Spis treści

- Przedmowa

- Wprowadzenie

- Rozdział 1. Dlaczego należy się pozbyć warunkowania?

- Rozdział 2. Odkryj siebie na nowo!

- Rozdział 3. Osiągnij swoje cele życiowe

- Rozdział 4. Zmień swoje myślenie

- Podsumowanie

- O autorze

- Eksperci

- O ilustratorce

- Podziękowania

PRZEDMOWA

Nazywam się Romain Coique, gdy piszę tę książkę, mam 30 lat i pracuję w branży technologicznej. Moją pracą, a jednocześnie moją pasją, jest wspieranie rozwoju innowacyjnych firm i moich klientów.

Piętnaście lat temu nic nie wskazywało na to, że będę pracował w Chinach lub dla największych amerykańskich firm technologicznych w sektorze finansowym ani że będę studiował w Norwegii na prestiżowym uniwersytecie albo spotykał się z liderami największych korporacji na świecie, dyplomatami, wykładowcami z różnych stron świata, uczestniczył w pozyskiwaniu funduszy, inwestował w start-upy oraz podróżował do wielu krajów, takich jak Rosja czy Japonia. Nigdy by mi nie przyszło do głowy, że odniosę sukces na rynku nieruchomości i zostanę właścicielem wielu kawalerek ani że napiszę książkę, którą właśnie trzymasz w rękach. Chociaż nadal nie potrafię do końca w to uwierzyć, mogę stwierdzić, że moja ścieżka kariery jest wynikiem działania pewnego wewnętrznego mechanizmu, który sam opracowałem i którym chciałbym się teraz z wami podzielić.

Piętnaście lat temu moje życie polegało na unikaniu przebywania w domu i samotnym włóczeniu się po ulicach. Nie miałem żadnego celu ani pomysłu na . Moi rodzice nie zdobyli wyższego wykształcenia i wiedliśmy niepewne życie na przedmieściach Paryża. Gdy moja matka zmarła na raka, a życie mojego ojca stało się jednym wielkim chaosem, czułem, że nie mam nikogo, na kim mógłbym naprawdę polegać. Starałem się zdusić w sobie wszystko to, co przeżywałem przez te lata, i zawsze kontrolowałem swój wizerunek, nie okazując słabości, żeby przypadkiem nie zostać źle ocenionym przez innych.

W wieku 30 lat założyłem blog, który szybko zaczął przyciągać zaciekawionych czytelników. W związku z tym zorganizowałem warsztaty, aby lepiej ich poznać. Po spotkaniu z 300 osobami, w tym przedsiębiorcami, pracownikami, bezrobotnymi, sportowcami, podróżnikami czy artystami, zdałem sobie sprawę, że mój sposób myślenia odbiega od „normy”. Niektórzy mówili mi, że posługuję się inspirującym, metodycznym modelem myślenia. Zawdzięczam to wszystkim pracom, które wykonywałem, wspinając się po szczeblach kariery, oraz przyswojeniu zasad społecznych charakterystycznych dla różnych środowisk zawodowych. Jestem pragmatycznym optymistą.

Osoby, które zainspirowałem, gorąco zachęcały mnie do podzielenia się moim sposobem myślenia oraz związanymi z nim metodami z szerszą publicznością, aby pomóc jak największej liczbie ludzi w realizacji ich osobistych i zawodowych projektów. Wszystko po to, żeby w ich codziennym życiu zagościło więcej miłości, dzielenia się i optymizmu.

Celem tego przewodnika jest sprawienie, żebyście osiągnęli jasność myślenia, zyskali świadomość swoich atutów oraz zasobów i wykorzystywali je w działaniu.

Jestem przekonany, że ta książka zainspiruje was i pomoże wam zmienić podejście do waszych celów życiowych, dzięki czemu osiągniecie lepsze wyniki.

WPROWADZENIE

Czym jest warunkowanie? To szereg różnych odruchów i nawyków (świadomych lub nieświadomych), które sprawiają, że nie dostrzegamy wszystkich opcji działania w danej sytuacji, co uniemożliwia nam trzeźwe spojrzenie na nasze zachowania i wyznaczenie sobie życiowych celów, które pozwolą nam się rozwijać.

Całe życie spędzamy na zaspokajaniu naszych potrzeb, takich jak potrzeba szczęścia, miłości, pieniędzy, zdrowia, pracy i tak dalej. Czasami frustruje nas to, że nie możemy osiągnąć pożądanych rezultatów. W obliczu niepowodzenia wiele osób woli zrzucić winę na „system” lub nie dostrzega tego, że to one same są odpowiedzialne za porażkę. Wolą obwiniać świat, który staje się z dnia na dzień coraz bardziej skomplikowany i w którym ma się wrażenie, że „wszystko dzieje się zbyt szybko”. Sam byłem jedną z tych osób, ale kiedy uświadomiłem sobie, że wszystkie nasze potrzeby wynikają z naszych doświadczeń, nawyków, lęków, odruchów, intuicji, naszych przeżyć, wszystkiego tego, co kryje się głęboko w naszej podświadomości i jest podszyte konformizmem – nazywam to podejściem opartym na oczywistościach – mogłem zacząć przejmować kontrolę nad swoim losem. Nasze środowisko społeczne i warunkowanie, któremu w nim podlegamy, mają wpływ na nasz sposób myślenia, a więc i na nasze działania. Nie zdajemy sobie sprawy z tego, że jesteśmy stale bombardowani ogromną ilością informacji, które dzień po dniu kształtują nasze opinie. Ten rodzaj programowania myśli może osłabić naszą zdolność do podejmowania dobrych decyzji, a nawet sprawić, że zaczniemy podejmować złe.

Nie zdajemy sobie sprawy z istotnej różnicy między wyszukiwaniem informacji w internecie a poszukiwaniem ich w realu. Myślicie, że to nieistotne? Wyszukiwanie informacji wydaje się czymś prostym: wszystko jest w Googlach, wystarczą trzy kliknięcia myszką… A co by było, gdybyśmy zaczęli kwestionować nasze odruchy? A co, jeśli tkwimy w błędnym myśleniu? A co, gdybyśmy podzielili nasze życiowe poszukiwania na dwie kategorie? Gdybyśmy mogli stworzyć model poszukiwań, jakie codziennie podejmujemy, aby osiągnąć cele, które wydają się tak trudne do zrealizowania?

Wyobraźmy sobie świat, w którym realizujemy nasze własne cele, a nie cele innych ludzi. Co byśmy zrobili w takim świecie? Bogacilibyśmy się? A może byśmy podróżowali albo pomagali innym?

Spróbujmy wyobrazić sobie życie jako plac zabaw. Odkryjemy wtedy, że bycie krok do przodu zawsze daje przewagę! Wyobraźmy sobie świat pełen barw, gdzie wszystko staje się łatwiejsze! Może to brzmieć zbyt pięknie, by było prawdziwe. Jednak podejście przedstawione w tym przewodniku pokaże wam, że obserwacja, dzielenie swoich działań na poszczególne, niezależne kroki (i skupianie się na tych, które przynoszą największe korzyści oraz sprzyjają rozwojowi), a także iteracja działań pozwalają iść naprzód i ostatecznie osiągnąć sukces. Nauczmy się podejmować próby!

NIGDY NIE ZNAJDZIESZ TEGO, CZEGO NIE SZUKASZ.

KONFUCJUSZ

Dla kogo jest ta książka?

Dla osób poszukujących konkretnych metod, które pomogą im zwizualizować sobie ścieżkę prowadzącą do osiągnięcia celów.

Dla tych, którzy mają trudności z podejmowaniem decyzji w skomplikowanym świecie, czują się zagubieni lub chcą zminimalizować ryzyko związane z podejmowanymi przez nich decyzjami.

Dla osób otwartych na świat, które nie są fatalistami i dostrzegają pole do poprawy w realizacji swoich życiowych celów.

Wreszcie dla wszystkich, którzy szukają nowych ścieżek życiowych, a także pragną żyć w harmonii z innymi.

Czy potrzebujesz pewności siebie, większej wiary w siebie, aby wytyczyć swoją ścieżkę życiową? Ten przewodnik pomoże ci zrozumieć mechanizmy rządzące każdą z twoich interakcji, zarówno w realu, jak i w internecie!

Jest to przewodnik metodyczny, co oznacza, że można go stosować w życiu codziennym.

ROZDZIAŁ 1

DLACZEGO NALEŻY SIĘ POZBYĆ WARUNKOWANIA?

Nasze warunkowanie zaczyna się jeszcze przed narodzinami, w mózgu, zanim powstanie w nim świadomość. Badaniem tych zagadnień zajmują się nie tylko nauki przyrodnicze, ponieważ istnieje także warunkowanie społeczne, będące przedmiotem zainteresowania socjologów, takich jak Pierre Bourdieu (1930–2002), który zwracał uwagę na znane powiedzenia, na przykład „jaki ojciec, taki syn”. Na poziomie społecznym i kulturowym istnieje głęboko zakorzeniony konformizm, który możemy dostrzec między innymi w naszych nawykach żywieniowych, a którego istnienie uświadamiamy sobie dopiero wtedy, gdy podróżujemy w nieznane miejsca lub wychodzimy poza swoją strefę komfortu.

Aby osiągnąć pragmatyczne cele życiowe, musimy mieć do nich podejście systemowe, przyziemne, wykorzystujące konkretne doświadczenia życiowe, a także iteracyjne – musimy testować rozmaite działania i próbować różnych rzeczy tak, by jak najlepiej doprecyzować nasze pragnienia i osiągnąć stawiane sobie cele.

Ekspertyza i doświadczenie

Aby lepiej zrozumieć, jak działają nasze ciało i umysł, zaprosiłem ekspertów w różnych dziedzinach do współtworzenia tego przewodnika: neurobiologa, autora trzech książek na temat funkcjonowania mózgu, międzynarodową ekspertkę do spraw dobrego samopoczucia, certyfikowaną w programie Search Inside Yourself, opracowanym przez Google, oraz sofrologa, którego najnowsza książka dotyczyła zarządzania stresem.

Na pierwszy rzut oka poszukiwanie pracy, miejsca zamieszkania lub klientów to trzy różne rzeczy. W tej książce odkryjemy, że wszystkie kroki niezbędne do przeprowadzenia tych trzech rodzajów poszukiwań są w rzeczywistości zasadniczo takie same. Pozbycie się szkodliwych schematów myślowych sprawi, że będziemy inaczej patrzeć na drogę do osiągnięcia celów.

Aby lepiej zilustrować to, co mam na myśli, podzielę się z wami trzema historiami:

25-letnia Lina właśnie wróciła do Francji z ostatniej podróży do Azji i szuka sensownej pracy w branży turystycznej. Lina chciałaby, żeby jej poszukiwania były bardziej efektywne, ponieważ jej branża jest, tak jak wiele innych, wysoce konkurencyjna.

29-letni Lucas szuka nowego mieszkania z powodu przeniesienia siedziby jego firmy. W perspektywie średnioterminowej chciałby inwestować w nieruchomości, generować przychody z wynajmu i zyskać niezależność finansową. Marzy o tym, by pewnego dnia dzięki pieniądzom zarobionym na realizowaniu swoich pasji móc żyć na stałe za granicą.

Na koniec opowieść o 39-letniej Pauline, która chce rozwijać swoją działalność związaną z naturoterapią. Chciałaby być bardziej zorganizowana. Zdaje sobie sprawę, że nie potrafi w pełni wykorzystać możliwości sieci i że mogłaby lepiej zarządzać swoim czasem.

GŁÓWNYM POWODEM, DLA KTÓREGO LUDZIE NIE MAJĄ TEGO, CZEGO CHCĄ, JEST TO, ŻE NIE WIEDZĄ, CZEGO CHCĄ

T. HARV EKER,

KANADYJSKI MÓWCA MOTYWACYJNY

Jak nasz mózg reaguje na warunkowanie

Thibaud Dumas, neurobiolog i doktor nauk kognitywnych, w następujący sposób wyjaśnia, na czym polega warunkowanie:

Nasz mózg poszukuje sposobów na osiągnięcie celów, ucząc się przy tym nowych rzeczy. To niesamowita, wysoce zaawansowana maszyna, służąca nam do myślenia, mówienia i rozwiązywania problemów, ale nie tylko. Nasz mózg nieustannie się uczy, zawsze poszukuje nowych informacji.

W chwili narodzin nasz mózg nie potrafi zrobić nic albo prawie nic… Uczy się widzieć, słyszeć, podejmować decyzje – wszystkie te umiejętności zdobywa stopniowo, w miarę odkrywania świata, w którym się rozwija.

Pewne umiejętności są nabyte, inne wrodzone, ale świat, w którym żyjemy, znacznie różni się od świata pierwszych Homo sapiens sprzed prawie 300 000 lat. Innymi słowy, pewne umiejętności, z którymi się rodzimy, są dla nas obecnie niewystarczające lub okazują się niepotrzebne, więc nasz mózg musi opracowywać nowe strategie, aby zrozumieć otaczający go świat, który nierzadko potrafi być zaskakujący. Istnieją więc warunkowania, które są z nami od początku naszego życia, oraz takie, które rozwijamy w jego trakcie.

W kognitywistce warunkowanie odnosi się do mechanizmów, które są nabywane w ciągu życia. Przykładem może być warunkowanie pawłowowskie (którego nazwa pochodzi od nazwiska rosyjskiego lekarza i fizjologa, Iwana Pawłowa, żyjącego w latach 1849–1936). Pawłow zaobserwował u psów reakcję behawioralną (ślinienie się), która po skojarzeniu z bodźcem (na przykład dźwiękiem dzwonka) wcześniej kojarzonym z jedzeniem stawała się automatyczna. Po takim warunkowaniu pies zaczynał się odruchowo ślinić na dźwięk dzwonka, nawet gdy nie było przed nim jedzenia. Tego rodzaju warunkowanie można ekstrapolować na wiele sytuacji, w tym na te dotyczące ludzi. Gdy nasz mózg się rozwija, także wtedy, gdy jesteśmy już dorośli, tworzą się w nim bardzo silne warunkowania, skojarzenia między kontekstami, sygnałami lub sytuacjami a reakcjami behawioralnymi, myślami bądź reakcjami emocjonalnymi.

Ten mechanizm jest w naszym życiu niezwykle ważny i przydatny, ponieważ często musimy podejmować szybkie, proste i niepochłaniające wiele energii decyzje, które nasz mózg i ciało starają się optymalizować.

Z jednej strony takie warunkowanie może być bardzo korzystne dla naszego życia i przetrwania (na przykład odruch zakładania kasku na placu budowy lub to, że odruchowo uciekamy przed lwem szczerzącym do nas kły), ale z drugiej może też działać na naszą niekorzyść i mieć dla nas negatywne konsekwencje (na przykład nawyk palenia papierosów przy kawie).

Warunkowanie może stanowić wynik naszego własnego, świadomego działania lub nieświadomego wzmocnienia ze strony naszego otoczenia…

Niezależnie od tego, co było źródłem warunkowania, jakiemu ulegliśmy, zachowanie lub sposób myślenia, które stały się niemal automatyczne, mogą zakorzenić się głęboko w naszym mózgu i płatać nam figle.

Na szczęście mam też dobrą wiadomość: chociaż nasz mózg osiąga dojrzałość w wieku około 25–30 lat, w przeciwieństwie do naszego szkieletu nie pozostaje do końca życia taki sam. Może nadal się zmieniać poprzez uczenie się i przyswajanie nowych informacji. Określa się to mianem neuroplastyczności mózgu. Nawet jeśli warunkowanie może nam przysparzać pewnych problemów, to mamy zasoby neurofizjologiczne, aby się go pozbyć, uwolnić się od tych niepożądanych schematów lub stworzyć nowe, które mogą nam lepiej służyć.

CZŁOWIEK JEST NIEUSTANNIE WARUNKOWANY PRZEZ INNYCH. DOPÓKI WIERZY, ŻE JEST SZCZĘŚLIWY, NIE KWESTIONUJE TEGO WARUNKOWANIA.

BERNARD WERBER, PISARZ

Warunkowanie społeczne

Oto piękna historia, która w prosty sposób przedstawia, jak działa warunkowanie:

Pewnego dnia jajko orła spada z drzewa do zagrody dla kur. Pisklę zostaje wychowane przez kwoki, które uczą je, jak przetrwać. Orlątko wygląda bardziej imponująco niż towarzysze, ale myśli, że jest jedną z kur! Dorastając wśród nich, przyjmuje wszystkie ich zwyczaje. Pewnego dnia widzi w oddali orła szybującego po niebie i mówi z podziwem do jednej z kur: „Jaki piękny ptak! Chciałbym móc latać tak jak on…!”. Na to kura odpowiada, że nigdy nie będzie mógł tego dokonać, ponieważ jest kurą. Przekonany, że nią jest, skończył tak jak… kura!

Od najmłodszych lat uczymy się odczuwać, obserwować, jeść, pić, czytać, mówić i pisać pod wpływem naszych rodziców, innych bliskich nam osób lub otoczenia. Przekazane nam w ten sposób wiedza, relacje rodzinne i wszelkie wpływy z zewnątrz będą nas prowadzić przez całe życie. To wszystko określa się mianem warunkowania społecznego. Wychowanie warunkuje nas niczym program komputerowy, który dziecko zapisuje głęboko w swoim mózgu poprzez obserwowanie, słuchanie i nieświadome naśladowanie innych osób.

Jeśli chodzi o uczenie się, nasz mózg działa w dużej mierze w oparciu o skojarzenia. To bardzo potężny mechanizm zapamiętywania, a tym samym uczenia się. Przez całe życie, a zwłaszcza w dzieciństwie, nasz mózg tworzy skojarzenia między sytuacjami, informacjami itp., budując lub wzmacniając połączenia między neuronami w specyficzny sposób. Czasem jest to świadomy proces, ale bardzo często wszystko to dzieje się w naszej podświadomości.

Thibaud Dumas

Pochodzenie społeczne rodziców, ich poziom wykształcenia, ciekawość, pasje, podejście do pracy i nowych technologii, a nawet ich lęki – wszystko to ma wpływ na rozwój dziecka.

W zależności od środowiska, w którym się wychowujemy, na zrozumienie zasad społecznych czy przyswojenie słownictwa niezbędnego do nauki w szkole musimy poświęcić nieco więcej lub nieco mniej czasu. Niektóre dzieci przyswajają pewne zasady bezwiednie, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Dla przykładu dzieci, których rodzice są nauczycielami, będą bardziej oswojone z czytaniem książek.

W edukacji szkolnej również wykorzystuje się zjawisko warunkowania. W szkole uczniowie są zachęcani do zdobywania dobrych ocen i do grzecznego zachowania, ale nie pozostawia się zbyt wiele miejsca na popełnianie błędów.

A ty?

Jaki poziom wykształcenia mają twoi rodzice? Jaki jest twój własny?

W jakim stopniu twoje życie (edukacja/zainteresowania) przypomina życie twoich rodziców, twoich bliskich oraz dalszej rodziny?

Czego obawiają się w życiu twoja matka i ojciec? A czego boisz się ty?

W jaki sposób opiekują się tobą twoi rodzice? Czy zapewniają ci wsparcie psychologiczne, emocjonalne lub finansowe?

Czy akceptujesz sposób, w jaki zostałeś wychowany, czy może odrzucasz wszystko to, co zostało ci przekazane w domu rodzinnym?

W jaki sposób twoi rodzice traktują porażki? Czy ty sam postrzegasz je w podobny sposób?

Z czego składa się twoja strefa komfortu? (Co sprawia, że czujesz się bezpiecznie w życiu?)

WEDŁUG OECD POTRZEBA SZEŚCIU POKOLEŃ, ABY UBOGA RODZINA OSIĄGNĘŁA ŚREDNI MIESIĘCZNY DOCHÓD.

ŹRÓDŁO: ORGANIZACJA WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ I ROZWOJU

Zalety warunkowania

Czy kiedy mówisz, to zastanawiasz się nad każdym skurczem mięśni twoich strun głosowych i nad kontrolą przepływu powietrza przez krtań? Czy podczas chodzenia obliczasz siły, kąty, odległości, napięcia i wykorzystujesz wzory fizyczne, by móc poruszać się w przestrzeni? Oczywiście, że nie. To wszystko dzieje się w twojej podświadomości. Co więcej, nasz mózg również nie wykonuje wszystkich tych obliczeń – gdyby tak było, to już dawno wszyscy mielibyśmy Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. W rzeczywistości najczęściej wszystko dzieje się w pełni automatycznie!

Thibaud Dumas

Warunkowanie samo w sobie niekoniecznie jest czymś negatywnym – ten mechanizm posiada również zalety.

Warunkowanie pozwala na szybkie podejmowanie decyzji. Pomaga nam zdobyć akceptację grupy, a także ułatwia nam życie, ponieważ aby zastosować pewne zasady przekazane nam przez nasze środowisko, musimy je powtórzyć lub wykonać, niekoniecznie zastanawiając się nad nimi albo podając je w wątpliwość. Dla przykładu, jeśli zostaniemy zaatakowani na ulicy, nasz instynkt przetrwania (uwarunkowany) pozwoli nam szybko zareagować i uciec bez głębszego analizowania sytuacji. W wielu miejscach pracy, takich jak zakłady przemysłowe czy place budowy, zasady BHP obowiązują po to, żeby pracownicy pamiętali o noszeniu kasków i odpowiedniego obuwia. Również w tym przypadku celem warunkowania jest chronienie nas bez konieczności zastanawiania się nad tym, czy i dlaczego trzeba tak postępować. Nasi pracodawcy chcą, by wykształciły się w nas automatyzmy, które w niebezpiecznych strefach mogą uratować nasze życie.

Nasze automatyzmy, nawyki i przekonania składają się na miejsce, w którym czujemy się komfortowo, czyli tak zwaną strefę komfortu. Lubimy ją, ponieważ nie wiąże się ona dla nas ze stresem.

Dlaczego mielibyśmy chcieć eksplorować obszary życia, w których istnieje ryzyko popełnienia błędu lub zranienia się?

Wielu ludziom trudno jest znosić porażki wynikające z podejmowania złych decyzji. Samodzielne podejmowanie decyzji nie jest łatwe, jeśli nasi rodzice przyzwyczaili nas do tego, że ciągle dają nam rady. Poświęcili nam swój czas, obdarowali nas miłością, zapewnili nam dach nad głową, jedzenie, ubrania. Być może trudno jest nie słuchać ich rad albo nabrać do nich dystansu… Jest to pewien rodzaj nieuświadomionej umowy między pokoleniami.

Całe życie spędzamy na zaspokajaniu potrzeb

Poprzez zdobywanie jedzenia, ubrań, przyjaciół czy pieniędzy staramy się zaspokajać potrzeby, które amerykański psycholog Abraham Maslow (1908–1970) wymienił w swojej słynnej piramidzie w 1954 roku. Według Maslowa motywacje danej osoby wynikają z niezaspokojenia pewnych potrzeb. W związku z tym możemy wpływać na to, co kształtuje jej zachowanie, tylko wtedy, gdy jej podstawowe potrzeby są zaspokojone.

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

Nasze środowisko społeczne ma ogromny wpływ na nasze schematy myślowe. Ponieważ warunkowanie, któremu zostaliśmy poddani, jest w dużej mierze nieświadome, trudno jest się od niego uwolnić. Musimy przestać działać na autopilocie i ponownie nauczyć się obserwować i kwestionować nasze otoczenie, naszych rodziców, szkoły i firmy pod kątem ich zdolności do wspierania nas w naszym codziennym życiu.

Istnieją więc potrzeby fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności, potrzeby szacunku i uznania oraz samorealizacji. Nie tylko są one różnorodne, lecz także niektóre z nich wymagają czasu, aby mogły zostać spełnione.

Maslow proponuje wizję skupioną na „co”. Co chcemy zaspokoić? Jakie są nasze motywacje do zaspokajania naszych potrzeb? Natomiast mój przewodnik podchodzi do tej kwestii pod kątem pragmatycznym i skupia się na odpowiedzi na pytanie: „jak?”. Lina, Pauline i Lucas mają konkretne potrzeby. Lina szuka pracy, która nie tylko da jej chleb (gdyby tak było, znajdowałaby się na samym dole piramidy). Plasuje się zatem na poziomach drugim i trzecim, a może nawet i czwartym tejże piramidy. Pauline i Lucas chcą w krótszej perspektywie zaspokoić potrzebę na poziomie drugim, a w perspektywie długoterminowej na poziomie piątym.

Kiedy byłem młodszy i moje potrzeby znajdowały się na dole piramidy, nie wiedziałem, że istnieje potrzeba samorealizacji, nie znałem pojęcia „poszukiwania sensu życia”. Najważniejsze było wtedy dla mnie to, czy mogłem zaspokoić głód, sfinansować studia i opłacić czynsz. Wraz z upływem czasu zmieniły się moje zainteresowania i potrzeby, i całe szczęście – potrzeba samorealizacji nie może zaistnieć, dopóki nie zostaną zaspokojone potrzeby fizjologiczne.

A ty?

Czego potrzebujesz, aby móc spełnić potrzeby z poszczególnych poziomów piramidy?

Czy są to potrzeby podstawowe, czy drugorzędne?

Czy masz potrzeby krótko-, średnio-, czy długoterminowe?

Czy masz plan i strategię na to, w jaki sposób je zaspokoić?

Czy wkładasz tyle samo energii w zaspokojenie każdej ze swoich potrzeb?

Co pozwala ci stwierdzić, które z nich zostały już zaspokojone?

Czy uważasz, że możesz zaspokoić te potrzeby na stałe?

W świecie wirtualnym możemy znaleźć mieszkanie, wynająć samochód, a nawet poznać partnera na portalu randkowym za pomocą zaledwie paru kliknięć.

Internet ułatwił nam poszukiwania, oferując szybkie wyniki. Dostęp do informacji stał się nieograniczony i na ogół bezpłatny, co potencjalnie wywołuje w nas większą liczbę potrzeb, a także może rodzić frustracje, gdy nie zostaną one zaspokojone.

A ty?

Co ważnego ostatnio wyszukiwałeś(-aś) w sieci?

Dlaczego tego szukałeś(-aś)? Czy robiłeś(-aś) to w celu zaspokojenia jakiejś swojej podstawowej potrzeby?

Ile czasu poświęciłeś(-aś) na szukanie tej rzeczy?

Co pozwala ci stwierdzić, że wynik poszukiwań jest dla ciebie satysfakcjonujący w krótkiej, średniej i dłuższej perspektywie?

Czy twoje ostatnie wyszukiwania w pełni zaspokoiły twoje potrzeby?

Jak oceniasz skuteczność swojego wyszukiwania?

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

Piramida Maslowa pozwala nam sklasyfikować nasze potrzeby. Jeśli poświęcimy trochę czasu i je zidentyfikujemy, pomoże nam to stworzyć plan życiowy i strategię zaspokojenia naszych potrzeb.

Warunkowanie cyfrowe

Czy ufasz bardziej informacjom znalezionym w internecie, czy słowom ekspertów w danej dziedzinie? Dlaczego? Sieć w coraz większym stopniu kształtuje nasze życie, nawyki i sposób myślenia. Ze względu na to, że spędzamy w świecie wirtualnym coraz więcej czasu, staje się on przedłużeniem naszych myśli, wzmacnia poczucie przynależności do grupy, zwiększa naszą pewność siebie, pomaga podejmować decyzje, rozwijać się itd. Patrząc na niektóre statystyki, można dostać zawrotów głowy (patrz tutaj)!

Warto jednak skupiać się na tematach o wysokiej wartości dodanej – nie dajmy się pochłonąć lawinie obrazów i treści marketingowych. Kwestionujmy znajdowane informacje i ich źródła: Jakie są przekonania polityczne autora tekstu? Jakie ma podejście do tematu? Błędem byłoby ograniczenie jego wiarygodności do liczby subskrybentów…

Twój profil w serwisach społecznościowych o tematyce zawodowej powinien zawierać odpowiednie słowa kluczowe, aby przykuł uwagę zarówno algorytmów, jak i rekruterów. Choć przygotowanie CV zajmuje niemało czasu, to rekruter wyrabia sobie o nim opinię w ciągu zaledwie dwóch minut, więc musimy skupić się na konkretach!

A jak ty spędzasz czas w internecie?

Ile czasu spędzasz w internecie? Czy służy to rozwojowi zawodowemu albo osobistemu?

Czy kontrolujesz swój wizerunek w sieci?

Czy masz świadomość tego, że twoja obecność w internecie może zwiększyć możliwości rozwoju zawodowego?

Czy masz świadomość znaczenia słów kluczowych, których używasz na swoich profilach?

NAJCZĘŚCIEJ SPOTYKANYM REKRUTEREM NA ŚWIECIE JEST ALGORYTM, KTÓRY CZYTA I KLASYFIKUJE CV. REKRUTER POŚWIĘCA NA KAŻDE Z NICH ZALEDWIE SZEŚĆ SEKUND.

*WEDŁUG AGENCJI REKRUTACYJNEJ THE LADDERS

A co z detoksem?

Czy udaje ci się zaplanować okresy cyfrowego detoksu podczas wakacji?

Jak długo potrafisz obyć się bez korzystania z internetu i mediów społecznościowych?

Czy czerpiesz z tego jakieś korzyści?

Czy wprowadziłeś(-aś) w swoim życiu zasady dotyczące racjonalnego i efektywnego korzystania z internetu?

Niemal 4 na 10 Polek korzysta ze smartfona 5 lub więcej godzin dziennie, a 35% Polaków używa smartfona od 3 do 4 godzin dziennie. 55% z nas korzysta ze smartfona na 30 minut przed zaśnięciem, a w grupie wiekowej 25–34 lat odsetek ten wynosi blisko 77%. Ponad 30% młodych Polaków twierdzi, że jest w stanie wytrzymać maksymalnie pół dnia bez sprawdzania swojego telefonu.

Źródła: „Młodzi vs Mobile: Wpatrzeni w ekran, czyli o młodych Polakach i technologii mobilnej”, Future Mind (badanie przeprowadzone pod patronatem Związku Pracodawców Branży Internetowej IAB Polska i Izby Gospodarki Elektronicznej, 2023/„Badanie HONOR 90. Co Polacy wiedzą o ochronie oczu podczas korzystania ze smartfona?”, 2023/Badanie firmy Digital Care „Jak Polki i Polacy korzystają ze smartphonów”, 2024 [realia francuskie zostały zastąpione polskimi przez tłumaczkę]

Świat staje się coraz bardziej skomplikowany, przez co coraz trudniej jest nam go zrozumieć

Żyjemy w złożonym świecie, w którym informacje krążą szybciej niż kiedykolwiek wcześniej, co wiąże się z tym, że pewne z nich mogą być błędne. Świat ten, nazywany VUCA (od angielskiego akronimu: volatility, uncertainty, complexity, ambiguity), jest zmienny, niepewny, złożony i niejednoznaczny.

Termin „VUCA” został spopularyzowany w 1998 roku przez pułkownika Stephena J. Gerrasa w jego książce Strategic Leadership Primer. Jest to narzędzie do analizy transformacji naszego świata w wymiarze środowiskowym, ekonomicznym, społecznym i technologicznym. Nasz świat stał się trudny do odczytania z powodu licznych nagłych, nieoczekiwanych i nietypowych zakłóceń, które mają wpływ na nasze codzienne życie. W świecie VUCA wiodącym dostawcą usług zarządzania najmem na całym globie jest Airbnb, a mimo to ta amerykańska firma nie ma w posiadaniu żadnych mieszkań! Kierowcami i kurierami zarządzają algorytmy. Uber to firma taksówkarska, a mimo to nie należy do niej żadna taksówka! Możemy korzystać z kryptowalut do dokonywania płatności, omijając wszystkie systemy bankowe…

Nasze smartfony wiedzą więcej o naszych rodzicach, rodzinie i osobach z naszego bliskiego otoczenia niż my sami…

Każda jednostka ponosi konsekwencje tego, jak wygląda ten świat. Liczba przypadków depresji związanych z korzystaniem z sieci społecznościowych stale rośnie, a dodatkowo w obliczu chronicznego niezadowolenia, lęku przed przyszłością, poszukiwania sensu, wszechobecnego pesymizmu i fake newsów coraz trudniej mieć nad wszystkim kontrolę…

Czyja to wina? Naszych rodziców, internetu, szkoły biznesu, która nie spełniła naszych oczekiwań? Osób, z którymi się zadajemy? Ludzkości? Polityków? A może systemu?

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

Zachowajmy czujność w nieustannie zmieniającym się świecie.

ROZDZIAŁ 2

ODKRYJ SIEBIE NA NOWO!

ROZDZIAŁ 3

OSIĄGNIJ SWOJE CELE ŻYCIOWE

ROZDZIAŁ 4

ZMIEŃ SWOJE MYŚLENIE

PODSUMOWANIE

O AUTORZE

EKSPERCI

O ILUSTRATORCE

PODZIĘKOWANIA

Jak ominąć pułapki myślenia i uwolnić się od schematów

Romain Coique

Ilustracje: Gwendoline Blosse

Tłumaczenie: Katarzyna Iwaszkiewicz

Original French title: DÉCONDITIONNEMENT. CHANGEZ VOTRE SCHÉMA DE PENSÉE POUR RÉUSSIR !

ISBN: 9782317023149

© First published in French by Mango, Paris, France – 2020

Copyright © for the Polish edition: Wydawnictwo RM, 2024

All rights reserved.

Wydawnictwo RM, 03-808 Warszawa, ul. Mińska 25

rm@rm.com.pl

www.rm.com.pl

Żadna część tej pracy nie może być powielana i rozpowszechniana, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (elektroniczny, mechaniczny) włącznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem na taśmy lub przy użyciu innych systemów, bez pisemnej zgody wydawcy.

Wszystkie nazwy handlowe i towarów występujące w niniejszej publikacji są znakami towarowymi zastrzeżonymi lub nazwami zastrzeżonymi odpowiednich firm odnośnych właścicieli.

Wydawnictwo RM dołożyło wszelkich starań, aby zapewnić najwyższą jakość tej książce, jednakże nikomu nie udziela żadnej rękojmi ani gwarancji. Wydawnictwo RM nie jest w żadnym przypadku odpowiedzialne za jakąkolwiek szkodę będącą następstwem korzystania z informacji zawartych w niniejszej publikacji, nawet jeśli Wydawnictwo RM zostało zawiadomione o możliwości wystąpienia szkód.

ISBN 978-83-8151-911-3

ISBN 978-83-7147-165-0 (ePub)

ISBN 978-83-7147-166-7 (mobi)

Redaktor prowadząca: Barbara Ramza-Kołodziejczyk

Redakcja: Lena Szymańska

Korekta: Anna Sajnog

Edytor wersji elektronicznej: Edyta Gadaj

Opracowanie wersji elektronicznej: Marcin Fabijański

Weryfikacja wersji elektronicznej: Justyna Mrowiec

W razie trudności z zakupem tej książki prosimy o kontakt z wydawnictwem: rm@rm.com.pl

Table of Contents

Przedmowa

Wprowadzenie

Rozdział 1. Dlaczego należy się pozbyć warunkowania?

Rozdział 2. Odkryj siebie na nowo!

Rozdział 3. Osiągnij swoje cele życiowe

Rozdział 4. Zmień swoje myślenie

Podsumowanie

O autorze

Eksperci

O ilustratorce

Podziękowania