Tytuł oryginału: Socialgrupp noll

Copyright © Christina Larsson, 2024

This edition: © Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S, Copenhagen 2024

Projekt graficzny okładki: Anna Slotorsz

Redakcja: Witold Kowalczyk

Korekta: Aneta Iwan

ISBN 978-87-0238-004-0

Konwersja i produkcja e-booka: www.monikaimarcin.com

Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń jest przypadkowe.

Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S

Klareboderne 3 | DK-1115 Copenhagen K

www.gyldendal.dk

www.wordaudio.se

Jak zwykle serdecznie dziękuję pani Annie Allardi, inspektor policji

PROLOG

Kiedy przekroczył próg domu, od razu wyczuł, że tu byli. Rozejrzał się po przedpokoju, jakby czegoś szukał, a potem cofnął się o kilka kroków, obejrzał zamek dźwigniowy i framugę drzwi, ale nie zauważył zarysowań ani śladów włamania, które zwróciłyby jego szczególną uwagę. Mimo to był na sto procent przekonany, że tu byli. Ich obecność zdradził słaby zapach naparstnicy purpurowej, nadal unoszący się w powietrzu. Wszedł do środka, ale nie zdjął ubrania ani zaśnieżonych butów, które zostawiały na podłodze kałuże i powoli topniejące błoto. Zazwyczaj zachowuje daleko posuniętą ostrożność i dokładnie sprawdza, co się wokół niego dzieje, ale tym razem zrobił wyjątek, uznawszy, że takie środki ostrożności są zbędne.

Przymknął oczy i głęboko oddychał, żeby zapanować nad paniką. Nie wiedział, co go czeka w środku. Dwa razy przełknął ślinę i wszedł do dużego pokoju. Na stoliku przy kanapie stała wykonana ze stali nierdzewnej i wypełniona do połowy wodą okrągła waza w kształcie nerki. Leżał w niej różowofioletowy bukiet kwiatów ułożonych w kształcie tarczy zegara z łodygami zanurzonymi w wodzie. Mężczyzna miał nadzieję, że o nim zapomnieli, że ten dzień już nie przyjdzie, bo od tamtych wydarzeń upłynęło wiele lat. Za wszystko odpokutował, a później także zapłacił. Na początku pieniędzmi, a potem na inne sposoby, żeby zadośćuczynić różnym ludziom, którzy nawet nie wiedzieli, że stali się beneficjentami jego dobrych uczynków. W jego środowisku uważano go za porządnego człowieka, ale nikt nawet nie podejrzewał, jaką cenę musiał za to płacić. Jedno wiedział na pewno: niczego nie żałował. Rozejrzał się po znajomym pokoju, w którym stały równie znajome meble: kanapa, stolik zaprojektowany przez Carla Malmstena i fotel typu Häggbom, przeznaczony dla osób o długich nogach i wysokich plecach. Takich jak on. „Ulubieniec, który wiernie towarzyszy swemu nabywcy do końca życia, sprawia mu prawdziwą radość, służy do odpoczynku i samodoskonalenia”. Właśnie takie hasło reklamowe znajdowało się w ogłoszeniu, kiedy przed laty kupiono ten fotel i resztę mebli. Postawił teczkę na podłodze i potarł dłońmi twarz. Po co w ogóle wraca myślami do jakiegoś starego fotela? I to w takiej chwili? Może jego mózg chce go odciąć od rzeczywistości?

Zebrał siły i wrócił do przedpokoju. Zdjął buty oraz kurtkę i powiesił ją na wieszaku, a szalik i rękawiczki położył na półce na czapki. Spojrzał przelotnie w lustro i stwierdził, że dziwnie się skulił, ma matowy wzrok i zwiotczałe ręce. Od razu poczuł się stary i niedołężny. Pomyślał, że to chyba koniec, że wszystko mu teraz odbiorą. A przecież nie musi tak być. Jeszcze nie. Zacisnął szczęki, wyprostował się i jeszcze raz spojrzał w lustro. Na myśl o tym, jaki ma wybór, zaśmiał się do siebie. Zabrzmiało to pusto, bo sam się pusto czuł, ale mimo wszystko… Miał do wyboru trzy możliwości, jak w popularnej grze: jedynkę, krzyżyk albo dwójkę. Jedynka oznaczała, że zlekceważy ostrzeżenie, co może się skończyć publicznym poniżeniem, po którym będzie traktowany jak parias i wyrzutek. Krzyżyk oznaczał działanie i stanowił jedyny sposób na to, żeby uchronić bliskie mu osoby od zła i skutków decyzji, która nie została jeszcze podjęta, jak również od decyzji, które podjął dawno temu.

Niczego nie żałuje. Ciekawe, czy gdyby ci, którym to wszystko uczynił, poznali prawdę, popatrzyliby na niego inaczej. Może by zrozumieli jego motywy? Tego się niestety nie dowie, bo to tajemnica i tajemnicą musi pozostać.

Jeśli wybierze dwójkę, wszystko się skończy i nigdy więcej nie będzie się musiał o nic martwić. Skończą się lata strachu i poczucia winy, ale jego życie też dobiegnie końca. Dwójka oznacza samozagładę, choć byłaby najprostszym i najlepszym wyborem, bo mógłby ochronić tych, dla których ratowania tyle kiedyś uczynił. Niestety to byłby też jego koniec.

W czasie tych rozważań dostał esemesa. Niechętnie go otworzył i przeczytał znajdujące się w nim polecenie. Głęboko westchnął i wydał płynący z głębi duszy żałosny dźwięk. Usiadł na podłodze, skulił się i tak mocno zacisnął powieki, że poczuł ból. Znowu każą mu wybrać kogoś, kto będzie musiał umrzeć. To się chyba nigdy nie skończy, a on nigdy nie będzie wolny.

Rozdział 1

Poniedziałek, 1 marca

Godzina 14.59

Do wyboru miała pięćdziesiąt pięć zaległych, nierozwiązanych spraw. Komisarz policji kryminalnej Ingrid Bergman jeszcze raz przejrzała spis starych dochodzeń w sprawie zabójstw, w których nie udało się ustalić podejrzanego ani powiązać nikogo z tymi zbrodniami. Chciała dokonać prawidłowego wyboru, bo wiedziała, że z chwilą, gdy to uczyni, na nic innego nie będzie miała czasu. Teoretycznie wszystkie nierozwiązane sprawy są tak samo ważne, ale to tylko teoria. Chciała się zająć czymś, co ją poruszy, wzbudzi ciekawość, będzie prawdziwym wyzwaniem. Na wstępne zapoznanie się z opisem spraw poświęciła prawie tydzień, ponieważ robiła to powoli i metodycznie. Skreślała jedną sprawę po drugiej, aż zostały trzy. Potem poszła do swojego bezpośredniego przełożonego, naczelnika wydziału, Alberta Tingströma, oznajmiła mu, że dokonała wyboru, i poinformowała, którymi sprawami zamierza się zająć. Mimo to wciąż nie była pewna, czy jej wybór był właściwy, i nawet się zastanawiała, czy o tym z kimś nie porozmawiać.

Myślami wróciła do rozmowy, którą odbyła z Tingströmem przed dwoma tygodniami. Sama do niego zadzwoniła i poprosiła o spotkanie. Chciała się wyrwać z domu i wrócić do pracy, bo czuła, że jest jej to potrzebne. Jej córka, Nora, skończyła właśnie pół roku. W czasie rozmowy z Tingströmem ustalili, jak będzie wyglądać jej tymczasowa praca. Bergman wiedziała z doświadczenia, że rozwiązywanie trudnych spraw nie polega na samej fizycznej obecności na komendzie, bo trzeba się też wykazać wysiłkiem intelektualnym. Tingström podzielił jej punkt widzenia. Zaoferował jej pracę na pół etatu i zaproponował, żeby się zajęła starymi sprawami, które od kilku miesięcy czekały w kolejce. Obiecał, że przydzieli jej do pomocy jednego lub dwóch śledczych i technika kryminalistycznego. Bergman nie wiedziała, z kim jej przyjdzie pracować, ale miała nadzieję, że będzie to ktoś z jej dawnej ekipy śledczej w Wydziale do spraw Zabójstw. Spojrzała na zegarek i głośno zaklęła. Czas tak szybko płynie. Powinna już iść do domu, bo jeśli się spóźni, Adam znowu będzie niezadowolony. Po drodze zrobi zakupy, bo o szóstej mają do niej wpaść z wizytą jej dwie najlepsze przyjaciółki, Ewa i Helene, które zaprosiła na kolację.

Niechętnie wyjęła z kieszeni marynarki telefon, zadzwoniła do archiwum policyjnego i zamówiła segregatory ze streszczeniem trzech nierozwiązanych spraw, które wybrała spośród pół setki innych. Włożyła kurtkę i ociągając się, wyszła z pokoju. Wolałaby tu zostać, żeby się zająć pracą, bo powrót do biura po sześciu miesiącach urlopu macierzyńskiego bardzo ją ucieszył. Lubi policyjny rytm, potrzebuje go dla lepszego samopoczucia. W budynku czuła się tak, jakby ściany komendy były zaimpregnowane adrenaliną. Wszyscy o czymś rozmawiali, biegali po korytarzach, rozmawiali przez telefon i jak zwykle narzekali na kiepską kawę z automatu. Czuła się tu bezpiecznie, jakby to był jej prawdziwy dom. Z dala od pieluch i nieprzespanych nocy.

Rozdział 2

Poniedziałek, 1 marca

Godzina 18.07

Głos dobiegający z głośników poinformował pasażerów, że pociąg dotrze wkrótce na Dworzec Główny w Göteborgu. Osoba, która wygłaszała tę formułkę, podziękowała im też za wspólną podróż i życzyła miłego dnia.

– Co za bezczelność! – mruknęła Margareta Bolinder, bo pociąg, którym jechała, miał prawie pięć godzin opóźnienia, a smród z przepełnionej toalety wyczuwalny był chyba we wszystkich przedziałach. W wagonie restauracyjnym zabrakło dań i napojów i został po prostu zamknięty. Nie można było kupić nawet kubka kawy. Konduktor poinformował pasażerów, że powodem opóźnienia były obfite opady śniegu, które doprowadziły do awarii zwrotnic i kłopotów z trakcją elektryczną, która pokryła się warstwą lodu. Bolinder uznała takie tłumaczenie za zwykłe wymówki. Przecież to nie nowina, że zimą w Szwecji pada śnieg i panuje mróz. Taka pogoda nikogo nie powinna dziwić. Może pracownicy kolei mogliby porozmawiać z kimś z jej pokolenia? W latach jej młodości rozmawiano ze starszymi ludźmi, żeby wykorzystać ich mądrość i doświadczenie, ale teraz nikt już tego nie robi. Wygląda na to, że w dzisiejszych czasach liczy się tylko bezmyślna młodzież, nowinki i trudna w stosowaniu technologia. Za jej czasów było inaczej, bo tym, którzy mieli choć trochę oleju w głowie, wszyscy okazywali szacunek. Ludzie, którzy są odpowiedzialni za kursowanie pociągów, powinni poczytać o dawnych czasach, kiedy dzięki pracy kolejarzy składy kursowały zgodnie z rozkładem jazdy. Tyle że wtedy za koleje odpowiedzialne było państwo.

Głośno prychnęła i tak energicznie potrząsnęła głową, że włosy jej się zatrzęsły, chociaż przed wyjazdem spryskała je sprejem, żeby się nie rozsypały. Teraz już wie, że nie powinna była jechać pociągiem. Lepiej było odbyć tę podróż samochodem, ale zrezygnowała z tego zamiaru, bo od pewnego czasu cierpi na „łagodne położeniowe zawroty głowy”, jak stwierdził pewien młody lekarz, który niedawno ją badał. Wolała więc nie ryzykować i zamiast pojechać z Örebro do Göteborga samochodem, wybrała pociąg.

Kiedy skład wjechał na dworzec, wysiadła z wagonu i postawiła walizkę na peronie, żeby zawiązać szalik i zapiąć płaszcz. Na twarzy czuła podmuchy ostrego, mroźnego powietrza. Ostatni raz była w Göteborgu w roku dziewięćdziesiątym trzecim. Zdumionym wzrokiem rozglądała się po dworcu, który od tamtego czasu bardzo się zmienił. Szukała wzrokiem tabliczek kierujących do wyjścia na plac Drottningtorget i do Brunnsparken. Wiedziała, że jest tam przystanek tramwajowy, z którego będzie mogła dojechać na miejsce. Jej uwagę przykuła grupka owiniętych w koce żebraków, którzy siedzieli przy słupach i przy ścianach. Przed nimi stały kartonowe kubki, do których ktoś co pewien czas wrzucał pieniądze. Niektórzy trzymali zdjęcia swoich dzieci i wymownie wskazywali je ręką. Bolinder zauważyła, że szukali z nią kontaktu wzrokowego, jakby chcieli ją zachęcić, żeby wrzuciła im do kubków parę koron. „Jeszcze czego!” – pomyślała, bo dla niej była to kwestia zasad. Nie poświęcając im więcej uwagi, poszła dalej ze wzrokiem wpatrzonym przed siebie. Wszędzie stały grupki ciemnoskórych mężczyzn, którzy przestępowali z nogi na nogę, próbując się ogrzać. Palili papierosy i zajęci byli swoimi telefonami. „Imigranci. Czarnuchy. Obrzydliwe!” Postanowiła udawać, że ich nie widzi. „Wracajcie do swoich krajów” – powiedziała w myślach. „Przestańcie na nas pasożytować”. Czytała o nich w gazetach i oglądała programy w telewizji. W Malmö przejęli niektóre dzielnice i okupują parki obłożeni całym swoim dobytkiem. Przyjechali do Szwecji, żeby żyć za darmo z tego, na co ona i inni obywatele tego kraju przez całe życie ciężko pracowali. Wielu z nich twierdzi, że są jeszcze dziećmi, chociaż mają męski zarost. Ćpają, żyją z kradzieży i się prostytuują. Kradną na potęgę i pewnie się śmieją z głupich, naiwnych Szwedów. Rozglądała się po dworcu i nie mogła się nadziwić, że jest tu tak samo jak w Malmö.

Szybkim krokiem ruszyła do wejścia. Dopiero w środku poczuje się bezpiecznie, bo przecież takim jak oni chyba nie wolno tam przebywać. Drzwi otworzyły się automatycznie i z ulgą weszła do rozświetlonego gmachu hali. Przeszła kilkanaście kroków i stanęła, żeby się rozejrzeć. Podziwiała piękne, wysoko sklepione, szklane dachy, kute żyrandole i zachowaną z dawnych czasów dębową okładzinę. Stary, okazały dworzec z połowy dziewiętnastego wieku był najlepszym przykładem na to, jak się wtedy budowało z myślą o ludziach, którym takie miejsce miało służyć przez wiele lat. Liczyła się jakość. Zatrzymała wzrok na szkaradnych schowkach z szarej blachy, które stały wzdłuż ściany i swym wyglądem psuły całe wrażenie. Że też nikomu nie przyszło na myśl, żeby je jakoś zakryć albo postawić inne, które się lepiej wtopią w otoczenie. Nagle ujrzała mężczyznę w swoim wieku, który próbował otworzyć jeden ze schowków. W jednej dłoni trzymał kartkę, drugą próbował wpisać kod i szarpał za uchwyt. Z jego nerwowych ruchów przebijała frustracja, bo drzwiczki nie chciały się otworzyć, więc spróbował jeszcze raz. Bolinder nie spuszczała go z oczu, bo jego ruchy, a zwłaszcza wymachy rąk, wydały jej się znajome. Twarzy nie widziała, bo mężczyzna stał plecami do niej. W końcu otworzył schowek i włożył do niego termobox.

Bolinder nie wiedziała, do czego takie termoboxy służą, ale mężczyznę rozpoznała od razu. Instynktownie się odwróciła, wbiła wzrok w podłogę i wyszła z hali tym samym wejściem, przez które się tu dostała. Rozbolało ją serce, zaschło jej w ustach, z trudem oddychała. Nagle ktoś ją chwycił i poczuła, że obszukują ją czyjeś ręce. Próbowała się wyrwać, ale czarnuchy były wszędzie. Bił od nich zapach papierosów i słodkawy smród potu. Zrobiło jej się niedobrze, zawartość żołądka podeszła jej pod gardło. Chciała wezwać pomocy, ale nie mogła wydobyć głosu. Poczuła falę ciepła i chwilę później upadła bezwładnie na ziemię, a przed oczami zrobiło jej się ciemno.

Rozdział 3

Poniedziałek, 1 marca

Godzina 18.30

Adam się pochylił i zabrał Norę z kolan Ingrid. Dziewczynka skończyła przed chwilą pić pokarm z butelki.

– Położę ją do łóżeczka, żebyśmy mogli zjeść w spokoju – powiedział i wyszedł z małą na rękach. Bergman, Ewa i Helene zostały same.

– Wygląda na to, że się wdrożył – zauważyła z wymownym uśmiechem Helene. – Czy on jest zadowolony, że przebywa na urlopie tacierzyńskim?

– Bardziej niż ja – odpowiedziała Bergman, nakrywając do stołu. – W przeciwieństwie do mnie jest uosobieniem cierpliwości. Wiem, że to może zabrzmieć głupio, ale kiedy idzie do pracy, a ja zostaję z Norą, po całych dniach się nudzę. Nie mogę sobie znaleźć miejsca i nie wiem, co z sobą począć.

– W wolnych chwilach mogłabyś coś upiec, zabrać się do robienia przetworów owocowych, uszyć nowe firanki albo wyhaftować poszwy na poduszki – zasugerowała Ewa i spojrzała niewinnym wzrokiem na Helene, która od razu podchwyciła ten wątek.

– Mogłabyś też kupić kilka roślin doniczkowych, żeby je później pielęgnować – stwierdziła z uśmiechem. – Kaktusy nie wymagają wiele pracy.

– Tak myślicie? – upewniła się Bergman. – A może powinnam się zapisać na kurs „Jak być grzecznym i sympatycznym gościem, żeby nie zostać wyrzuconym przez gospodynię na ulicę?”.

– Tego nie musisz robić – odparła z uśmiechem Helen. – Uważam, że powinnaś się trzymać tradycyjnych zajęć domowych dla kobiet, które są na urlopie macierzyńskim. Jeśli Nora już w tak młodym wieku nauczy się wyrzucać gości na ulicę, źle to może na nią wpłynąć. Mogłaby wpaść na pomysł, żeby w dorosłym wieku wstąpić do policji albo wybrać jakiś inny typowo kobiecy zawód. Jak myślicie?

Bergman pokręciła z uśmiechem głową. Co ona by zrobiła bez takich przyjaciółek jak Ewa i Helene? Zawsze może na nie liczyć, na dobre i na złe. Grają z nią w golfa, wysłuchują tego, co im opowiada o swoich sprawach, spotykają się z nią i zawsze są w dobrym humorze, chociaż ona nie zawsze jest dla nich taka, jaka powinna być, ponieważ nadal zbyt dużo czasu poświęca na pracę, która jest dla niej ważniejsza niż wszystko inne. Na szczęście małżeństwo z Adamem i przyjście na świat Nory niczego w jej relacjach z przyjaciółkami nie zmieniły. Przeciwnie: stały się sobie jeszcze bardziej bliskie.

– Żarty na bok – powiedziała Helene. – Masz już za sobą cały tydzień pracy. Jak było?

Bergman wzruszyła ramionami i otworzyła butelkę wina.

– Całkiem dobrze. Pomysł jest taki, żebym się zajęła dawnymi sprawami, które nadal pozostają nierozwiązane. Jest ich całkiem sporo. Technika posunęła się do przodu, mamy do dyspozycji coraz więcej nowoczesnych rozwiązań. Najpierw trzeba przeprowadzić dokładną analizę śladów, bo wówczas nie zawsze było to możliwe. To trochę tak jak w serialu Kryminalne zagadki Las Vegas. A co u ciebie, Helene? Nadal masz tyle pracy?

Helene posmutniała na twarzy.

– Nie wiem, w co ręce włożyć. Trafia do nas coraz więcej dzieci o nieustalonej tożsamości. Proszą nas o ubrania, jedzenie, pomoc medyczną i inne rzeczy. Sytuacja staje się alarmująca, bo stale ich przybywa, a nas ciągle jest za mało. Każdego dnia mamy do czynienia z bezdomnymi, bezrobotnymi, psychicznie chorymi, samotnymi matkami i innymi osobami, które z różnych powodów są w potrzebie i mają prawo liczyć na pomoc ze strony społeczeństwa. Niestety nasze państwo zawodzi, a politycy przeznaczają na taką pomoc za mało środków. Opieka społeczna jest tak niewydolna, że coraz więcej osób trafia do nas.

– Całe szczęście, że im pomagacie – powiedziała Ewa, klepiąc Helene po ramieniu. – A jak ty się w tym odnajdujesz? Nie widzę zbyt dużego entuzjazmu.

– Jakoś to wytrzymuję, bo po pracy mogę zostawić te wszystkie problemy za sobą i wrócić do domu. Mieszkam sama i nie muszę się z nikim tłoczyć. Wystarczy zamknąć drzwi na klucz. Kiedy jestem głodna, zamawiam jedzenie do domu, a kiedy choruję, idę do lekarza. Wykonuję pracę, która sprawia mi radość, mam grono przyjaciół i nieźle zarabiam. Kiedy czuję, że takie życie mnie nudzi, rezerwuję hotel i jadę na kilka tygodni za granicę, gdzie jestem traktowana jak ważny gość.

– Nie poznaję cię – stwierdziła Bergman. Usiadła przy stole i nalała wina do kieliszków. – Nigdy nie byłaś taka cyniczna. Na pewno wszystko u ciebie w porządku?

– Szczerze mówiąc, nie wiem, czy nadal potrafię pogodzić się z tym, z czym mam do czynienia na co dzień. Jeśli jednak któregoś dnia uznam, że nie jestem w stanie dłużej pomagać ludziom, wspierać ich ani walczyć o tych, którzy są w najgorszej sytuacji, ktoś będzie musiał mnie zastąpić i harować tak ciężko jak ja.

– Może pora zmienić pracę? – spytała Ewa.

– Nie sądzę… Zostawmy jednak w spokoju moją skromną osobę i porozmawiajmy o czymś przyjemniejszym.

– Przyjemniejszym od czego? – spytał Adam, wchodząc do kuchni. – Może o uroczystości nadania imienia naszej córeczce?

Podszedł do piecyka i wyjął z niego garnek z lasagne. Po kuchni rozszedł się zapach czosnku i chili, który sprawił, że trzy przyjaciółki całą swoją uwagę skupiły na naczyniu, które Adam postawił na stole. Ze stojącej w zlewozmywaku miski z sałatką zdjął folię spożywczą, wyjął z lodówki dressing, przemieszał go i polał nim sałatkę. Postawił ją na stole i usiadł obok Bergman.

– Wspaniały zapach! – oceniła Ewa. Pociągnęła głośno nosem i uśmiechnęła się teatralnie do Adama. – Nie zdajesz sobie sprawy, jak ciężko nam było z Ingrid, zanim cię poznała. Jedzenie, które nam serwowała, było tragiczne. Kiedy nas zapraszała na obiad albo na kolację, ryzykowałyśmy życiem. Bałyśmy się, że może się to skończyć zatruciem pokarmowym.

Bergman uniosła wzrok.

– No proszę. Jakoś nie zauważyłam, żebyście kiedykolwiek cudem uniknęły śmierci. Pewnie dlatego, że w dziewięćdziesięciu dziewięciu przypadkach na sto jedzenie pochodziło z cateringu.

– Jeden przypadek na sto to i tak o jeden za dużo – odparła Ewa, stukając Helene łokciem w bok. – Mam rację?

– Jasne. Za każdym razem w jednej ręce trzymałam widelec, a w drugiej telefon z palcem na numerze alarmowym.

– W takim razie bardzo się cieszę, że jestem dla Ingrid tak nieodzowny – zaśmiał się Adam, a trzy przyjaciółki mu zawtórowały. – Życzę smacznego. A teraz, zanim zmienicie temat, porozmawiajmy o naszej uroczystości. Wypijmy za to.

Cała czwórka uniosła kieliszki, patrząc sobie zgodnie ze zwyczajem w oczy.

– Za Norę i jej rodziców – powiedziała Helene.

– Za Norę i jej rodziców chrzestnych – odparła Bergman.

– Zapomniałem ci o czymś powiedzieć – rzucił Adam, gdy odstawili kieliszki na stół. – Wczoraj dzwoniła do mnie twoja mama. Nie wiedziałem, że chcesz ją zaprosić na uroczystość. Nic nie mówiłaś, że zmieniłaś plany.

Bergman odłożyła sztućce i spojrzała na niego zdziwionym wzrokiem.

– O czym ty mówisz? – spytała.

– Że twoja mama przyjęła zaproszenie. Podobno próbowała się do ciebie dodzwonić, żeby potwierdzić przyjazd, ale nie odbierałaś, więc skontaktowała się w tej sprawie ze mną.

– Akurat ty wiesz najlepiej, jak ona potrafi manipulować ludźmi. Co jej powiedziałeś?

– Że jest mile widziana. Myślałem, że zmieniłaś zdanie i ją zaprosiłaś.

– Skąd ci to przyszło do głowy? Przecież wiesz, jak mnie potraktowała.

Adam spojrzał na Ingrid, ale ona wytrzymała jego wzrok. Odwrócił się więc do Ewy i Helene i stwierdził zrezygnowany:

– Wybaczcie.

Zabrał swój talerz, sztućce i kieliszek, poszedł do salonu, usiadł na kanapie i włączył telewizor.

Bergman trzasnęła pięścią w stół. Zrobiła to z taką siłą, że wino w kieliszkach rozlało się na blat.

– Moja matka jest cholernie sprytna. Dobrze wie, co zrobić, żeby wszyscy tańczyli, jak im zagra. Jest specjalistką od skłócania ludzi, którzy potem zwracają się przeciwko sobie, podczas gdy ona wychodzi z takich sytuacji w roli niewinnej ofiary.

– Ale to nie była wina Adama – zauważyła Helen. – Idź do niego.

Bergman skinęła głową i zamrugała oczami, żeby powstrzymać łzy. Przesunęła dłonią po czole i po chwili namysłu doszła do wniosku, że to sprawka Andersa albo Petera. Któryś z jej braci się wygadał, że w niedzielę ma się odbyć świecka ceremonia nadania Norze imienia. Bergman wiedziała, że nie powinna być na nich zła, a tym bardziej nie powinna mieć pretensji do Adama. Po prostu straciła nad sobą panowanie. Wiadomość o niespodziewanej wizycie matki wyprowadziła ją z równowagi. Była zdegustowana jej podłą sztuczką.

– Wybaczcie – powiedziała, wstając od stołu. – Porozmawiamy o naszej ceremonii kiedy indziej. Obiecuję, że do was zadzwonię.

Rozdział 4

Wtorek, 2 marca

Godzina 08.01

– Wczoraj wieczorem na Dworcu Głównym w Göteborgu doszło do napadu rabunkowego, którego ofiarą padła starsza kobieta – powiedział inspektor policji kryminalnej Viking Johansson, rozpoczynając odprawę. W sali zebrali się też dwaj pozostali członkowie jego ekipy śledczej, a mianowicie Nina Hamilton i Thomas Alfredsson, funkcjonariusz z Wydziału do spraw Zabójstw. Oboje zaparzyli sobie przed spotkaniem kawę, a kubki stały teraz przed nimi. – Jeden ze strażników kolejowych wezwał karetkę. Policja została poinformowana o zdarzeniu dopiero dzisiaj rano. Zadzwonił do nas ktoś ze szpitala Sahlgrenska, kiedy kobieta odzyskała przytomność. Zorientowała się, że straciła zegarek, portfel, złoty naszyjnik i telefon komórkowy, który miała w torebce. Obrażenia ciała i uraz głowy, których doznała, świadczą, że napad miał motyw typowo rabunkowy. Całe zdarzenie mogły zarejestrować kamery monitoringu.

Johansson zrobił pauzę, żeby jego słowa właściwie wybrzmiały.

– Przecież to nie jest sprawa dla naszego wydziału – zauważyła Hamilton.

– Nie, ale trafiła do nas na polecenie regionalnego komendanta policji. Od tej pory nasz wydział ma się zajmować wszystkimi przestępstwami powiązanymi z imigrantami i przestępczością zorganizowaną.

Johansson znowu zrobił pauzę, wręczył każdemu po cienkiej teczce, wyjął kartkę i przeczytał na głos jej treść:

– Ofiarą napadu jest siedemdziesięciotrzyletnia Margareta Bolinder z Örebro. Rozwiązanie tej sprawy nie powinno nam zabrać dużo czasu. Poprosimy o pomoc nasz dział techniczny.

– Co to są „przestępstwa powiązane z imigrantami”?

– Kobieta twierdzi, że napadła ją banda młodych ludzi obcego pochodzenia. Wybieram się do szpitala, żeby ją przesłuchać.

– W takim razie ja i Nina przejrzymy nagrania z kamer monitoringu i porozmawiamy ze strażnikiem dworcowym. Czy są jacyś świadkowie tego zdarzenia?

– Z tego, co wiem, nikt się z nami nie skontaktował, ale mam nadzieję, że ktoś to w końcu zrobi. Spytajcie centrali, czy ktoś nie dzwonił w tej sprawie. Porozmawiajcie z personelem restauracji, kawiarń i sklepów na dworcu, może coś widzieli. Jakieś propozycje?

Alfredsson i Hamilton popatrzyli na siebie i pokręcili głowami.

– W takim razie widzimy się o trzeciej – zakończył Johansson i spojrzał na zegarek. – W razie czego dzwońcie.

Rozdział 5

Wtorek, 2 marca

Godzina 08.30

Bergman z trudem stłumiła ziewnięcie. Przyszła do archiwum, żeby odebrać segregatory, które zamówiła na dzisiaj poprzedniego dnia przed wyjściem z biura. W nocy niewiele spała. Adam znowu był w złym humorze. Ostatnio coraz częściej mu się to zdarza. Narzeka i marudzi. Od dwóch albo trzech tygodni nie uprawiali ze sobą seksu. Ciągle się zastanawia, po co odebrał telefon od jej matki. Przecież wiedział, że nie chce jej tu widzieć, że za nic w świecie nie zaprosiłaby jej na rodzinną uroczystość. Nadal była zła na Adama z powodu tego, co zrobił poprzedniego dnia. Adam jest zdania, że powinna dać matce szansę, bo Nora ma prawo mieć przynajmniej jedną babcię, a jego matka już nie żyje. Ale ona ma inne zdanie. Jej matka już kilka razy otrzymała takie szanse, ale wykorzystywała je tylko po to, żeby zrobić z siebie ofiarę i męczennicę. Dosyć tego!

– Proszę bardzo – powiedział pracownik archiwum, kładąc na wysokiej ladzie trzy grube segregatory. Potem wrócił do komputera i ze skupioną miną wystukał coś na klawiaturze. Po kilku sekundach włączyła się drukarka, która zaczęła z siebie wypluwać pojedyncze kartki. Kiedy skończyła, mężczyzna je zebrał, podał Bergman, podsunął jej jakiś dokument, podał długopis i powiedział:

– Proszę pokwitować odbiór.

Bergman podpisała i poszła do swojego nowego pokoju służbowego w Wydziale do spraw Zabójstw. W połowie drogi się rozmyśliła i postanowiła zajść do działu technicznego, żeby zasięgnąć opinii Bertila Nilssona. Drzwi jego pokoju były otwarte. Mężczyzna siedział przy biurku, rozmawiał przez telefon i energicznie gestykulował. Na widok policjantki skinął jej głową i wskazał krzesło.

Bergman uśmiechnęła się w myślach, bo Nilsson jak zwykle przeciągnął dłonią dwa razy po głowie, jakby chciał się upewnić, czy resztki jego włosów znajdują się na swoim miejscu. Wciąż nie mogła zrozumieć, czemu ich po prostu nie obetnie. Fakt, że tak troskliwie o nie dbał, o wiele bardziej przykuwał uwagę osób postronnych, niż gdyby je skrócił albo nawet ogolił całą głowę, tak jak to robi większość mężczyzn, kiedy ich łysina się powiększa. Wiedziała jednak, że Nilsson nigdy tego nie zrobi, bo nosił taką fryzurę od dnia, w którym go pierwszy raz zobaczyła. Po prostu nie należy do tych, którzy się na takie zmiany decydują. Ostrożnie ułożyła segregatory na biurku. Nilsson popatrzył na nie, w kilku krótkich zdaniach zakończył rozmowę, z trzaskiem odłożył telefon na biurko i mruknął coś o niekompetentnych idiotach zatrudnionych w policji. Nilsson znany był ze swoich zmiennych humorów, ale uchodził za najlepszego forensyka, jak od pewnego czasu oficjalnie nazywano techników kryminalistycznych. Bergman współpracowała z nim od lat i nieźle się dogadywali, co trochę ją dziwiło. Czasem mawiała z rozbawieniem, że w ich wzajemnych relacjach utrzymuje się coś takiego jak „równowaga terroru”.

Nilsson głęboko westchnął, założył dłonie za kolana i pokręcił głową.

– Widzę, że przyszłaś z wizytą. To miłe z twojej strony. Witam, witam. Dzięki twojej obecności poziom IQ na komendzie wzrósł o pięćdziesiąt procent. Dawno cię nie widziałem. Słyszałem, że masz się zająć starymi sprawami.

– Zgadza się – odparła Bergman i poklepała leżące na biurku segregatory. – Wybrałam trzy najciekawsze i uzgodniłam z Tingströmem, że się nimi zajmę po kolei. Przyszłam tu, żeby cię spytać, czy zapamiętałeś jakieś szczegóły związane z tymi dochodzeniami i od którego z nich byś zaczął.

Nilsson skinął głową i pochylił się nad biurkiem.

– Przypomnij mi, co to za sprawy – odparł.

Bergman zreferowała mu każdą z nich. Nilsson roześmiał się głośno i pokręcił głową.

– Bardziej niż same zabójstwa interesuje cię to, kto prowadził dochodzenia, którzy śledczy i technicy byli w nie zaangażowani, prawda?

Bergman nie mogła się powstrzymać od uśmiechu. Nilsson zdążył ją dobrze poznać przez te wszystkie lata, więc tylko skinęła głową na potwierdzenie, że jego przypuszczenia są słuszne.

Nilsson przebiegł wzrokiem po naklejkach na segregatorach i jeden z nich podniósł z biurka.

– Wybrałbym tę sprawę – stwierdził. – Bez dwóch zdań.

Bergman poczuła ulgę, ponieważ Nilsson dokonał tego samego wyboru co ona. Tę samą deklarację złożyła też naczelnikowi Tingströmowi.

– Kompletuję ekipę śledczą. Chciałbyś się do nas przyłączyć?

Nilsson spojrzał na stosy papierów, teczek i segregatorów, które leżały na jego biurku, na regale i na półkach i spytał:

– Nie zauważyłaś, ile mam na głowie?

– Nie – odparła policjantka i szeroko się uśmiechnęła. – Urządziłam się w salce konferencyjnej na drugim piętrze. Od tej pory będzie pełniła funkcję mojego pokoju służbowego. Zapraszam cię na pierwszą odprawę, zaczynamy jutro rano o wpół do dziewiątej. Poinformuję Tingströma o twojej zgodzie.

Rozdział 6

Wtorek, 2 marca

Godzina 09.15

– Jak myślisz, czy to w ogóle ma sens, żeby odgradzać ten teren i wzywać techników? – spytała Hamilton, patrząc niepewnym wzrokiem na Alfredssona.

Oboje stali przed oszklonymi drzwiami prowadzącymi z peronów do hali dworca kolejowego. Mijali ich ludzie, którzy wchodzili do hali lub z niej wychodzili. Alfredsson rozejrzał się po asfaltowej nawierzchni i pokręcił głową.

– Nie, bo wszystko i tak już zostało zanieczyszczone. To by nie miało sensu.

Strażnik kolejowy, mężczyzna po sześćdziesiątce, wskazał im miejsce, w którym po napadzie leżała Bolinder. To on wezwał karetkę. Na ziemi nadal widoczna była ciemna plama.

– Ta kobieta została ranna, miała zakrwawiony tył głowy – powiedział. – Chciałem jej podłożyć marynarkę mojego służbowego munduru, ale było za dużo krwi. Nie wiedziałem, jak się zachować, więc zostawiłem to tak, jak było. Po kilku minutach przyjechała karetka i zajęli się nią ratownicy.

– Widział pan, jak ta kobieta upadła? – spytała Hamilton.

– Nie, ale kiedy usłyszałem krzyki, od razu się odwróciłem i dopiero wtedy ją zobaczyłem, jak leży na ziemi. Myślę, że weszła do hali tuż za mną.

– Czy była otoczona przez jakichś ludzi? – spytał Alfredsson.

– Co pan ma na myśli? Na dworcu zawsze jest pełno podróżnych.

– Przepraszam, ale czy państwo rozmawiają o tej kobiecie, którą wczoraj zabrała karetka? – spytała nagle dziewczyna ubrana w koszulkę polo z logo Espresso House.

– Tak – odparła Hamilton i odwróciła się w jej stronę. – Widziała pani to zdarzenie?

Dziewczyna skinęła głową i zerknęła przez ramię. Hamilton spojrzała w tamtym kierunku, ale nic konkretnego nie zauważyła.

– Czy moglibyśmy porozmawiać o tym gdzie indziej? – spytała dziewczyna. Policjantka domyśliła się po jej przestraszonym wzroku i niespokojnych ruchach, że dziewczyna się czegoś boi. – Wolałabym, żeby nikt mnie z wami nie widział.

Kilka minut później cała trójka siedziała w pomieszczeniu służbowym dla personelu. Dziewczyna obgryzała paznokcie, jakby walczyła z myślami i nie wiedziała, od czego zacząć.

– Pracuje pani w Espresso House, prawda? – zaczęła Hamilton.

– Tak.

– Jak się pani nazywa i od jak dawna jest pani tam zatrudniona?

– Nazywam się Ellen Lundgren i mam dwadzieścia jeden lat. W firmie pracuję od dwóch lat, w różnych lokalizacjach. Przed Bożym Narodzeniem podjęłam pracę w kawiarni na dworcu. – Dziewczyna zrobiła krótką pauzę, skrzyżowała ręce na piersi i kontynuowała. – Widziałam ich. Zauważyłam, jak tę kobietę obserwowali. Robili to od samego początku, od kiedy wysiadła z pociągu. Porozumieli się wzrokiem, a potem podeszli do niej od tyłu i ją otoczyli. Widziałam to, ale nie zdążyli jej nic zrobić, bo wyszła przez drzwi. Poza halą rzadko kogoś atakują.

Hamilton chciała zadać dziewczynie kolejne pytania, ale doszła do wniosku, że lepiej będzie poczekać. Dziewczyna westchnęła i kontynuowała:

– Nagle ta kobieta wróciła. Szła szybkim krokiem ze wzrokiem wbitym w ziemię i weszła prosto między nich. Potrzebowali kilku chwil, żeby ją zaatakować i okraść, trwało to nie więcej niż dziesięć sekund. Kobieta upadła na ziemię, a oni się rozproszyli w różnych kierunkach. Dzisiaj już ich tu nie widziałam. Pewnie chcą odczekać, aż sprawa przycichnie.

– Proszę nam opowiedzieć coś więcej o tych chłopakach – poprosiła Hamilton, bo zauważyła, że nie może liczyć na spontaniczne zeznanie.

– Zwykle jest ich siedmiu albo ośmiu, czasem więcej. Działają na terenie rozciągającym się między Nordstan a dworcem. Nie wiem, ile tych gangów jest, ale myślę, że kilka. Spotkanie z nimi nie wróży nic dobrego. Rozbierają człowieka wzrokiem, ale robią to z uśmiechem na twarzy. Dobrze wiedzą, że ktoś taki się przestraszy i będzie chciał stąd szybko wyjść. Kiedy pracuję na wieczorną zmianę, zawsze przychodzi po mnie mój chłopak albo mama, bo sama boję się wracać.

– Może ich pani opisać? Kolor włosów, ubranie, wiek, wzrost?

– Nie rozumiecie, o kim mówię? To chłopaki z imigranckich rodzin, wszyscy wyglądają podobnie. Są szczupli, mają ciemne włosy i ciemną karnację, ubrani są w jeansy i tenisówki, noszą czapki z daszkiem, na głowy mają naciągnięte kaptury albo kominiarki. Pokręćcie się trochę po dworcu kolejowym, po peronach, po dworcu autobusowym i placu Drottningtorget albo idźcie do Nordstan. Sami zobaczycie, że jest ich tam pełno.

– Rozpozna pani tych, którzy wczoraj napadli tę kobietę, gdyby ich pani znowu zobaczyła?

– Nie wiem… chyba tak.

Hamilton zapisała dane dziewczyny i dała jej swoją wizytówkę.

– To na wypadek, gdyby pani sobie coś przypomniała albo gdyby się tu znowu zjawili – wyjaśniła.

Półtorej godziny później Hamilton i Alfredsson zakończyli przesłuchiwanie personelu restauracji, sklepów i kawiarń w hali dworca.

– Mam nadzieję, że kamery nagrały ten napad – stwierdziła Hamilton.

– Ja też – odparł Alfredsson. – Proponuję się skontaktować z naszymi kolegami z komendy w centrum miasta, którzy mają na oku gangi młodocianych. Ciekaw jestem, czego się od nich dowiemy.

Rozdział 7

Wtorek, 2 marca

Godzina 12.51

Bergman cofnęła się o dwa kroki i popatrzyła na białą tablicę, na której przed chwilą powiesiła powiększone zdjęcie Anniki Williams, ofiary zbrodni popełnionej w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym trzecim roku. Zabójcy nie udało się ustalić, chociaż w czasie śledztwa zgromadzono aż siedemnaście segregatorów akt. Bergman wzięła do ręki skoroszyt z notatkami, które sporządziła przed południem, i segregator, którego zawartość kazała skopiować w czterech egzemplarzach, a następnie położyła je przy krótkim boku stołu konferencyjnego. Za kilka minut ma spotkanie z Tingströmem. Spojrzała na zegarek i doszła do wniosku, że zdąży sobie zaparzyć kawy i pójść do toalety. Kiedy wróciła do pokoju, zastała w nim naczelnika w towarzystwie nieznanego mężczyzny na wózku inwalidzkim. Był po sześćdziesiątce, miał krótkie, przyprószone siwizną włosy. Obaj siedzieli blisko siebie i rozmawiali przytłumionymi głosami. Bergman chrząknęła, żeby zasygnalizować swoją obecność. Obaj mężczyźni spojrzeli w jej stronę.

– Cześć – powiedział Tingström. – To jest Gordon Stare, który będzie z nami współpracował przy twoim śledztwie.

Bergman weszła do pokoju i wyciągnęła rękę na powitanie.

– Witam – powiedziała, a Stare uścisnął jej dłoń z tak dużą siłą, że policjantka poczuła, jak przeszywa ją promieniujący ból sięgający od obojczyka aż do dłoni. Miała ochotę krzyczeć z bólu, ale zdołała zachować kamienną twarz. Pomyślała, że jej nowy kolega ma nie po kolei w głowie.

– Gordon wejdzie w skład twojej ekipy śledczej – oznajmił Tingström. – Zacznie od dzisiaj.

Bergman popatrzyła na naczelnika, a potem na Gordona, który tak jak ona zachowywał kamienną twarz i nie okazywał żadnych uczuć.

– Myślałam, że sama będę mogła dobrać członków ekipy – odparła, akcentując słowo „sama”.

– Gordon przyjechał do nas z Hagi, przez siedemnaście lat pracował w Europolu. Jest doświadczonym profilerem i psychologiem z wykształcenia.

– Nie mam powodów w to wątpić, ale miałam na myśli coś innego – odparła Bergman, krzyżując ręce na piersi.

Naczelnik obrzucił ją ostrzegawczym spojrzeniem i nieznacznie pokręcił głową.

– Czy moglibyśmy porozmawiać na osobności? – spytała Bergman, a gdy Tingström skinął głową, wyszli na korytarz i zamknęli za sobą drzwi.

– Mam w nosie, gdzie ten Stare pracował… w Europolu, CIA, MI6 czy w Mosadzie – stwierdziła policjantka. – Chcę mieć w ekipie ludzi, którzy nie będą działać na własną rękę i bez porozumienia ze mną. Czy ty naprawdę uważasz, że ktoś taki jak on nie będzie chciał prowadzić śledztwa własnymi metodami? Choćby po to, żeby nam wszystkim pokazać, jaki to on jest świetny? Potem wykorzysta ten fakt do zrobienia kolejnego kroku w karierze. Możesz mnie oskarżyć, że jestem stronnicza i uprzedzona, ale dobrze wiem, jak tacy jak on funkcjonują.

– Polecenie przyszło z góry i nie podlega dyskusji. Pamiętasz zamach na lotnisku Schiphol w Amsterdamie, który w ubiegłym roku przeprowadziło Państwo Islamskie? Zginęło w nim sześćdziesiąt siedem osób, a prawie czterysta zostało rannych. Gordon jeździ na wózku na skutek obrażeń, których wtedy doznał. Niedawno postanowił wrócić do Göteborga i w okresie rekonwalescencji będzie z nami współpracował na pół etatu. Postrzegaj to jako szansę na coś pozytywnego. Powiedziałem mu, że jesteś dokładna i kompetentna, resztę na pewno wygooglował. Na to, co przeczytał o tobie w internecie, nie mam wpływu.

– Niech ci będzie, ale jestem zaskoczona – odparła Bergman i uniosła ręce w obronnym geście. Już dawno temu się przekonała, że w takich sporach nie wygra, i nawet ona wiedziała, kiedy ustąpić. Stwierdzenie „polecenie przyszło z góry” mogło oznaczać cokolwiek. Zresztą… czy współpraca z takim profilerem może być czymś złym? To tylko kilka miesięcy, może nawet krócej. – Rozmawiałam z Bertilem, który zgodził się współpracować przy tej sprawie. Chcę go mieć w swojej ekipie.

Tingström zrobił taką minę, jakby się zawahał, a ponieważ wiedział, że Bergman nie odstąpi od tego warunku, skinął głową na znak, że się zgadza.

– Przydziel mi przynajmniej jednego śledczego – dodała. – Obiecałeś mi to. Najlepiej kogoś z trójki: Nina, Viking albo Thomas.

– Spróbuję to załatwić, ale na początku musisz sobie radzić z Gordonem i Nilssonem.

– Zgoda – odparła Bergman, chociaż wcale jej się to nie spodobało. – Wracajmy na salę, opowiem więcej o tej sprawie.

Położyła dłoń na klamce, ale na chwilę się zawahała. Spojrzała na Tingströma i dodała:

– Próbował zmiażdżyć mi rękę, widziałeś?

– Będzie z was znakomita ekipa – odparł naczelnik, unosząc kciuk.

„Nieźle się zaczyna” – pomyślała policjantka.

– Zaparzę wam kawę – powiedziała. – Wy przez ten czas zapoznajcie się z zawartością segregatorów, które przygotowałam z myślą o was. Leżą na stole.

I nie czekając na odpowiedź, ruszyła korytarzem do pokoju socjalnego, w którym stał ekspres. Uczyniła to nie dlatego, że nagle zapragnęła usługiwać obu panom, tylko po to, żeby zyskać na czasie i stłumić złość, która ją naszła po rozmowie z naczelnikiem. Gordon Stare… Jak można się tak nazywać?

Pięć minut później wróciła z kawą do salki konferencyjnej. Ani Tingström, ani Gordon nie pokazali po sobie, że to, co się przed chwilą wydarzyło, w jakiś sposób ich dotknęło. Bergman napiła się kawy, otworzyła skoroszyt z notatkami i wskazała wiszące na tablicy zdjęcie.

– To jest ofiara zbrodni, Annika Williams – zaczęła. – Jej zaginięcie zgłoszono jedenastego lutego dziewięćdziesiątego trzeciego roku. Trzy miesiące później w ziemiance leśnej, dwadzieścia kilometrów na południe od miejscowości Floda, znaleziono jej głowę. Reszty ciała wciąż nie udało się zlokalizować. Śledztwo prowadził Egon Arnell. Nie znam go, bo zanim podjęłam pracę w policji, Arnell przeszedł na emeryturę, ale na pewno zna go Nilsson, który tu wtedy pracował. Nilsson to nasz forensyk – wyjaśniła, patrząc na Gordona. – On też wejdzie w skład naszej ekipy śledczej, bo zawsze istnieje coś, czego nie ma w materiale śledczym. Będziemy też potrzebować kogoś, kto nam wyjaśni, jakie przyjęto założenia i jakim tropem poszło śledztwo.

Stare spojrzał spod przymkniętych powiek na policjantkę i spytał:

– Sugerujesz, że Arnell zaniedbał swoje obowiązki?

– Ależ skąd. Jednym z powodów, dla których wybrałam tę sprawę, było to, że śledztwo prowadziła tak legendarna postać. Arnell znany był z dokładności i dbałości o szczegóły, umiał spojrzeć na sprawy nieszablonowo. Zawsze bardzo dokładnie badał każdy trop. Nasza przewaga polega na tym, że aby rozwiązać sprawę sprzed prawie trzydziestu lat, zastosujemy całkiem inne metody śledcze niż te, którymi się posługiwano wtedy. Wielki postęp dokonał się też w technice kryminalistycznej. To, czego nie można było poddać analizie wtedy, dzisiaj można wykonać w kilka minut.

– A jak wygląda lista spraw, które były w kręgu zainteresowania śledczych w początkowym etapie śledztwa? – spytał Stare, splatając dłonie na stole.

Bergman przerzuciła dwie kartki w notesie. Była pewna, że Stare wie, na czym polega rozwiązywanie takich starych, niewyjaśnionych spraw. Lista, o której wspomniał, to najważniejsza rzecz w tak zwanym „pierwszym segregatorze”, ponieważ zawiera najważniejsze informacje o znalezionych śladach i wstępnych tezach przyjętych przez śledczych.

– Sporo się z niej dowiemy, zwłaszcza o osobach, które zostały przesłuchane i które znowu będziemy mogli przesłuchać. W „pierwszym segregatorze” jest też opisanych wiele tropów, które prowadziły w różnych kierunkach.

– A lojaliści? – spytał Tingström, który do tego momentu tylko się przysłuchiwał rozmowie. Policjanci określają tym słowem osoby, które wiedzą więcej, niż zeznały w czasie przesłuchania.

– Jestem pewna, że możemy liczyć na nowe zeznania świadków. Z zebranych dokumentów wynika, że niektóre osoby wiedziały o ofierze więcej, niż zeznały. Przesłuchano je kilka razy, ale wniosek z tego jest taki, że te osoby pewne sprawy po prostu przemilczały. Mam nadzieję, że po tylu latach przynajmniej niektóre z nich zaczną mówić i dojdzie do przełomu w śledztwie, chociaż wcześniej wydawało się to niemożliwe.

– Brzmi obiecująco – stwierdził naczelnik i wstał z krzesła, jakby chciał zasygnalizować, że musi wyjść. – Co z odprawami? Czy moglibyśmy się spotykać raz w tygodniu?

Bergman nie czekała na opinię Gordona i od razu się zgodziła.

– Co o tym myślisz? – spytała, kiedy Tingström wyszedł z pokoju. Uznała, że lepiej będzie od razu wziąć byka za rogi.

Stare podrapał się po brodzie.

– Mamy sporo materiału do przejrzenia – odparł, patrząc wymownie na zgromadzone w kartonach segregatory. – Opowiedz mi więcej o ofierze i o samym dochodzeniu.

– W chwili śmierci Williams miała dwadzieścia siedem lat. Mieszkała sama w dwupokojowym mieszkaniu w Bagaregården w Göteborgu i pracowała jako nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej. Nie miała rodzeństwa i oprócz rodziców nikogo bliskiego. Na zdjęciu wygląda na bardzo ładną kobietę. Jej przyjaciółki zeznały, że partnerów zmieniała jak rękawiczki. Ostatni był żonaty. Łatwo więc zgadnąć, że wśród przesłuchiwanych osób mogły być takie, które czuły zazdrość albo same miały kogoś na boku. Podobnie rzecz się ma z tak zwanymi lojalistami. Podejrzewam, że niektórzy z nich z różnych względów nie powiedzieli policji całej prawdy.

Stare skinął w zamyśleniu głową.

– Czy sprawcą mógł być ktoś z jej bliskiego otoczenia? – spytał.

– Z materiałem śledczym zapoznałam się ogólnie, ale to bez wątpienia najlepiej udokumentowana teoria.

– Jak zginęła?

Bergman zaczęła szukać wśród segregatorów jakiegoś dokumentu i dopiero gdy go znalazła, odpowiedziała na pytanie:

– Sekcja wykazała, że kiedy sprawca ucinał jej głowę, Williams już nie żyła. W trakcie badań toksykologicznych znaleziono ślady obecności środków uspokajających, tak zwanych benzodiazepin. Niektóre z nich stosowane są jako środki usypiające.

– Co to znaczy? Że ofiara przyjmowała te środki na co dzień, czy że je dostała od zabójcy?

Bergman wzruszyła ramionami i jeszcze raz wskazała segregatory.

– Odpowiedź znajdziesz tutaj. Przeczytałam nie więcej niż pięć procent akt, ale to dobre pytanie. Podzielimy się materiałem i przestudiujemy jego treść. Kończę o trzeciej i idę do domu, więc dobrze by było, gdybyśmy uzgodnili wspólny plan pracy.

– My? – zdziwił się Stare. Spojrzał na nią i spytał z uśmiechem: – Czy to znaczy, że zmieniłaś zdanie? Przed chwilą mówiłaś o śledztwie, które ty masz poprowadzić.

Bergman nie odwzajemniła jego uśmiechu.

– Niektóre informacje zamierzam ci przekazywać, jeśli jest to dla ciebie jakieś pocieszenie. Uważam, że byłoby lepiej, gdybyśmy od początku ze sobą współpracowali w pełnym zakresie.

– Lubisz udawać, że nie rozumiesz, co się do ciebie mówi?

– Nie lubię niezręcznie zawoalowanej krytyki.

– A kto lubi? Mogę zacząć od sporządzenia profilu sprawcy, bo na tym się znam. Co ty na to?

Bergman się zawahała, chociaż nie wiedziała dlaczego. Być może z tej prostej przyczyny, że Stare traktował ją po koleżeńsku. Jego zachowanie było dla niej zaskakujące.

– Dobry pomysł. Zrób to, a ja się skontaktuję z rodzicami Williams, z lekarzem medycyny sądowej, który wykonał sekcję zwłok, i z Arnellem, który prowadził śledztwo. Musimy też sporządzić oś czasu, na której zaznaczymy najważniejsze fakty i daty.

– O której jutro zaczniemy? I kiedy moglibyśmy się spotkać z technikiem, o którym wspomniałaś?

– Masz na myśli Nilssona? Przychodzi do pracy o wpół do dziewiątej. Ja zaczynam między siódmą a ósmą.

– Nie możemy wykluczyć, że Williams nie znała swojego zabójcy – stwierdził Stare. Brał do ręki segregatory, które przydzieliła mu Bergman, i czytał oznakowania na grzbietach.

– Skąd to przypuszczenie?

– Jeśli śledczym nie udało się powiązać z zabójstwem nikogo z kręgu jej bliskich znajomych, taka sugestia nasuwa się sama.

– Skoro ktoś nie ma pełnego wglądu w sprawę, może wyciągnąć różne wnioski. Radzę z nimi poczekać, dopóki nie zapoznamy się ze wszystkimi faktami.

Stare uśmiechnął się powściągliwie i skrzyżował ręce na piersi.

– Może być też tak, że informacje, którymi dysponujemy, są błędne albo nawet fałszywe. W takiej sytuacji nie wyciągniemy żadnych wniosków.

Bergman postanowiła nie kontynuować tej wymiany zdań, ponieważ zauważyła, że pan profiler i psycholog, którego podrzucił jej Tingström, lubi mieć ostatnie słowo. Proszę bardzo, niech mu będzie, ale tylko wtedy, gdy chodzi o wymianę zdań, jak to było w czasie tej rozmowy. Na pewno nie będzie tolerować takiego zachowania, jeśli chodzi o jej metody i sposób prowadzenia śledztwa. Intuicja i przeczucia bywają równie ważne jak dowody. Jeśli nie będzie mogła prowadzić śledztwa własnymi metodami, poprosi Tingströma, żeby wyznaczył na jej miejsce kogoś innego. Naczelnik wie, że ją na to stać, ale nie była pewna, czy o jej podejściu do prowadzenia dochodzeń został poinformowany Gordon. Miała nadzieję, że nie będzie zmuszona zakomunikować mu tego wprost, bo z doświadczenia wiedziała, że takie ziarno nigdy nie pada na podatny grunt. Zwłaszcza gdy chodzi o mężczyzn.

– Być może – odparła, ale w drodze do wieszaka unikała wzroku swojego nowego kolegi. Zdjęła kurtkę i rzuciła: – Do jutra. Zamierzasz tu nocować?

Stare skinął głową, otworzył pierwszy segregator i zaczął czytać.

– Świetnie – stwierdziła Bergman. – W takim razie skseruj cały materiał dowodowy. Wykonaj po cztery kopie każdego dokumentu.

I nie czekając na odpowiedź, wyszła z pokoju, trzaskając drzwiami.

Rozdział 8

Wtorek, 2 marca

Godzina 14.51

Johansson zaklął w myślach. Wizyta w szpitalu zabrała mu więcej czasu, niż się spodziewał. Zadzwonił tam przed wyjazdem, żeby uprzedzić o swojej wizycie i poinformować, że chciałby przesłuchać ofiarę napadu, Margaretę Bolinder, jak również porozmawiać z osobą, która zgłosiła jej sprawę na policję, ale kiedy wszedł do budynku, okazało się, że nikt na niego nie czekał i nikt o jego wizycie nie wiedział. Stracił czas, żeby trafić na oddział, a kiedy tam w końcu dotarł, usłyszał, że o jego przyjeździe nikt nie został uprzedzony. Po powrocie na komendę poszedł do salki konferencyjnej na spotkanie z Hamilton i Alfredssonem. Miał nadzieję, że poszło im lepiej. Oboje już na niego czekali. Ku swemu zdumieniu zastał tam Tingströma.

– Zacznę od tego, że media wiedzą o napadzie na dworcu centralnym i czekają na szczegóły o tej sprawie – zaczął naczelnik. – Pewnie się domyślacie, jaki wymiar ma to zdarzenie. Starsza, bezbronna kobieta powalona na ziemię i okradziona przez bandę imigrantów. Nasze biuro prasowe dostało polecenie, żeby opublikować oficjalne oświadczenie w tej sprawie. Jeśli ktoś będzie was pytał o szczegóły, możecie się na nie powołać.

– Skalę tego problemu uświadomiłam sobie dopiero po serii rozmów z pracownikami sklepów, kawiarń i restauracji na dworcu – stwierdziła Hamilton. – Powiedzieli mi, że nie mogą sobie poradzić z gangami, które w większości składają się z imigrantów. Kradną i odstraszają klientów, a swoim zachowaniem zmuszają ludzi do kluczenia po dworcu. Pracownicy boją się wracać wieczorami do domu, zwłaszcza po tym, jak muszą wyprosić kogoś z lokalu.

– Dotarliście do świadków napadu? – spytał Johansson.

Hamilton opowiedziała o dziewczynie z Espresso House i streściła jej zeznanie.

– Chcemy obejrzeć z Thomasem nagrania z kamer monitoringu. Mam nadzieję, że znajdziemy coś w dobrej jakości. Potem jesteśmy umówieni na rozmowę z kilkoma funkcjonariuszami z Wydziału do spraw Nieletnich.

– Dobrze byłoby się skontaktować ze street workerami, którzy działają w centrum miasta – zasugerował Tingström. – Na pewno są lepiej poinformowani od nas.

– Mogę się tym zająć – zadeklarował Alfredsson.

– Jak było w szpitalu? – spytała Hamilton. – Rozmawiałeś z Bolinder?

– Przez cały czas mówiła tylko o powrocie do domu – odparł Johansson. – Jest zszokowana tym, co ją spotkało. Jej syn i synowa są w drodze z Örebro do Göteborga, żeby ją zabrać ze szpitala. Lekarz stwierdził, że doznała wstrząsu mózgu, i założył jej cztery szwy z tyłu czaszki.

Johansson zrobił pauzę, otworzył teczkę, wyjął z niej kilka powiększonych fotografii i przekazał kolejnej osobie. Zdjęcia przedstawiały siniaki i nawet laik by się domyślił, w jaki sposób powstały. Na dłoniach i na brzuchu widoczne były sine pręgi od palców, które wbiły się w skórę, pozostawiając na niej wyraźne ślady. Przypominały odcisk stempla.

– Napastnicy oskubali swoją ofiarę ze wszystkiego – stwierdził Alfredsson. – Mamy do czynienia z prawdziwymi zawodowcami, którzy dobrze wiedzieli, co robią. Najpierw otoczyli ofiarę, a potem w kilka sekund okradli ją z pieniędzy i cennych przedmiotów. Bolinder pewnie nawet nie zauważyła, że została okradziona, i dopiero po pewnym czasie stwierdziła, że straciła portfel i telefon.

– Po co przyjechała do Göteborga? – spytała Hamilton.

– Na spotkanie klasowe z okazji pięćdziesiątej rocznicy odebrania dyplomu szkoły pielęgniarskiej. Zamierzała się zatrzymać w hotelu Panorama, bo tam miała się odbyć impreza. Zamiast tego spędziła noc w szpitalu.

Johansson wypowiedział ostatnie zdanie z pewnym cynizmem.

– Rozpozna sprawców napadu?

– Nie. Zeznała, że nic nie pamięta. Była wyraźnie zszokowana i roztrzęsiona. Nie chciała nawet rozmawiać o tym zdarzeniu. Przez cały czas mówiła o powrocie do domu.

– Szkoda – stwierdziła Hamilton. – Może po kilku dniach, kiedy pamięć jej wróci, zmieni zdanie? Jedyną osobą, która zna prawdę, jest na razie Ellen Lundgren z Espresso House. Mam nadzieję, że nagranie z kamery monitoringu jest na tyle dobrej jakości, że pomoże nam ustalić sprawców napadu.

Policjantka spojrzała na zegarek.

– Obejrzę je jutro rano, a teraz muszę już wyjść, żeby odebrać dzieci z przedszkola.

Wstała z krzesła, a na odchodnym popatrzyła na Johanssona i Tingströma.

– Czy mamy jeszcze coś do omówienia? – spytała.

Odpowiedzią było milczenie.

– Jutro o jedenastej w moim pokoju – powiedział Johansson, wstając z krzesła. – Omówimy tę sprawę i podzielimy zadania. Na dwoje babka wróżyła. Może się okazać, że sprawa wcale nie jest tak prosta, jak nam się wydawało, ale mam nadzieję, że szybko ją zamkniemy.

Rozdział 9

Wtorek, 2 marca

Godzina 19.02

Prosto po pracy Bergman pojechała do Skatås, żeby przebiec ośmiokilometrową pętlę. Musiała oczyścić myśli, pozbyć się napięć i złych emocji, które się w niej nagromadziły w czasie ostatniej doby. Nie mogła zrozumieć, dlaczego nic jej się nie układa. Zanim poznała Adama, prowadziła samodzielny tryb życia, ale nigdy nie czuła się samotna. Wszystko było o wiele prostsze, bo do nikogo ani do niczego nie musiała się dostosowywać. Podobnie było z Ewą i Helene, które od lat są jej bliskimi przyjaciółkami. Mają własne życie i są silnymi kobietami, na które zawsze może liczyć. Na myśl o tym, co wspólnie przeżyły – wyjazdy turystyczne, kolacje w restauracjach, golf i długie rozmowy – uśmiechnęła się do siebie. Za każdym razem odbywa się to bez żadnych warunków wstępnych. Z Adamem jest inaczej. Prowadzi intensywny tryb życia, żyje teraźniejszością, ma artystyczną duszę i nie chce zrozumieć, że jej praca bywa dla niej ważniejsza od niego i ich związku. W takich sytuacjach czuje się jak w pułapce. Niewidzialne nici oplatają jej sumienie, obnażając najgorsze cechy.

Przyznała w myślach, że kiedy poprzedniego dnia Adam wspomniał o rozmowie z jej matką, zareagowała zbyt impulsywnie, chociaż zachował się przyzwoicie, chcąc tylko między nimi pośredniczyć. Zastanawiała się, jak wyglądałby ich związek, gdyby tak szybko nie zaszła w ciążę. Ciekawe, że żadne z nich nawet nie wspomniało o aborcji. Nie widziała w tym nic dziwnego, bo dla niej była to ostatnia szansa, żeby znowu zostać mamą. Od śmierci Linusa, do której doszło przed jedenastu laty, bardzo pragnęła urodzić dziecko. Linus przeżył tylko rok. Wciąż ma przed oczami jego jasne włosy, niebieskie oczy i okrągłą buzię z dwoma dołeczkami. Na samo wspomnienie zbiera jej się na płacz.

„Co z tobą, kobieto?” – pomyślała. Zacisnęła dłonie i wbiła paznokcie w skórę. Nagły ból sprawił, że wróciła do rzeczywistości. Wyprostowała się i wzięła kilka głębokich wdechów. Powinna pomyśleć o Adamie i zająć się Norą, tym ich słodkim, anielskim, pełnym energii i woli życia stworzonkiem. „Co z tobą?” – powtórzyła w myślach.

Kiedy wróciła do domu, Adam siedział w kuchni przy stole. Jedną ręką przytrzymywał Norę na kolanach, drugą mieszał łyżką kaszkę w talerzu. Na widok Ingrid cały się rozpromienił. Policjantka podeszła do niego i go objęła. Dotknęła nosem jego szyi, wciągnęła jego zapach. Pachniał sobą: mężczyzną, piżmem, drzewem sandałowym. Poczuła, jak wzbiera w niej pożądanie. Gwałtownie go zapragnęła.

– Przepraszam – szepnęła. – Wybacz, że taka jestem…

Więcej nie zdążyła powiedzieć, bo Nora ugryzła ją w rękę dolnymi ząbkami. Bergman cofnęła się zdumiona jej zachowaniem, a Adam zaśmiał się na widok jej miny. Nora zapłakała, więc wzięła ją na ręce. Dziewczynka ucichła i objęła matkę swoimi tłuściutkimi rączkami za szyję. Adam uśmiechnął się na ten widok, odłożył łyżkę i chwycił się pod boki.

– Witamy w domu – powiedział i pogłaskał ją po ręce w miejscu po ugryzieniu.

– Zasłużyłam na to – stwierdziła z uśmiechem Bergman.

– Ciesz się, że ja też cię nie ugryzłem, bo miałem na to wielką ochotę. Na szczęście zrobiła to za mnie Nora, więc na razie powinno ci to wystarczyć. A teraz, drogie panie, zapraszam do stołu. Zaraz was obsłużę.

– Pysznie pachnie. Co ugotowałeś? – spytała Bergman. Odsunęła od siebie Norę i posadziła ją w dziecięcym foteliku. Dziewczynka chwyciła łyżkę i zaczęła się nią bawić.

– Ojojoj, jaka głodna! – zawołał Adam i podał małej kawałek ogórka. Dziewczynka rzuciła łyżkę na podłogę, a on cierpliwie ją podniósł i położył na stole. – Obie wystawiacie mnie na próbę – dodał, patrząc na Ingrid. – Macie szczęście, że was kocham.

Spojrzał jej w oczy, położył dłoń na jej ręce i delikatnie ją pogłaskał.

– Byłbym wdzięczny, gdybyś czasem doceniła to, co robię – powiedział. – Co zrobimy z twoją matką?

– Jutro do niej zadzwonię i powiem, że nie życzymy sobie jej wizyty.

Po kolacji Bergman wykąpała i uśpiła Norę, a gdy wróciła do salonu, zobaczyła, że Adam zasnął przed telewizorem. Domyśliła się, że ostatniej nocy niewiele spał, więc okryła go kocem i usiadła w fotelu. Wzięła pilota, żeby ściszyć dźwięk, ale nagle ujrzała na ekranie budynek swojej komendy. Zaraz potem nastąpiła przebitka na Brunnsparken, Nordstan, Kanaltorget i Dworzec Główny. W kolejnym materiale dziennikarz pytał kobietę w średnim wieku, co myśli o aktywności policji w jej dzielnicy. Spytał ją, czy boi się przebywać wieczorem w centrum Göteborga.

Kamera zrobiła zbliżenie i pokazała grupkę ciemnoskórych mężczyzn kręcących się po Nordstan. Chwilę później ponownie pokazano kobietę, która na ich widok okazała strach i oburzenie. W kolejnym materiale wystąpił inny dziennikarz, który relacjonował z Dworca Głównego:

– Przedwczoraj wieczorem na oczach tłumu ofiarą pobicia i napadu rabunkowego padła starsza kobieta. Chwilę wcześniej wysiadła z pociągu i weszła do hali dworca. Została tam zaatakowana przez grupę młodych mężczyzn obcego pochodzenia, którzy ją pobili i okradli. Kobieta doznała obrażeń i została odwieziona do szpitala Sahlgrenska. Wiele osób pracujących na dworcu potwierdziło przebieg tego zdarzenia. Niestety żadna z nich nie chciała wystąpić przed kamerą z obawy przed konsekwencjami. Chcemy zadać kierownictwu policji kilka pytań. Co robicie, żeby zapewnić mieszkańcom naszego miasta bezpieczeństwo w miejscach publicznych? Dlaczego ulice patroluje tak niewielu policjantów? Co robią politycy i władze, żeby oczyścić ulice z gangów?

Reporter patrzył z poważną miną w obiektyw kamery. Chwilę później na ekranie pojawił się znany dziennikarz telewizyjny za wysokim stołem. Naprzeciwko niego stał ubrany w jasnogranatowy mundur rzecznik prasowy policji, Anders Nygren.

– Czy zgodzi się pan z opinią, że gangi stopniowo przejmują kontrolę nad ulicami naszego miasta? – spytał prowadzący. – Czy to znaczy, że z obawy przed zdarzeniem takim jak opisane przed chwilą zwykli obywatele będą unikali wychodzenia wieczorami i nocami z domu?

Nygren zabrał głos, ale jego słowa zabrzmiały tak, jakby ktoś nacisnął guzik z nagraną na taśmę gotową odpowiedzią:

– Komenda policji w Göteborgu od wielu lat prowadzi działania specjalne, których celem jest przeciwdziałanie wzrostowi przestępczości. Komendant regionalny policji postanowił, że naszym priorytetem będą działania prewencyjne w zachodniej części miasta. Mają one zapobiegać aktom przemocy w miejscach publicznych. W celu zintensyfikowania działań, które zostały już podjęte, policja przydzieliła na ten cel dodatkowe środki i pieniądze.

Bergman wyłączyła telewizor, bo nie była w stanie tego słuchać. Dlaczego w sytuacji, kiedy władza zawodzi swoich obywateli, odpowiedzialność zawsze spada na policję? Czemu żaden dziennikarz nie spyta, dlaczego doszło do wzrostu przestępczości z udziałem gangów ulicznych i dlaczego przestępstw dopuszczają się coraz młodsze osoby? Jak to jest, że gangi, które wałęsają się po Nordstan, składają się z samych mężczyzn? Dlaczego nie ma wśród nich białych bezrobotnych kobiet w średnim wieku?

Rozebrała się, poszła do łazienki, umyła zęby i wróciła do Nory. Dziewczynka miała zaróżowione policzki, jasne włoski kleiły jej się do główki. Buzię miała na wpół otwartą, na poduszce leżał smoczek. Wyglądała tak niewinnie i spokojnie, że Bergman poczuła się dumna, chociaż ogarnął ją wstyd. Zastanawiała się, dlaczego nie mogłaby spędzać z Norą więcej czasu w ciągu dnia. Czemu nie chce żyć czasem teraźniejszym zamiast ciągle okazywać niecierpliwość? Pogłaskała małą po policzku, wyszła z pokoju i wróciła do salonu. Delikatnie potrząsnęła Adamem, a kiedy otworzył oczy, położyła się do łóżka. Przez chwilę czekała, aż wróci z łazienki, ale zanim przyszedł, zasnęła.

Rozdział 10

Środa, 3 marca

Godzina 07.15

Hamilton piła kawę z kubka i zapisywała na dysku swojego komputera nagrania zarejestrowane przez kamery monitoringu na Dworcu Głównym w Göteborgu. Czuła się świeża i wypoczęta. Jej mąż, Bo, zabrał dzieci i pojechał na kilka dni do swoich rodziców, dzięki czemu będzie mogła poświęcić na pracę tyle czasu, ile zechce. Poza tym odpadnie jej stres związany z odwożeniem dzieci do przedszkola. Obudziła się jak zwykle o wpół do szóstej i poszła pobiegać z Sixtenem, ich golden retrieverem. Po powrocie do domu wzięła prysznic, ubrała się i zjadła śniadanie złożone z jajek na miękko, które popiła smoothie z warzyw i owoców. Co za początek dnia! Chciałaby takich poranków codziennie, ale w życiu tak nie jest, zwłaszcza gdy się mieszka w szeregowcu, w którym na okrągło jest coś do naprawy. Trzeba się też opiekować małymi dziećmi, które regularnie na coś chorują, i pilnować psa nierozumiejącego słowa „porządek”. Uśmiechnęła się w myślach. Na nic by nie zamieniła nawet jednego dnia spędzonego z ukochaną rodziną, chociaż czasem, kiedy Bo wyjeżdża z dziećmi, a ona może się zająć swoimi sprawami, też czuje się wspaniale.

Komendant regionalny policji wydał oświadczenie prasowe w sprawie planowanej przez policję akcji w Okręgu Zachodnim. Ma ona zostać przeprowadzona na wszystkich poziomach policyjnych struktur, żeby pokazać przestępcom, że od tej pory policja będzie stosować w miejscach publicznych zasadę „zero tolerancji”. Brzmi dobrze, ale to utopia, którą można włożyć między bajki. Hamilton miała nadzieję, że uda im się rozwiązać sprawę napadu rabunkowego na kobietę, do którego doszło na dworcu kolejowym. Wystarczy przejrzeć nagrania z monitoringu. Mają też mocnego świadka, Ellen Lundgren z Espresso House. Dziewczyna zapewniła, że jeśli policja pokaże jej nagranie, wskaże sprawców napadu.

Jeszcze raz porównała swoje notatki z tym, co było zapisane w komputerowej bazie danych, i zauważyła, że do rozmowy między ochroniarzem z dworca a operatorem numeru alarmowego doszło prawie o osiemnastej trzydzieści. Siedemnaście minut później przyjechała karetka pogotowia.

Przez kilka sekund się nad czymś zastanawiała, a potem postanowiła obejrzeć sekwencje obejmujące to, co się działo na pół godziny przed napadem. Najbardziej interesowały ją nagrania z tych kamer, które swym zasięgiem obejmowały teren między peronami a halą dworca. Miała nadzieję, że zobaczy członków gangu, o których wspomniała Lundgren, i że ujęcia twarzy bandytów będą wyraźne. Z rozczarowaniem stwierdziła, że nagrania mają niską rozdzielczość, a ich oglądanie wymaga dużego wysiłku. Mimo to już po kilku minutach zauważyła grupkę młodych mężczyzn o ciemnej karnacji. Ubrani byli w tenisówki i spodnie z niskim krokiem, a na głowy mieli nasunięte ciemne kaptury. Było ich ośmiu, może dziesięciu i poruszali się w grupie jak pszczeli rój. Oceniła, że mają od trzynastu do osiemnastu lat. Kamera zawieszona była około czterech metrów nad ziemią i rejestrowała obrazy z perspektywy lotu ptaka, więc trudno było rozróżnić twarze. Poza tym obraz na ekranie się zawieszał, a chłopcy chodzili po hali dworcowej, jakby nie mogli sobie znaleźć miejsca. Pewnie z powodu zimna. Niewykluczone też, że byli naćpani i nie mogli ustać spokojnie.

Nagle na ekranie pojawiła się grupa pasażerów z walizkami, co mogło oznaczać, że na któryś z peronów wjechał pociąg. Podróżni wychodzili na zewnątrz przez automatyczne drzwi. Hamilton zapisała dokładny czas tego zdarzenia, bo godziny i minuty wyświetlały się w prawym dolnym rogu ekranu. Będzie musiała ustalić, skąd przyjechał pociąg, o której godzinie skład dotarł na miejsce i którędy szli pasażerowie. Porówna to z godziną zapisaną przez kamerę.

Grupa chłopaków wtopiła się w tłum pasażerów, przecinając mu drogę pod kątem prostym. Ludzie zatrzymywali się poirytowani i zagniewani, a potem szli szybko dalej, kierując się do wyjścia. Hamilton cofnęła nagranie i jeszcze raz obejrzała film. Zauważyła, że kiedy chłopcy przeciskali się przez tłum, szli z pochylonymi głowami, na które mieli głęboko naciągnięte kaptury. Ich ruchy były przemyślane, cała akcja trwała zaledwie kilka sekund. Przypominało jej to synchronicznie przeprowadzony atak delfinów na ławicę ryb, który oglądała na kanale National Geographic. Ludzie dopiero po pewnym czasie się zorientują, że w chwili, kiedy minęła ich grupka młodocianych, stracili portfele i telefony komórkowe.

Zadzwoniła do Alfredssona i poprosiła go, żeby do niej przyszedł. Po obejrzeniu nagrania policjant zareagował tak samo jak ona, to znaczy stwierdził, że napastnicy dobrze wiedzieli, co robią. Oboje postanowili przestudiować akta śledztw wszczętych w sprawie podobnych napadów rabunkowych, żeby w przyszłości je rozwiązywać zamiast zamykać, ponieważ umarzanie spraw dotyczących indywidualnych napadów rabunkowych lub przestępstw dokonywanych przez złodziei kieszonkowych stało się w ostatnim czasie zbyt częstym zjawiskiem.

Rozdział 11

Środa, 3 marca

Godzina 08.22

Bergman siedziała w swoim dawnym pokoju w Wydziale do spraw Zabójstw. O wpół do siódmej rano poszła do salki konferencyjnej na drugim piętrze po segregatory z aktami śledztwa w sprawie śmierci Anniki Williams. Nie miała ochoty siedzieć razem z Gordonem. Chciała się zapoznać z dokumentami w ciszy i spokoju, żeby nikt jej nie przeszkadzał. Przed lekturą wyciszyła telefon komórkowy. Gordon próbował się z nią skontaktować, ale wysłała mu wiadomość, że w pracy będzie dopiero o ósmej trzydzieści.

To jej pierwsza zaległa sprawa. Zazwyczaj uczestniczyła w śledztwach od samego początku, rozdzielała zadania i obowiązki, kierowała pracą śledczych i miała pełną kontrolę nad jej przebiegiem. Tym razem musi ustalić, jaki tryb postępowania przyjął Arnell ze swoimi śledczymi. Na biurku leżały segregatory pełne dokumentów. Wiedziała, że zapoznanie się z nimi zajmie jej sporo czasu. Cieszyła się, że swoją pomoc zadeklarował Nilsson. Ufała mu, a poza tym nic nie mogło umknąć jego uwadze. Przed kilkoma minutami, kiedy szła zaparzyć sobie kawy, przechodziła koło pokojów należących do techników. Zaszła do nich i poinformowała Nilssona, że Tingström przydzielił do ich ekipy psychologa i profilera w jednym. Faktem jest, że kiedy rano przyszła do salki konferencyjnej i zobaczyła na stole cztery duże kartony z kopiami akt, trochę się uspokoiła. Może Stare zrozumiał, że jego rola w tym dochodzeniu będzie polegała głównie na pomaganiu innym śledczym? Chyba że ona zdecyduje inaczej.

Patrzyła na leżący na biurku notes i powtarzała w myślach to, co w nim zapisała. „Zadzwonić do Egona Arnella i umówić się na spotkanie”. Po chwili postawiła przy tym zdaniu ptaszka, bo sprawa została załatwiona. Jest z nim umówiona w jego domu na trzynastą. Spyta go, czego nie ma w aktach, czy miał jakieś przeczucia, czy od przejścia na emeryturę nie myślał o czymś, co nie dawało mu spokoju, czy kogoś podejrzewał i czy trafił na jakikolwiek trop. Kolejnym punktem na liście spraw do załatwienia był kontakt z zakładem medycyny sądowej. Zada patologowi cały szereg pytań dotyczących protokołu z sekcji zwłok. Musi się upewnić, czy nic nie umknęło jej uwadze i czy wszystko prawidłowo zrozumiała, ponieważ w takich protokołach o pewnych szczegółach nigdy się nie wspomina. Sekcję zwłok przeprowadził Olof Hansén, wicedyrektor Zakładu Medycyny Sądowej, który nadal tam pracuje. Musi też porozmawiać z rodzicami Anniki Williams, chociaż będzie to dla nich rozdrapywaniem starych ran.

Dopiła kawę i uporządkowała papiery. Czas na spotkanie z Nilssonem i Gordonem.

Kiedy weszła do salki konferencyjnej, ku swemu zdumieniu ujrzała cztery kubki z kawą, wazę z owocami, talerzyk ciastek i żytni chleb z żółtym serem. Na środku stołu leżały notesy i segregatory. Oprócz wiszącej na ścianie tablicy, która stanowiła część wyposażenia pokoju, zastała w nim tablice na kółkach, magnesy i różnokolorowe mazaki. Stare siedział przy stole przed laptopem. Na jej widok uniósł rękę w geście pozdrowienia.

– Dzień dobry – powiedziała policjantka, patrząc na kubki z kawą.

– Ta z krzyżykiem z boku to kawa z mlekiem. Jest ekologiczna i świeżo zmielona. W trzech pozostałych jest kawa bez mleka.

To, co powiedział Stare, oznaczało, że ktoś mu zdradził, jaką kawę pije komisarz Bergman. Mimo to wzięła kubek z kawą bez mleka, ponieważ nie chciała, żeby Stare sobie pomyślał, że zna ją aż tak dobrze.

Nagle usłyszała za sobą znajome chrząknięcie. Domyśliła się, że to Nilsson.

– Co teraz? – spytał. – Będziemy tak stać i się sobie przyglądać?

Bergman uśmiechnęła się w myślach. Pomyśleć, że z własnej woli poprosiła Nilssona, żeby dołączył do ekipy. Jej decyzja musiała stanowić zagadkę dla innych osób, które wolały nie mieć z nim do czynienia.

– To jest Bertil Nilsson, nasz najlepszy technik kryminalistyczny – powiedziała. Na dźwięk tych słów Nilsson lekko się wyprostował. Jak widać, nawet ten samotny wilk był łasy na pochlebstwa. – A to jest Gordon Stare, psycholog i profiler. We trójkę mamy rozwikłać zagadkę śmierci Anniki Williams. Później dołączy do nas jeszcze jeden śledczy, a może nawet dwóch.

Stare odsunął się na swoim wózku o kilka centymetrów od stołu, a Nilsson podszedł i podał mu rękę.

– Częstujcie się – zachęcił ich Stare, wskazując kanapki i kawę.

– Dziękuję – odparł Nilsson. – Czy jest między nimi jakaś różnica?

– Ta z krzyżykiem jest z mlekiem – wyjaśnił cierpliwym tonem Stare. – Dwie pozostałe bez.

Nilsson mruknął coś pod nosem, wybrał kawę bez mleka i wziął z talerzyka dwa ciasteczka czekoladowe.

– Ingrid takich nie jada, więc biorę dwa – wyjaśnił i spojrzał policjantce w oczy, jakby oczekiwał potwierdzenia. Uniósł kubek, ale zastygł w bezruchu i spytał: – Pijesz kawę bez mleka? To coś nowego.

Bergman poczerwieniała na twarzy. Cała sytuacja zaczęła jej przypominać sceny z dramatów Noréna, ale wiedziała, że sama jest sobie winna. Uderzyła dłońmi o stół i stwierdziła:

– Zaczynamy. Poświęciłam dziś trochę czasu na wstępne zapoznanie się z materiałem i ułożyłam plan pracy. – Odwróciła się od stołu i zamaszystym ruchem wskazała tablice. – Musimy wyjąć z segregatorów większość dokumentów, żeby stały się dla nas bardziej przejrzyste. Mam nadzieję, że dzięki temu znajdziemy jakieś nowe powiązania między poszczególnymi faktami, zdarzeniami, nazwiskami i tak dalej. Spojrzymy na wszystko z innej perspektywy. Jedną z tablic poświęcimy na materiały dotyczące osób, które były powiązane z ofiarą, takich jak jej rodzina, przyjaciele, koledzy i koleżanki z pracy, partnerzy życiowi, sąsiedzi i tak dalej. Chcę dostać ich zdjęcia i pełne dane osobowe, a zwłaszcza informacje o tym, co je wiązało z ofiarą. Na drugiej tablicy znajdą się informacje o miejscu zdarzenia i zdjęcia, które tam zrobiono. Będą mi potrzebne mapy, zdjęcia i dowody rzeczowe wraz z dokładnym opisem. Osobną tablicę poświęcimy na protokoły z sekcji zwłok. Znaleziono tylko głowę i nie wiadomo, gdzie jest reszta ciała. Jak byś to skomentował?

Stare zmarszczył czoło i odparł:

– Czasem taka sprawa ma kilka warstw. Na początku musimy ustalić, przez ile takich warstw trzeba się będzie przebić, żeby dotrzeć do istoty rzeczy. Najbardziej zastanawia mnie fakt, że nie znaleziono zwłok.

– Na czwartej tablicy umieścimy to, co nie daje nam spokoju, że tak powiem – kontynuowała Bergman.

– To znaczy?

– Wszystko, co podpowiada nam instynkt, co sprawia, że chociaż dowody sugerują coś innego, my zaczynamy się zastanawiać i wątpić, chociaż nie wiemy dlaczego. Zgadzasz się ze mną?

Stare skinął głową, oparł się plecami o swój wózek, założył ręce za głowę i czekał na dalszy ciąg.

– Potrzebna nam będzie piąta tablica, na której umieścimy oś czasu – kontynuowała Bergman. – Zaczniemy ją na pół roku przed zaginięciem Williams i pociągniemy ją pół roku po jej śmierci. Na szóstej tablicy umieścimy zdjęcie Williams i wszystkie informacje, jakie uda nam się zebrać na jej temat.

– Trzeba będzie przejrzeć raporty z działu technicznego – uzupełnił jej rozważania Nilsson.

W tym momencie Stare chrząknął tak głośno, że Nilsson i Bergman odwrócili się w jego stronę.

– A może ustawimy tu siódmą tablicę? – zaproponował. – Umieścimy na niej informacje o podobnych przestępstwach. Zwrócimy się o nie do Europolu i policji w innych krajach. Williams została zamordowana wiele lat temu. Jeśli zabił ją ktoś, kogo nie znała, może się okazać, że sprawca popełnił takie same lub podobne zbrodnie gdzie indziej. Trzeba też sprawdzić, czy przed jej zaginięciem na wolność nie wyszli jacyś psychopaci albo groźni przestępcy.

Bergman doszła do wniosku, że Stare ma rację. Zauważyła, że śledztwo z każdą chwilą się rozrasta, a ona i jej dwaj pomocnicy mają do rozwiązania zagadkę sprzed wielu lat. Jeden z nich, który wkrótce osiągnie wiek emerytalny, jest starym zrzędą i ma problemy w kontaktach z większością ludzi. Drugi jest psychologiem, jeździ na wózku inwalidzkim i wkrótce też przejdzie na emeryturę. Mało o nim wie, bo do ekipy przydzielił go Tingström. Trzecią osobą jest ona – komisarz policji kryminalnej, młoda matka, która pracuje na pół etatu. Woli współpracować z osobami, które sama sobie dobiera.

– Ingrid? – usłyszała nagle głos Nilssona. – Jesteś z nami?

– Przepraszam… nad czymś się zastanawiałam. Musimy porozmawiać ze wszystkimi osobami, które miały jakikolwiek związek z tym śledztwem. Na pewno zdołamy z nich jeszcze coś wyciągnąć. Dziś o trzynastej jestem umówiona z Arnellem, który to dochodzenie prowadził. Mieszka w Lerum, więc zejdzie mi na tym całe popołudnie. Później najważniejsze będzie to, żeby wszystkie nowe informacje umieścić na odpowiednich tablicach. Nasza ekipa liczy na razie trzy osoby, ale nie otrzymałam jeszcze jasnej odpowiedzi, kiedy dostaniemy wsparcie kadrowe i dodatkowe środki finansowe. Jestem pewna, że jeśli dojdzie do przełomu, łatwiej nam będzie o taką pomoc wystąpić i ją otrzymać. Bertil, zajmij się dowodami technicznymi, a ty, Gordon, przygotuj profil sprawcy. Potem umieść wszystkie informacje na poszczególnych tablicach. Tak jak uzgodniliśmy.

Stare skinął głową i zapisał coś w leżącym obok laptopa notesie. Bergman zauważyła, że podczas całej rozmowy w żaden sposób nie okazał, co myśli i czuje. Jako doświadczony psycholog, który rozumie mowę ciała, zachowywał obojętny wyraz twarzy, a jednocześnie uważnie obserwował ją i Nilssona.

Spojrzała na zegarek.

– Bierzmy się do pracy, a jutro rano spotkamy się o tej samej porze. Jakieś pytania?

Odpowiedzią było milczenie.

Rozdział 12

Środa, 3 marca

Godzina 11.08

– Coś mi się tu nie zgadza – stwierdziła Hamilton. Przed chwilą podłączyła swojego laptopa do zawieszonego na ścianie ekranu, żeby Johansson i Alfredsson zobaczyli, o co jej chodzi. – Skupcie się. To jest Margareta Bolinder. Wchodzi w zasięg obiektywu kamery… plecami do nas. A teraz nagle się zatrzymuje, jakby coś zobaczyła albo jakby coś jej się przypomniało. Robi w tył zwrot i wraca tą samą drogą, którą przyszła.

Dwie sekundy później Bolinder znikła z ekranu, ale oglądająca tę sekwencję trójka funkcjonariuszy zdążyła zobaczyć wyraz jej twarzy.

– Wyglądała tak, jakby ujrzała ducha i bardzo się przestraszyła – skomentował Johansson.

– No właśnie – zgodziła się z nim Hamilton i cofnęła nagranie, żeby jeszcze raz obejrzeć tę samą sekwencję.

– Dziwne, bo powinna się była przestraszyć wcześniej, kiedy weszła do hali dworcowej i zobaczyła, że grupka chłopaków wzięła ją na cel i zmierza w jej kierunku – zauważył Alfredsson. – To, co widać na nagraniu, pokrywa się z zeznaniami dziewczyny z Espresso House. Nie rozumiem tylko, dlaczego Bolinder nagle się zatrzymała, zawróciła i wyszła, a właściwie niemal pobiegła w kierunku peronów, wprost między tamtych chłopaków. Wygląda to tak, jakby ich nie zauważyła albo się nie domyśliła, czego chcą.

Johansson przeciągnął dłonią po czole i wyprostował nogi.

– A może weszła między nich z premedytacją?

– Po co? – zdziwiła się Hamilton.

– Zdaję sobie sprawę, że to być może zbyt daleko idąca teoria, ale wyobraźmy sobie, że z jakiegoś powodu chciała się ukryć w tłumie, a jedyną taką możliwość stwarzała jej grupka tamtych chłopaków. Może kilka sekund wcześniej zobaczyła kogoś, kto ją przeraził, i wolała się ukryć, żeby ten ktoś jej nie zauważył? Mogła też mieć nadzieję, że skoro ona się przeraziła tych chłopaków, jej ewentualny prześladowca też się ich przestraszy i nie będzie miał odwagi za nią pójść?

Alfredsson pokręcił głową.

– Uważam, że twoja teoria faktycznie idzie za daleko. Ofiarą napaści padła siedemdziesięciotrzyletnia kobieta, emerytka z Örebro, która przyjechała do Göteborga na spotkanie klasowe. Najprościej będzie, jeśli ją o to spytamy.

– Masz rację. Pewnie zauważyła, że zostawiła coś w wagonie. Odłóżmy to i idźmy dalej. Pokażemy te nagrania kolegom z jednostki specjalnej. Dzisiaj rano rozmawiałem o tym z Lagergrenem. Powiedział, że on i jego ludzie chętnie je obejrzą.

– W takim razem wezwę tę dziewczynę z Espresso House, żeby i ona obejrzała te nagrania – oznajmiła Hamilton. – Poprosimy też naszych techników, żeby popracowali nad nagraniami, poprawili rozdzielczość i jakoś obrazu. Może uzyskają takie zbliżenia twarzy, że będziemy mogli je wydrukować i wykorzystać do identyfikacji sprawców?

– Ja umówiłem się po lunchu na spotkanie z pewną street workerką, która patroluje ulice w centrum miasta – poinformował Alfredsson. Następnie wstał od stołu i zaczął zbierać swoje papiery. – Myślę, że jej też powinniśmy pokazać te zdjęcia i nagrania. Ona i jej grupa chyba najlepiej znają tych chłopaków. A teraz idę coś zjeść.

Rozdział 13

Środa, 3 marca

Godzina 12.45

Bergman wcisnęła mocniej pedał gazu, bo nie mogła się przed tym powstrzymać. W czasie szybkiej jazdy czuła, że żyje, adrenalina w przyjemny sposób pulsowała w jej żyłach. Przejechała pod centrum handlowym Allum w dzielnicy Partille, zjechała na Jonsered i znalazła się w tunelu Jerikotunneln. Zostawiała za sobą ciężarówki i samochody osobowe. Zastanowiła ją ta ostatnia nazwa. Skojarzyła jej się z Jerychem – położonym na Zachodnim Brzegu miastem znanym ze Starego Testamentu. Dawna pieśń niewolników, która się zaczyna od słów „Joshua fit the battle of Jericho”, opowiada o tym, jak runęły mury tego starożytnego miasta, ale dzisiaj chyba nikt nie kojarzy już Jerycha z tym faktem. Szybko jednak dała spokój takim rozważaniom i skupiła się na jeździe. Egon Arnell, którego zamierzała odwiedzić, mieszkał nad jeziorem Aspen przy ulicy Strandvägen w miejscowości Lerum, dwadzieścia kilometrów na północny wschód od Göteborga. Nawigacja prowadziła ją prosto do celu.

Willa Arnella stała po tej stronie drogi, przy której znajdowało się jezioro. Jej styl wskazywał na to, że została zbudowana na początku dwudziestego wieku. Była otoczona ogrodem i zdobiły ją drewniane ornamenty. Bergman pomyślała, że taki dom musiał sporo kosztować. Zwolniła i zaparkowała na podjeździe garażowym obok grafitowego porsche macan. W chwili, kiedy wysiadała z samochodu, drzwi się otworzyły i w progu stanął Arnell.

– Witam, proszę wejść – powiedział ciepłym, lekko ochrypłym głosem, jakby w oczekiwaniu na jej przyjazd przez cały dzień nie wypowiedział ani jednego słowa.

– Ładny wóz – stwierdziła Bergman, wskazując porsche.

Arnell zaśmiał się głośno.

– Lepiej od razu się przyznam. Gram na wyścigach konnych i, jak widać, nieźle mi idzie. Po przejściu na emeryturę musiałem sobie znaleźć jakieś nowe zajęcie.

Arnell odebrał od Bergman kurtkę, powiesił ją na wieszaku i zaprowadził policjantkę do salonu, którego okna wychodziły na jezioro. Widok, jaki roztaczał się z wnętrza domu, wprost zapierał oddech. Z brzegu do jeziora biegł drewniany pomost, wzdłuż którego po obu stronach rosły szuwary. Promienie słońca przedzierały się przez chmury i odbijały od powierzchni wody, na której spokojnie kołysały się kaczki.

– Widok za oknem przypomina prawdziwe dzieło sztuki – kontynuował Arnell. – Człowiek sobie siedzi i spokojnie podziwia piękne krajobrazy. Wcześniej brakowało mi na to czasu, bo jako komisarz policji miałem mnóstwo obowiązków, ale po przejściu na emeryturę nadrabiam zaległości. Teraz już wiem, że zbyt dużo pracowałem, ale niczego nie żałuję.

Arnell uśmiechnął się szczerze, a Bergman zauważyła w jego oczach jakąś tkliwość.

– Proszę mi powiedzieć, co panią do mnie sprowadza. Napije się pani kawy?

– Chętnie.

– Tak właśnie myślałem. Proszę usiąść, zaraz wracam.

Arnell wskazał Bergman miejsce i wyszedł z salonu. W kuchni rozległ się brzęk porcelany. Arnell szybko wrócił z tacą, na której stały dwa kubki, dzbanek kawy, cukiernica, dzbaneczek z mlekiem i talerzyk z ciasteczkami owsianymi.

– Od czasu do czasu trzeba sobie sprawić przyjemność – powiedział. Nalał kawy do kubków i poczęstował Bergman ciastkami. Jedno położył sobie na talerzyku.

– W czasie naszej rozmowy telefonicznej wyjaśniłam, że chciałabym porozmawiać o zabójstwie Anniki Williams – zaczęła Bergman. – Do zbrodni doszło w dziewięćdziesiątym trzecim roku. Zamierzam wznowić śledztwo w tej sprawie, a ponieważ to pan prowadził tamto dochodzenie, przyszłam porozmawiać. Pytanie brzmi, czy zapamiętał pan coś, co było albo może być ważne dla wyjaśnienia tego zabójstwa. Na przykład szczegóły, których nie znajdziemy w aktach. Wie pan, o czym mówię, prawda?

Arnell sięgnął po swoje ciastko i wolno je pogryzał. Przez pewien czas patrzył na jezioro, po czym spojrzał na Bergman i zaczął:

– Zajmowaliśmy się tą sprawą ponad dwa lata. Rozważaliśmy każdą teorię, badaliśmy wszystkie wskazówki, jakie do nas wpłynęły, nawet te najbardziej bzdurne. Robiliśmy to, żeby niczego z góry nie wykluczać. Przesłuchaliśmy setki osób, ale w końcu się poddaliśmy, doszedłszy do wniosku, że sprawcą zabójstwa był ktoś nieznany. W takich sytuacjach ustalenie sprawcy jest znacznie trudniejsze, bo jeśli nie zostawi po sobie na miejscu zbrodni żadnych śladów – a tak właśnie było w tamtej sprawie – szansa na zatrzymanie jest właściwie żadna. Pewnie pani zauważyła, że Williams była bardzo ładną kobietą. Lubiła flirtować i miała za sobą mnóstwo związków, między innymi z pewnym żonatym mężczyzną, którego długo podejrzewaliśmy o to zabójstwo. Takie kobiety zawsze wywołują w swoim otoczeniu zazdrość i kłopoty. Na dodatek była bardzo lubiana przez kolegów, koleżanki, rodziców i dzieci w szkole, ponieważ zawsze tryskała dobrym humorem. Ale kiedyś…

Arnell zawiesił głos, a Bergman wypiła trochę kawy i czekała na dalszy ciąg.

– Co pan chciał powiedzieć? – spytała.

Arnell rozłożył ręce.

– Nigdy nie udało nam się odnaleźć reszty jej zwłok ani miejsca, w którym została zamordowana. Teraz uważam, że zabójcą był ktoś, kogo ofiara nie znała, i dlatego nie udało nam się go odnaleźć. Moim zdaniem zabójstwo było zaplanowane. Przez cały czas zadawałem sobie pytanie, dlaczego akurat ona. Niestety nigdy nie umiałem sobie na to odpowiedzieć.

– Dlaczego sprawca uciął ofierze głowę?

– Według jednej z naszych teorii musiał usunąć ciało, bo pozostawił na nim ślady, które mogły doprowadzić do jego zatrzymania. Pojawia się jednak oczywiste w tym kontekście pytanie: dlaczego nie pozbył się wszystkiego? Czemu oddzielił głowę od korpusu, którego nie udało się odnaleźć?

– Może nie zdążył? Może ciało zostało poćwiartowane?

Arnell zacisnął usta i wzruszył ramionami.

– Wiele o tym dyskutowaliśmy, ale nie doszliśmy do żadnych odkrywczych wniosków, które moglibyśmy uznać za wiarygodne.

– Ile czasu upłynęło od śmierci Williams do znalezienia głowy?

– Lekarz medycyny sądowej… pamiętam, że się nazywał Olof Hansén… zdolny i doświadczony patolog, jeden z najlepszych, jakich znałem… stwierdził, że dziewczyna żyła miesiąc od zaginięcia. Zima była wtedy mroźna, temperatura spadła do pięciu, dziesięciu stopni poniżej zera, ale w ziemiance nie było tak zimno. Pamiętam, że temperatura wynosiła w środku cztery stopnie powyżej zera. Głowa zachowała się w całkiem dobrym stanie. Czy oglądała pani zdjęcia?

– Tak, ale akta studiuję od niedawna i jestem na początku. To dlatego postanowiłam porozmawiać z panem.

– Nigdy nie przestałem myśleć o Williams. Wiele lat pracowałem w policji, ale to jej przypadek utkwił mi w pamięci najbardziej…

Kwadrans później Bergman pożegnała się z Arnellem i wyruszyła w drogę powrotną do Göteborga. Rozmowa z emerytowanym policjantem niewiele jej dała, ale Bergman doszła do wniosku, że Nilsson miał rację, mówiąc, że jako prowadzący śledztwo Arnell wykonał kawał porządnej roboty. Zadzwoniła więc do niego i opowiedziała mu o treści i przebiegu rozmowy.

Nilsson przysłuchiwał się w milczeniu, a gdy skończyła, spytał ją, co zamierza robić dalej.

– Chcę porozmawiać z Hansénem – odparła. – Mam nadzieję, że znajdę na to czas jutro. Potem skontaktuję się z rodzicami Williams.

Rozdział 14

Środa, 3 marca

Godzina 14.53

– Powinien pan z nami spędzić kilka godzin, na przykład dziś wieczorem, żeby to zobaczyć na własne oczy – zaproponowała Andrea Jonsson, z którą Alfredsson umówił się w siedzibie street workerów w centrum miasta. Jonsson była po trzydziestce, miała wysportowaną sylwetkę, jasne włosy i pełne pasji oczy. Alfredsson był zdziwiony, że jej do tej pory nie spotkał. W trakcie swojej dotychczasowej pracy w policji często miał do czynienia ze street workerami. Jonsson zaprowadziła go do pokoju socjalnego.

– Być może – odparł.

Jonsson popatrzyła na niego i lekko się uśmiechnęła.

– „Być może”? – powtórzyła, przedrzeźniając jego głos.

– Tak, być może – odparł Alfredsson i odwzajemnił jej uśmiech. Już wiedział, że to na pewno nie jest ich ostatnie spotkanie.

– Czego pan właściwie chce? – spytała, siadając na krześle przy stole.

Ciebie, miał ochotę odpowiedzieć Alfredsson, ponieważ był pewien, że Jonsson zadała mu to pytanie w dwuznacznym celu. Doszedł do tego wniosku, napotykając spojrzenie jej lekko swawolnych oczu.

– W czasie naszej rozmowy telefonicznej wspomniałem, że chciałbym wam pokazać kilka zdjęć i nagrania z kamer monitoringu, żeby ustalić, czy znacie pewne osoby. Ile osób tu pracuje?

Jonsson od razu spoważniała.

– Tylko sześć. Swoje obowiązki wykonujemy przez całą dobę, świątek – piątek, na terenie całego miasta. Głównie w Brunnsparken, Nordstan, na dworcu kolejowym, na głównym terminalu autobusowym, na placu Kanaltorget i na zachód od Nordstan. Czy mógłby pan wyjaśnić, o co dokładnie chodzi?

– Widzę, że podlega wam rozległy teren.

Jonsson skinęła głową, wstała z krzesła i podeszła do ekspresu. Wzięła do ręki pusty dzbanek i uniosła go, jakby chciała spytać Alfredssona, czy ma ochotę się napić. Policjant skinął głową.

Na korytarzu rozległy się kroki, głosy i śmiechy. Chwilę potem do pokoju weszła grupka złożona z trzech kobiet i dwóch mężczyzn. Na widok Jonsson i Alfredssona rozmowy ucichły. Jonsson przedstawiła Alfredssona swoim koleżankom i kolegom.

– Ma pan szczęście – powiedziała. – W środy mamy odprawy i cały nasz zespół jest na miejscu.

Alfredsson rozłożył swojego laptopa i wyświetlił na nim nagrania, na których Bolinder wychodzi z dworca kolejowego ze wzrokiem wbitym w ziemię. Widać było, jak przechodzi przez automatyczne drzwi. Chwilę później na ekranie ukazała się grupka chłopaków z kapturami głęboko naciągniętymi na twarze. Od tego momentu wypadki potoczyły się w błyskawicznym tempie: Bolinder została jakby wchłonięta przez napastników i kilka sekund później leżała na plecach na ziemi. W kolejnej sekwencji podszedł do niej jakiś człowiek i się nad nią pochylił. Później ustalono, że był pracownikiem kolei i to on wezwał karetkę. Alfredsson zatrzymał nagranie i spytał, czy ma je ponownie odtworzyć. Jonsson i jej współpracownicy popatrzyli na siebie.

– To nie będzie konieczne – odparła Jonsson. – Znamy tych chłopaków. Jesteście pewni, że to oni zaatakowali tę kobietę? Bo chyba w tej sprawie pan tu przyszedł.

– Mamy świadków tego zdarzenia, ale nie mogę ujawnić żadnych szczegółów – odparł Alfredsson i rozejrzał się po pokoju, żeby każdej z obecnych osób spojrzeć w oczy. – Chciałbym się od was dowiedzieć, kim są osoby widoczne na nagraniu. Co o nich wiecie?

– Większość z nich pochodzi z Maroka, ale w Göteborgu istnieje więcej takich grup, złożonych z imigrantów z Afryki Północnej – odparła Jonsson. – Działają na terenie całego miasta, przenoszą się z miejsca na miejsce. Niektórzy wystąpili o azyl, ale większość zatrzymała się tu tylko na pewien czas, bo później chcą jechać dalej. Na ten moment nie jesteśmy nawet pewni, czy nadal przebywają w Göteborgu i czy w ogóle są jeszcze w Szwecji.

– Jak się nazywają i gdzie mieszkają? – spytał Alfredsson, wyjmując notes.

Jonsson wzruszyła ramionami.

– Mają na imię Ahmed, Khalil, Adnan, Mohamed i tak dalej.

– To jakiś żart?

– Nie. My po prostu nigdy ich nie prosimy o okazanie dokumentów tożsamości. Ci z nagrania są tu od niedawna i na razie nie udało nam się do nich dotrzeć. Potrzebujemy czasu, żeby zbudować nić zaufania. Ci nowi dopiero po pewnym czasie widzą, że ich kumple, którzy przebywają tu dłużej, normalnie z nami rozmawiają. Dopiero od tego momentu mamy szansę im pomóc, a oni zyskują okazję do kontaktu z opieką społeczną, służbą zdrowia i z urzędami państwowymi. Nie ufają dorosłym. W ich świecie nikt nie okazuje sympatii, chyba że coś za to dostanie.

– Rozumiem, ale tak czy owak potrzebne są nam jakieś informacje na ich temat, ponieważ chcemy ich przesłuchać. Gdzie możemy ich znaleźć?

– Przede wszystkim w Nordstan i na Dworcu Głównym. Uprzedzę następne pytanie i od razu powiem, że nie wiemy, gdzie mieszkają. Część z nich nie posiada żadnych dokumentów tożsamości, ponieważ dostali się do Szwecji nieoficjalnym kanałem, jeśli tak to mogę ująć.

– Szkoda, ale i tak dziękuję za spotkanie – odparł Alfredsson. Wstał od stołu, zamknął laptopa, wziął go pod ramię i położył na stole wizytówkę. – Gdyby ktoś z państwa chciał się ze mną skontaktować, można zadzwonić na te numery.

Rozmowa z członkami zespołu potwierdziła to, co powiedział Lagergren, kiedy Alfredsson go spytał o gang działający w okolicy Dworca Głównego. Lagergren był jednak bardziej cyniczny i niczego nie owijał w bawełnę.

– Okolice Nordstan to prawdziwe zagłębie dla przywódców gangów, którzy rekrutują tam młodzież do załatwiania swoich brudnych interesów. W tym środowisku nie da się długo funkcjonować. Po dwóch tygodniach jedni stają się ofiarami, inni ich katami. Większość z nich schodzi na złą drogę. Żyją z kradzieży, prostytucji, napadają ludzi, handlują narkotykami.

Alfredsson opowiedział Lagergrenowi o napadzie na Bolinder. Dowódca jednostki specjalnej odparł z szyderczym uśmiechem:

– Zatrzymacie ich i… co dalej? Co im zrobicie? Nic. Wyśmieją was, bo całą policję i wymiar sprawiedliwości mają w dupie. Dobrze wiedzą, że żadna kara ich nie spotka. Wyjdą na wolność szybciej, niż na wniosku o areszt wyschnie atrament. Żaden z nich nie posiada dokumentów tożsamości, a poza tym zawsze twierdzą, że mają mniej niż piętnaście lat. Ich dokładnego wieku nie da się zweryfikować, więc nie można ich oskarżyć o łamanie prawa. W ubiegłym tygodniu zatrzymywaliśmy tych samych chłopaków trzy razy jednej doby, ale za każdym razem musieliśmy ich wypuścić.

Po tej rozmowie Alfredsson wysłał Lagergrenowi nagranie przedstawiające napad na Bolinder, a ten obiecał, że je obejrzy i następnego dnia oddzwoni.

Rozdział 15

Środa, 3 marca

Godzina 17.37

Nilsson spędził prawie całe popołudnie na studiowaniu segregatorów zawierających protokoły z sekcji zwłok Williams i analiz laboratoryjnych śladów, które zabezpieczyli technicy. Zrobił to dogłębnie i szczegółowo, tak jak to wynikało z instrukcji. Obejrzał między innymi zdjęcia przedstawiające głowę Williams, którą znaleziono w leśnej ziemiance. Odkrycia dokonała para starszych mężczyzn z miejscowego kółka krajoznawczego, które wykonywało na tym terenie inwentaryzację działki. Jeden z mężczyzn przyszedł z psem, który w pewnym momencie próbował się zerwać ze smyczy. Właściciel starał się go uspokoić, ale w końcu się poddał i poszedł tam, dokąd pies go ciągnął. Chciał sprawdzić, dlaczego zwierzę tak ujada i zachowuje się jak szalone. Kiedy obaj mężczyźni otworzyli podwójne drzwi prowadzące do ziemianki, poczuli okropny smród, co wzmogło ich ciekawość. Jeden z nich wszedł do ziemianki i oświetlił wnętrze zapalniczką. W środku znalazł czarny worek na śmieci z ludzką głową.

Nilsson przypomniał sobie, co po spotkaniu z Arnellem powiedziała Bergman. Zdaniem emerytowanego śledczego zbrodnia była dokładnie zaplanowana, a zabójcą był nieznany sprawca, który najpierw swoją ofiarę uprowadził, a potem zamordował. Na jakiej podstawie Arnell tak twierdził? Bo nie udało się ustalić miejsca zbrodni, a głowa została porzucona w sposób, który mógł sugerować, że zabójca chciał okazać zwłokom pewien szacunek. Nilsson zrozumiał, co Arnell miał na myśli, kiedy obejrzał wszystkie zdjęcia przedstawiające wnętrze ziemianki. Głowa znajdowała się w czarnym worku na śmieci, który był owinięty kawałkami taśmy klejącej. Każdy z nich miał tę samą długość, a sprawca zadbał o to, żeby je nakleić według pewnego porządku. Worek zostawił w ziemiance, ale nie rzucił go byle jak, tylko ułożył przy ścianie w taki sposób, żeby głowa leżała twarzą do góry. Twarz była czysta, włosy umyte i uczesane. Wniosek nasuwał się sam: ziemianka miała posłużyć jako czasowe miejsce przechowania głowy.

Nilsson wstał od biurka i kilka razy przeszedł się po pokoju. Zatrzymał się przy oknie, wyjrzał na ulicę Skånegatan i popatrzył na pusty stadion Ullevi. Obserwował przejeżdżające ulicą samochody i tramwaje. Zastanawiał się, co mogło być przyczyną śmierci Williams. Gdyby ją zabił któryś z jej byłych facetów albo jakaś zazdrosna kobieta, śledczy rozwiązaliby tę sprawę bez najmniejszego trudu. Z rozmowy z Bergman zapamiętał jeszcze coś, a mianowicie to, że Arnell nie znalazł odpowiedzi na pytanie, dlaczego to spotkało akurat Williams. No właśnie, czemu ona? Dlaczego zabójca oddzielił głowę od tułowia? Dlaczego nie znaleziono miejsca zbrodni ani reszty ciała? Dlaczego, dlaczego i jeszcze raz dlaczego… Członkowie ekipy śledczej musieli zadawać sobie to pytanie setki razy.

– Musimy tam pojechać – powiedziała Bergman. – Chcę na własne oczy obejrzeć ziemiankę i jej otoczenie.

Oboje uzgodnili, że pojadą tam następnego dnia z samego rana. Nilsson się zastanawiał, czy Bergman zabierze ze sobą Gordona. W tym samym momencie ktoś delikatnie zapukał we framugę drzwi. W progu stała Hamilton. Policjantka uniosła rękę, żeby go pozdrowić, więc Nilsson zrobił to samo i dał jej znak, żeby weszła do pokoju.

– Co z nagraniami, które ci zostawiłam? – spytała.

Nilsson usiadł przy komputerze i kilka razy stuknął w klawiaturę.

– Są gotowe, możesz je odebrać. Pracował nad nimi Boberg. Udało mu się wyodrębnić sekwencje, które będzie można przeanalizować. A co u ciebie?

– Mamy mocnego świadka, nagrania, zdjęcia sprawców i protokół lekarski z oględzin obrażeń – odparła z uśmiechem policjantka. – Zbierzemy to teraz w całość i przekażemy prokuratorowi.

Rozdział 16

Środa, 3 marca

Godzina 21.23

Bergman wyłączyła telewizor i lekko się przeciągnęła. Nora wcześnie zasnęła, Adam też się położył, bo nie czuł się najlepiej. Powiedział, że go boli głowa i ma dreszcze. Za to Ingrid czuła się świetnie i nie mogła sobie znaleźć miejsca. W niedzielę odbędzie się uroczystość nadania imienia ich córce. Nalegał na to Adam, a ona się zgodziła pod warunkiem że to nie będzie ceremonia o charakterze religijnym. Ostatecznie stanęło na tym, że wydarzenie zorganizują w domu, a poprowadzi je Helene, która jest diakonisą. Helene i Ewa będą też rodzicami chrzestnymi.

Zadzwonili do firmy cateringowej i zamówili zestaw złożony z trzech dań i tortu. Bergman sobie uświadomiła, że nie może się doczekać niedzieli. W uroczystości wezmą też udział jej bracia z rodzinami i ojciec Adama, Karl-Erik.

Nie pytała Adama, czy zgodnie z obietnicą zadzwonił do jej matki i odwołał zaproszenie na niedzielę, a i on nie wracał do tego tematu. Gdyby jej matka rzeczywiście się zjawiła na tak ważnej ceremonii, wyglądałaby jak słoń w składzie porcelany. Anulowali więc zaproszenie, żeby uniknąć sporów i kłótni przy stole. Miał się tym zająć Adam. Solveig Bergman nie ma wstępu do ich domu.

Jeszcze raz się przeciągnęła. Zaczęła się zastanawiać, czy nie wyjść na spacer, żeby zaczerpnąć świeżego powietrza. Napisała Adamowi wiadomość, położyła kartkę w kuchni na stole i wysłała esemesa do Ewy i Helene z zapytaniem, czy chciałyby się z nią wybrać na wino albo piwo. Po pięciu minutach, kiedy przyjaciółki nie odpowiedziały, przypomniała sobie, że obie wybierały się tego dnia do kina. Po pewnym namyśle postanowiła wysłać zaproszenie do Alfredssona. Kilka sekund później dostała odpowiedź. Thomas poinformował ją, że siedzi w barze John Scott’s w Brunnsparken i że jeśli będzie miała ochotę, może mu dotrzymać towarzystwa. Będzie mile widziana. Bergman nie namyślała się długo i szybko tam pojechała. Usiadła przy stoliku, zamówiła piwo i poczuła, jak z każdym łykiem coraz bardziej się rozluźnia.

– Kogo masz w ekipie? – spytał Alfredsson.

– Nilssona i psychologa-profilera. Nazywa się Gordon Stare i wcisnął mi go Tingström. Niestety nie było mowy o jakiejkolwiek dyskusji. Podobno polecenie przyszło z góry. Stare przez wiele lat pracował w Europolu w Hadze, ale miał wypadek i jeździ na wózku inwalidzkim. Ktoś wpadł na pomysł, żeby go przydzielić do jakiejś dawnej, nierozwiązanej sprawy. Będzie pracował przy biurku.

– Sprawdzałaś go? Na przykład w internecie?

– Nie, ale chyba to zrobię. Jest tak uczynny, że czasem czuję się z tym nieswojo. Na początku był… jak by to powiedzieć… trochę zarozumiały i protekcjonalny, ale kiedy mu wyznaczyłam miejsce w szeregu, zmienił swoje nastawienie o sto osiemdziesiąt stopni.

Alfredsson uśmiechnął się szeroko i chwycił szklankę, żeby wznieść toast.

– Gratuluję, Ingrid. Wygląda na to, że dzięki nim udało ci się powołać supergrupę dochodzeniową.

– Stało się tak tylko dlatego, że ty nie umiesz współpracować z Nilssonem. Poprosiłam Tingströma, żeby go przydzielił do mojej ekipy.

– No to jeszcze raz gratuluję!

– A co u ciebie? Pracujesz nad sprawą napadu na dworcu kolejowym?

– Tak. Regionalny komendant policji uznał, że śledztwo ma mieć priorytet, ponieważ napadu dokonał gang imigrantów. Dzięki temu dostaniemy niezbędne środki. Oprócz mnie przy sprawie pracują Nina i Viking. Poświęcamy na nią cały nasz czas.

– Teraz to ja powinnam ci pogratulować. Jak rozwija się śledztwo?

– Całkiem dobrze. Mamy świadka, nagranie z monitoringu i tak dalej, więc ustalenie sprawców to tylko kwestia czasu – odparł policjant i opowiedział, jak gangi atakują ludzi przechodzących z peronów do hali dworca.

– Sama wiesz, jak czasem wygląda przejście z bagażem z pociągu do hali dworca, a stamtąd do taksówki, autobusu albo na umówione miejsce, z którego ktoś ma cię odebrać. Ludzie są zmęczeni po podróży, niosą torby i walizki i nawet nie zauważą, że ktoś ich okradł.

– Zatrzymaliście tych chłopaków?

– Nie, ale mam nadzieję, że ich zamkniemy w tym tygodniu. Viking ma się jutro spotkać w tej sprawie z prokuratorem. Lagergren powiedział, że mają już po dziurki w nosie tych wszystkich chłopaków kręcących się po okolicy bez żadnych dokumentów, a ubiegających się o azyl. Ciekawe, w jakim są wieku.

Bergman skinęła głową w kierunku Nordstan i Brunnsparken i spytała:

– Przejdziemy się?

– Jasne – odparł Alfredsson i dopił piwo.

Bergman wróciła do domu dwie godziny później. Była w kiepskim nastroju. Zastanawiała się, co taka młodzież robi na mieście o tak później porze. Mówili jej o tym problemie koledzy z pracy, czytała o nim w gazetach, słyszała w wiadomościach telewizyjnych, ale przebywanie w miejscach takich jak Nordstan, Kanaltorget, terminal autobusowy i dworzec kolejowy to całkiem inna sprawa. Od kiedy urodziła córkę, żyje we własnym świecie i chyba nie wie, co się dzieje w jej bezpośrednim otoczeniu.

Razem z Alfredssonem spotkali się na mieście z kilkoma kolegami z innych wydziałów, z którymi rozmawiali o tej sprawie. Według ich oceny w Göteborgu przebywa około dwustu chłopaków z Maroka i kilku innych państw północnoafrykańskich. Krążą po Europie i nie mają żadnego określonego statusu. Funkcjonariusze bez wahania wskazali, którzy należą do konkretnych gangów i czym się zajmują. Jednak nie wszyscy członkowie gangów są imigrantami bez ustalonej tożsamości, nie wszyscy przyjechali do Szwecji sami i nie wszyscy ubiegają się o azyl. Są wśród nich zwykli szwedzcy chłopcy, którym jest źle w domu, a ponieważ ich rodzice w ogóle się o nich nie troszczą, sami muszą się mierzyć z wyzwaniami, jakie stawia przed nimi otoczenie, bo wiedzą, że dorośli ich nie ochronią.

Przed pójściem spać Bergman zajrzała do Nory. Przez chwilę przy niej siedziała i wsłuchiwała się w jej oddech. Dziewczynka miała lekki katar. Może się przeziębiła?

Rozdział 17

Czwartek, 4 marca

Godzina 03.23

Kamal przestępował energicznie z nogi na nogę. Na dworze było tak zimno, że para buchała mu z ust, a mróz sprawiał niemal fizyczny ból. Dłonie trzymał w kieszeniach puchowej kurtki, kaptur miał naciągnięty aż na czoło. Ubrany był w cienkie jeansy i tenisówki z cienką podeszwą, które nie chroniły go przed bijącym od ziemi chłodem. Myślał o swojej matce, którą niezbyt dobrze pamiętał, bo kiedy zmarła, był małym chłopcem. Po jej śmierci wysłano go na ulicę i kazano żebrać. Od tej pory musiał sobie radzić sam. Nie wiedział, ile ma lat, a kiedy ktoś go pytał o wiek, odpowiadał, że skończył trzynaście lat, chociaż uważał, że jest starszy. Był niski i szczupły i dlatego często marzył o tym, żeby urosnąć i być silnym, bo dzięki temu byłby bardziej szanowany. Kiedy było mu źle, zamykał się w sobie i wspominał, jak mama głaskała go po policzku, tuliła do siebie i szeptała mu do ucha: „Kamal, Kamal… moje kochane serduszko”.

Nie chciał dłużej marznąć ani cierpieć głodu. Chciał wiedzieć, gdzie spędzi każdą kolejną noc. Ciało miał pokryte drobnymi, swędzącymi ranami, które nie chciały się zagoić, a poza tym bolała go odbytnica, z której czasem leciała krew. Marzył, żeby wziąć prysznic, przebrać się w czyste ubranie, zjeść ciepły posiłek i wyspać się w prawdziwym łóżku. Oczy zaszły mu łzami, ale otarł je rękawem. Był już bardzo zmęczony. Uznał, że najprościej będzie poczekać, aż ktoś go zagadnie. Zawsze tak było i jakoś to funkcjonowało. W pewnej chwili nadjechał samochód. Kierowca zwolnił i zatrzymał się dwa metry od niego. Opuścił boczną szybę i machnął ręką, żeby podszedł bliżej.

Kamal głęboko westchnął i stanął przy samochodzie.

Znowu coś zarobi.

Rozdział 18

Czwartek, 4 marca

Godzina 07.29

Bergman prowadziła, podczas gdy Nilsson zajęty był mapą i nawigacją. Stare został na komendzie. Środek drogi, którą jechali i która przypominała ścieżkę, porośnięty był trawą. Bergman jechała powoli i ostrożnie, żeby nie ugrzęznąć w piasku. Z powodu długiej i deszczowej zimy nasączona wodą ziemia w wielu miejscach zrobiła się grząska. Widać było, że rzadko ktoś nią jeździł, bo nie zauważyli śladów kół, a pożółkła trawa wyrosła prawie na pół metra. W pewnym momencie dojechali do skrzyżowania dróg, które się rozchodziły w trzech kierunkach. Bergman zatrzymała samochód i stwierdziła:

– Myślę, że dalej nie przejedziemy.

Nilsson odwrócił mapę w jej stronę, coś jej pokazał i odparł:

– Możemy pójść tędy. Zostało jakieś dwieście metrów.

Wysiedli z samochodu. Bergman ucieszyła się, że włożyła gumowce, czapkę, rękawiczki, grubą olejówkę, bo to wszystko chroniło ją przed chłodem i wilgocią. Spojrzała w niebo. Nad ich głowami wisiały gęste, ciemne chmury. Ruszyli przed siebie gęsiego. Temperatura sięgała najwyżej kilku stopni powyżej zera. Chwilę później spadły pierwsze krople deszczu, który z czasem przeszedł w lodowatą ulewę. Nilsson szedł jako pierwszy. Niósł torbę z kamerą i resztą sprzętu. Gałęzie drzew i gęste krzaki, które zwisały nad ścieżką, uderzały ich w twarze. Po kilku minutach marszu wyszli na polanę. Deszcz lekko zelżał. Wokół unosiła się gęsta mgła, ale mimo to od razu zauważyli fundament domu zrobiony z dużych, dobrze dobranych, porośniętych mchem kamieni. W miejscu, gdzie dawniej znajdowało się palenisko z pionem kominowym, rosło drzewo, co oznaczało, że dom spłonął albo został zburzony przed wieloma laty. Na słupie wisiała tablica z nierdzewnej blachy z napisem:

Gospodarstwo Nykullen nr 9, 1744–1940.

Nilsson lekko w nią puknął.

– Niełatwo się tu żyło – stwierdził. Wyjął mapę, uniósł ją na wysokość oczu i się rozejrzał. – Tam – powiedział, wskazując porośnięty pagórek wznoszący się w pewnej odległości od domu. Podeszli bliżej i ujrzeli ziemiankę. Nie wyglądała tak jak na zdjęciach z segregatorów, ponieważ pokryta była błotem i porosła krzakami. Świadczyło to o tym, że od dawna nikt z tym nic nie robił. Musieli obejść ziemiankę, ponieważ wejście znajdowało się od strony północnej. Podwójne drewniane drzwi, które prowadziły do wnętrza, były uchylone na szerokość dwudziestu centymetrów. Bergman podeszła bliżej i zauważyła ślady wskazujące na to, że ktoś te drzwi wyłamał.

– Po tym, jak znaleziono głowę, zjawiło się tu mnóstwo ludzi – wyjaśnił Nilsson. – Głównie młodzież, sami ciekawscy.

– Czytałam o tym w aktach śledztwa – odparła Bergman i dwa razy szarpnęła za drzwi, dzięki czemu szpara lekko się poszerzyła. – Wejdźmy do środka – dodała. Wyjęła z kieszeni latarkę i sprawdziła, czy działa. Nilsson wszedł jako pierwszy, Bergman ruszyła za nim. Szła blisko niego, ale tylko do pewnego miejsca, gdzie dla dwóch osób zrobiło się zbyt ciasno. Na podłodze leżały strzępy gazet, co mogło sugerować, że ktoś nimi palił. Tuż przy drzwiach zobaczyli dziurę, którą najprawdopodobniej wykopało jakieś dzikie zwierzę. Nilsson oświetlił latarką kamienie w suficie, a potem podłogę. Nagle zauważył, że przy wysokim progu coś błysnęło.

– Poświeć – poprosiła Bergman, wskazując to miejsce. Wyjęła z kieszeni długopis i ostrożnie zaczęła grzebać nim w ziemi. Po chwili wykopała złote serduszko z zapięciem służącym do zawieszenia na łańcuszku. Nilsson włożył lateksowe rękawiczki, podniósł serduszko z ziemi i uważnie mu się przyglądał.

– Widzisz, co tu jest napisane? – spytał, podsuwając je policjantce przed oczy i świecąc latarką.

– „Przepraszam” – przeczytała na głos Bergman.

Oboje wpatrywali się ze zdziwieniem w serduszko i wykopany w ziemiance dół. Nilsson spojrzał na Bergman, wyjął z kieszeni telefon i powiedział:

– Lepiej będzie, jeśli ściągniemy tu naszych ludzi ze sprzętem.

Bergman wyszła z ziemianki. Na dworze padał coraz bardziej intensywny deszcz, a ona czuła się tak, jakby nagle otuliła ją szara mgła. Czytając napis na serduszku, czuła się nieswojo. Rozejrzała się. Wszystko wyglądało tak samo jak kiedyś, ale po tym, co tu znaleźli, atmosfera zrobiła się bardziej poważna i ponura. Jakby las i całe otoczenie chatki podeszły bliżej.

Wychodząc przez drzwi, Nilsson uderzył głową o niskie nadproże i głośno zaklął.

– Będą tu za dwa, trzy kwadranse – oznajmił. – Wyjdźmy im naprzeciw, żeby nie pobłądzili.

Rozdział 19

Czwartek, 4 marca

Godzina 09.02

Hamilton niecierpliwie wcisnęła przycisk dzwonka. Przyłożyła ucho do drzwi, żeby sprawdzić, czy ktoś jest w środku, i usłyszała grające radio. Oznaczało to, że jej świadek, Ellen Lundgren, jest w domu. Wyjęła telefon, zadzwoniła do niej i po chwili usłyszała przytłumiony sygnał. Uniosła pokrywę wrzutu na listy i stwierdziła, że telefon dzwoni w mieszkaniu. Pochyliła się, przyłożyła usta do otworu i zawołała:

– Policja, Nina Hamilton. Wiem, że pani tam jest. Proszę otworzyć, bo i tak stąd nie odejdę.

Opuściła pokrywę z trzaskiem, oparła się o ścianę i czekała. Drzwi otworzyły się po kilku sekundach i w progu stanęła Lundgren. Dziewczyna wyglądała jak po nieprzespanej nocy. Miała bladą, prawie przezroczystą twarz i ciemne worki pod przekrwionymi oczami.

– Dzień dobry – powiedziała Hamilton. – Czemu pani nie odbiera, kiedy dzwonię?

– Nie wiedziałam, że… – szepnęła Lundgren. Słowa uwięzły jej w gardle, ale się opanowała i dodała: – Nie wiedziałam, że to ktoś z policji… że to pani… Myślałam, że…

Lundgren zamilkła, otworzyła drzwi na całą szerokość i gestem zaprosiła policjantkę do środka.

– Dowiedziałam się, że jest pani na zwolnieniu lekarskim i że złożyła pani wypowiedzenie w pracy – powiedziała Hamilton. – Pani szef był bardzo zdziwiony tą decyzją.

Lundgren spuściła wzrok i objęła się rękami.

– Kiedy o tym usłyszałam, zadałam sobie pytanie dlaczego – kontynuowała cichym głosem Hamilton. – Stało się coś? Czemu rzuciła pani pracę? Przecież jeszcze wczoraj ją pani lubiła. Czemu mi pani nie otworzyła od razu? Ze strachu? Jeśli tak, to przed kim albo przed czym?

Lundgren nie odpowiedziała, po twarzy popłynęły jej łzy.

Hamilton otworzyła teczkę, którą ze sobą zabrała, i wyjęła z niej zdjęcie.

– Czy ten chłopak był wśród tych, którzy w piątek wieczorem zaatakowali tamtą kobietę? – spytała. Lundgren pokręciła głową, ale nawet nie spojrzała na zdjęcie, tylko stała ze wzrokiem wbitym w podłogę. Hamilton pokazała jej kolejne ujęcie. – Czy rozpoznaje pani któregoś z tych dwóch? – spytała. Lundgren znowu pokręciła głową, a z jej ust wydobył się żałosny jęk. – Proszę posłuchać – powiedziała Hamilton i położyła jej dłoń na ramieniu. – Pójdziemy teraz do kuchni, usiądziemy przy stole i napijemy się herbaty. Opowie mi pani o tym, co się wydarzyło, a ja spróbuję pomóc. Obiecuję!

Kuchnia była mała, przy stole stały tylko dwa krzesła. Hamilton znalazła w szafce pudełko z herbatą w saszetkach i po kilku minutach siedziała naprzeciwko Lundgren z kubkiem parującego napoju. Przez cały czas milczała. Miała nadzieję, że kiedy Lundgren się uspokoi i poczuje bezpiecznie, chętniej odpowie na jej pytania.

Lundgren wypiła trochę gorącej herbaty i odstawiła kubek na stół.

– Nie wiem, czy oni widzieli, że rozmawiam z policją, czy ktoś im o tym doniósł, ale…

Hamilton popatrzyła jej w oczy i ujrzała w nich strach. Widać było, że kobieta ze sobą walczy.

– Co się stało? – spytała.

– Nic – odparła Lundgren i głośno przełknęła ślinę. – Oni naprawdę mnie nie skrzywdzili. Po prostu przyszli, stanęli przede mną i tylko na mnie patrzyli. Jeden z nich przeciągnął palcem po gardle i przyłożył go do ust.

Lundgren dokładnie pokazała, jak to wyglądało.

Hamilton przestała się dziwić, że dziewczyna nie odbierała telefonu i bała się otworzyć drzwi. Wzięła teczkę, którą trzymała na kolanach, i położyła na stole pięć zdjęć, które pochodziły z nagrań dworcowego monitoringu.

– Proszę je jeszcze raz uważnie obejrzeć. Czy groźby, które pani przed chwilą opisała, kierował wobec pani któryś z nich?

Lundgren zerknęła przelotnie na zdjęcia i pokręciła głową. Zadrżała ze strachu, objęła rękami głowę i odparła podniesionym głosem:

– Nie pamiętam! Nie wiem! Niech pani stąd idzie. Proszę porozmawiać z kimś innym.

– No dobrze, już wychodzę – odparła Hamilton i wstała od stołu. – Czy mam zadzwonić do kogoś, przy kim poczuje się pani bezpiecznie? Poprosić, żeby tu przyszedł i się panią zaopiekował?

– Moja mama już do mnie jedzie.

– Świetnie. W takim razie wychodzę. Na wszelki wypadek, gdyby panie chciały do mnie zadzwonić, zostawiam wizytówkę. Można dzwonić o każdej porze dnia i nocy.

Hamilton wyszła z mieszkania, wsiadła do samochodu i zadzwoniła do Johanssona, żeby go poinformować o przebiegu rozmowy.

– Niech to szlag! – zawołał. – Jest nam potrzebna do identyfikacji napastników. Rozmawiałem o tym z prokuratorem, bo myślałem, że Lundgren zgodzi się zeznawać.

– Wiem, ale ona jest przerażona. Na szczęście mamy jeszcze panią Bolinder. Ona na pewno wskaże sprawców albo przynajmniej jednego z nich. Zdjęcia, które nasi technicy wykonali na podstawie nagrań z monitoringu, są naprawdę wysokiej jakości.

– Skontaktuj się z policją w Örebro i poproś, żeby ktoś od nich pojechał do Bolinder. Kolejna odprawa jutro o ósmej rano.

Rozdział 20

Czwartek, 4 marca

Godzina 16.05

Bergman spojrzała na zegarek. Nic. Wciąż nic! Niech to szlag! Po siedmiu godzinach grzebania w ziemiance nie znaleźli najmniejszego śladu. Była przemoczona i przemarznięta, chociaż miała na sobie kilka warstw ubrań. Palce jej zesztywniały, a żeby choć próbować się rozgrzać, przestępowała z nogi na nogę. O tej porze powinna być w domu, wyjść na spacer z Adamem i Norą albo zaopiekować się córką, żeby Adam też miał dla siebie trochę czasu. Spojrzała na namiot, który policyjni technicy ustawili przy wejściu do ziemianki. Stały przed nim taczki, kilofy, szpadle i sita do przesiewania ziemi. Wnętrze, w którym pracowali technicy, było rozświetlone przez kilka silnych reflektorów. Z tyłu szumiał agregat prądotwórczy. Bergman zastanawiała się, czy jej reakcja nie była przesadna, ale wiedziała, że Nilsson podzielał jej opinię o konieczności sprowadzenia ekipy technicznej. Był to ten rodzaj przeczucia, którego nie da się logicznie wytłumaczyć. Sfotografowała złote serduszko i wysłała zdjęcie Gordonowi, który natychmiast do niej oddzwonił.

– Jeśli zostawił je tam zabójca, musiał uznać ten gest za ważny. Lubił Williams i chciał w ten sposób pokazać, że nie zamierzał jej skrzywdzić, ale z jakiegoś powodu został do tego zmuszony.

– Brzmi logicznie – odparła Bergman. – Jutro o wpół do dziewiątej spotkamy się na odprawie i przedyskutujemy ten wątek.

I nie czekając na odpowiedź, rozłączyła się, ponieważ w tej samej chwili zauważyła jakiegoś mężczyznę, który wyszedł z lasu. Wyglądał na myśliwego, ale nie miał strzelby, za to pod pachą trzymał coś, co przypominało segregator. Bergman zawołała głośno i pomachała mu rękami, żeby zwrócić na siebie jego uwagę. Mężczyzna zatrzymał się, a ona ruszyła w jego stronę. Podeszła bliżej, przedstawiła się i spytała go, jak się nazywa i co tu robi.

Mężczyzna, który był po sześćdziesiątce, popatrzył na nią z ciekawością, a potem spojrzał na namiot i odparł:

– Nazywam się Karl Linder i pracuję w urzędzie gminy. Prowadzę inwentaryzację cieków wodnych, stawów i terenów podmokłych.

Linder rozłożył segregator i pokazał Bergman mapę okolicy.

– Chyba zabłądziłem – stwierdził. – Na co dzień korzystam z nawigacji, ale telefon mi padł. Co tu się dzieje? – spytał, wskazując namiot i ziemiankę, przy której stali dwaj ubrani w białe kombinezony technicy ze szpadlami, sitami i wiadrami w rękach. – Czy to nie tu znaleziono przed laty martwą kobietę?

– Czy mógłby się pan wylegitymować? – odparła Bergman.

Linder próbował wyjąć z kieszeni portfel, ale zanim mu się to udało, zmagał się z kieszenią przez kilkanaście sekund. W końcu drżącymi palcami podał policjantce żądany dokument. Bergman zapisała jego imię, nazwisko, numer osobowy i poprosiła, żeby chwilę poczekał. Nilsson zauważył, co się dzieje, i podszedł bliżej. Bergman poprosiła go na stronę, tak żeby Linder ich nie słyszał.

– Czy mógłbyś pomóc temu człowiekowi odnaleźć samochód? – spytała. – Twierdzi, że się zgubił. Boję się, że jeśli ktoś się dowie, co tu robimy, sprawa od razu wycieknie do mediów. Musimy się skontaktować z rodzicami Williams i pokazać im serduszko. Najlepiej będzie, jeśli od razu to zrobię.

– Chyba masz rację. Zajmę się tym człowiekiem i postaram się go stąd jak najprędzej zabrać.

Bergman wsiadła do wozu, zamknęła drzwi, głośno zaklęła i uderzyła pięścią w deskę rozdzielczą. Zachowała się nieprofesjonalnie. Miała do siebie pretensje, że przed wznowieniem sprawy nie skontaktowała się z państwem Williams. Zadzwoniła do Gordona i poprosiła go, żeby znalazł ich dane kontaktowe i sprawdził, czy nadal są aktualne. Podkreśliła, że sprawa jest pilna, bo nie można wykluczyć, że Linder powiadomi prasę albo tym, co tu zastał, pochwali się na Facebooku, nie zastanawiając się nad konsekwencjami, jakie mogą z tego wyniknąć dla rodziców ofiary. Oni nigdy się nie pogodzili ze śmiercią córki, a teraz dawna rana znowu zostanie rozdrapana.

W chwili, kiedy wjeżdżała na prowadzącą do Göteborga drogę E20, zadzwonił telefon. Spojrzała na wyświetlacz. Adam.

– Wracasz do domu? – spytał. – Kolacja na stole. Nakarmię Norę, a my zjemy później.

Bergman głęboko westchnęła i odparła:

– Nagromadziło się kilka spraw i chyba się spóźnię. Muszę załatwić coś, co nie może czekać.

Adam ciężko oddychał. Bergman się domyśliła, że mąż stara się nad sobą zapanować, żeby nie powiedzieć czegoś, czego później mógłby żałować.

– W takim razem zjem kolację z Norą – odparł i się rozłączył. Bergman pokręciła głową. Była poirytowana jego zachowaniem. Czemu jest tak, że za każdym razem, kiedy Adam jest z czegoś niezadowolony albo coś nie idzie po jego myśli, zachowuje się w taki sposób? Czasem wygląda to tak, jakby był przewrażliwiony na swoim punkcie. Przecież wie, że jego żona jest policjantką i nie pracuje od dziewiątej do siedemnastej. W tym samym momencie dostała esemesa od Gordona. Stare przysłał jej dane kontaktowe i adres państwa Barbro i Svena Williamsów.

Po dwóch kilometrach jazdy trochę się uspokoiła i zaczęła to dokładnie analizować. Ostatecznie doszła do wniosku, że dziś wieczorem nie musi do nich jechać. Wystarczy, że zadzwoni i poinformuje o wznowieniu śledztwa. Powie im, że w sprawie śmierci ich córki nic nowego się nie pojawiło i policja nie miała konkretnych powodów, żeby wznowić dochodzenie, ale w ziemiance znaleziono złote serduszko, które chciałaby im pokazać. Okazało się, że państwo Williams nadal mieszkają pod tym samym adresem co przed dwudziestu pięciu laty. Bergman zaparkowała w zatoce i wyłączyła silnik. Wykręciła numer pani Williams i przez długi czas z nią rozmawiała.

– Od śmierci córki minęło tyle lat, a ja myślę o niej każdego dnia – stwierdziła kobieta. Bergman wiedziała, co Williams miała na myśli, bo sama straciła dziecko.

– Chętnie się z panią spotkam, żeby wyjaśnić, jakie czynności zamierzamy podjąć i jak poprowadzimy śledztwo, które zostało umorzone – wyjaśniła Bergman i umówiła się na rozmowę na godzinę trzynastą następnego dnia.

Do domu wróciła po ósmej. Adam siedział przed telewizorem i popijał wino. Bergman poszła do kuchni, podgrzała sobie jedzenie w mikrofali i usiadła obok Adama.

– Rozmawiałem z twoją matką – powiedział. – Nie przyjedzie.

– Co jej powiedziałeś? – spytała Bergman z niepokojem w głosie.

Adam dolał sobie wina, nie odrywając wzroku od telewizora.

– Tylko tyle, że w niedzielę żadna uroczystość się nie odbędzie.

– I nic więcej? Czemu tak powiedziałeś?

Adam odstawił kieliszek i spojrzał na nią.

– A co miałem powiedzieć?

– Na przykład, że… zresztą nieważne. Najważniejsze, że nie przyjedzie.

Adam wzruszył ramionami.

– Późno wróciłaś, chociaż uzgodniliśmy, że będziesz pracować na pół etatu. Od kiedy znowu poszłaś do pracy, ani razu nie wróciłaś do domu na czas.

– To prawda, ale sam wiesz, że moja praca nie jest standardowa. Czasem nie da się wrócić do domu w trakcie wykonywania pewnych czynności, bo mają one wysoki priorytet.

– Jakich czynności? Podaj mi jakiś przykład z dzisiejszego dnia. Zajmujesz się śledztwem w sprawie zabójstwa, do którego doszło ponad dwadzieścia pięć lat temu, co oznacza, że nic, co robisz ze swoimi kolegami z pracy, nie wymaga pośpiechu. Poza tym to ty prowadzisz śledztwo, prawda?

Bergman doszła do wniosku, że jeśli Adam ma się pogodzić z jej nienormowanym czasem pracy, powinien wiedzieć, co nią kieruje. Przez kilka sekund się zastanawiała, jak to wyrazić, i opowiedziała mu o złotym serduszku.

– Przekopaliśmy całą ziemiankę, ale nic to nie dało – zakończyła. Odstawiła kieliszek na stolik i oparła głowę o ramię Adama. On też ją objął i pocałował w głowę, a ona przeciągnęła się z rozkoszy i odwróciła do niego twarz. Adam znowu poczuł, jak bardzo ją kocha i jak jej pragnie. Czasem wystarczy, że na nią spojrzy, by od razu ogarnęło go pożądanie. Bergman zwilżyła usta i głośno jęknęła. Adam roześmiał się cicho, zaczął ją całować w policzki i szyję. Wsunął dłoń pod jej bluzkę, a Bergman objęła go kolanami i przycisnęła do miękkich poduszek. Wzięła jego twarz w dłonie i intensywnie go całowała.

Przerwał im głośny płacz.

– Nora – powiedział Adam, chociaż nie musiał tego mówić. Wstał z kanapy i poszedł do pokoju małej. Dziewczynka głośno krzyczała, a jej krzyk przeszedł po chwili w nieukojony płacz. Adam wziął ją na ręce i zaczął głaskać po główce.

– Cała jest rozpalona, chyba gorączkuje – powiedział.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki