Spis treści

Karta redakcyjna

Hymn Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa)

Pieśń Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa)

Wstęp

Z LATOPISÓW PARTII UMIARKOWANEGO POSTĘPU (W GRANICACH PRAWA)

Pierwotny program Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa)

Gustav Roger Opočenský i wojewoda macedoński Klimeš

Wojewoda macedoński Klimeš

Pierwsze niepowodzenia partii na wsi czeskiej

Kolega Stanislav Zeman

Prześladowanie pierwszych chrześcijan na Winogradach

Represje kół rządowych wobec nowej partii

Partia rośnie, ale zbiera cięgi

W niewoli Kartagińczyków

Kolega Jiří Mahen i Josef Mach

„Świat Zwierząt”

Inne ośrodki organizacyjne nowej partii

Poeta Karel Toman mówi: „Monsieur, n’avez-vous pas une couronne?”

Mistrz Arbes

Skarbnik partii Eduard Drobílek

Przygoda miłosna Drobílka

František Šafr opowiada swoje nowe opowiadanie pt. Rewanż

Chłopiec na posyłki partii, poeta Frabša

Adolf Gottwald, tłumacz z języków obcych

Posłowie do tomu pierwszego

MISJA APOSTOLSKA TRZECH CZŁONKÓW PARTII UMIARKOWANEGO POSTĘPU (W GRANICACH PRAWA)

Profesor František Sekanina, czeski krytyk literacki

Malarz Jaroslav Kubín

Działalność apostolska trzech członków partii, w świetle listów do Komitetu Wykonawczego

Do Prześwietnego Komitetu Wykonawczego Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa)

Czeska Dziewica Orleańska – panna Süssówna

Pan literat Rožek

Następny list z podróży misyjnej

Poeta Louis Křikava, inaczej Błażejem Jordanem zwany

Do Prześwietnego Komitetu Wykonawczego Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa)

Poeta Racek

Gonitwa za Macharem

Machara nie ma w domu

Jak się bawią Czesi w Wiedniu

Towarzysz Škatula

Wspomnienie o grupie literackiej Syrynga

Nieznany literat

Dr Karel Hugo Hilar

Co wydarzyło się dalej trzem członkom Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa)

Emanuel szlachcic z Lešehradu

Przygody Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa) w Wiener Neustadt

Największy pisarz czeski Jaroslav Hašek

Rozważania o początku podróży, po większej części niepodróżnicze

Konferencja delegatów Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa) z wybitnymi politykami węgierskimi

Panna Sławka

Majowe okrzyki

Najgrubszy pisarz czeski Jan Osten

Idylla w Nagykanizsy

Augustin Eugen Mužík

Ciąg dalszy idylli w Nagykanizsy

Następny list z Misji Apostolskiej

Kompozytor Chlanda

Intrygant aktor Písecký i jego dramat

Architekt Pepi Mayer (Rozdział pisany przez moją żonę)

Doktor H.

Vratislav Mayer, słynny malarz sgraffitów

Jaroslav Hašek ma w Nagykanizsy wykład

Panna Mania Bubelówna

Jan Riedl, sławny pianista

Życie wśród Wałkoni

Wałkonie kontynuują tygodniówkę

Pijcie piwo branickie!

Jaroslav Hašek ma „U Zvěřiny” wykład o trupie w Cisie

SZPIEGOWSKIE AFERY PARTII UMIARKOWANEGO POSTĘPU (W GRANICACH PRAWA)

Jeden dzień w redakcji „Czeskiego Słowa”

Redaktor naczelny „Czeskiego Słowa” Jiří Pichl

Šefrna, woźny redakcji

Żeński pseudonim

Filiżanka czarnej kawy

Quido Maria Vyskočil, czyli inaczej Jezus Maria Vyskočil

Afera Pelanta

Jak to pan Karaus został alkoholikiem

Represje wobec członka nowej partii, Karla Pelanta

O panu Valencie

Rewolucjonista Ziegloser

KAMPANIA WYBORCZA

Manifest Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa) z okazji ostatnich wyborów

Wykład o fałszowanych i zepsutych artykułach spożywczych, który wygłosiłem w „Oborze” w czasie kampanii wyborczej 1911 r.

Mowa o kontrkandydatach

Wykład o rehabilitacji zwierząt

Wykład o doktorze Záhořu, który wygłosiłem na zgromadzeniu Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa) w maju 1911 r.

Wykład o upaństwowieniu dozorców stanowiący właściwe rozwinięcie programu Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa)

Wykład o prawie wyborczym kobiet

Dzień wyborów

Posłowie – Jacek Baluch

Tytuł oryginału: Politické a sociální dějiny strany mírného pokroku v mezích zákona, Praha 1977

Opieka redakcyjna: KRYSTYNA ZALESKA

Projekt okładki i stron tytułowych: ROBERT KLEEMANN

Redakcja techniczna: BOŻENA KORBUT

© Copyright for the Polish translation by Alicja Baluch & Małgorzata Nodzyńska & Wojciech Baluch & Katarzyna Turzańska
© Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo Literackie 1987, 2001

Wydanie czwarte

ISBN 978-83-08-07907-2

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
tel. (+48 12) 619 27 70

Konwersja: eLitera s.c.

Inne ośrodki organizacyjne nowej partii

Każda partia polityczna posiada wiele lokali organizacyjnych i to bynajmniej nie w prywatnych mieszkaniach, tylko po gospodach. Im więcej alkoholu w głowach, tym lepiej powodzi się polityce. Zwróćcie uwagę na zloty, wielkie publiczne zebrania w przestronnych salach, gdzie nie wolno w czasie przemówienia przywódcy ludu, przywódcy partii, zakaszleć albo kichnąć, bo zaraz odzywają się wołania o spokój. Ale kelner, roznosząc kufle piwa, ryknie w ten tłum bez jakichkolwiek przeszkód: „Komu piwa? Płacimy z góry!”. Wówczas nawet sam mówca milknie, czekając, aż się zebranie uspokoi, gdy rozniosą piwo.

I nowych idej zdrój

znów nas powiedzie w bój.

Alkohol umacnia świadomość polityczną, powoduje owo przyjemne poruszenie w duszy, która staje się podatniejsza na słowa mówcy, alkohol to jakby podkład pod dyscypliny wszystkich partii politycznych. Za kufel piwa ludzie oddadzą wam duszę. Tak było kiedyś. Dziś przywódcy polityczni sami pozwalają, żeby im stawiać piwo. Obwody grup politycznych mieszczą się więc zawsze w gospodach i wielkimi utopistami są ci, którzy sądzą, że można by zbudować wielkie gmachy, w których sale byłyby wynajmowane na wiece i wykłady i gdzie by żadnych napojów alkoholowych, zwłaszcza zaś ani piwa, ani wina nie sprzedawano. Oznaczałoby to kres partii politycznych. Polityka stałaby się sprawą przeszłości, ponieważ na te bezalkoholowe zebrania przychodziłby sam mówca, a i on miałby ukrytą w kieszeni flaszeczkę koniaku. Dziś bez piwa zbierają się tylko realiści. Mieli wprawdzie także swe pomieszczenie w jednej z restauracji, ale to zabiło tę restaurację, ponieważ kiedy przychodził na wykład nierealista i widział na stołach tylko wodę stołową, myślał: „Sakra, musi tu być marne piwo!”. Poza tym realiści zostają dłużni nawet za wodę stołową, a niektórzy nie zamawiają nawet tej wody, tylko przynoszą z sobą butelkę jogurtu. Do tego wszystkiego pojawiły się w tej epoce w partii realistycznej tendencje czesko-brackie i wegetariańskie. Bracia czescy spożywali jarzyny i mieli rzadki stolec. Oblegali gospodarzowi ustęp. Z taką partią ciężko wyjść na swoje, więc ich wyrzucił. Tak więc myśl urządzania zebrań i wykładów bez alkoholu nie spotkała się z aprobatą. A właśnie te najpiękniejsze i najlepsze wykłady przepełniają każdego właściciela radością, zmuszając go do okrzyku: „Gdyby tylko lud chciał się wciąż kształcić tak jak wczoraj, to by się natoczyło piwa!”.

O tym wszystkim wspominam tylko dlatego, że także w tych czasach, kiedy powstawała nasza partia, istniała wielka niechęć do abstynentów i że my, członkowie partii, nie chcąc w żaden sposób sprzeciwiać się powszechnemu przekonaniu o konieczności alkoholizmu, również płynęliśmy z prądem czasu, zakładając swoje ośrodki w lokalach, gdzie było dobre piwo. Było to głównym warunkiem. Noworodek karmiony mlekiem doskonałej jakości zyskuje na duchu i ciele; każda nowo narodzona partia musi wybrać swoje centra tylko tam, gdzie jest piwo pierwszej klasy, inaczej nie tylko nie zyskałaby członków, ale przeciwnie, swoich przyszłych członków by utraciła. Albowiem alkohol jest mlekiem polityki.

Dlaczego partia chrześcijańsko-socjalistyczna ma w Pradze tak mało zwolenników? Ponieważ ma swoje lokale tam, gdzie się toczy piwo vinohradskie lub košířskie. Gdyby partia chrześcijańsko-socjalistyczna przeniosła się do lokali z piwem velkopopovickim, smíchovskim albo branickim, duch katolicki przeniknąłby głębiej członki wielu, którzy dziś są letni w wierze, ponieważ żywią niechęć do piwa vinohradskiego. Dajcie im piwo smíchovskie, a będą wierni wierze swoich ojców.

Ciekawe, że partia narodowo-socjalistyczna ma swoje lokale zawsze tam, gdzie nad wejściem znajduje się napis: „Tu sprzedaje się dobrze wyleżakowane piwo smíchovskie”, a pod tym: „Miejscowa organizacja partii narodowo-socjalistycznej”.

Bywają jednak lata, kiedy nawet smíchovskiemu browarowi nie uda się uwarzyć piwa pierwszej klasy. I wówczas następuje zauważalny ubytek członków partii.

W czasach, kiedy zakładano naszą partię, co dla uwzględnienia stosunków politycznych tej epoki należy zaznaczyć – zwolennicy idei prawnopaństwowej i radykałowie chodzili do trzech praskich gospód, gdzie toczono piwo pračskie. W językach obcych byłaby to nieprzekładalna gra słów: „zradykalizować” i „sprać”.

A jakie piwo wybrała Partia Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa) do celów politycznych? Velkopopovickie, smíchovskie i plzeňskie. Później, wraz ze wzrostem partii, piliśmy także inne piwa, ale zawsze najwyższej jakości. Z win piła nasza partia dalmatyńskie, włoskie, ciężkie hiszpańskie, delikatne austriackie i od czasu do czasu wino węgierskie. Z likierów i wódek śliwowicę, rum, arak i żubrówkę. Ich początkowe litery tworzyły skrót RAZ, co oznaczało: równość, aktywność, zwartość, dlatego mówiliśmy: „Wypijmy jeszcze RAZ!”. Naszymi ośrodkami zaś były: „Pod Złotym Litrem” na ulicy Mánesa, restauracja „Pod Świeczką” i kawiarnia „Słowiańska”. Do „Słowiańskiej” chodził Pelant, doktor Škarda, obecnie ordynariusz szpitala w Banja Luce, dr Papoušek, aktualnie adwokat z Vršovic, dr Rypáček, obecnie prokurator, i inni członkowie partii. „Pod Świeczką” zbierali się koledzy Drobílek, dr Gazda, dr Grünberger, bracia Ibserowie, sędzia Kot'átko i wielu, wielu innych, którzy z czasem zaczęli propagować na prowincji idee Partii Umiarkowanego Postępu (w Granicach Prawa).

A „Pod Złotym Litrem” zbieraliśmy się wszyscy. Trzy nurty zderzały się w jedną potężną całość i zaczynała się debata na wszystkie możliwe tematy. Były to zebrania plenarne. Według notatek ówczesnego protokolanta komitetu partii, kolegi Boučka, nakładcy i wydawcy Nowej Biblioteki – Edycji Dzieł Najcelniejszych, podaję tu przebieg jednego z tych ważnych zebrań.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki