Projekt okładki i stron tytułowych Edwin Radzikowski

Redaktor inicjujący Anna Kędziorek

Redaktor Agnieszka Galińska

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2009

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2009 r., (wyd. I)

Warszawa 2018

ISBN 978-83-01-20443-3

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl; reklama@pwn.pl

www.pwn.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwa Naukowego PWN: mobisfera.pl

Spis treści

Wstęp

CZASOWNIK | VERBO

1. Czasowniki całkowicie regularne w czasie teraźniejszym | Verbos totalmente regulares en Presente de Indicativo

2. Czasowniki częściowo nieregularne w czasie teraźniejszym. Wymiana -o- na -ue- | Verbos parcialmente irregulares en Presente de Indicativo. -O- – -ue-

3. Czasowniki częściowo nieregularne w czasie teraźniejszym. Wymiana -e- na -ie | Verbos parcialmente irregulares en Presente de Indicativo. -E- – -ie-

4. Czasowniki częściowo nieregularne w czasie teraźniejszym. Wymiana -e- na -i- | Verbos parcialmente irregulares en Presente de Indicativo. -E- – -i-

5. Czasowniki całkowicie nieregularne w czasie teraźniejszym. Wymiana -c- na -zc- | Verbos totalmente irregulares en Presente de Indicativo. -C- – -zc-

6. Czasowniki całkowicie nieregularne w czasie teraźniejszym – odmiana indywidualna | Verbos totalmente irregulares en Presente de Indicativo – conjugación individual

7. Czasowniki całkowicie nieregularne ser, estar, haber w czasie teraźniejszym | Verbos totalmente irregulares ser, estar, haber en Presente de Indicativo

8. Czasowniki zwrotne w czasie teraźniejszym | Verbos reflexivos en Presente de Indicativo

9. Zmiany ortograficzne w odmianie czasowników regularnych i nieregularnych w czasie teraźniejszym | Cambios ortográficos en verbos regulares e irregulares en Presente de Indicativo

10. Użycie czasownika ser | Uso del verbo ser

11. Użycie czasownika estar | Uso del verbo estar

12. Czasownik haber: użycie formy hay | El verbo haber: uso de la forma hay

13. Ser, estar, hay – ćwiczenia porównawcze, systematyzacja | Ser, estar, hay – ejercicios comparativos, sistematización

UŻYCIE CZASÓW I TRYBÓW | USO DE TIEMPOS Y MODOS

14. Użycie czasu teraźniejszego trybu oznajmującego | Uso del Presente de Indicativo

15. Inne formy wyrażania teraźniejszości: estar + gerundio | Otras formas de expresar el presente: estar + gerundio

16. Czas przeszły prosty | Pretérito Indefinido

17. Czas przeszły niedokonany | Pretérito Imperfecto

18. Czas przeszły złożony | Pretérito Perfecto

19. Czas zaprzeszły | Pretérito Pluscuamperfecto

20. Czas przyszły prosty | Futuro Imperfecto

21. Inne formy wyrażania przyszłości: pensar + bezokolicznik, ir + a + bezokolicznik | Otras formas de expresar el futuro: pensar + infinitivo, ir + a + infinitivo

22. Czas przyszły złożony | Futuro Perfecto

23. Zgodność czasów trybu oznajmującego | Concordancia de tiempos de Indicativo

24. Tworzenie czasu teraźniejszego trybu łączącego | Formación del Presente de Subjuntivo

25. Użycie trybu łączącego | Uso del Subjuntivo

26. Czas przeszły złożony trybu łączącego | Pretérito Perfecto de Subjuntivo

27. Tworzenie czasu przeszłego niedokonanego trybu łączącego | Formación del Pretérito Imperfecto de Subjuntivo

28. Użycie czasu przeszłego niedokonanego trybu łączącego | Uso del Pretérito Imperfecto de Subjuntivo

29. Czas zaprzeszły trybu łączącego | Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo

30. Tryb warunkowy prosty | Condicional Imperfecto (Potencial Simple)

31. Tryb warunkowy złożony | Condicional Perfecto (Potencial Compuesto)

32. Tryb rozkazujący | Modo Imperativo

33. Zdania (okresy) warunkowe | Oraciones condicionales

34. Następstwo (zgodność) czasów trybów: oznajmującego, łączącego i przypuszczającego | Concordancia de tiempos del Indicativo, Subjuntivo y Condicional

35. Mowa zależna | Estilo indirecto

36. Bezokolicznik | Infinitivo

37. Imiesłów czynny | Gerundio

38. Imiesłów bierny | Participio

39. Bezokolicznik, imiesłów czynny i imiesłów bierny – ćwiczenia różne | Infinitivo, gerundio y participio – ejercicios variados

STRONA BIERNA | VOZ PASIVA

40. Strona bierna z ser | Voz pasiva con ser

41. Strona bierna z estar + participio | Voz pasiva con estar + participio

42. Strona bierna z se | Pasiva refleja

43. Strona bierna – ćwiczenia różne | Voz pasiva – ejercicios variados

RODZAJNIK | ARTÍCULO

44. Rodzajnik określony | Artículo determinado

45. Rodzajnik nijaki lo | Artículo lo

46. Rodzajnik nieokreślony | Artículo indeterminado

47. Brak rodzajnika | Omisión del artículo

48. Rodzajnik – ćwiczenia różne | Artículo – ejercicios variados

RZECZOWNIK | SUSTANTIVO

49. Rzeczowniki według rodzaju | Sustantivos según el género

50. Tworzenie rodzaju żeńskiego rzeczownika | Formación del femenino del sustantivo

51. Liczba mnoga rzeczownika | Plural del sustantivo

52. Tworzenie zdrobnień i zgrubień | Formación de diminutivos y aumentativos

PRZYMIOTNIK | ADJETIVO

53. Rodzaj przymiotnika | Género del adjetivo

54. Liczba mnoga przymiotnika | Plural del adjetivo

55. Tworzenie przymiotników o przeciwstawnych znaczeniach: przedrostki i przyrostki | Formación de adjetivos de significado opuesto: prefijos y sufijos

56. Skrócone formy przymiotników | Formas cortas de los adjetivos

57. Stopniowanie przymiotników | Gradación del adjetivo

58. Szyk przymiotnika | Posición del adjetivo

LICZEBNIK | NUMERAL

59. Liczebniki główne i porządkowe | Numerales cardinales y ordinales

60. Liczebniki główne w funkcji porządkowych | Numerales cardinales en función de ordinales

ZAIMEK | PRONOMBRE

61. Zaimki osobowe | Pronombres personales

62. Powtarzanie zaimków osobowych | Repetición de pronombres personales

63. Łączenie zaimków osobowych | Combinación de pronombres personales

64. Zaimki zwrotne | Pronombres reflexivos

65. Zaimki dzierżawcze – formy słabe | Pronombres posesivos átonos

66. Zaimki dzierżawcze – formy mocne | Pronombres posesivos tónicos

67. Zaimki wskazujące | Pronombres demostrativos

68. Zaimki pytajne | Pronombres interrogativos

69. Zaimki nieokreślone | Pronombres indefinidos

70. Przeczenie (negacja) – użycie zaimków | Negación – uso de pronombres

71. Zaimki względne | Pronombres relativos

PRZYSŁÓWEK | ADVERBIO

72. Przysłówek – tworzenie | Adverbio – formación

73. Przysłówki miejsca | Adverbios de lugar

74. Przysłówki czasu | Adverbios de tiempo

75. Przysłówki miary | Adverbios determinativos de cantidad

76. Przysłówki liczebne i pytajne | Adverbios cuantativos e interrogativos

77. Przysłówki wątpliwości, twierdzenia i przeczenia | Adverbios de duda, afirmación y negación

78. Przysłówki sposobu | Adverbios de modo

79. Stopniowanie przysłówków | Gradación del adverbio

SPÓJNIK | CONJUNCIÓN

80. Spójniki | Conjunciones

81. Spójnik aunque w zdaniach złożonych | Conjunción aunque en oraciones subordinadas

82. Spójniki pues, luego, así Conjunciones pues, luego, así

83. Spójnik si – zdania warunkowe | Conjunción si – oraciones condicionales

84. Spójniki ni, que, porque, como | Conjunciones ni, que, porque, como

85. Spójniki cuando i mientras. Zdania czasowe | Conjunciones cuando y mientras. Oraciones subordinadas de tiempo

86. Spójniki proste – ćwiczenia różne | Conjunciones simples – ejercicios variados

87. Wyrażenia spójnikowe | Locuciones conjuncionales

PRZYIMEK | PREPOSICIÓN

88. Przyimek a | Preposición a

89. Przyimki ante, bajo, contra | Preposiciones ante, bajo, contra

90. Przyimek con | Preposición con

91. Przyimek de | Preposición de

92. Wyrażenia cerca de, acerca de, encima de, dentro de | Expresiones cerca de, acerca de, encima de, dentro de

93. Przyimek desde | Preposición desde

94. Wyrażenia después de, detrás de, donde Expresiones después de, detrás de, donde

95. Przyimek en | Preposición en

96. Przyimek entre | Preposición entre

97. Przyimki hacia, hasta | Preposiciones hacia, hasta

98. Przyimek para | Preposición para

99. Przyimek por | Preposición por

100. Użycie przyimków para i por – ćwiczenia | Uso de preposiciones para y por – ejercicios

101. Przyimki según, sin, sobre, tras | Preposiciones según, sin, sobre, tras

102. Przyimek – ćwiczenia różne | Preposición – ejercicios variados

103. Konstrukcje przysłówkowe w funkcji przyimków | Construcciones adverbiales en función de preposiciones

AKCENT | ACENTO

104. Reguły akcentowania graficznego | Acento gráfico

105. Akcent graficzny – ćwiczenia różne | Acento gráfico – ejercicios variados

NAJWAŻNIEJSZE ZAGADNIENIA GRAMATYCZNE – POWTÓRZENIE, UTRWALENIE | TEMAS GRAMATICALES DE MAYOR IMPORTANCIA – REPASO, CONSOLIDACIÓN

106. Opozycja ser – estar | Oposición ser – estar

107. Opozycja está – hay | Oposición está – hay

108. Zdania czasowe – systematyzacja | Oraciones subordinadas de tiempo – sistematización

109. Zdania przeczące – systematyzacja | Oraciones de negativo – sistematización

110. Tryb łączący – systematyzacja | Subjuntivo – sistematización

111. Wyrażenia wymagające użycia trybu łączącego | Expresiones que requieren el uso del Subjuntivo

112. Tryb łączący czy bezokolicznik? | ¿Subjuntivo o Infinitivo?

113. Tryb łączący z czasownikami w formie przeczącej | Subjuntivo con verbos en forma negativa

114. Powtórzenie – ćwiczenia różne | Repaso – ejercicios variados

Aneks gramatyczny | Anexo gramatical

Nieregularne imiesłowy przeszłe i imiesłowy podwójne | Participios irregulares y participios dobles

Przyimki w zwrotach i wyrażeniach przysłówkowych i spójnikowych | Preposiciones en locuciones adverbiales y conjuncionales

Najważniejsze przymiotniki i rzeczowniki łączące się z przyimkami | Adjetivos y sustantivos más importantes con preposiciones

Rekcja czasowników | Régimen verbal

Nazwy geograficzne i nazwy narodowości | Denominaciones geográficas y nacionalidades

KLUCZ DO ĆWICZEŃ

Wstęp

Wzrost znaczenia i popularności języka hiszpańskiego na świecie sprawiły, że również w Polsce interesuje się nim i uczy się go coraz więcej osób. Duże zainteresowanie sprawia, że Polacy uczący się języka hiszpańskiego na kursach, lektoratach lub w szkole potrzebują nowych pomocy do nauki, zawierających nie tylko podstawowy materiał gramatyczny, ale również ćwiczenia uwzględniające najtrudniejsze dla nas zagadnienia, wynikające z różnic językowych i specyfiki języka hiszpańskiego.

Wydawnictwo i autorzy starali się sprostać temu wyzwaniu, opracowując podręcznik spełniający wymagania uczących się i nauczycieli, w ramach istniejącej już serii wydawniczej podręczników do nauki języków obcych, w tym gramatyk z ćwiczeniami.

Podręcznik jest przeznaczony dla wszystkich osób uczących się języka hiszpańskiego, od początkujących do średniozaawansowanych (poziom od A1 do B1). Może być użyteczny dla uczących się od podstaw, gdyż objaśnia najważniejsze zagadnienia gramatyczne i proponuje szeroką gamę ćwiczeń o zróżnicowanym stopniu trudności (od czysto mechanicznych, pozwalających na przećwiczenie i utrwalenie nowo poznanych struktur, poprzez średniozaawansowane, aż do bardziej kreatywnych i trudniejszych, bogatych leksykalnie) oraz aneks, zawierający materiały uzupełniające i pomocnicze, których nie umieściliśmy w całości w części gramatycznej.

Z niniejszej gramatyki mogą również skorzystać wszyscy ci, którzy, znając już trochę język hiszpański, chcieliby pogłębić swoją wiedzę, powtórzyć jakieś konkretne zagadnienie albo rozwiązać jakiś problem gramatyczny.

Podręcznik może być wykorzystywany na kursach prowadzonych przez lektora, lecz mogą też sięgnąć po niego samoucy, ponieważ do ćwiczeń jest dołączony klucz, pozwalający na samodzielne sprawdzenie właściwego rozwiązania.

Autorzy poświęcili dużo uwagi zagadnieniom sprawiającym szczególną trudność Polakom – czasom, trybom i rodzajnikom. Omówili wszystkie najważniejsze zagadnienia gramatyczne, przy czym starali się skoncentrować na zagadnieniach rzeczywiście najważniejszych i najbardziej przydatnych w praktycznym użyciu, pomijając formy rzadziej używane.

W ćwiczeniach zastosowano standardowy, używany w Hiszpanii wariant języka hiszpańskiego. Ponieważ jednak na świecie bardziej powszechne są odmiany latynoamerykańskie, w miarę możliwości dobrano słownictwo występujące we wszystkich wariantach języka.

CZASOWNIK VERBO

W języku hiszpańskim, podobnie jak w polskim, czasownik jest jedną z najważniejszych części mowy. W obu językach występują czasy (proste i złożone) oraz tryby (np. oznajmujący). Tych ostatnich jest w języku hiszpańskim więcej niż w polskim: tryb oznajmujący (Modo Indicativo), łączący (Modo Subjuntivo), warunkowy (Modo Condicional) i rozkazujący (Modo Imperativo). Nie we wszystkich trybach pojawiają się odpowiadające sobie formy czasownikowe: jeden tryb będzie więc miał więcej czasów, a inny mniej.

W języku polskim czasownik może mieć aspekt dokonany lub niedokonany. W języku hiszpańskim tę rolę przejmują czasy, co jest szczególnie widoczne w czasach przeszłych.

Hiszpańskie czasowniki dzielą się na koniugacje z odrębnymi modelami odmiany. Każdy czasownik ma temat i końcówkę. W zależności od tej właśnie końcówki wyodrębniamy trzy koniugacje: I, II i III. Do I koniugacji należą czasowniki, które w bezokoliczniku mają końcówkę -ar (np.: cantar – śpiewać, cant-ar; do II – zakończone na -er (np.: comer – jeść, com-er), a do III – na -ir (np.: vivir – żyć, viv-ir). Chcąc odmienić czasownik, dodajemy do jego tematu końcówkę odpowiednią dla danej koniugacji, czasu i trybu.

1 Czasowniki całkowicie regularne w czasie teraźniejszym Verbos totalmente regulares en Presente de Indicativo

W czasie teraźniejszym czasowniki regularne odmieniają się następująco:

cantar

comer

vivir

śpiewać

jeść

żyć, mieszkać

yo

canto

como

vivo

tú

cantas

comes

vives

él, ella, usted

canta

come

vive

nosotros, nosotras

cantamos

comemos

vivimos

vosotros, vosotras

cantáis

coméis

vivís

ellos, ellas, ustedes

cantan

comen

viven

Podobnie jak w języku polskim, czasowniki zazwyczaj występują bez zaimków osobowych, a więc ‘jem’ tłumaczy się como, natomiast ‘ja jem’ – yo como.

Zaimki osobowe łączące się z odpowiednimi formami czasownika to: yo – ja, tú – ty, él – on, ella – ona, usted – pan, pani, nosotros – my, nosotras – my (kobiety), vosotros – wy, vosotras – wy (kobiety), ellos – oni, ellas – one, ustedes – państwo, panie, panowie.

W Ameryce Łacińskiej nie używa się na co dzień zaimków vosotros, vosotras oraz odpowiadających im form czasownikowych. Zamiast nich stosuje się zaimek ustedes, łączący się z czasownikiem w 3. os. l. mnogiej.

1.1. Określ koniugację czasownika na podstawie końcówki.

1. cantar, escribir, beber 4. rapar, partir, comprar

2. denominar, comer, estudiar 5. vivir, atar, coger

3. redimir, describir, gastar 6. navegar, mirar, deber

1.2. Podaj formę bezokolicznika i określ osobę i liczbę czasownika.

1. escribimos 4. pretenden 7. redactamos 10. abrís

2. habláis 5. bebe 8. denomina 11. predenomináis

3. cantan 6. vivís 9. reservan 12. llaman

1.3. Utwórz formę osobową.

1. hablar – yo .......... 3. beber – Vd ..........

2. vivir – Vds .......... 4. cantar – tú ..........

5. escribir – yo .......... 8. pasar – nosotros ..........

6. bailar – vosotros .......... 9. descubir – tú ..........

7. denominar – ellos .......... 10. deber – Vd. ..........

1.4. Wybierz właściwą formę czasownika.

1. Nosotros hablamos / habláis .......... mucho.

2. Ellos cantan / canta .......... una canción.

3. Antonio describe / describís .......... a Marta.

4. Vosotros descubren / descubrís .......... cosas nuevas.

5. María necesito / necesita .......... ayuda.

6. Ustedes beben / bebéis .......... leche.

7. Yo reparte / reparto .......... las invitaciones.

8. Ustedes visitamos / visitan .......... la ciudad.

9. Tú reserva / reservas .......... los billetes.

10. Arturo señala / señalo .......... los errores.

11. Yo enseña / enseño .......... la ciudad.

12. Vosotros escriben / escribís .......... una carta.

1.5. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Silvio (hablar) .......... con María.

2. Nosotros (visitar) .......... el castillo.

3. Vosotros (preguntar) .......... una cosa.

4. Ellos (vivir) .......... en esta casa.

5. Yo (redactar) .......... un artículo.

6. Tú ( necesitar) .......... un coche.

7. Ellos (correr) .......... por el parque.

8. Usted (escribir) .......... un libro.

9. Nosotros (partir) .......... mañana.

10. Vosotros (deber) .......... salir al trabajo.

1.6. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Ellos (restaurar) .......... la fachada.

2. Nosotros (recitar) .......... un poema.

3. Vosotros (comer) .......... demasiado.

4. Yo (hablar) .......... poco.

5. Yo (beber) .......... agua.

6. Usted (mirar) .......... por la ventana.

7. Vosotros ( describir) .......... al ladrón.

8. Yo (vivir) .......... en España.

9. Ustedes (entrar) .......... en la oficina.

10. Vosotros (vender) .......... pescado.

2 Czasowniki częściowo nieregularne w czasie teraźniejszym. Wymiana -o- na -ue- Verbos parcialmente irregulares en Presente de Indicativo. -O- – -ue-

Dużą grupę czasowników hiszpańskich charakteryzuje wymiana w temacie -o- na -ue-, występująca wtedy, kiedy akcent wyrazowy pada na temat, a nie na końcówkę, czyli we wszystkich formach czasu teraźniejszego z wyjątkiem 1. i 2. os. l. mnogiej. Końcówka pozostaje taka sama jak w czasownikach regularnych, zawsze odpowiednia dla danej osoby i koniugacji.

Wzór odmiany tego typu czasowników częściowo nieregularnych wszystkich trzech koniugacji jest następujący:

Wymiana -o- na -ue-

np.: mover, II koniugacja, temat: mov-, końcówka: -er, zmiana w temacie: muev-o

contar

devolver

dormir

liczyć, opowiadać

zwracać

spać

yo

cuento

devuelvo

duermo

tú

cuentas

devuelves

duermes

él, ella, usted

cuenta

devuelve

duerme

nosotros, nosotras

contamos

devolvemos

dormimos

vosotros, vosotras

contáis

devolvéis

dormís

ellos, ellas, ustedes

cuentan

devuelven

duermen

Według tego wzoru odmieniają się czasowniki:

I koniugacja:

acordar

uzgadniać

consolar

pocieszać

rogar

błagać

acostarse

kłaść się

contar

liczyć,

soltar

puszczać

almorzar

jeść obiad

opowiadać

sonar

brzmieć

apostar

zakładać się

costar

kosztować

oñar

śnić,

aprobar

aprobować,

demostrar

okazywać,

marzyć

zaliczać

udowadniać

trocar

wymieniać

avergonzar

zawstydzać

descontar

odliczać

tronar

grzmieć

colar

przecedzać

encontrar

spotykać

volar

lecieć

colgar

wieszać

moblar

meblować

volcar

wywracać

comprobar

stwierdzać

probar

próbować,

concordar

uzgadniać,

mierzyć

udowadniać

rodar

toczyć

Według podobnego schematu odmienia się czasownik jugar – ‘grać, bawić się’, przy czym wyjątkowo zachodzi w nim wymiana -u- na -ue-. Odmiana czasownika jugar jest zatem następująca: juego, juegas, juega, jugamos, jugáis, juegan.

II koniugacja:

cocer

gotować

envolver

owijać

oler

pachnieć

conmover

wzruszać

llover

padać (o deszczu)

resolver

rozwiązywać

desenvolver

rozwijać

moler

mleć

soler

mieć zwyczaj

devolver

oddawać

morder

gryźć

torcer

wykręcać

doler

boleć

mover

ruszać

volver

wracać

Wszystkie czasowniki zakończone na -olver mają nieregularny imiesłów bierny (participio) z końcówką -uelto, a więc odpowiednio: desenvuelto, devuelto, envuelto, resuelto, vuelto.

Czasownik oler przyjmuje przed formami zaczynającymi się na ue- jeszcze h, a więc odmienia się huelo, hueles, huele, olemos, oléis, huelen.

III koniugacja:

dormir – spać

morir – umrzeć

Czasownik morir ma nieregularny imiesłów przeszły muerto.

2.1. Utwórz formę osobową czasowników.

1. mover – yo ..........

2. soñar – vosotros ..........

3. resolver – ellos ..........

4. envolver – ella ..........

5. probar – yo ..........

6. contar –Vd. ..........

7. poder – tú ..........

8. soler – Vds. ..........

9. mostrar – nosotros ..........

10. soltar – tú ..........

2.2. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Yo (dormir) .......... mucho.

2. Usted (soñar) .......... a menudo.

3. Vosotros (aprobar) .......... los exámenes.

4. Ustedes ( colgar) .......... el cuadro.

5. Nosotros (volar) .......... en avión.

6. Usted (envolver) .......... el regalo.

7. El perro (morder) ..........

8. Nosotros (devolver) .......... el dinero.

9. El presidente (disolver) .......... el parlamento.

10. Yo (resolver) .......... este problema.

2.3. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1.Vosotros (soltar) .......... al prisionero.

2. Yo (contar) .......... un cuento.

3. Ella (recordar) .......... las vacaciones.

4. Ustedes (soler) .......... comer a las 2.

5. Ellos (consolar) .......... a María.

6. Yo (encontrar) .......... las llaves.

7. Tú (apostar) .......... mucho dinero.

8. Nosotros (poder) .......... hablar.

9. Usted (descolgar) .......... el cuadro.

10. Yo (envolver) .......... el regalo.

2.4. Wybierz właściwą formę czasownika.

1.Yo cuento / cuenta .......... una historia.

2. Vds. recuerdan / recordamos .......... su teléfono.

3. Manolo muerde / muerdo .......... una manzana.

4. La casa cuesto / cuesta .......... mucho.

5. Vosotros disuelven / disolvéis .......... la pastilla.

6. Nosotros moléis / molemos .......... el café.

7. Tú cuelga / cuelgas .......... el teléfono.

8. Vosotros os movéis / se mueven ..........

9. Hoy llueve / lluevo .......... mucho.

10. Yo suele / suelo .......... dormir la siesta.

2.5. Podaj pozostałe formy osobowe odmienionego czasownika.

1. yo – sueño tú – .......... Vd. – ..........

2. nosotros – recordamos Vd – .......... ellos – ..........

3. ella – cuenta vosotros – .......... Vds. – ..........

4. tú – vuelves yo – .......... nosotros – ..........

5. Vd. – tuerce tú – .......... Vds. – ..........

6. vosotros– movéis yo – .......... tú – ..........

7. Vds. – refuerzan nosotros – .......... yo – ..........

8. tú – mueblas Vds. – .......... Vd. – ..........

9. yo – cuelgo Vd. – .......... tú – ..........

10. él – cuece yo – .......... Vds. – ..........

2.6. Wybierz właściwą formę czasownika.

1. Ellos sueñan / soñamos .......... con ser ricos.

2. Ella vuelvo /.......... vuelve tarde a casa.

3. Nosotros pueden / .......... podéis vivir aquí.

4. Yo suelo / suele .......... dormir mucho.

5. Vosotras cuelgan / colgáis .......... el cuadro en la pared.

6. Yo no puede / puedo .......... mover esta piedra.

7. Ella no cuento / cuenta .......... nada interesante.

8. Eso se cuece / cuezo .......... muy despacio.

9. Ustedes no recuerdan / recordáis .......... nada.

10. El no encuentras / encuentra .......... las llaves del garaje.

2.7. Wybierz właściwą formę czasownika.

1. Ellos no resuelven / resolvemos .......... tu problema.

2. Nosotras no soñamos / soñáis .......... con cosas imposibles.

3. Si ella no vuelvo / vuelve .......... mañana, no pasa nada.

4. ¿Por qué tú no me devuelves / devuelve .......... mi libro?

5. Ella siempre juego / juega .......... con él.

6. Nosotros suelen / solemos .......... comer tarde.

7. Vosotros muestran / mostráis .......... la ciudad a los turistas.

8. El parlamento aprueba / aprueban .......... un decreto.

9. La tortuga se mueve / muevo .......... despacio.

10. Mañana vosotras volamos / voláis .......... en avión a Madrid.

2.8. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. ¿Qué me (doler) ..........?

2. ¿A qué (oler) .......... esto?

3. ¿Dónde (soler- tú) .......... pasar las vacaciones?

4. Ellos no nos (devolver) .......... el dinero.

5. Yo no (poder) .......... con esto.

6. La vendedora (envolver) .......... el regalo.

7. Vosotras siempre (cocer) .......... para toda la familia.

8. Nosotros no (recordar) .......... nada.

9. ¿Tú te (acordar) .......... de nosotros?

10. Mi perro no (morder) ..........

3 Czasowniki częściowo nieregularne w czasie teraźniejszym. Wymiana -e- na -ie Verbos parcialmente irregulares en Presente de Indicativo. -E- – -ie-

Czasowniki, w których występuje wymiana -e- na -ie-, zachowują się podobnie jak czasowniki z obocznością -o- / -ue-, to znaczy pojawia się ona, gdy akcent pada na temat, a więc we wszystkich osobach, z wyjątkiem 1. i 2. os. l. mnogiej. Tak jak poprzednio, obowiązuje końcówka odpowiednia dla danego czasu, koniugacji i osoby.

Przykłady odmiany:

pensar, I koniugacja, temat: pens-, końcówka: -ar, zmiana w temacie: piens-o

pensar

querer

sentir

myśleć

chcieć

czuć

yo

pienso

quiero

siento

tú

piensas

quieres

sientes

él, ella, usted

piensa

quiere

siente

nosotros, nosotras

pensamos

queremos

sentimos

vosotros, vosotras

pensáis

queréis

sentís

ellos, ellas, ustedes

piensan

quieren

sienten

Najważniejsze czasowniki mające wymianę -e- na - ie- to:

I koniugacja:

acertar

trafiać

atravesar

przechodzić

calentar

grzać

cerrar

zamykać

comenzar

zaczynać

despertar

budzić

enterrar

grzebać, zakopywać

fregar

zmywać

gobernar

rządzić

manifestar

manifestować

merendar

jeść podwieczorek

negar

zaprzeczać

nevar

padać (o śniegu)

quebrar

łamać

regar

podlewać

reventar

wybuchać

embrar

siać

sentarse

siadać

tropezar

potykać się

II koniugacja:

defender

bronić

descender

schodzić

encender

zapalać

entender

rozumieć

extender

rozszerzać

verter

wywracać,

wylewać

III koniugacja:

adherir

przyłączać się

advertir

ostrzegać

arrepentirse

żałować

convertir

nawracać

diferir

różnić się

digerir

trawić

divertir

zabawiać

herir

ranić

hervir

wrzeć

ingerir

zażywać

injerir

ingerować

invertir

inwestować

mentir

kłamać

presentir

przeczuwać

preferir

woleć

referir

odnosić; referować

requerir

wymagać

sentir

czuć

transferir

przelewać

3.1. Utwórz formę osobową czasowników.

1. sentir – yo ..........

2. cerrar – ella ..........

3. calentar – Vds. ..........

4. comenzar – Vd. ..........

5. despertar – tú ..........

6. pensar – Vd. ..........

7. negar – yo ..........

8. regar – nosotros ..........

9. acertar – tú ..........

10. tropezar – vosotros ..........

3.2. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Yo (pensar) .......... mucho en ti.

2. El (sentir) .......... lo sucedido.

3. Nosotros (cerramos) .......... la puerta.

4. Yo no (entender) .......... nada.

5. Usted (invertir) .......... en acciones.

6. Ustedes (sembrar) .......... pánico.

7. Vosotros (comenzar) .......... mañana.

8. Yo (gobernar) .......... aquí.

9. Tú (fregar) .......... hoy.

10. Tú (despertar) .......... temprano.

3.3. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Ellos (calentar) .......... la comida.

2. Hoy (llover) .......... mucho.

3. Yo lo (negar) .......... todo.

4. Ellos (desterrar) .......... al político.

5. Tú nunca (acertar) ..........

6. Vosotros (sentir) .......... frío.

7. Nosotros lo (enterrar) .......... esta tarde.

8. Ustedes (presentir) .......... todo.

9. Yo (comenzar) .......... mañana.

10. Usted (concertar) .......... una cita.

3.4. Wybierz właściwą formę czasownika.

1. Yo lo siente / siento .......... mucho

2. Nosotros pensamos / piensan .......... demasiado.

3. Ustedes empiezan / empezáis .......... a hablar.

4. Tú miente / mientes .......... mucho.

5. Él siembra / siembro .......... trigo.

6. Nosotros calientan / calentamos .......... la comida.

7. Usted negamos / niega .......... muchas cosas.

8. Yo remienda / remiendo .......... los zapatos.

9. El paquete reviento / revienta ..........

10. Hoy nievan / nieva .......... bastante.

3.5. Podaj pozostałe formy osobowe odmienionego czasownika.

1. yo – miento tú – .......... Vd. – ..........

2. Vd. – hiere yo – .......... nosotros – ..........

3. tú – pierdes Vds. – .......... vosotros – ..........

4. Vds. – meriendan tú – .......... yo – ..........

5. él – riega nosotros – .......... tú – ..........

6. yo – atravieso Vd. – .......... tú – ..........

7. tú – sientes yo – .......... ellos – ..........

8. Vd. – enciende tú – .......... vosotros – ..........

9. yo – atiendo Vds. – .......... él – ..........

10. Vds. – descienden yo – .......... nosotros – ..........

3.6. Podaj pozostałe formy osobowe czasownika.

1. yo – presiento tú – .......... vosotros – ..........

2. Vds. – meriendan yo – .......... ella – ..........

3. nosotros – sembramos Vd. – .......... él – ..........

4. vosotras – mentís yo – .......... Vds. – ..........

5. ellas – encienden tú – .......... él – ..........

6. vosotros – consentís nosotras – .......... ellos – ..........

7. él – atiende nosotros – .......... Vds. – ..........

8. ella – calienta nosotras – .......... Vd. – ..........

9. ellas – invierten yo – .......... tú – ..........

10. tú – niegas yo – .......... ella – ..........

3.7. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Si comes tanto, (reventar – tú) ..........

2. Ella no (sentir) .......... nada.

3. Nosotros siempre (acertar) ..........

4. Vosotros (comenzar) .......... las clases mañana.

5. Ricardo (cerrar) .......... la puerta.

6. Yo no (pensar) .......... nada.

7. Vosotras me (entender) .......... bien.

8. Ellos (fregar) .......... los platos hoy.

9. Vds. (encender) .......... la luz.

10. Anselmo dice que hoy (nevar) .......... mucho.

4 Czasowniki częściowo nieregularne w czasie teraźniejszym. Wymiana -e- na -i- Verbos parcialmente irregulares en Presente de Indicativo. -E- – -i-

Podobnie jak w przypadku pozostałych czasowników częściowo nieregularnych, oboczność -e- / -i- występuje we wszystkich formach z wyjątkiem 1. i 2. os. l. mnogiej. W przeciwieństwie jednak do innych zmian dotyczy ona wyłącznie czasowników trzeciej koniugacji, zakończonych na -ir,

np.: repetir, III koniugacja, temat: repet-, końcówka: -ir, zmiana w temacie: repit-o

Przykład odmiany: pedir – ‘prosić’

yo

pido

tú

pides

él, ella, usted

pide

nosotros, nosotras

pedimos

vosotros, vosotras

pedís

ellos, ellas, ustedes

piden

Tak samo odmieniają się czasowniki:

competir

rywalizować

desvestir

rozbierać

perseguir

ścigać

concebir

pojmować

elegir

wybierać

seguir

iść dalej,

conseguir

uzyskać

gemir

jęczeć

kontynuować

corregir

poprawiać

henchir

puchnąć

servir

służyć,

derretir

roztapiać

impedir

nie pozwalać

podawać

despedir

żegnać

medir

mierzyć

vestir

ubierać

4.1. Utwórz osobową formę czasownika.

1. pedir – yo .......... 6. repetir – tú ..........

2. seguir – Vd. .......... 7. medir – Vds. ..........

3. gemir – tú .......... 8. corregir – nosotros ..........

4. medir – yo .......... 9. impedir – Vd. ..........

5. servir – Vds. .......... 10. competir – vosotros ..........

4.2. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Él (pedir) .......... un té.

2. Yo (repetir) .......... la pregunta.

3. Nosotros (seguir) .......... este consejo.

4. Ustedes (medir) .......... 182 y 184 centímetros.

5. Tú (competir) .......... con otros.

6. Vosotros (perseguir) .......... al ladrón.

7. Yo (despedir) .......... a mi hermano.

8. Tú (vestir) .......... bien.

9. Ustedes siempre (conseguir) .......... mucho.

10. Tú (conseguir) .......... muchos premios.

4.3. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Nosotros (repetir) .......... el ejercicio.

2. Ustedes (vestir) .......... con elegancia.

3. Esto no (servir) ..........

4. Tú (medir) .......... la cómoda y yo la mesa.

5. Yo (elegir) .......... el vestido blanco.

6. Vosotros (impedir) .......... un atentado.

7. Ustedes (corregir) .......... mi artículo.

8. Usted (derretir) .......... el hielo para conseguir agua.

9. Yo (seguir) .......... comiendo.

10. Tú (pedir) .......... otro café.

4.4. Wybierz właściwą formę czasownika.

1.Yo corrijo / corrige .......... el dictado.

2. Ellos visten / vestís .......... al niño.

3. Vosotros pedís / piden .......... mi ayuda.

4. Tú sigue / sigues .......... esta calle.

5. Yo mides / mido .......... 160 centímetros.

6. Ustedes impedimos / impiden .......... el fraude.

7. Tú sirve / sirves .......... la comida.

8. Usted no conciben / concibe .......... estas cosas.

9. Nosotros te pides / pedimos .......... perdón.

10. Yo despide / despido .......... a mi padre.

4.5. Podaj pozostałe formy osobowe czasownika.

1. yo – repito Vd. – .......... tú – ..........

2. nosotros – vestimos tú – .......... yo – ..........

3. tú – sigues yo – .......... Vds. – ..........

4. él – impide tú – .......... Vd. – ..........

5. Vd. – repite yo – .......... tú – ..........

6. Vds – gimen Vd. – .......... nosotros – ..........

7. tú – vistes yo – .......... Vds. – ..........

8. yo – pido tú – .......... vosotros – ..........

9. Vd. – consigue yo – .......... ellos – ..........

10. ella – rige ellas – .......... él – ..........

5 Czasowniki całkowicie nieregularne w czasie teraźniejszym. Wymiana -c- na -zc- Verbos totalmente irregulares en Presente de Indicativo. -C- – -zc-

Większość czasowników zakończonych na -ecer, -ocer oraz wszystkie zakończone na -ucir w 1. os. l. pojedynczej zmieniają przed końcówką -c- na -zc-. W pozostałych formach są w czasie teraźniejszym regularne.

Przykłady odmiany takich czasowników:

merecer

conocer

traducir

zasługiwać

znać

tłumaczyć

yo

merezco

conozco

traduzco

tú

mereces

conoces

traduces

él, ella, usted

merece

conoce

traduce

nosotros, nosotras

merecemos

conocemos

traducimos

vosotros, vosotras

merecéis

conocéis

traducís

ellos, ellas, ustedes

merecen

conocen

traducen

5.1. Odmień następujące czasowniki w czasie teraźniejszym.

1. producir

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

2. reducir

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

3. traducir

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

4. nacer

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

5. padecer

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

5.2. Odmień następujące czasowniki w czasie teraźniejszym.

1. merecer

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

2. resplandecer

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

3. conocer

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

4. reducir

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

5. conducir

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

5.3. Odmień następujące czasowniki w czasie teraźniejszym.

1. deducir

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

2. inducir

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

3. reconocer

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

4. desconocer

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

5. renacer

yo .......... él, ella, Vd. .......... vosotros, vosotras ..........

tú .......... nosotros, nosotras .......... ellos, ellas, Vds. ..........

5.4. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie.

1. Yo no (merecer) .......... esto.

2. Tú (traducir) .......... mucho.

3. Yo no (conducir) .......... bien.

4. Yo (reducir) .......... los gastos.

5. Yo (conocer) .......... a este señor.

6. Esta fábrica (producir) .......... coches.

7. Nosotros (padecer) .......... esta enfermedad.

8. El sol (resplandecer) ..........

9. Vosotros (conocer) .......... a Enrique Iglesias.

10. Yo (deducir) .......... muchas cosas.

6 Czasowniki całkowicie nieregularne w czasie teraźniejszym – odmiana indywidualna Verbos totalmente irregulares en Presente de Indicativo – conjugación individual

Są takie czasowniki, które w czasie teraźniejszym przybierają całkowicie nieregularne formy i każdy z nich należy traktować indywidualnie. Oto te czasowniki oraz ich odmiana:

caber mieścić się

saber umieć,

wiedzieć

caer padać

dar dawać

quepo

sé

caigo

doy

cabes

sabes

caes

das

cabe

sabe

cae

da

cabemos

sabemos

caemos

damos

cabéis

sabéis

caéis

dais

caben

saben

caen

dan

decir powiedzieć, mówić

hacer robić

huir uciekać

ir iść

digo

hago

huyo

voy

dices

haces

huyes

vas

dice

hace

huye

va

decimos

hacemos

huimos

vamos

decís

hacéis

huís

vais

dicen

hacen

huyen

van

oír słyszeć

poner kłaść

reír śmiać się

salir wychodzić

oigo

pongo

río

salgo

oyes

pones

ríes

sales

oye

pone

ríe

sale

oímos

ponemos

reímos

salimos

oís

ponéis

reís

salís

oyen

ponen

ríen

salen

tener mieć

traer przynosić

venir przychodzić

ver widzieć,

zobaczyć

tengo

traigo

vengo

veo

tienes

traes

vienes

ves

tiene

trae

viene

ve

tenemos

traemos

venimos

vemos

tenéis

traéis

venís

veis

tienen

traen

vienen

ven

6.1. Podaj nieregularności występujące czasie teraźniejszym w odmianie następujących czasowników.

1. caber 3. caer 5. tener 7. huir 9. venir 11. poner 13. dar

2. saber 4. decir 6. hacer 8. traer 10. salir 12. ir

6.2. Wstaw czasownik nieregularny w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego.

1. Siempre (hacer – yo) .......... muchas cosas interesantes.

2. Por la mañana (dar – yo) .......... un paseo por el parque.

3. ¿Adónde (ir – tú) ..........?

4. Yo no (saber) .......... nada.

5. Yo (salir) .......... al trabajo a las 9.

6. Estoy gorda, no (caber) .......... en este traje.

7. Nosotros (ir) .......... a la playa.

8. No (saber – nosotros) .......... dónde está Pedro.

9. ¿Qué me (poner – yo) ..........?

10. No (tener – yo) .......... dinero, tú tampoco (tener) ..........

6.3. Wstaw czasownik nieregularny w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego.

1. Yo no (decir) .......... nada.

2. Este niño cada mes (huir) .......... de casa.

3. Hoy no (traer – yo) .......... dinero.

4. Tú (tener) .......... que salir ya.

5. ¿Quién (venir) .......... mañana?

6. Nosotros no (saber) .......... cómo ir ahí.

7. Yo no (ir) .......... al cine, porque hoy (tener) .......... mucho que hacer.

8. ¿Qué (hacer – tú) .......... mañana?

9. ¿(venir – tú) .......... esta tarde a mi casa?

10. Esta sala es pequeña, (caber) .......... muy poca gente.

6.4. Wstaw czasownik nieregularny w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego.

1. ¿A qué hora (salir – ellos)? .......... de la oficina?

2. ¿Qué me (dar – tú) ..........? No te (dar – yo) .......... nada.

3. (Traer – yo) .......... pan y queso, (ir – nosotros) .......... a hacer bocadillos.

4. Ella (decir) .......... que hoy (hacer) .......... mal tiempo.

5. Todavía no (saber – nosotros) .......... nada sobre este asunto.

6. ¿A qué hora (salir – vosotros) ..........?

7. Ustedes (tener) .......... muchos problemas con el perro que (huir – él) .......... mucho.

8. ¿Qué (hacer – ellos) .......... los fines de semana?

9. ¿Por qué no me (dar – tú) .......... tu teléfono?

10. Yo nunca (salir) .......... con desconocidos.

7 Czasowniki całkowicie nieregularne ser, estar, haber w czasie teraźniejszym Verbos totalmente irregulares ser, estar, haber en Presente de Indicativo

Czasowniki ser ‘być’, estar ‘być’ oraz haber (hay ‘jest’) odmieniają się w sposób następujący:

yo

soy

estoy

hay

tú

eres

estás

él, ella, usted

está

nosotros, nosotras

somos

estamos

vosotros, vosotras

sois

estáis

ellos, ellas, ustedes

son

están

(Użycie ser, estar, hay ( 10, 106, 107)

7.1. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego.

1. Vosotros (ser) .......... españoles.

2. Tú (ser) .......... muy guapa.

3. El ejercicio no (ser) .......... difícil.

4. Vosotros (ser) .......... mis amigos.

5. Yo (ser) .......... muy alta.

6. Nosotros (ser) .......... estudiantes de español.

7. Tus dos gatos (ser) .......... blancos.

8. El azúcar y el helado (ser) .......... dulces.

7.2. Wstaw czasownik estar w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego.

1. ¿Dices que (estar) .......... cansado?

2. Ahora Juan y yo (estar) .......... en el parque.

3. ¿Dónde (estar) .......... Pepe y Ramiro?

4. Pedro ha comido mucho y (estar) .......... muy lleno.

5. Hoy no (estar – yo) .......... de buen humor.

6. ¿(Estar – vosotros) .......... ocupados?

7. No recuerdo si Marisa (estar) .......... de vacaciones.

8. El cine (estar) .......... en la calle Almirantes.

7.3. Wstaw formę hay.

1. Aquí no .......... nadie.

2. ¿ .......... una gasolinera en esta calle?

3. ¿Qué .......... para comer?

4. En el cuarto .......... pocos muebles.

5. No .......... nada en la nevera.

6. En la clase .......... cuatro alumnos y un profesor.

7. ¿Qué .......... aquí?

8. ¿ .......... alguien en casa?

7.4. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego.

1. Nosotros .......... profesores.

2. Esto .......... muy bueno.

3. Vosotros no .......... peruanos.

4. Ellos .......... puntuales.

5. Vds. .......... amigos de Paco.

6. María .......... periodista.

7. Vd. .......... la nueva directora.

8. Yo  .......... polaca.

7.5. Wstaw czasownik estar w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego.

1. Ahora Antonia .......... ocupada.

2. Yo .......... en mi casa.

3. La escuela .......... cerca del banco.

4. El gato .......... en el cuarto de Teresa.

5. Nosotros .......... aquí.

6. Vosotros no .......... preparados.

7. Vd. .......... triste.

8. Los niños .......... corriendo.

7.6. Uzupełnij formą hay.

1. ¿Dónde .......... una gasolinera?

2. ¿Cómo .......... que hacer esto?

3. En la oficina no .......... nadie.

4. No .......... nada para ellos.

5. ¿ .......... un teléfono en este apartamento?

6. Me parece que .......... demasiada gente aquí.

7. ¿ .......... preguntas?

8. En esta tienda no .......... nada interesante.

8 Czasowniki zwrotne w czasie teraźniejszym Verbos reflexivos en Presente de Indicativo

W czasownikach zwrotnych zwraca uwagę odmiana partykuły się przez osoby. Polskiemu się odpowiadają w języku hiszpańskim zaimki: me, te, se, nos, os, se.

Czasownik lavarse – ‘myć się’ odmienia się następująco:

yo

me

lavo

tú

te

lavas

él, ella, usted

se

lava

nosotros, nosotras

nos

lavamos

vosotros, vosotras

os

laváis

ellos, ellas, ustedes

se

lavan

Zaimki zwrotne w trybie oznajmującym występują przed czasownikiem, również w formie przeczącej: No me lavo. – Nie myję się. Łączą się natomiast z czasownikiem w bezokoliczniku (występując po nim): lavarme, lavarte, lavarse, lavarnos, lavaros, lavarse, np.: quiero lavarme – ‘chcę się umyć’, oraz gdy ma on formę imiesłowu przysłówkowego: lavándome, lavándote, lavándose, lavándonos, lavándoos, lavándose.

W zdaniach, w których pojawia się czasownik w formie bezosobowej wraz z bezokolicznikiem lub imiesłowem przysłówkowym, zaimek zwrotny może występować w dwóch pozycjach: przed czasownikiem osobowym albo po bezokoliczniku / imiesłowie, np.:

quiero lavarme / me quiero lavar

quieres lavarte / te quieres lavar

quiere lavarse / se quiere lavar

queremos lavarnos / nos queremos lavar

queréis lavaros / os queréis lavar

quieren lavarse / se quieren lavar

estoy lavándome / me estoy lavando

estás lavándote / te estás lavando

está lavándose / se está lavando

estamos lavándonos / nos estamos lavando

estáis lavándoos / os estáis lavando

están lavándose / se están lavando

8.1. Odmień następujące czasowniki zwrotne (uwaga, są tu również czasowniki nieregularne!).

1. peinarse

2. lavarse

3. bañarse

4. acostarse* -o- na -ue-

5. salvarse

6. desnudarse

7. prepararse

8. llamarse

9. despedirse* -e- na -i-

10. divorciarse

8.2. Odmień następujące czasowniki zwrotne (uwaga, są tu również czasowniki nieregularne!).

1. vestirse 6. calmarse

2. sentarse 7. sentirse

3. secarse 8. arreglarse

4. detenerse 9. pararse

5. ofenderse 10. abrigarse

8.3. Zrób ćwiczenie według wzoru (uwaga: należy wstawić czasownik i zaimek odpowiednie dla danej osoby).

Peinarse – yo Yo me peino. Yo no me peino. Quiero peinarme.

1. levantarse – Vd.

2. prepararse – yo

3. sentarse – nosotros

4. lavarse – vosotros

5. calentarse – tú

6. aburrirse – ella

7. detenerse – nosotros

8. acercarse – Vds.

9. perdonarse – vosotros

10. olvidarse – yo

8.4. Zrób ćwiczenie według wzoru.

Nosotros .......... peinamos. Nosotros nos peinamos.

1. Vosotros .......... levantáis temprano.

2. Yo .......... acuesto tarde.

3. Ellos .......... bañan todos los días.

4. Vosotros .......... despedís de vuestros padres.

5. Tú .......... paras aquí.

6. Ustedes .......... preparan para salir.

7. Yo .......... ducho por la mañana.

8. El .......... sienta al lado.

9. Tú .......... sientes mal.

10. Yo .......... pongo esta falda.

9 Zmiany ortograficzne w odmianie czasowników regularnych i nieregularnych w czasie teraźniejszym Cambios ortográficos en verbos regulares e irregulares en Presente de Indicativo

W niektórych czasownikach – regularnych, częściowo nieregularnych lub nieregularnych – występują zmiany ortograficzne. Wynikają one z ogólnych reguł pisowni, które zakładają, że:

dźwiękowi [k] w pozycji przed a, o i u odpowiada litera c, a przed e, i grupa literowa qu;

dźwiękowi [g] w pozycji przed e, i odpowiada grupa literowa gu (z niemym u);

dźwiękowi [x] (wymawianemu jak polskie ch) odpowiadają litery g i j, przy czym g czyta się jak [x] tylko przed literami e oraz i;

dźwiękowi [θ] odpowiadają litery c przed e, i; w pozostałych przypadkach – z.

Przykłady odmiany czasowników zakończonych na -ger, -gir:

coger

brać

rugir

ryczeć

yo

cojo

rujo

tú

coges

ruges

él, ella, usted

coge

ruge

nosotros, nosotras

cogemos

rugimos

vosotros, vosotras

cogéis

rugís

ellos, ellas, ustedes

cogen

rugen

g zmienia się w j przed o.

Przykład odmiany czasowników zakończonych na -cer:

vencer

zwyciężać

yo

venzo

tú

vences

él, ella, usted

vence

nosotros, nosotras

vencemos

vosotros, vosotras

vencéis

ellos, ellas, ustedes

vencen

c zmienia się w z przed o.

Przykłady odmiany czasowników zakończonych na -quir, -guir:

delinquir

popełniać przestępstwo

seguir kontynuować

yo

delinco

sigo

tú

delinques

sigues

él, ella, usted

delinque

sigue

nosotros, nosotras

delinquimos

seguimos

vosotros, vosotras

delinquís

seguís

ellos, ellas, ustedes

delinquen

siguen

9.1. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie, uwzględniając zmiany ortograficzne.

1. Yo (vencer) .......... esta batalla.

2. Anselmo (coger) .......... la cámara y yo (coger) .......... el móvil.

3. Yo (seguir) .......... las instrucciones.

4. Yo (recoger) .......... la mesa.

5. Él se (dirigir) .......... a su casa y yo me (dirigir) .......... a la mía.

6. Yo no (distinguir) .......... los colores.

7. Este criminal (delinquir) .......... cada vez que sale de la cárcel.

8. Me (dirigir) .......... a usted por segunda vez este año.

9. El león (rugir) .........., no yo. Yo no (rugir) .........., yo grito.

10. Mañana yo te ( recoger) .......... a las 10.

11. Si Usted no (seguir) .......... por esta calle, se va a perder.

12. ¿El coche hoy lo (coger) .......... tú o lo (coger) .......... yo?

13. Me parece que la mala suerte me (perseguir) ..........

14. María, no (coger) ………………. . el tren de la mañana porque va muy lleno.

15. Cuando jugamos al fútbol siempre (vencer) .......... otros.

9.2. Wstaw czasownik w odpowiedniej formie, uwzględniając zmiany ortograficzne.

1. Ella nunca (recoger) .......... la mesa, lo hace su madre.

2. ¿Dónde te (recoger – yo) ..........?

3. ¿Cómo (seguir) ..........?

4. Soy director de orquesta, la (dirigir) ..........

5. Este hombre no (distinguir) .......... el bien del mal.

6. El río (rugir) .......... como un animal herido.

7. Soy muy enfermiza, a menudo (coger) .......... catarro.

8. Son muy amables, en su casa (acoger) .......... a muchos emigrantes.

9. Ten cuidado, creo que te (perseguir) .......... la mafia.

10. Sus palabras no me (convencer) ..........

11. El policía (dirigir) .......... el tráfico.

12. Me alegro de verte, (seguir – tú) .......... igual.

13. ¿Qué tal? ¿Cómo (seguir) .......... las cosas?

14. Hoy mucha gente (delinquir) .......... porque no tiene trabajo.

15. El león (rugir) .......... y el gato maulla.

10 Użycie czasownika ser Uso del verbo ser

W języku hiszpańskim występują dwa czasowniki odpowiadające polskiemu ‘być’: ser i estar, których jednak nie używa się wymiennie.

Ser używany jest:

obowiązkowo w bezpośrednim połączeniu z rzeczownikiem określającym rzecz, zawód, narodowość, koligacje rodzinne, np.:

Él es policía. – On jest policjantem.

Somos amigos. – Jesteśmy przyjaciółmi.

Ella es polaca. – Ona jest Polką.

Él es mi hermano. – On jest moim bratem.

w połączeniu z przymiotnikami do określenia cechy stałej (cechy charakteru, wygląd), np.:

Es elegante. – Jest elegancki (zawsze, z natury).

El Báltico es frío. – Bałtyk jest zimny (np. Bałtyk jest zimny w porównaniu z morzami południowymi).

w zdaniach określających pochodzenie, np.:

Soy de Varsovia. – Jestem z Warszawy.

Estos muchachos son del Perú. – Ci chłopcy są z Peru.

10.1. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie. (Narodowości)

1. Antonio .......... de España, .......... español.

2. María .......... de París, .......... francesa.

3. Nosotros .......... de Polonia, .......... polacos.

4. Ellos .......... de Canadá, .......... canadienses.

5. Ustedes .......... de Bélgica, .......... belgas.

6. Vosotros .......... de Panamá, .......... panameños.

7. Yo .......... de Lima, .......... peruana.

8. Ellas .......... de Cuba, .......... cubanas.

9. Él .......... de Honduras, .......... hondureño.

10. Nosotras .......... de Londres, .......... inglesas.

10.2. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie. (Zawody)

1. Yo .......... camarera. 6. Tú .......... informático.

2. Él .......... profesor. 7. Usted .......... cantante.

3. Nosotros .......... cantantes. 8. Nosotros .......... ingenieros.

4. Ellas .......... profesoras. 9. Ustedes .......... peluqueras.

5. Vosotros .......... periodistas. 10. Él .......... capitán.

10.3. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie. (Charakterystyka postaci: wygląd)

1. María .......... alta. 3. Yo .......... guapa.

2. Pedro .......... gordo. 4. El .......... delgado.

5. Nosotros .......... feos. 8. Vosotros .......... morenos.

6. Ellos .......... simpáticos. 9. Tu nariz .......... grande.

7. Ella .......... rubia. 10. Nosotros .......... flacos.

10.4. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie. (Charakterystyka postaci, cechy niezmienne)

1. Nosotros .......... responsables. 6. Ellas .......... trabajadoras.

2. Ellos .......... desagradables. 7. Usted .......... patriota.

3. Yo .......... creativa. 8. El .......... atrevido.

4. Vosotros .......... impertinentes. 9. Yo .......... amable.

5. Tú .......... tonto. 10. Nosotros .......... modernos.

10.5. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie. (Więzy rodzinne)

1. Pedro .......... mi hermano.

2. Esta señora .......... su tía.

3. Juan y Delia .......... mis hermanos.

4. Estos .......... mis abuelos.

5. Yolanda .......... su madre y Anselmo .......... su padre.

6. Ellos .......... mis sobrinos.

7. Esta señora .......... su suegra.

8. La madre de mi madre .......... mi abuela.

10.6. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie. (Opis rzeczy)

1. La mesa .......... grande, .......... marrón y .......... de madera.

2. Tu vestido .......... muy bonito. .......... azul. .......... elegante.

3. ¿De qué color ………………… estos zapatos?

4. Esta mesa .......... cuadrada. .......... demasiado pequeña para el salón.

5. El cuarto .......... espacioso y me gusta.

6. El sofá .......... de rayas. ¡Qué raro ..........!

7. Las paredes de la cocina .......... rojas. No .......... muy normal, ¿verdad?

8. Las ventanas .......... de plástico y cristal. No sé por qué no .......... de madera.

9. Estos zapatos .......... de tacón, pero yo prefiero los planos, .......... más cómodos.

10. Las cocinas americanas no .......... muy funcionales, pero .......... más modernas que las tradicionales.

10.7. Wstaw czasownik ser w odpowiedniej formie.

1. Yo (ser) .......... polaco. 7. Ella (ser) .......... de Varsovia.

2. Antonio (ser) .......... médico. 8. Él (ser) .......... camarero.

3. Ellos (ser) .......... altos. 9. Ustedes (ser) .......... muy buenos.

4. Nosotros (ser) .......... artistas. 10.Usted (ser) .......... español.

5. Vosotros (ser) .......... simpáticos. 11. ¿De dónde (ser) .......... ellos?

6. Ustedes (ser) .......... alegres.