Ta publikacja ma za zadanie odświeżyć wiedzę dotyczącą podstaw tworzenia i projektowania instalacji elektrycznych w domach jednorodzinnych oraz w budynkach wielorodzinnych. Prezentowane w niej normy N SEP, to podstawowe kompendium wiedzy każdego elektryka i elektromontera, a także osób zaczynających przygodę w pracy przy Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych

tworzeniu, układaniu i projektowaniu szeroko pojętych instalacji elektrycznych i teletechnicznych.

Instalacje elektryczne

Książkę polecają:

w budynkach

mieszkalnych

według norm SEP

Polecamy nasze pozostałe publikacje:

Projektowanie instalacji fotowoltaicznych wraz z doborem zabezpieczeń to kompleksowy przewodnik po projektowaniu instalacji fotowoltaicznej dla domów jednorodzinnych. Publikacja stanowi nieocenione źródło wiedzy Projektowanie instalacji fotowoltaicznych wraz z doborem zabezpieczeń. Omówienie, pytania i odpowiedzi zarówno dla osób rozważających inwestycję w odnawialne źródła energii, według norm SEP

jak i dla profesjonalistów zajmujących się montażem takich systemów. Ma na celu nie tylko udostępnienie wiedzy, ale również zwrócenie uwagi na ważne detale, które mogą być przeoczone podczas rutynowej pracy. Książka zawiera szczegółowe instrukcje dotyczące projektowania systemów fotowoltaicznych, Projektowanie

wyboru komponentów – w tym paneli, falowników, ograniczników przepięć oraz zabezpieczeń odgromowych. Podkreśla również, jak ważny jest dobór instalacji

mocy instalacji, zależny od lokalizacji, rozmiarów i kształtu dachu, a także od zapotrzebowania energetycznego budynku.

fotowoltaicznych

Książkę polecają:

wraz z doborem

zabezpieczeń

Omówienie,

Polecamy nasze pozostałe publikacje:

pytania i odpowiedzi

ISBN 978-83-8344-727-8

Publikacje i prenumerata wydawnictw:

tel.: 22 518 29 29 • faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

9 7 8 8 3 8 3 4 4 7 2 7 8

UON 32

Cena brutto 89,00 zł

ISBN 978-83-8344-397-3

Publikacje i prenumerata wydawnictw:

tel.: 22 518 29 29 • faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

9 7 8 8 3 8 3 4 4 3 9 7 3

UON 30

Cena brutto 39,99 zł

Publikacja jest rekomendowana przez

Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP)

„Instalacje elektryczne w praktyce” – najbardziej istotne zagadnienia dotyczące pracy z instalacjami elektrycznymi. To nasz główny cel – dostarczać informacji, których elektrycy potrzebują w codziennej pracy.

Portal Elektryka to kompleksowy i praktyczny portal dla specjalistów z branży elektrycznej, w którym najlepsi eksperci z wieloletnim doświadczeniem interpretują

▪  Krok po kroku przeprowadzisz powykonawcze lub kontrolne pomiary w instalacjach dla Ciebie trudne przepisy i normy elektryczne.

▪  Przyłączysz we właściwy sposób urządzenia podnośne oraz zapewnisz ich prawidłową eksploatację

▪  Bez problemu wykonasz przyłącze elektryczne i dokonasz jego odbioru To jedyny tak kompleksowy portal dla elektryków!

▪  Zapewnisz bezpieczeństwo eksploatacji instalacji, poprawnie stosując zabezpieczenia przewodów fazowych

▪  Prawidłowo zastosujesz zabezpieczenia przewodów fazowych, zabezpieczenia przeciwprzepięciowe oraz przewodów położonych równolegle i ułożonych w kilku warstwach Baza kalkulatorów

Codziennie nowe

Wzory dokumentów Filmy instruktażowe

Normy polskie

Indywidualne

elektrycznych

wiadomości z branży

i protokołów

i e-booki

i zagraniczne

konsultacje z ekspertem

Z publikacją papierową otrzymasz dostęp do WSZYSTKICH

poprzednich wydań.

Zaloguj się na portaldlaelektryka.pl

Już dziś zamów publikację do testu!

Wejdź na www. elektryczneinstalacje.wip.pl

Masz pytania? Skontaktuj się z naszym Centrum Obsługi Klienta: tel. 22 518 29 29, email: cok@wip.pl, portalelektryka@wip.pl

Publikacja jest rekomendowana przez

Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP)

Instalacje elektryczne

w budynkach

mieszkalnych

według norm SEP

„Instalacje elektryczne w praktyce” – najbardziej istotne zagadnienia dotyczące pracy z instalacjami elektrycznymi. To nasz główny cel – dostarczać informacji, których elektrycy potrzebują w codziennej pracy.

Portal Elektryka to kompleksowy i praktyczny portal dla specjalistów z branży elektrycznej, w którym najlepsi eksperci z wieloletnim doświadczeniem interpretują

▪  Krok po kroku przeprowadzisz powykonawcze lub kontrolne pomiary w instalacjach dla Ciebie trudne przepisy i normy elektryczne.

▪  Przyłączysz we właściwy sposób urządzenia podnośne oraz zapewnisz ich prawidłową eksploatację

▪  Bez problemu wykonasz przyłącze elektryczne i dokonasz jego odbioru To jedyny tak kompleksowy portal dla elektryków!

▪  Zapewnisz bezpieczeństwo eksploatacji instalacji, poprawnie stosując zabezpieczenia przewodów fazowych

▪  Prawidłowo zastosujesz zabezpieczenia przewodów fazowych, zabezpieczenia przeciwprzepięciowe oraz przewodów położonych równolegle i ułożonych w kilku warstwach Baza kalkulatorów

Codziennie nowe

Wzory dokumentów Filmy instruktażowe

Normy polskie

Indywidualne

elektrycznych

wiadomości z branży

i protokołów

i e-booki

i zagraniczne

konsultacje z ekspertem

Z publikacją papierową otrzymasz dostęp do WSZYSTKICH

poprzednich wydań.

Zaloguj się na portaldlaelektryka.pl

Copyright © by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Już dziś zamów publikację do testu!

Warszawa 2025

Wejdź na www. elektryczneinstalacje.wip.pl

Masz pytania? Skontaktuj się z naszym Centrum Obsługi Klienta: tel. 22 518 29 29, email: cok@wip.pl, portalelektryka@wip.pl

Autor: mgr inż. Janusz Strzyżewski

Segment Manager: Piotr Szczygieł

Menedżer produktu: Anna Jagodzińska

Redaktor prowadzący: Mateusz Maciejczyk

Skład i łamanie: Agnieszka Makowska

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski, Magdalena Huta Korekta: Zespół

ISBN: 978-83-8344-397-3

Nr rejestrowy BDO: 000008579

© Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2025

WYDANIE II

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa,

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

Skład i łamanie: Agnieszka Makowska

Druk: KRM Druk sp. z o.o.

Publikacja „Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych według norm SEP” jest chroniona prawem autorskim. Przedruk i sprzedaż tych materiałów bez zgody wydawcy są Portal Elektryka to kompleksowy i praktyczny portal dla specjalistów z branży zabronione. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

elektrycznej, w którym najlepsi eksperci z wieloletnim doświadczeniem interpretują Publikacja „Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych według norm SEP” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich dla Ciebie trudne przepisy i normy elektryczne.

kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autora i konsultantów. Zaproponowane w publikacji

„Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych według norm SEP” wskazówki, To jedyny tak kompleksowy portal dla elektryków!

porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej i dotyczą sytuacji typowych.

Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowiska organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych według norm SEP” wskazówek i przykładów.

Baza kalkulatorów

Codziennie nowe

Wzory dokumentów Filmy instruktażowe

Normy polskie

Indywidualne

elektrycznych

wiadomości z branży

i protokołów

i e-booki

i zagraniczne

konsultacje z ekspertem

Zaloguj się na portalelektryka.pl

Masz pytania? Skontaktuj się z naszym Centrum Obsługi Klienta: tel. 22 518 29 29, e-mail: cok@wip.pl, portalelektryka@wip.pl

UN reklama B5 grey 2024.indd 1

11.05.2024 10:16:45

Kompendium elektroinstalatora: Układanie instalacji, bezpieczeństwo i wyposażenie 5

Portal Elektryka to kompleksowy i praktyczny portal dla specjalistów z branży elektrycznej, w którym najlepsi eksperci z wieloletnim doświadczeniem interpretują dla Ciebie trudne przepisy i normy elektryczne.

To jedyny tak kompleksowy portal dla elektryków!

Baza kalkulatorów

Codziennie nowe

Wzory dokumentów Filmy instruktażowe

Normy polskie

Indywidualne

elektrycznych

wiadomości z branży

i protokołów

i e-booki

i zagraniczne

konsultacje z ekspertem

Zaloguj się na portalelektryka.pl

Masz pytania? Skontaktuj się z naszym Centrum Obsługi Klienta: tel. 22 518 29 29, e-mail: cok@wip.pl, portalelektryka@wip.pl

UN reklama B5 grey 2024.indd 1

11.05.2024 10:16:45

Spis treści

Słowo od redaktora ........................................................................................... 5

N SEP-E-002 Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych.

Podstawa dla każdego elektryka .................................................................... 6

1. Dobór mocy zapotrzebowanej według normy ....................................................... 7

2. Główne pojęcia występujące w normie N SEP-E-002 ............................................ 7

• Moc zapotrzebowana ............................................................................................ 7

• Obliczeniowa moc szczytowa .............................................................................. 7

3. Wytyczne do wymiarowania i wyposażenia instalacji. Zalecenia ogólne ......... 12

4. Złącze i główna szyna wyrównawcza ......................................................................... 12

5. Wewnętrzne linie zasilające (WLZ) ............................................................................. 13

6. Instalacje odbiorcze w mieszkaniach ......................................................................... 15

7. Uziom budynku ............................................................................................................. 16

8. Wyrównanie potencjałów ............................................................................................ 16

9. Obwody odbiorcze ......................................................................................................... 16

10. Oświetlenie części wspólnejbudynku wielorodzinnego ......................................... 18

11. Strefy instalacyjne .......................................................................................................... 18

12. Komentarz do normy oraz wytycznych .............................................................. 19

Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych.

Komentarz do normy N SEP-E-002 ................................................................. 20

1. Ustalenie mocy zapotrzebowanej .............................................................................. 20

2. Stosowane układy sieci ................................................................................................ 23

3. Umieszczenie złącza w budynku .............................................................................. 24

4. Połączenia wyrównawcze, dopuszczalne przekroje przewodów ........................... 24

5. Zalecenia dotyczące uziomów .................................................................................... 26

6. Wewnętrzne linie zasilające ......................................................................................... 27

7. Obwody w lokalach mieszkalnych ........................................................................ 27

8. Wskazówki dotyczące doboru przewodów .............................................................. 28

N SEP-E-004 Jak zapewnić poprawną komunikację w domu i budynku

mieszkalnym. Instalacje domofonowe i wideodomofonowe zgodne

z zaleceniami normy ........................................................................................... 29

1. Wideofony ....................................................................................................................... 29

• Elementy składowe systemu .............................................................................. 29

2. Połączenia pomiędzy aparatami ................................................................................ 31

3. Brama wjazdowa ............................................................................................................ 34

• Elementy składowe systemu zasilania i sterowania napędem bramy ........... 34

4. Połączenia pomiędzy centralką a urządzeniami współdziałającymi ................. 34

5. Zasilanie i zabezpieczenia ......................................................................................... 35

6. Układanie obwodów w ziemi ..................................................................................... 36

7. Wyciąg z normy N SEP-E-004 ............................................................................... 38

Rozwiązania w przypadku braku pełnych informacji ........................ 41

Słowo od redaktora

Drodzy Czytelnicy!

Niniejsza, krótka broszura ma za zadanie odświeżyć wiedzę dotyczącą podstaw tworzenia i projektowania instalacji elektrycznych w domach jednorodzinnych oraz w budynkach wielorodzinnych. Prezentowane w niej normy N SEP, to podstawowe kompendium wiedzy dla każdego elektryka i elektromontera, a także dla osób zaczynających przygodę w pracy przy tworzeniu, układaniu i projektowaniu szeroko pojętych instalacji elektrycznych i teletechnicznych. Omawiane normy są uzupełnieniem dla norm europejskich, takich jak przykładowo PN-HD 60364, w których zawarte są wytyczne dla instalacji elektrycznych, jednak które nie w pełni obejmują wszelaką specyfikę dotyczącą naszych krajowych sieci elektrycznych. Jak dobrze wiemy, prąd wszędzie jest taki sam, jednak regionalnie występują pewne różnice dotyczące prowadzenia przewodów, umiejsco-wienia punktów elektrycznych, kontrolnych czy pomiarowych, a także różnice dotyczące chociażby dedykowanego oświetlenia danych pomiesz-czeń. Dlatego też właśnie w ten sposób postanowiłem – po raz kolejny –

powrócić choć na chwilę do korzeni i jeszcze raz pochylić się nad oma-wianymi normami w celu ich ponownego przeanalizowania i przybliżenia szerszemu gronu fachowców i znawców tematu z codziennej praktyki.

Życzę udanej lektury.

Red. Mateusz Maciejczyk

N SEP-E-002 Instalacje

elektryczne w budynkach

mieszkalnych. Podstawa

dla każdego elektryka

Żeby prawidłowo wykonywaćinstalacje elektryczne, należy znać normy i ich wytyczne. Dlatego podstawą dla każdego elektryka i elektro instalatora powinno być zapoznanie się z normą stworzoną przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich, aby ułatwić i usystematyzować spo-soby wykonania instalacyjnego.

W tekście przedstawiono – wynikające z normy SEP – zalecenia dotyczące doboru mocy zapotrzebowanej, a także oparte na wytycznych wskazówki określające sposób projektowania instalacji złącza i głównej szyny wyrównawczej, wewnętrznych linii zasilających oraz instalacji odbiorczych w mieszkaniach.

Opracowanie Stowarzyszenia Elektryków Polskich wypełnia lukę w zaso-bach wiedzy technicznej zawartej w Polskich Normach. Uszczegóławia wymagania zawarte w rozporządzeniu ministra infrastruktury z 12 kwiet-nia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowia-dać budynki i ich usytuowanie. Zawiera praktyczne wskazówki oraz dane liczbowe ułatwiające projektowanie instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych. W opracowaniu wydanym przez SEP oprócz normy oraz Wytycznych umieszczono także pożyteczny komentarz.

COSiW SEP wydaje normy oraz jako odrębne opracowania także ko-mentarze. W błąd może wprowadzić stosowana przy tym numeracja.

Przykładowo komentarz oznaczony numerem K SEP E-0002 nie dotyczy normy SEP o numerze 002, ale Polskiej Normy dotyczącej linii na-powietrznych.

Ta publikacja ma za zadanie odświeżyć wiedzę dotyczącą podstaw tworzenia i projektowania instalacji elektrycznych w domach jednorodzinnych oraz w budynkach wielorodzinnych. Prezentowane w niej normy N SEP, to podstawowe kompendium wiedzy każdego elektryka i elektromontera, a także osób zaczynających przygodę w pracy przy Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych

tworzeniu, układaniu i projektowaniu szeroko pojętych instalacji elektrycznych i teletechnicznych.

Instalacje elektryczne

Książkę polecają:

w budynkach

mieszkalnych

według norm SEP

Polecamy nasze pozostałe publikacje:

Projektowanie instalacji fotowoltaicznych wraz z doborem zabezpieczeń to kompleksowy przewodnik po projektowaniu instalacji fotowoltaicznej dla domów jednorodzinnych. Publikacja stanowi nieocenione źródło wiedzy Projektowanie instalacji fotowoltaicznych wraz z doborem zabezpieczeń. Omówienie, pytania i odpowiedzi zarówno dla osób rozważających inwestycję w odnawialne źródła energii, według norm SEP

jak i dla profesjonalistów zajmujących się montażem takich systemów. Ma na celu nie tylko udostępnienie wiedzy, ale również zwrócenie uwagi na ważne detale, które mogą być przeoczone podczas rutynowej pracy. Książka zawiera szczegółowe instrukcje dotyczące projektowania systemów fotowoltaicznych, Projektowanie

wyboru komponentów – w tym paneli, falowników, ograniczników przepięć oraz zabezpieczeń odgromowych. Podkreśla również, jak ważny jest dobór instalacji

mocy instalacji, zależny od lokalizacji, rozmiarów i kształtu dachu, a także od zapotrzebowania energetycznego budynku.

fotowoltaicznych

Książkę polecają:

wraz z doborem

zabezpieczeń

Omówienie,

Polecamy nasze pozostałe publikacje:

pytania i odpowiedzi

ISBN 978-83-8344-727-8

Publikacje i prenumerata wydawnictw:

tel.: 22 518 29 29 • faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

9 7 8 8 3 8 3 4 4 7 2 7 8

UON 32

Cena brutto 89,00 zł

ISBN 978-83-8344-397-3

Publikacje i prenumerata wydawnictw:

tel.: 22 518 29 29 • faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

9 7 8 8 3 8 3 4 4 3 9 7 3

UON 30

Cena brutto 39,99 zł

Ta publikacja ma za zadanie odświeżyć wiedzę dotyczącą podstaw tworzenia i projektowania instalacji elektrycznych w domach jednorodzinnych oraz w budynkach wielorodzinnych. Prezentowane w niej normy N SEP, to podstawowe kompendium wiedzy każdego elektryka i elektromontera, a także osób zaczynających przygodę w pracy przy Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych

tworzeniu, układaniu i projektowaniu szeroko pojętych instalacji elektrycznych i teletechnicznych.

Instalacje elektryczne

Książkę polecają:

w budynkach

mieszkalnych

według norm SEP

Polecamy nasze pozostałe publikacje:

Projektowanie instalacji fotowoltaicznych wraz z doborem zabezpieczeń to kompleksowy przewodnik po projektowaniu instalacji fotowoltaicznej dla domów jednorodzinnych. Publikacja stanowi nieocenione źródło wiedzy Projektowanie instalacji fotowoltaicznych wraz z doborem zabezpieczeń. Omówienie, pytania i odpowiedzi zarówno dla osób rozważających inwestycję w odnawialne źródła energii, według norm SEP

jak i dla profesjonalistów zajmujących się montażem takich systemów. Ma na celu nie tylko udostępnienie wiedzy, ale również zwrócenie uwagi na ważne detale, które mogą być przeoczone podczas rutynowej pracy. Książka zawiera szczegółowe instrukcje dotyczące projektowania systemów fotowoltaicznych, Projektowanie

wyboru komponentów – w tym paneli, falowników, ograniczników przepięć oraz zabezpieczeń odgromowych. Podkreśla również, jak ważny jest dobór instalacji

mocy instalacji, zależny od lokalizacji, rozmiarów i kształtu dachu, a także od zapotrzebowania energetycznego budynku.

fotowoltaicznych

Książkę polecają:

wraz z doborem

zabezpieczeń

Omówienie,

Polecamy nasze pozostałe publikacje:

pytania i odpowiedzi

ISBN 978-83-8344-727-8

Publikacje i prenumerata wydawnictw:

tel.: 22 518 29 29 • faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

9 7 8 8 3 8 3 4 4 7 2 7 8

UON 32

Cena brutto 89,00 zł

ISBN 978-83-8344-397-3

Publikacje i prenumerata wydawnictw:

tel.: 22 518 29 29 • faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

9 7 8 8 3 8 3 4 4 3 9 7 3

UON 30

Cena brutto 39,99 zł

Document Outline

- N SEP-E-002 Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych. Podstawa dla każdego elektryka

Table of Contents

a ........................................................................................... 5

Główne pojęcia występujące w normie N SEP-E-002 ............................................ 7