Copyright © Andrzej Ćwiek, 2016
Copyright © by Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2022

Redaktor prowadzący: Filip Karpow, Bogumił Twardowski

Marketing i promocja: Aleksandra Białek-Borsuk

Redakcja: Alicja Laskowska

Korekta: Lidia Wrońska-Idziak, Anna Gądek

Opracowanie techniczne, skład i łamanie: Grzegorz Kalisiak, Barbara Adamczyk

Projekt okładki i stron tytułowych: Katarzyna Konior / studio.bluemango.pl

Wszystkie zdjęcia, ilustracje i mapa pochodzą z archiwum autora.

Zezwalamy na udostępnianie okładki książki w internecie.

Wydanie drugie

ISBN 978-83-67176-22-4

Wydawnictwo Poznańskie Sp. z o.o.
ul. Fredry 8, 61-701 Poznań
tel. 61 853-99-10
redakcja@wydawnictwopoznanskie.pl
www.wydawnictwopoznanskie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Spis treści

Hieroglify dla każdego?

Cywilizacja starożytnego Egiptu

Pismo

Krótki kurs hieroglifów

Mały tezaurus hieroglificzny

Przewodnik.
Od Kairu do Abu Simbel, od  najprostszych zapisów do kryptogramu

Zakończenie

Rekomendowana literatura

Hieroglify dla każdego?

1

.

Moje serce zapragnęło ujrzeć pisma z najdawniejszych czasów.

(stela króla Neferhotepa z Abydos, 13. dynastia, ok. 1600 p.n.e.)

Nie mamy zazwyczaj świadomości, jak dalece nasza kultura tkwi korzeniami w starożytnym Egipcie, zaś hieroglify to dla nas tylko obrazki, mające walor ornamentu. A przecież ich przekaz jest bogatszy, właściwie nieskończenie bogaty. Egipcjanie nie bez powodu nazywali swe pismo medu neczer – „mową bogów”. Już pięć tysięcy lat temu niezwykła forma – w której zaklęty był cały egipski świat – i złożona struktura hieroglificznego systemu umożliwiały wyrażenie treści, które są niedostępne dla naszego alfabetu.

W powszechnej opinii tradycja europejska zaczyna się od kultur antycznych – starożytnej Grecji i Rzymu. Jesteśmy nieświadomi egipskiego pochodzenia wielu wynalazków, idei i motywów. Dotyczy to nauki, religii, filozofii, symboliki w sztuce, ale także imion, jak Onufry czy Zuzanna, lub słów takich jak chemia, heban czy bazalt. Dzielimy dobę na dwadzieścia cztery godziny nieświadomi, że zawdzięczamy to faraońskim kapłanom. Używamy komputerowych programów Adobe, nie wiedząc, że to słowo pochodzące od staroegipskiego terminu oznaczającego „cegłę”, które dzięki Arabom zawędrowało do Hiszpanii i dalej, z Kolumbem, do Ameryki. Oglądamy Catherine Deneuve w Zagadce nieśmiertelności, noszącą na szyi (w morderczych celach zresztą) anch, kojarząc go raczej z ezoterycznym krzyżem Atlantydów niż ze staroegipskim znakiem życia.

Jeździmy na wycieczki do Egiptu, z podziwem i niezrozumieniem patrząc na teksty na ścianach świątyń i grobowców. Jeżeli mamy szczęście i trafimy na dobrego przewodnika, jakiegoś młodego człowieka po archeologii, możemy liczyć na ich wytłumaczenie (a może nawet tłumaczenie). Jeżeli nie, jesteśmy skazani na miejscowych gafirów, informujących nas chętnie łamaną angielszczyzną „Mister, this cartouche Ramsis!”.

A przecież warto spróbować zrozumieć coś samemu. Nie tylko by powrócić do korzeni; zajrzenie w niezwykły świat hieroglifów może przynieść zdumiewające odkrycia dotyczące nie tylko przeszłości, lecz także pewnych prawd ponadczasowych. A przede wszystkim wiąże się z ogromną satysfakcją, kiedy uda się nam odczytać to, co niezrozumiałe, ukryte, tajemnicze. Kamienie zaczynają wtedy mówić, a mają naprawdę wiele do powiedzenia...

Hieroglify dla każdego? No, niezupełnie. Tylko dla tych, którym się chce. W dzisiejszych czasach lenistwa i powierzchowności wróciliśmy w jakiś sposób do sytuacji ze starożytnego Egiptu, gdzie znajomość trudnego do nauczenia i stosowania systemu hieroglificznego była elitarną umiejętnością, dostępną jednemu procentowi społeczeństwa. Ale nie bez powodu hieroglify nazywano „mową bogów”. Ci, którzy ją opanowali, dzięki swej mądrości byli jak bogowie.

Naśladuj swych ojców i swych dziadów,

a [osiągniesz] sukces dzięki wiedzy.

Spójrz, ich słowa trwają w księgach,

otwórz [je] i czytaj,

przez podążanie za [ich] mądrością

rzemieślnik staje się mistrzem.

(Nauki dla Merikara)

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki