Katarzyna Konefał

GDY ZESPÓŁ GAŚNIE

© Katarzyna Konefał, 2025

Co, jeśli to nie brak motywacji, tylko wyczerpanie? Nie opór, lecz bezsilność? Co, jeśli Twój zespół nie jest leniwy — tylko wypalony?

„Gdy zespół gaśnie” to poruszająca i praktyczna książka o tym, co dzieje się w zespołach, kiedy codzienność pracy przestaje cieszyć, a energia rozprasza się między frustracją, zmęczeniem i cichym wycofaniem.

To nie jest kolejny poradnik o „podkręcaniu motywacji”. To głos rozsądku i empatii, który pokazuje, że warto najpierw zobaczyć, co naprawdę boli.

ISBN 978-83-8414-640-8

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

1. GDY ZESPÓŁ GAŚNIE

2. Rozdział 1: Czym (naprawdę) jest wypalenie zawodowe?

1. Jak wygląda wypalenie zespołowe?

2. Dlaczego wypalamy się naprawdę?

3. ✅ Checklista: Czy Twój zespół może doświadczać wypalenia?

4. 🟡 Jeśli zaznaczyłaś / zaznaczyłeś 4 lub więcej punktów — to sygnał, że zespół może wchodzić w fazę wypalenia

3. Rozdział 2: Jak rozpoznać, że zespół powoli się wypala?

1. Ludzie są, ale jakby ich nie było

2. Zespół pracuje, ale bez sensu i celu

3. Zmęczenie emocjonalne staje się wspólnym mianownikiem

4. Nastroje są inne, ale nikt o nich nie mówi

4. Rozdział 3: Zmęczenie emocjonalne — cichy zabójca zespołowej energii

1. 🔸 To nie jest zwykłe „zmęczenie”

2. 🔸 Jak to wygląda w codziennej pracy?

3. 🔸 Co wypala nas emocjonalnie?

4. 🔸 Zespół w emocjonalnym wyczerpaniu

5. 🔸 Jakie są sygnały emocjonalnego wypalenia?

6. 🔸 Dlaczego tak trudno to zauważyć?

7. 🔹 To, co możesz zrobić już teraz

8. Ćwiczenie refleksyjne: „Jak się dziś masz — tak naprawdę?”

9. Karta refleksji (możesz przepisać lub wydrukować)

10. Opcjonalne: ćwiczenie w zespole

5. Rozdział 4: Co możesz zrobić, zanim wypalenie rozgości się na dobre?

1. 🔸 Zatrzymaj się. Nie reaguj od razu działaniem.

2. 🔸 Zacznij rozmawiać. Ale nie o zadaniach. O ludziach.

3. 🔸 Wprowadź małe rytuały obecności

4. 🔸 Otwórz temat wypalenia — delikatnie, ale odważnie

5. 🔸 Nie bój się przyznać: „Nie wiem, ale jestem”

6. 🔹 Zatrzymaj się i sprawdź: co mogę zrobić już dziś?

7. ✅ Checklista + ćwiczenie: Pierwsze kroki, zanim wypalenie rozgości się na dobre

8. 🔸 Jeśli zaznaczyłaś/łeś 3 lub więcej punktów — warto zatrzymać się i zrobić pierwszy krok.

9. 🪴 CZĘŚĆ III — Mały krok: Co mogę zrobić już dziś, by dać sygnał „jestem, widzę, zależy mi”?

6. Rozdział 5: Kiedy samemu to za mało — i dlaczego zaproszenie wsparcia to nie porażka, tylko odwaga

1. 🔸 Są rzeczy, które łatwiej wypowiedzieć przy kimś neutralnym

2. 🔸 Zespół potrzebuje nie tylko rozmowy, ale przeżycia czegoś wspólnie

3. 🔸 Jak wygląda taki warsztat? Co się dzieje, kiedy robimy sobie miejsce na „prawdę”?

4. 🔸 Co daje warsztat — w praktyce i w emocjach?

5. 💬 A Ty… co czujesz, czytając ten rozdział?

6. ✍️ Ćwiczenie: Dokończ zdania — tylko dla siebie

7. Rozdział 6: Co dzieje się po warsztacie — czyli jak zespół zaczyna znów oddychać

1. 🔸 Zmiana zaczyna się od tego, że ludzie się widzą

2. 🔸 Wraca kontakt. Emocjonalny, nie tylko zadaniowy

3. 🔸 Wraca język mówienia o sobie — zamiast mówienia „o robocie”

4. 🔸 Zespół zaczyna oddychać — i podejmować decyzje z innego miejsca

5. 🔹 I co dalej? Jak utrzymać tę zmianę?

6. — Oto kilka rzeczy, które pomagają zespołom po warsztacie:

7. A jeśli zapytasz: czy to naprawdę działa?

8. Zespół, który oddycha — to zespół, który może rosnąć.

8. Rozdział 7: Zespół to ludzie — i jak dbać o nich na co dzień, nie tylko w kryzysie

1. 🔸 Nie pytaj codziennie „Jak się masz?” — pytaj czasem „Jak Ci dziś w tej pracy?”

2. 🔸 Relacje nie dzieją się przypadkiem — one się tworzą. Albo zanikają.

3. 🔸 Rytm i regeneracja są ważniejsze niż tempo

4. 🔸 Zamiast wielkich planów — pytaj: co działa i co jest do poprawy?

5. 🔸 Dbaj też o siebie. Bo wypalony lider nie pomoże zespołowi płonąć.

6. 🌿 Mini rytuał wdzięczności: „Dobrze, że jesteś”

7. 💡 Jak to zrobić? (3 wersje do wyboru)

8. Kartka. Post-it. Notatka w Miro.

9. Zakończenie: Nic nie musisz naprawiać. Wystarczy, że zaczniesz się troszczyć.

10. Z wdzięcznością i uważnością,

11. Katarzyna Konefał

Jak rozpoznać wypalenie i zacząć odbudowę od środka.

Zanim coś się zawali, zazwyczaj długo i cicho trzeszczy.

Niektóre rzeczy nie rozpadają się nagle. Nie wybuchają, nie krzyczą, nie zostawiają śladów dramatycznych zdarzeń. Po prostu zaczynają… cicho trzeszczeć. Delikatnie pękać. W miejscach, których na co dzień się nie widzi.

Tak samo dzieje się z zespołami.

Najpierw jest subtelne napięcie — trudne do uchwycenia. Ludzie robią to, co trzeba, ale przestają się angażować. Spotkania, które kiedyś tętniły pomysłami, stają się formalnością. Atmosfera robi się ciężka, ale nikt nie potrafi wskazać konkretnego powodu. W kalendarzach przybywa L4, na czacie coraz mniej śmiechu, a entuzjazm gaśnie jak zapałka zanurzona w wodzie.

I choć wszystko na zewnątrz może jeszcze wyglądać poprawnie —

KPI się domykają, projekty są realizowane, klienci obsługiwani — wewnątrz zespół zaczyna się rozsypywać. Powoli. Po cichu.

Nie przez jeden trudny projekt. Nie przez jedną osobę.

Tylko przez brak oddechu, brak emocjonalnego wsparcia, brak sensu.

Przez długotrwały stres, presję, samotność w zespole, w którym wszyscy „coś czują”, ale nikt nie mówi głośno. To właśnie nazywam cichym trzeszczeniem.

To momenty, które łatwo przeoczyć. Bo nikt nie krzyczy „pomocy”.

Ale to właśnie wtedy jest czas, by się zatrzymać. Żeby posłuchać tego, co jeszcze nie rozpadło się do końca. Bo wypalenie zespołu nie musi kończyć się katastrofą — jeśli odpowiednio wcześnie nauczymy się je rozpoznawać i działać.

Jak to się zaczęło u mnie

Zaczęłam pracować z wypalonymi zespołami trochę… przypadkiem.

Kiedyś zostałam zaproszona do poprowadzenia warsztatu motywacyjnego — miał być lekki, rozwojowy, „na pobudzenie energii po trudnym kwartale”. Ale wystarczyło kilka minut rozmowy z uczestnikami, by zobaczyć, że energia to nie jedyny problem. To nie było tylko zmęczenie.

To było coś głębszego.

To był zespół, który przestał czuć.

Nie dlatego, że im się „nie chciało”.

Tylko dlatego, że przez długi czas musieli działać ponad swoje siły — emocjonalnie, relacyjnie, zadaniowo.

Tamten warsztat okazał się nie motywacyjny, tylko ratunkowy.

I od tego momentu coraz częściej pracuję z zespołami, które są gdzieś pomiędzy „jakoś funkcjonujemy” a „rozsypujemy się”. W miejscach, gdzie jeszcze nie jest za późno — ale już widać, że samodzielne działanie przestaje wystarczać.

O czym jest ta książka(a o czym nie)?

To nie jest instrukcja do samodzielnego prowadzenia warsztatów.

To nie jest też katalog rozwiązań, które mają działać „na już”.

To kompas.

Pomaga zobaczyć, co się dzieje.

Zrozumieć, dlaczego zespół, który kiedyś był zaangażowany, dziś wydaje się wycofany. Złapać język do rozmowy o tym, co trudne. I zauważyć ten moment, w którym nie wystarczy już „kolejne spotkanie” czy „feedback raz w tygodniu” — tylko trzeba zadbać o coś głębszego.

To ebook o tym, jak rozpoznać wypalenie w zespole, zaopiekować się tym, co jeszcze żyje, i — jeśli trzeba — sięgnąć po wsparcie z zewnątrz. Bo nie wszystko da się zrobić samemu. I to jest okej.

Dla kogo to jest?

— Dla liderów zespołów, którzy czują, że ich ludzie przestają „chcieć”.

— Dla HR-owców, którzy obserwują coraz więcej napięcia, nieobecności, rotacji.

— Dla osób odpowiedzialnych za dobrostan i atmosferę w organizacji.

— Ale też — dla każdego członka zespołu, który po prostu czuje, że coś się zmieniło. I nie wie, od czego zacząć.

Co znajdziesz w środku?

— Zrozumienie, czym tak naprawdę jest wypalenie — i czym nie jest.

— Konkrety: jak rozpoznać sygnały ostrzegawcze w zespole.

— Rozdział o zmęczeniu emocjonalnym, które bywa cichym, ale bardzo niszczącym gościem.

— Propozycje mikro-działań, które możesz wprowadzić od razu.

— Podpowiedź, kiedy przychodzi ten moment, że warto zorganizować warsztat — i jak taka przestrzeń może naprawdę pomóc.

Jeśli czytasz ten ebook, to prawdopodobnie nie chcesz „naprawiać zespołu” — chcesz zadbać o ludzi.

I to jest najlepszy możliwy punkt wyjścia.

Rozdział 1: Czym (naprawdę) jest wypalenie zawodowe?

Wypalenie to jedno z tych pojęć, które — choć coraz częściej obecne w rozmowach o pracy i dobrostanie — wciąż bywa źle rozumiane.

Dla jednych to modny temat w HR-ze. Dla innych — wymówka. Dla jeszcze innych — coś, czego doświadczają, ale nie potrafią nazwać. Prawda jest taka, że wypalenie dotyka nie tylko pojedynczych osób. Coraz częściej staje się stanem całych zespołów, które — na pierwszy rzut oka — nadal funkcjonują, ale w środku są już zmęczone, rozproszone i odłączone od siebie nawzajem.

I choć każdy przypadek jest inny, mechanizm wypalenia często przebiega podobnie.

Dlatego warto się mu przyjrzeć — z bliska i z wyczuciem.

Nie przez jedną noc. Nie przez jeden projekt. Wypalenie to proces.

To bardzo ważne: nikt nie wypala się nagle. Nie budzisz się któregoś ranka z myślą: „jestem wypalona”. To raczej tysiące mikrodoświadczeń, które z czasem układają się w coś większego. Codzienny stres. Ciągłe niedoczas. Oczekiwania, które nie mają końca. Zbyt wiele dawania, zbyt mało wsparcia. I coraz mniej przestrzeni na bycie człowiekiem.

Na początku tego procesu wszystko wygląda normalnie.

Ludzie się starają, są ambitni, zaangażowani. Często to właśnie najbardziej zaangażowane osoby wypalają się najszybciej — bo dają z siebie bardzo dużo, ale przez długi czas nie dostają nic w zamian. Ani uznania. Ani czasu na regenerację. Ani wsparcia emocjonalnego.

Z czasem pojawia się:

— chroniczne zmęczenie,

— drażliwość,

— poczucie bezsilności,

— i najgorsze — poczucie, że to nie ma sensu.

„Nie mam siły się starać.” — czyli co naprawdę mówią wypaleni ludzie

Zdarzyło Ci się kiedyś słyszeć takie zdania?

„Robię tylko to, co muszę.”

„Kiedyś mi zależało, teraz… nie wiem.”

„Nie mam już siły wymyślać, proponować, angażować się.”

„Mam dość ludzi, spotkań, maili, ciągłego napięcia.”

„W pracy jestem, ale jakby mnie nie było.”

To są bardzo charakterystyczne sygnały. Ludzie nie stają się z dnia na dzień „leniwi” czy „trudni”. To obronna reakcja organizmu i psychiki, która zbyt długo działała pod napięciem. Czasem wypaleni ludzie nie wyglądają jak osoby „w kryzysie”. Przychodzą do pracy. Odpowiadają na maile. Wypełniają arkusze.

Ale robią to bez emocji, bez energii, bez zaangażowania. Jakby… przez szybę.

Jak wygląda wypalenie zespołowe?

Wypalenie nie zatrzymuje się na jednej osobie.

To coś, co bardzo łatwo się rozprzestrzenia — emocje są zaraźliwe. Jeśli jedna osoba w zespole staje się obojętna, zmęczona, bierna — inni to wyczuwają.

Zaczynają się wycofywać. Nie chcą się wychylać. Nie chcą nadwyrężać relacji. Wypalony zespół to nie zespół w konflikcie. To zespół w emocjonalnym zamrożeniu. Jak to wygląda w praktyce?

— Spotkania są coraz bardziej „z automatu”. Bez energii, bez pomysłów.

— Feedback znika — bo po co dawać, skoro nikt nie reaguje?

— Cisza zaczyna dominować nad komunikacją.

— Zmniejsza się inicjatywa, ludzie działają tylko w ramach „konieczności”.

— Zamiast współpracy — izolacja: „ja robię swoje, nie przeszkadzajcie mi”.

— Częściej słychać sarkazm niż prawdziwe emocje.

A co najgorsze — tracimy relacyjność. Zespół przestaje być wspólnotą ludzi. Zostaje tylko funkcja.

Dlaczego wypalamy się naprawdę?

Wbrew pozorom — to nie liczba zadań wypala ludzi. Nie deadline’y, nie targety, nie intensywność. To brak sensu, wpływu i wsparcia.

Oto najczęstsze przyczyny wypalenia, które widzę w zespołach, z którymi pracuję:

— Brak poczucia wpływu — „pracuję, ale nie mam na nic realnego wpływu”

— Brak sensu — „nie wiem, po co to wszystko”

— Brak docenienia — „nieważne, co zrobię, i tak nikt tego nie zauważy”

— Brak przestrzeni na emocje — „muszę cały czas udawać, że jest ok”

— Brak regeneracji — „nawet jeśli mam wolne, nie potrafię odpocząć”

— Brak relacji — „wszyscy jesteśmy samotni, tylko nikt tego nie mówi”

Czy wypalenie da się zatrzymać? Tak. Ale trzeba je najpierw zauważyć.

Wypalenie nie musi kończyć się odejściem z pracy, terapią czy nagłym kryzysem. Można je zauważyć wcześniej. Można działać — z empatią i wyczuciem. Ale żeby to zrobić, trzeba mieć odwagę przyznać, że coś się dzieje. Nie czekać, aż ktoś złoży wypowiedzenie. Nie zamiatać napięć pod dywan.

Nie pocieszać się tym, że „inni mają gorzej”. Ten ebook pomoże Ci zauważyć sygnały wypalenia, zrozumieć, co za nimi stoi i zdecydować, co dalej.

Czasem wystarczy kilka prostych kroków. Czasem potrzebna jest głębsza zmiana. Czasem… po prostu trzeba zaprosić kogoś z zewnątrz, kto pomoże spojrzeć na wszystko świeżym okiem i stworzyć przestrzeń, w której zespół znów poczuje się ważny.

✅ Checklista: Czy Twój zespół może doświadczać wypalenia?

Zaznacz te punkty, które są Ci znajome — z codziennych obserwacji, rozmów lub przeczucia. Nie musisz mieć pewności — czasem wystarczy zauważyć niepokojący klimat.

 Zespół działa na autopilocie.

Zadania są wykonywane, ale bez energii, inicjatywy, pomysłów.

 Spotkania są ciche i mechaniczne.

Coraz mniej rozmów, interakcji, a więcej milczenia lub „odbębniania tematów”.

 Znika zaangażowanie.

Ludzie przestają wychodzić z inicjatywą, nie chcą brać odpowiedzialności za nic więcej niż muszą.

 Rosnąca liczba zwolnień lekarskich i nagłych urlopów.

Częściej pojawia się „potrzeba odpoczynku”, ale nie ma za nią realnej regeneracji.

 Zmiana tonu w komunikacji.

Więcej sarkazmu, zniecierpliwienia, dystansu. Mniej empatii i humoru.

 Ludzie pracują osobno — nawet gdy siedzą razem.

Zespół przestaje być zespołem, relacje słabną, każdy „robi swoje”.

 Trudności w podejmowaniu decyzji i brak odwagi.

Strach przed błędami, oceną, reakcją — lepiej nic nie mówić niż się wychylić.

 Spadające poczucie sensu.

Coraz częściej pojawia się pytanie: „Po co my to robimy?”, „Czy to w ogóle ma znaczenie?”.

 Cisza zamiast rozmowy o emocjach.

Nikt nie mówi wprost, że jest źle — ale wszyscy to czują.

 Znikają momenty wspólnej radości.

Brakuje śmiechu, spontaniczności, lekkości, które kiedyś były obecne.

🟡 Jeśli zaznaczyłaś / zaznaczyłeś 4 lub więcej punktów — to sygnał, że zespół może wchodzić w fazę wypalenia

To nie powód do paniki — ale dobry moment, żeby się zatrzymać i pomyśleć: co dalej? W kolejnych rozdziałach dowiesz się, jak te sygnały rozpoznać jeszcze dokładniej, jak zacząć rozmawiać z zespołem — i kiedy warto sięgnąć po pomoc z zewnątrz.

Rozdział 2: Jak rozpoznać, że zespół powoli się wypala?

Wypalenie nie zawsze wygląda jak dramatyczny kryzys. Czasem to coś, co dzieje się bardzo cicho. Prawie niezauważalnie. To nie jest tak, że któregoś dnia przychodzisz do biura, a zespół nagle się rozsypuje. To bardziej jak dźwięk powoli cieknącego kranu — irytujący, ale łatwy do zignorowania. Aż w końcu… masz zalaną kuchnię. Z wypaleniem zespołowym jest podobnie.

To zbiór małych zmian, subtelnych sygnałów, które same w sobie nie są jeszcze katastrofą, ale razem tworzą atmosferę, w której ludziom przestaje się chcieć. Przestają czuć. Przestają być razem. W tym rozdziale przyjrzymy się właśnie tym sygnałom. Nie po to, żeby szukać winnych — ale po to, żeby wcześniej zauważyć, że coś w zespole potrzebuje uwagi. Czułości. Zaopiekowania.

Ludzie są, ale jakby ich nie było

To jedno z pierwszych zdań, które słyszę, gdy rozmawiam z liderami wypalonych zespołów. „Niby wszystko się dzieje. Spotkania, zadania, terminy. Ale mam wrażenie, że oni są tylko ciałem. Jakby ich dusze były gdzie indziej.” Brzmi może patetycznie, ale doskonale oddaje ten stan: obecność fizyczna bez obecności emocjonalnej.

Ludzie robią swoje — ale:

— przestają zadawać pytania,

— nie proponują rozwiązań,

— nie angażują się w żadne „ponadprogramowe” działania,

— wycofują się z nieformalnych rozmów.

Zespół milknie. Spotkania są krótkie. Cisza staje się ciężka. Nie ma już tych „międzyzdaniowych” spojrzeń, żartów, szybkich ustaleń między ludźmi. Jest tylko zadanie. I napięcie.

Zespół pracuje, ale bez sensu i celu

Wypalony zespół nie przestaje pracować. On przestaje wierzyć, że to, co robi, ma jakiekolwiek znaczenie. To się zaczyna od prostych myśli:

„Po co mamy się starać, skoro nikt tego nie zauważa?”

„Znowu zmiana. I znowu nikt nas nie zapytał.”

„Przecież to i tak nic nie da…”

Jeśli zespół nie widzi sensu, bardzo trudno będzie go zmotywować czymkolwiek innym. Premiami, benefitami, hasłami na slajdach. To już nie działa. Człowiek, który stracił sens, nie chce więcej.

On chce inaczej. Chce mieć wpływ. Znaczenie. Być słyszany.

Zmęczenie emocjonalne staje się wspólnym mianownikiem

W wypalonym zespole niekoniecznie są konflikty, kłótnie czy otwarte napięcia.

Ale jest coś innego: wspólne zmęczenie. To taki klimat, w którym:

— każda zmiana budzi niepokój, a nie ekscytację,

— każdy mail od „góry” podnosi ciśnienie,

— każde spotkanie to obowiązek, a nie okazja do rozmowy,

— każde „musimy to dowieźć” brzmi jak pogróżka.

I w tym wszystkim — nikt nie mówi wprost, że jest źle. Bo wszyscy nauczyli się… przetrwać. Dostosować. Zagryźć zęby. To właśnie najbardziej niebezpieczna forma wypalenia: taka, która jest emocjonalnie cicha.

Nastroje są inne, ale nikt o nich nie mówi

W zdrowym zespole ludzie dzielą się emocjami — nawet jeśli są trudne. W wypalonym zespole emocje się chowa:

— Ludzie nie mówią, że coś ich boli, drażni, przeraża.

— Nie przyznają się do zmęczenia, niepewności, potrzeby odpoczynku.

— Zamiast tego — pojawia się ironia, cynizm, chłód.

„Znowu to samo, nie? Aha, no to super.”

„Nie no, jasne, wszystko super — jak zawsze.”

To nie są już żarty. To sygnały.

Wypalony zespół nie krzyczy. On przestaje mówić.

🔸 Większa liczba nieobecności i… obecność „bez kontaktu”

Nie zawsze chodzi o rotację czy wypowiedzenia.

Zanim ktoś odejdzie, często zaczyna znikać inaczej.

Najpierw rosną nieplanowane urlopy, L4 „na szybko”, częste zwolnienia.

Potem pojawia się jeszcze bardziej subtelne znikanie:

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.