili sprawność. Jednak powtarzanie takich opinii, które należałoby naprawdę rzetelnie sprawdzić, jest krzywdzące. Niepotrzebne wzbudzanie strachu w sytuacji walki o zdrowie odbiera siły, które można z sukcesem wykorzystać w tworzeniu nowej rzeczywistości. Poradnik ten powstał na bazie moich osobistych, ponad dziesięcioletnich doświadczeń życia po operacji stabilizacji kręgosłupa szyjnego. Będąc nie tylko pacjentem, ale także fizjoterapeutą, zauważyłam potrzebę stworzenia materiału, który pozwoli znaleźć odpowiedzi na nurtujące Cię pytania.

- Jak spać po zabiegu?

- Jak długo nosić kołnierz ortopedyczny?

- Jak dostosować swoją przestrzeń domową?

- Jak nosić zakupy?

- Jak podróżować?

- Czy rezygnować ze wszystkich zainteresowań?

- Czy muszę przechodzić rehabilitację?

- Jak radzić sobie z bólem?

- W jaki sposób komunikować się z otoczeniem?

- Jak radzić sobie w pracy?

To zaledwie kilka pytań, na które odpowiadam, pracując zawodowo. Wiem jednak, że moje sugestie są dla pacjentów cenne. Pochodzą bowiem nie tylko z wiedzy teoretycznej ale z własnego doświadczenia. Lata prób i błędów w zakresie ulepszania swojego otoczenia, doprowadziły mnie do nakreślenia wielu rozwiązań. Nie jest to poradnik na temat rehabilitacji pooperacyjnej. Uważam, że sprawa doboru skutecznej fizjoterapii wymaga indywidualnej konsultacji, w celu zmniejszenia ryzyka jakichkolwiek powikłań. Jedno źle wykonane ćwiczenie może doprowadzić do powstania trudnego do zniesienia bólu. Poza tym, aby rehabilitacja przyniosła najlepsze efekty, naprawdę należy zmienić wiele nawyków. Tylko w taki sposób możesz działać profilaktycznie i na długi czas cieszyć się dobrym samopoczuciem i sprawnością! Zostawiam więc w Twoich rękach efekt swojej wielomiesięcznej pracy.

Spis treści

Weź w dłonie swoje zdrowie

Akcja operacja

Kwalifikacja do zabiegu

Rodzaje zabiegów operacyjnych

Zaopatrzenie ortopedyczne

Dbaj o ranę i bliznę

Co może zaniepokoić po operacji?

Zdrowy ruch

Wracamy do domu!

Śpij spokojnie

Mieszkaj wygodnie

Podróżuj komfortowo

Nie rezygnuj z hobby

Praca zawodowa

Domowy zestaw rehabilitacyjny

Maty wieloigłowe

Masażery

Relaksery

Elektrostymulatory

Okłady, plastry i poduszki elektryczne

Maści i żele

Relaksacja

Progresywna relaksacja Jacobsona

Trening autogenny Schultza

Dieta i suplementy

Fizjoterapia. Zarys metod

Turnusy rehabilitacyjne i rehabilitacja ambulatoryjna

Jak komunikować swój ból?

Metody leczenia bólu

Powodzenia!

Weź w dłonie swoje zdrowie

Zdrowie....Dla jednych bezcenny dar, dla innych oczywistość. Kiedy je tracisz, zwykle z trudem wyobrażasz sobie, że może być jeszcze dobrze. Być może opadasz z sił i z chęcią oddałbyś swoje leczenie jedynie w ręce specjalistów. I tu mam dla Ciebie świetną wiadomość! To Ty jesteś dla siebie najlepszym specjalistą! Tak, to prawda. Twój styl życia ma ogromny wpływ na dobrostan ciała i umysłu. Badacze zajmujący się szoroko pojętą promocją zdrowia już w latach 80 stworzyli pojęcie choroby z wyboru. Oznacza to, iż nieprzestrzegając wytycznych związanych z dietą, odpoczynkiem, ochroną przed stresem czy snem, niejako decydujesz się na jedną z chorób cywilizacyjnych. Oczywiście trudno jest prowadzić swoje życie tak, aby w każdym calu przestrzegać wszystkich prozdroowtnych dyrektyw. A przerzucanie odpowiedzialności jedynie na chorego może prowadzić do powstania syndromu ofiary. Jednak zdecydowana większość z nich mieści się w Twoich możliwościach[1]. Temat ten dobrze opisał M. Lalonde, który wyodrębnił tzw. determinanty, wraz z ich procentowym udziełem w utrzymaniu zdrowia przez każdego z nas. Oto one:

- opieka zdrowotna 10%

- czynniki genetyczne 16%

- środowisko fizyczne 21%

- styl życia 53%.[2]

Teraz dokładnie widzisz, jak ogromną moc posiadasz w swoich rękach. Tak wiele możemy sobie pomóc, zmieniając tak niewiele. Każdy najmniejszy, zdrowy nawyk, przybliża Cię do osiągnięcia lepszego zdrowia. Oczywiście, zdarzają się wypadki i sytuacje całkowicie od nas niezależne. Warto jednak wziąć w dłonie i pielegnować to, na co mamy wpływ. Zawsze możesz zacząć od początku, a potknięcia są normalne. Nawet tak poważny zabieg, jak operacja kręgosłupa, może okazać się wielką szansą na poprawę jakości życia. Materiał ten powstał po to, aby wesprzeć Cię na drodze dochodzenia do zdrowia po operacji kręgosłupa szyjnego i dalszego życia. Mam nadzieję, że owocnie z niego skorzystasz.

Akcja operacja

To czego nie znamy, zwykle wywołuje w nas poczucie lęku. Aby osowić Cię z tematem operacji kręgosłupa, spróbuję przybliżyć jego budowę. Kręgosłup często porównuje się do masztu z olinowaniem (czyli mięśniami). Fizjologicznie kręgosłup szyjny składa się z siedmu kręgów, pomiędzy którymi znajdują się krążki międzykręgowe, pełniące funkcję głównie amortyzacyjną. Trzony kręgów mają kształt czworoboku o zaokrąglonych brzegach. Kręgi posiadają różne wyrostki (poprzeczne, kolczyste, stawowe), będące miejscem toworzenia się stawów czy przejścia naczyń krwionośnych. To dzięki stawom możliwy jest ruch. Kiedy oglądasz się za siebie zespół połączeń stawowych, więzadeł i mięśni sprawnie pracuje, abyś mógł to robić bez wysiłku. Bardzo istostne są otwory kręgowe, które razem tworzą kanał kręgowy. Tam właśnie znajduje się rdzeń kręgowy. Jest on chroniony przez różne struktury np. oponę twardą czy płyn mózgowo-rdzeniowy. Pomiędzy kręgami wyłaniają się korzenie nerwowe nerwów rdzeniowych. Często to ich podrażnienie np. przez przepuklinę krążka międzykręgowego, powoduje silne, rwące bóle, poczynając od karku nawet do palców dłoni[3]. Fizjologicznie zbudowany kręgosłup szyjny posiada niewielkie, łukowate wygięcie w przód zwane lordozą. Prawidłowa krzywizna zapewnia dużo lepszą odporność kręgosłupa na obciążenia. Jej zmnieszenie lub pogłębienie zwykle wiąże się z szybszą degenrecją struktur. Prawidłowy ruch, to kluczowa kwestia. Zdrowy kręgosłup szyjny charakteryzuje się napawdę dużą ruchomością,. Zakres zgięcia w przód (zbliżenie brody do mostka) obejmuje 40 stopni, w wyprost w tył zaś 60 stopni. Prawidłowe zgięcie boczne (skierowanie ucha do barku) to 35-45 stopni, a skręt w lewo lub w prawo 45-50 stopni .Warto wspomnieć również o zespole funkcjonalnych mięśni szyji, które posiadając odpowiednią siłę i elastyczność, umożliwiają utrzymanie prawidłowej ruchomiści stawów kręgosłupa szyjnego
i jego fizjologicznej krzywizny, która jest niezbędna dla zachowania amortyzacji.

Kwalifikacja do zabiegu

Zabiegi operacyjne dotyczące kręgosłupa, mogą wykonywać specjaliści neurochirurudzy oraz ortopedzi. Do wizyty należy być przygotowanym, co stanowczo skróci czas od ustalenia diagnozy do podjęcia leczenia. Przez przygotowanie rozumiem posiadanie:

- aktualnych wyników badań obrazowych kręgosłupa, najlepiej tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego oraz zdjęcia rentgenowskiego,

- ewentualnych zaświadczeń o przebytej już rehabilitacji,

- wszystkich wyników badań, wypisów ze szpitala, które mogą mieć związek z obecnym stanem Twojego kręgosłupa (np. przebyte urazy, dawne złamania w obrębie kręgów),

- spisu zażywanych leków,

- odpowiedniego ubioru, czyli najlepiej T-shirt, który odsłania szyję oraz ręce.

Lekarz na wizycie przeprowadzi z Tobą wywiad czyli badanie podmiotowe, a także wykona szereg testów neurologicznych, oceniających Twoje ewentualne zaburzenia czucia i dotyku, odruchy, niedowłady oraz skalę bólu. Oczywiście pamiętaj, że każdy ze specjalistów ma swój określony warsztat pracy, dlatego nie denerwuj się, gdy kolejny lekarz wykonuje trochę inne badanie. Po badaniu zostaniesz poinformowany o planie leczenia. Kluczowymi kwestiami mającymi wpływ na kwalifikację do zabiegu są:

- czas trwania dolegliwości,

- obecność objawów neurologicznych (zaburzenia czucia, drętwienia, mrowienia, obecność patologicznych odruchów, niedowłady, zaniki mięśniowe, bóle głowy, szumy uszne, zawroty głowy),

- zakres ruchu odcinka kręgosłupa,

- nasilenie dolegliwości bólowych i stosowane leki p/bólowe (ból piękący, pulsujący, rwący, stały, zmienny, nocny),

- stosowane dotychczas leczenie zachowawcze (np. fizjoterapia, wizyty u innych specjalistów) i jej wpływ na Twój stan.

Powyższe informacje są niezbędne w celu ustalenia najbardziej optymalnego dla pacjenta planu leczenia. To co dla Ciebie wydaje się nieistotne, może stanowić kluczową informację.