Lucy Maud Montgomery

Emilka ze Srebrnego Nowiu

Emily of New Moon

przełożyła Maria Rafałowicz-Radwanowa

Książka w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej

A dual Polish-English language edition

Armoryka

Sandomierz

Projekt okładki: Juliusz Susak

Na okładce:

Okładka książki Lucy Maud Montgomery (1874-1942) pt.  Emily of New Moon Cover (1923),

licencja public domain, źródło:https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Emilyofnewmoon.png

Plik rozpoznano jako wolny od znanych ograniczeń praw autorskich,

włącznie z prawami zależnymi i pokrewnymi.

Tekst angielski wg edycji z roku 1923.

Tekst polski wg edycji z roku 1936.

Zachowano oryginalną pisownię.

© Wydawnictwo Armoryka

Wydawnictwo Armoryka

ul. Krucza 16

27-600 Sandomierz

http://www.armoryka.pl/

ISBN 978-83-7639-399-5

Emilka ze Srebrnego Nowiu

ROZDZIAŁ 1. DOMEK W WĄWOZIE

Domek w wąwozie był położony o „milę drogi od zewsząd”, jak mówili mieszkańcy Boru Majowego. Wąwóz ten stanowiła trawą porosła dolinka; domek wyglądał na tem tle, jakby nie był dziełem rąk ludzkich, tak jak inne budynki, lecz jakby wyrósł tam nagle jako wielki, brunatny grzyb. Prowadziła do niego wąska, zielenią zarośnięta ścieżka, ukryta przed ludzkiem okiem przez zwarty szereg młodych krzewów. Nie było stamtąd widać żadnego innego domostwa, chociaż miasteczko położone było na wzgórzu. Helena Greene mówiła, że jest to najbardziej samotne miejsce na świecie i zapewniała, że nie pozostałaby tam ani przez jedną dobę, gdyby jej nie żal było dziecka.

Emilka nie wiedziała, że jest przedmiotem współczucia; nie wiedziała również, co znaczy samotność. Ona miała towarzystwa podostatkiem: ojciec, Kicia, Nieznośnik; Królowa Wichrów też jest wpobliżu; a drzewa: Adam i Ewa, Świerk Wyniosły, a wszystkie te zaprzyjaźnione z nią dzieci – krzewy!

Nie zapominajmy też o „promyku”. Nigdy nie wiedziała, kiedy on zabłyśnie, a ciągła możliwość napełniała ją radością wyczekiwania.

Emilka wymknęła się o zmierzchu na przechadzkę. Chłodno było. Przez całe życie pamiętać będzie ową przechadzkę, może dlatego, że opromieniona była jakiemś feerycznem pięknem, a może dlatego, że po raz pierwszy owego tygodnia rozbłysnął „promyk”, ale najprawdopodobniej dlatego, że zdarzyło się to, co się zdarzyło, gdy wróciła z tej właśnie przechadzki.

Był to posępny dzień pierwszej połowy maja; chmury ustawicznie groziły deszczem, ale deszcz nie spadł ani razu. Ojciec spędził cały dzień na szezlongu w saloniku. Dużo kaszlał, rozmawiał niewiele. Dla Emilki była to rzeczą niezwykłą. Tego dnia leżał przeważnie z rękami podłożonemi pod głowę, a jego wielkie, podkrążone oczy utkwione były z sennym wyrazem, jakgdyby nic nie widziały, w zachmurzone niebo, którego skrawek widoczny był pomiędzy gałęziami sosen, rosnących przed gankiem. Sosny te nazywano Adamem i Ewą, gdyż Emilka zauważyła niegdyś wybitne podobieństwo między ich stosunkiem do trzeciego drzewa, małej jabłoni, a pozycją Adama i Ewy wobec drzewa wiadomości dobrego i złego, odmalowaną na staroświeckim obrazku w książce Heleny Greene. Drzewo wiadomości dobrego i złego wyglądało zupełnie tak samo, jak ta krępa jabłoń, a Adam i Ewa stali po obu stronach, sztywni, jakby zastygli, zupełnie tak jak te dwie sosny.

Emilka zastanawiała się, o czem ojciec myśli, ale nigdy nie nudziła go pytaniami, gdy kaszel się wzmagał. Pragnęła tylko mieć kogoś do rozmowy. Tego dnia Helena Greene też nie była usposobiona do pogawędki. Wciąż zrzędziła, a to znaczyło, że Helena była czemś strapiona. Poprzedniego wieczora też zrzędziła po odejściu doktora, który szeptał coś do niej w kuchni; zrzędziła, podając Emilce przed spaniem kolacyjkę, złożoną z chleba i z syropu cukrowego. Emilka nie lubiła chleba z syropem, ale jadła i piła, aby nie urazić Heleny. Helena nieczęsto pozwalała jej jeść przed spaniem; skoro to uczyniła, to widocznie odczuwała, potrzebę okazania jej szczególnych względów.

Emilka miała nadzieję, że ten atak zrzędzenia minie do wieczora. Zwykle tak bywało. Ale dzisiaj i to zawiodło, tak że Helena nie mogła być brana w rachubę, jako towarzystwo. Nie znaczy to, że kiedyindziej była ona idealną towarzyszką. Douglas Starr powiedział razu pewnego w przystępie uniesienia, że Helena Greene jest „nudną, starą zrzędą bez rozumu”; ilekroć Emilka patrzyła na Helenę, przychodziło jej na myśl to określenie, które wydawało jej się uderzająco trafne.

Tak więc przez całe popołudnie bujała się Emilka na fotelu na biegunach, czytając „Podróż Pielgrzyma”. Emilka ogromnie lubiała „Podróż Pielgrzyma”. Niejednokrotnie przechadzała się po ciasnym wąwozie z Krystynem i z Krystyną: ale bez porównania bardziej podobały jej się przygody Krystyna, niż przygody Krystyny. Bo przedewszystkiem tak tłoczno było wiecznie dokoła Krystyny! Nie wywierała ona ani w części tego uroku, jakim była opromieniona samotna, nieustraszona postać, stawiająca czoło wszystkim cieniom Ponurej Doliny i spotkanemu tam Apollinowi. Ciemności i widma są niczem, kiedy człowiek jest w towarzystwie. Ale być samą, och, Emilka wzdrygała się na tę myśl!

Gdy Helena oznajmiła, że kolację już podała, Douglas Starr polecił Emilce przejść do jadalni.

– Ja nie będę jadł dzisiaj. Będę leżał tutaj i odpoczywał. A kiedy wrócisz z kolacji, porozmawiamy poważnie, Emileczko.

Uśmiechnął się swym dawnym, pięknym uśmiechem, pełnym uczucia, słodkim, jak mówiła w swych myślach Emilka. Zjadła szybko kolację, uszczęśliwiona, jakkolwiek kolacja nie była dobra. Chleb był zeschły, jajka niedogotowane, ale cudownem jakiemś zrządzeniem losu pozwolono jej mieć przy boku Kicię i Nieznośnika: siedzieli przy niej, jedno po lewej, drugie po prawej ręce, a Helena zrzędziła tylko wtedy, kiedy Emilka karmiła ich oboje, rzucając im kawałki chleba z masłem.

Kicia miała taki zabawny sposób siadania na tylnych łapkach i chwytania chleba przedniemi łapkami, a Nieznośnik tak umiał trącać nogę Emilki niemal ludzkim dotykiem, gdy zbyt długo dawała mu czekać na jego kolejkę. Emilka lubiła ich oboje, ale Kicia była jej ulubienicą. Była to ładna, szarooka kotka o wielkich, hebanowo czarnych oczach: a taka była milutka, pulchna, taka pieszczoszka! Nieznośnik zawsze był chudy. Żadna ilość żywności nie zdołała nigdy pokryć wystających żeber. Emilka lubiła go, ale nigdy nie przyszło jej na myśl pogłaskać go, lub poklepać, dlatego właśnie, że był taki chudy. A jednak miał on pewną rasową piękność, która przemawiała do Emilki. Był to szaro-biały kot, miejscami bardzo biały, o bardzo gładkiej sierści, o wydłużonym pyszczku, długich uszach i o bardzo zielonych oczach; niebezpieczny bojownik, który w mgnieniu oka poskramiał obce koty! Rzucał się nawet na duże psy i wyganiał je bez pardonu.

Emilka kochała swoje kotki. Ona sama je wychowała, jak mawiała z dumą. Otrzymała je w prezencie od swego nauczyciela ze szkółki niedzielnej, gdy były malutkiemi kociętami.

– Żywy prezent jest czemś szczególniej miłem – zwierzyła się Emilka Helenie – bo zbiegiem czasu staje się coraz milszy.

Ale martwiła ją bezdzietność tej pary.

– Nie wiem, dlaczego Kicia nie ma małych kociąt – skarżyła się Helenie. – O ile wiem, większość kotów ma tyle kociąt, że sami rodzice nie wiedzą, co z niemi robić.

Po kolacji wróciła Emilka do saloniku: ojciec usnął. Bardzo ją to ucieszyło: wiedziała, że niewiele sypiał od dwóch dni. Była troszkę rozczarowana, ponieważ nie będą mieli owej „poważnej rozmowy”. „Poważne” rozmowy z ojcem były zawsze czemś rozkosznem! Ale najlepiej będzie na razie pójść na przechadzkę, na taką cudną, samotną przechadzkę o zmierzchu wiosennym. Od tak dawna nie była już na przechadzce.

– Włóż kapturek i bacz, abyś wróciła do domu natychmiast, gdyby deszcz zaczął padać – upominała Helena. Ty nie możesz moknąć na zimnie tak, jak inne kozy w twoim wieku.

– Dlaczego ja nie mogę?... – spytała Emilka z oburzeniem. Dlaczego ona ma być pozbawiona przywileju „moknięcia na zimnie”, skoro inne dzieci mokną bezkarnie? To nie jest w porządku.

Ale Helena tylko tak zrzędzi. Emilka zkolei mruczy sama do siebie dla własnej satysfakcji: – „Jesteś nudną starą zrzędzą bez cienia rozumu!” Wchodzi po schodach, gdyż trzeba wyjąć z szafy kaptur i płaszcz. Wchodzi po kapturek opieszale, bo ogromnie lubi biegać z gołą głową. Wkłada wypłowiały kapturek na swe krucze warkocze i uśmiecha się przyjaźnie do swego odbicia w małem zwierciadle. Uśmiech rodzi się w kącikach jej ust i powoli rozlewa się po całej twarzyczce, subtelny, miękki, prześliczny, jak myśli nieraz Douglas Starr. Jest to uśmiech jej zmarłej matki, ten czar, który chwycił go za serce i przykuł od pierwszego wejrzenia do Julji Murray. Napozór jest to jedyne dziedzictwo fizyczne Emilki po matce. Z wszystkich innych cech, myśli ojciec, jest ona podobna do rodziny Starrów, ma ich wielkie, złotoszare oczy, ocienione długiemi rzęsami i czarnemi brwiami, ich wysokie, białe czoło (zbyt wysokie, aby mogła być pięknością), ich delikatny owal, ich bladość, ich nerwowe usta i maleńkie uszy, wskazujące na jej pokrewieństwo z rodem Dobrych Wróżek.

– Idę na przechadzkę z Królową Wichrów, kochanie – rzecze Emilka. – Chciałabym móc cię zabrać z sobą. Czy ty wyszłaś kiedykolwiek poza mury tego pokoju? Wątpię. Dzisiejszego wieczora wyjdzie Królowa Wichrów na pola. Jest ona wysoka i w mgłę spowita, owiana przejrzystemi, jedwabnemi szatami barwy szarej, ma skrzydła, podobnie jak nietoperz, ale przez jej skrzydła widać świat dokoła, ma oczy błyszczące jak gwiazdy, prześwitujące poprzez jej długie, rozpuszczone włosy. Ona umie fruwać, ale dzisiaj pójdzie się przejść ze mną w pole. Ona jest wielką moją przyjaciółką, Królowa Wichrów! Znam ją od chwili, kiedy skończyłam sześć lat. Jesteśmy staremi, staremi przyjaciółkami, ale nie tak dawnemi jak ja i ty, mała Emilko – w zwierciadle. My jesteśmy przyjaciółkami od niepamiętnych czasów, wszak prawda?

Emilka - z - poza - zwierciadła posyła dłonią pocałunek Emilce - w - zwierciadle – i znika.

Królowa Wichrów czeka na nią za drzwiami, kołysząc trawą, rosnącą pod oknem saloniku, potrząsając rozłożystemi gałęziami Adama i Ewy, szepcząc coś na ucho krzewom, łając Wyniosłego Świerka.

Emilka od tak dawna nie była na przechadzce, że wręcz szaleje z radości. Zima była burzliwa, spadło tyle śniegu, że nie wolno było wychodzić z domu. Kwiecień był miesiącem dżdżu i wiatru. Tak więc w ten wieczór majowy czuła się jak więzień, wypuszczony na wolność. Dokąd pójść? Czy w stronę miasteczka, czy na przełaj przez pola? Emilka wybrała to drugie.

Szła w kierunku zeschłych świerków, na skraj rozległego, stromego pastwiska. Tam było ustronie, wyczarowane przez magiczne moce. Tam doznawała nieznanych nikomu rozkoszy, pełni radości ze swego pierworodztwa. Ktoby był widział Emilkę sunącą przez nagie pole, nie byłby jej zazdrościł bynajmniej. Była drobna, blada, biednie odziana: chwilami drżała z zimna w swym lekkim żakieciku: a jednak niejedna królowa oddałaby chętnie koronę za jej wizje, za jej cudne marzenia. Brunatne, zdeptane trawy pod jej stopami były aksamitem. Stary, pogięty, skarłowaciały świerk, pod którym odpoczęła przez chwilę, patrząc w niebo, był marmurową kolumną w pałacu bogów: odległe, mglisto się rysujące pagórki były fortami, strzegącemi cudownego grodu. A towarzyszyły jej w tej wędrówce wszystkie Dobre Wróżki okolicy, bo tutaj wierzyła w dobre duchy, w owe czarodziejki w białych szatach i lśniących klejnotach, w ów zielony ludek traw, elfy, mieszkające w młodych świerkach, w duchy wichru i dzikiej paproci. Tu wszystko mogło się zdarzyć, wszystko mogło stać się prawdą.

A ta polanka wśród drzew iglastych była takim uroczym zakątkiem, gdzie można było bawić się w chowanego z Królową Wichrów. Ona była tutaj tak bardzo rzeczywistą: byle tylko skoczyć dość żwawo i ukryć się w porę za pniem drzewnym – w tem rzecz, że nigdy nie można zdążyć! – a ujrzysz ją, tak jak ją czujesz i słyszysz. Bo ona jest, oto jest powiew jej szat, nie! to śmiech jej słychać na wierzchołku najwyższych drzew i znów rozpoczyna się polowanie, aż wreszcie, nagle.... zdaje się, że Królowa Wichrów odeszła. Wieczór skąpany jest w cudownej ciszy, gdy w tem – rozrywają się na zachodzie skłębione chmury i ukazuje się czarowny, blady skrawek nieba, błękitno-zielonawy, a na nim – srebrny nów.

Emilka stoi i patrzy w górę ze złożonemi rękami, z czarną główką przegiętą wtył. Musi wrócić do domu i opisać tę chwilę w swym żółtym zeszycie, w którym ostatni zapisek brzmi: „Życiorys Kici”. Ciążyć jej będzie to piękno, dopóki go nie wypowie w opisie. A potem przeczyta to ojcu. Notuje sobie w pamięci, że wierzchołki drzew na wzgórzu odcinają się na tle błękitno-zielonawego stropu jak cieniutka czarna koronka.

I w tem, na jedną wspaniałą, przecudowną chwilę zstąpił na nią... „promyk”.

Emilka tak to nazywała, chociaż czuła, że ta nazwa nie oddaje wiernie jej przeżycia. Ono nie dawało się wyrazić słowami. Nawet ojciec nie mógł tego pojąć, zawsze wydawał się trochę zaskoczony na dźwięk tego wyrazu. Z nikim więcej nie mówiła o tem Emilka.

Myślała zawsze, jak daleko pamięć jej sięgała, że była bardzo, bardzo bliską świata cudnego piękna. Świat ten był oddzielony od niej tylko cienką zasłoną: ona nigdy nie mogła uchylić tej zasłony ani na chwilę, ale czasem... podmuch wiatru rozwiewał ją na jeden błysk i wówczas Emilka doznawała olśnienia, była oczarowana, na przeciąg sekundy otwierała przed nią kraina cudu swe podwoje... jeden błysk tylko!... słyszała tony nieziemskiej melodji.

Takie chwile zdarzały się rzadko, mijały rychło, pozostawiając ją zdyszaną, upojoną. Nigdy nie mogła ich wskrzesić na zawołanie, nigdy ich sobie uprzytomnić, nigdy zastąpić wyobraźnią; ale świadomość cudu towarzyszyła jej przez szereg dni. Cud nie ponawiał się nigdy w tej samej postaci. Dzisiaj stworzyły go te ciemne gałęzie na odległem niebie. Przynosił go wiatr nocny na skrzydłach dzikiej, donośnej muzyki, wraz z cieniem, snującym się po polu, wraz z błyskawicą, zaglądającą do jej okna podczas burzy letniej, wraz ze śpiewem: „Święty, mocny, Święty, Nieśmiertelny”, rozbrzmiewającym w kościele, wraz z tym blaskiem ognia, jaki zastała ongi w kuchni, wracając do domu w jesienny wieczór; wraz z nowym wyrazem, szczęśliwie odkrytym przez nią podczas kreślenia „opisu” jakiegoś zjawiska. A ilekroć ów Promyk odwiedzał ją, czuła Emilka, że życie jest rzeczą cudną, tajemniczą, o niezniszczalnem pięknie.

Rzuciła się ku domowi w wąwozie. Pilno jej było przybyć do swego pokoju i przystąpić do „opisu” zanim obraz, jaki ujrzała, ulegnie w jej pamięci częściowemu zaćmieniu. Wiedziała na razie tylko, od jakich słów zacznie. Zdanie to było już, rzekłbyś, wyryte na dnie jej duszy: „Wzgórze zawołało mnie, a we mnie coś odpowiedziało echem na to wołanie”.

Zastała Helenę Greene na progu: czekała na nią. Emilka tak była przepełniona szczęściem, że wszystkich w tej chwili kochała, nawet nudne zrzędy bez cienia rozumu. Objęła oburącz kolana Heleny i przytuliła się do nich. Helena patrzała ze smutkiem na tę twarzyczkę, na której ożywienie namalowało ciemno-różowe rumieńce i rzekła, tłumiąc westchnienie:

– Czy wiesz, że twój tatuś będzie jeszcze żył zaledwie tydzień, może dwa tygodnie?...

ROZDZIAŁ 2. NOC CZUWANIA

Emilka stała bez słowa i wpatrzyła się w ciemną, ogorzałą twarz Heleny; znieruchomiała, jakby skamieniała. Była ogłuszona, jakgdyby Helena uderzyła ją młotkiem w głowę. Rumieńce znikły z jej twarzyczki, źrenice rozszerzyły się tak, że znikły zupełnie tęczówki, oczy jej stały się czarne jak mroczne otchłanie. Wrażenie było tak przerażająco silne, że nawet Helena Greene poczuła się nieswojo.

– Mówię ci o tem dlatego, że według mnie czas najwyższy, abyś wiedziała – rzekła. Prosiłam już od szeregu miesięcy tatusia, żeby ci to powiedział, ale on wciąż odkłada i odkłada termin tej rozmowy. Powiedziałam mu: „Pan wie, jak ona się przejmuje wszystkiem, więc jeżeli pan pewnego dnia umrze nagle, ją może to zabić, o ile nie będzie na ten fakt przygotowana.” A on na to: „Jeszcze czas, jeszcze czas, Heleno.” – Ale nigdy słówkiem o tem nie wspomniał, a kiedy doktór oznajmił mi wczoraj, że koniec jest bliski, zrozumiałam, że mnie przypada zadanie poinformowania cię o stanie ojca i przygotowania cię na to nieszczęście. Opanuj się, dziecko, nie patrz takiemi oczami na mnie! Nic złego ci się nie stanie, będziesz miała opiekę. Krewni twojej mamy zajmą się tobą, chociażby ze względu na dumę rodzinną Murrayów, jeżeli nie z innych pobudek. Nie pozwolą zamrzeć, albo iść do obcych ludzi, dziecku z ich krwi zrodzonemu, nawet jeżeli to jest dziecko ojca znienawidzonego przez nich. Będziesz miała ognisko domowe, lepsze niż dotychczas. Nie troszcz się o nic. A co do tatusia, to powinnaś się cieszyć, że on odpocznie. On umiera od pięciu lat. Tai to przed tobą, ale to istny męczennik. Ludzie powiadają, że serce ma złamane od chwili śmierci twojej mamy: tak nagle to na niego przyszło.... chorowała tylko trzy dni. Dlatego chcę, żebyś wiedziała zgóry, co ma nastąpić: przynajmiej nie będziesz zaskoczona, gdy się to stanie. Na miłość Boską, Emiljo Byrd Starr, nie stój i nie patrz tak przed siebie! W głowie mi się mąci! Nie będziesz przecież pierwszem dzieckiem na świecie, które zostaje sierotą, ani ostatniem! Staraj się być rozsądną. I nie nudź tatusia tem, co ci powiedziałam, pamiętaj! A teraz wejdź do domu, powietrze jest przejmujące, dam ci coś gorącego do wypicia, zanim pójdziesz do łóżka.

Helena chciała wziąć dziecko za rękę. Emilka odzyskała władzę w członkach; byłaby krzyknęła głośno, gdyby Helena dotknęła się jej w tej chwili. Wydała dźwięk ostry, gorzki i ze łzami w oczach uniknęła ręki Heleny, wyciągniętej po nią poprzez próg. Uciekła na ciemne schody.

Helena pokiwała głową i wróciła do kuchni.

– Ja spełniłam tylko mój obowiązek – rozmyślała. On wciąż powtarza, że „jeszcze czas”, aż wkońcu umrze, a ona zostanie tem zaskoczona. Teraz oswoi się z tą myślą, a za parę dni przestanie się nad tem zastanawiać. Dla niej będzie to zresztą wyzwoleniem, jeżeli prawdą jest to wszystko, co słyszałam o rodzinie Murrayów. Im też niełatwo przyjdzie ją przegadać. Ona odziedziczyła po nich dumę i pychę i to jej dopomoże znieść ten cios. Powinnam zawiadomić Murrayów, że on umiera, ale nie jestem pewna, kiedy to nastąpi. Mało która kobieta byłaby tu wytrzymała na mojem miejscu! Wstyd naprzykład, jak tu się wychowuje dziecko: nawet do szkoły nie chodzi! Hm, nieraz mu mówiłam, co o tem sądzę, nie mam sobie nic do wyrzucenia, to mnie pociesza. Chodź tu zaraz, Nieznośniku, ty utrapienie! A gdzież jest Kicia?

Helena nie mogła znaleźć Kici dla bardzo prostej przyczyny: Kicia była na górze z Emilką, która trzymała ją mocno przytuloną do siebie, siedząc pociemku na brzegu swego łóżeczka. Wśród tej rozpaczy, tego opuszczenia, pewną pociechę stanowiło to miękkie futerko i ten okrągły aksamitny pyszczek tuż przy jej twarzyczce.

Emilka nie płakała: patrzyła prosto przed siebie w mrok otaczający, starała się spojrzeć w oczy temu potwornemu nieszczęściu, którego zwiastunem była Helena Greene. Nie wątpiła, coś jej mówiło, że to prawda. Dlaczego ona nie może umrzeć również? Ona nie będzie mogła żyć nadal, bez tatusia.

– Gdybym ja była Bogiem, nie pozwoliłabym, żeby się zdarzały takie rzeczy – rzekła.

Czuła, że to bardzo brzydko z jej strony tak mówić. Helena powiedziała jej kiedyś, że najgorszem przestępstwem, jakie można popełnić, jest niezadowolenie z Boga. Ale mniejsza o to! O ile będzie bardzo niegrzeczna, to może Bóg ją ukarze, odbierając jej życie, a wtedy ona i ojciec będą znów razem.

Ale nic się nie zdarzyło, tylko Kicia uczuła zmęczenie, bo zbyt długo trzymana była mocno w objęciach Emilki, było jej ciasno i duszno. Wysunęła się i umknęła bez szmeru. Teraz dziewczynka była zupełnie sama z tym okropnym bólem, który odczuwała w całej swej istocie, a przecież nie był to ból fizyczny. Nie mogła go opanować. Nie mogła z nim walczyć, pisząc o nim w swym żółtym zeszycie. Tam opisała swe zmartwienie, gdy odjeżdżał jej nauczyciel ze szkółki niedzielnej; tam się zwierzała, gdy szła spać o głodzie; gdy Helena mówiła, że Emilka jest chyba obłąkana, kiedy baje o jakiejś Królowej Wichrów i o „promyku”; a ilekroć się wypisała, wszystkie te rzeczy przestawały być bolesne. Ale o tem nie mogła pisać. Nie mogła nawet udać się do ojca po słowo pociechy, tak jak wówczas, kiedy tak strasznie oparzyła sobie rękę, zrywając przez omyłkę pokrzywę. Ojciec trzymał ją przez całą noc na kolanach, opowiadał jej bajeczki i pomógł jej znieść cierpienie. Ale ojciec, tak mówi Helena, umrze za tydzień, a może za dwa tygodnie. Emilka doznawała wrażenia, jakgdyby Helena powiedziała jej o tem przed wielu, wielu laty. A przecież nie upłynęła jeszcze godzina od chwili, kiedy się bawiła z Królową Wichrów i wpatrywała się, zachwycona, w nów księżycowy na tle błękitno-zielonawego nieba.

– Promyk nie zjawi się już nigdy, to niemożliwe – myślała.

Ale Emilka odziedziczyła pewne cechy po swych wytwornych starych przodkach: męstwo, dar znoszenia cierpień, miłosierdzie, moc kochania z głębi serca, umiejętność radowania się, wytrwałość. Miała te wszystkie cechy i patrzyła na życie rozumnie swemi szaremi oczami. Dar znoszenia cierpień i wytrwałość przyszły jej teraz z pomocą, podtrzymały w niej ducha. Nie wolno dać poznać ojcu, że Helena miała z nią tę rozmowę, toby go strasznie zmartwiło. Ona musi to zachować przy sobie i kochać ojca, och! tak bardzo go kochać przez ten krótki czas, który im jeszcze pozostał.

Słyszała jego kaszel w dolnym pokoju: musi już być w łóżku, gdy on wejdzie na piętro. Rozebrała się tak szybko, jak tylko na to pozwalały zziębnięte palce i wsunęła się do łóżeczka, stojącego przy otwartem oknie. Głosy wiosny, głosy nocy, przemawiały do niej zewsząd, niewidzialne, Królowa Wichrów pogwizdywała w oddali. Hochlików nie było słychać. Hochliki mieszkają tylko w królestwie Szczęścia. Nie mając duszy, nie mogą przekroczyć progu królestwa Smutku.

Leżała tak, zziębnięta, bez łez, bez czucia. Ojciec wszedł do pokoju. Jak wolno szedł, jak bardzo powoli zdejmował ubranie! Jak się to stało, że ona dotychczas nigdy nie zwróciła uwagi na te objawy? Ale nie kaszlał wcale. Och, żeby Helena mogła się mylić, a może się myli?... Dzika nadzieja zerwała się w zbolałem serduszku. Westchnęła.

Douglas Starr podszedł do jej łóżeczka. Czuła jego ukochaną obecność. Usiadł na krześle przy niej w swym starym czerwonym szlafroku. Och, jakże ona go kochała! Na całym świecie niema drugiego takiego ojca, jak on, nigdy takiego nie było, tak pełnego czułości, tak wyrozumiałego, tak cudnego! Zawsze byli oboje parą kolegów; tak się wzajemnie kochali! Nie! to być nie może, żeby oni mieli się rozstać.

– Maleńka, śpisz?

– Nie – szepnęła Emilka.

– A jesteś senna, moje kochanie?

– Nie... nie... nie jestem senna.

Douglas Starr wziął ją za rękę i trzymał mocno w swych dłoniach.

– W takim razie porozmawiamy, maleństwo. Ja też nie mogę spać. Muszę ci coś powiedzieć.

– O, ja wiem, wiem już! – wybuchnęła Emilka. – Och, ojcze, wiem już o tem! Helena mi powiedziała.

Douglas Starr siedział przez chwilę w milczeniu. Poczem rzekł półgłosem:

– Stara głupia... głupia gruba baba... – jakby tusza Heleny była okolicznością jeszcze bardziej obciążającą z tytułu jej głupoty. Znowu, po raz ostatni, wstąpiła w Emilkę nadzieja. Może to wszystko było straszną pomyłką, jednym więcej rysem głupoty Heleny.

– To nieprawda, czy tak, ojcze? – szepnęła.

– Emilko, dziecko, – odrzekł ojciec – ja nie mogę wziąć cię na rękę, nie mam siły... ale wstań i usiądź mi na kolanach, tak po dawnemu.

Emilka wyślizgnęła się z łóżeczka i wskoczyła ojcu na kolana. On zatulił ją w swój szlafrok i trzymał ją mocno w objęciu, twarz miał pochyloną ku niej.

– Drogie dzieciątko moje, ukochana Emilko, to jest prawda – rzekł. – Miałem zamiar sam ci to powiedzieć dziś wieczorem. A teraz ta stara idjotka, Helena, oznajmiła ci to, zapewne w brutalny sposób, i okropnie tobą wstrząsnęła. Ona ma kurzy mózg, a uczuciowość krowią. Niech szakale zdepczą grób jej babki! Ja nie byłbym ci zadał bólu, kochanie.

Emilka walczyła z czemś, co ją dławiło.

– Ojcze... ja nie mogę... nie mogę znieść tej myśli... ja tego nie przeżyję.

– Owszem, możesz i musisz się z nią pogodzić. Będziesz żyć nadal, bo masz pewne zadanie do spełnienia na świecie. Ty masz moje zdolności, a ponadto coś, czego mnie zawsze brakowało. Ty dokonasz tego, czego ja nie zdołałem, Emilko. Ja niewiele zdziałałem dla ciebie, słoneczko moje, ale robiłem, co mogłem. Nauczyłem cię pewnych rzeczy, tak mi się wydaje, mimo Helenę Greene. Emilko, czy pamiętasz twoją matkę?

– Troszeczkę... niektóre rysy... jakby cudne urywki sennego marzenia...

– Miałaś zaledwie cztery lata, gdy ona umarła. Nigdy z tobą nie mówiłem o niej, nie mogłem. Ale dzisiaj powiem ci o niej wszystko. Teraz już nie cierpię, gdy o niej mówię, zobaczę ją wkrótce! Nie jesteś do niej podobna, Emilko: tylko, gdy się uśmiechasz, przypominasz ją... Pozatem podobna jesteś zupełnie do twej imienniczki, do mojej matki. Gdy się urodziłaś, chciałem się ochrzcić imieniem Julji, imieniem twej matki. Ale ona nie chciała... Mówiła, że jeżeli będziemy wołać na ciebie: „Julko”, to niebawem ja będę ją nazywał „matką” dla odróżnienia, a tego ona nie zniesie. Mówiła, że ciotka jej, Nancy, powiedziała razu pewnego: „Gdy po raz pierwszy mąż twój powie do ciebie: „matko”, romans twego życia będzie skończony”. Nazwaliśmy cię więc po mojej matce Emilką; jej panieńskie imię i nazwisko brzmiało: Emilja Byrd. Matka twoja uważała, że Emilja jestto najładniejsze z imion, wytworne, śliczne, dźwięczne. Emilko, twoja matka była najsłodszą kobietą, jaką kiedykolwiek Bóg stworzył.

Głos mu zadrżał przy tych słowach, Emilka przytuliła się mocniej do ojca.

– Poznałem ją przed 12 laty, kiedy byłem drugim redaktorem pisma „Enterprise” w Charlottetown, a ona była w ostatniej klasie na pensji. Była wysoka, miała blond włosy i niebieskie oczy. Była trochę podobna do ciotki Laury, ale Laura nie była nigdy taka ładna. Zwłaszcza z oczu i z głosu były do siebie podobne. Pochodziła z rodziny Murrayów z Czarnowody. Nigdy ci nie opowiadałem o rodzinie twojej matki, Emilko. Oni od paruset lat siedzą w okolicy Czarnowody, są właścicielami fermy Srebrny Nów. Okręt, na którym przywędrował pierwszy Murray w roku 1790, nazywał się Srebrny Nów, stąd nazwa fermy.

– Ładna nazwa, nów księżycowy jest takiem ślicznem zjawiskiem – rzekła Emilka, której uwagę przykuło to na chwilę.

– Ta ferma od tej pory należy do Murray’ów. Są oni rodziną bardzo dumną, duma Murray’ów jest przysłowiowa w północnej części kraju, Emilko. Hm, mają poniekąd prawo być dumni, temu nie da się zaprzeczyć, ale oni posuwają tę dumę zbyt daleko. Lud nazywa ich tam „rodem wybranym”. Rozmnażali się szybko, ale zczasem rozproszyli się po świecie, tak że teraz mieszkają w Srebrnym Nowiu tylko dwie twoje ciotki, Elżbieta i Laura, oraz ich kuzyn, Jimmy Murray. One nigdy nie były zamężne, nie mogły znaleźć nikogo, ktoby był godny ręki Murray’ówny, tak przynajmniej mówiono ogólnie. Twój wujaszek Oliver i wujaszek Wallace mieszkają w Summerside, a ciotka Ruth w Shrewsbury; twoja babka cioteczna Nancy mieszka w Księżym Stawie.

– Księży Staw, to ciekawa nazwa, nie tak ładna, jak Srebrny Nów lub Czarnowoda, ale ciekawa – rzekła Emilka. Pod wpływem ciepła ojcowskiego ramienia ustąpiło chwilowe uczucie grozy. Poprostu przestawała wierzyć w tę okropność.

Douglas Starr owinął ją szczelniej szlafrokiem, ucałował jej ciemną główkę i ciągnął dalej:

– Elżbieta i Laura, Wallace i Oliver, oraz Ruth, byli dziećmi starego Achibalda Murray’a. Matką ich była jego pierwsza żona. Gdy miał lat 60, ożenił się po raz drugi z młodziutką dziewczyną, która umarła równocześnie z narodzinami twej matki. Julka była o 20 lat młodsza od swego przyrodniego rodzeństwa, jak je sama nazywała. Była bardzo ładna i pełna wdzięku, więc kochali ją wszyscy i pieścili i dumni z niej byli. Kiedy się zakochała we mnie, w biednym dziennikarzu, nie mającym niczego na świecie, prócz pióra i ambicji, rodzina uważała to za katastrofę. Duma rodowa Murray’ów nie mogła tego przeboleć. Nie jestem zawzięty, ale padły tam słowa, których nie mogłem nigdy zapomnieć, ani przebaczyć. Twoja matka wyszła za mnie zamąż, Emilko, a tamci ze Srebrnego Nowiu zerwali z nami. Czy uwierzysz, że mimo to, ona nigdy nie żałowała, że wyszła za mnie zamąż?

Emilka wyciągnęła rękę i poklepała ojca po wychudłym policzku.

– Naturalnie że nie żałowała. Naturalnie wolała ciebie, niż wszelkich Murray’ów z księżyca i z ziemi.

Ojciec zaśmiał się lekko, w głosie jego był odcień triumfu.

– Tak, zdaje się, że ona tak odczuwała. A byliśmy tacy szczęśliwi, ach, Emileczko, nigdy nie było chyba szczęśliwszych ludzi od nas. Ty jesteś dzieckiem naszego szczęścia. Przypominam sobie tę noc, kiedy przyszłaś na świat w Charlottetown. Było to w maju, wiał wiatr zachodni, pędząc srebrne obłoki na księżyc. Tu i owdzie błyszczały gwiazdy. W naszym ogródku, małym jak wszystko to, cośmy posiadali, z wyjątkiem naszej miłości i naszego szczęścia, ciemno było i cicho. Chodziłem tam i napowrót wśród klombów bratków, zasadzonych ręką twojej matki i modliłem się. Blady świt zaróżowił się na wschodzie, gdy wtem przybiegł ktoś do mnie z oznajmieniem, że mam córeczkę. Poszedłem wgłąb domu, a matka twoja powitała mnie tym słodkim, cudnym uśmiechem, który tak kochałem i rzekła: „Drogi mój, mamy teraz dziecię nasze, to jedno tylko obchodzi nas na świecie”. Pomyśl, co za szczęście!

– Chciałabym, żeby ludzie mogli pamiętać wszystko od chwili ich przyjścia na świat – rzekła Emilka. – To byłoby takie ciekawe!

– Pozwolę sobie zauważyć, że mielibyśmy cały szereg nieprzyjemnych wspomnień – odrzekł ojciec, śmiejąc się znowu. – Przyzwyczajanie się do życia nie może być rzeczą przyjemną, podobnie jak odzwyczajanie się od niego. Ale tobie nie wydawało się istnienie czemś trudnem, Emileczko, przynajmniej nie robiłaś tego wrażenia; byłaś dobrem stworzonkiem. Przeżyliśmy cztery lata w szczęściu, a potem... czy pamiętasz ten okres, w którym matka twoja umarła?

– Pamiętam pogrzeb, ojcze, to pamiętam dokładnie. Staliśmy pośrodku jakiegoś pokoju, trzymając się za ręce, potem wziąłeś mnie na rękę, a matka leżała przed nami w długiej, czarnej trumnie. Ty płakałeś, a ja nie mogłam pojąć dlaczego, zastanawiałam się też, dlaczego mama jest taka biała i nie otwiera oczu. Przechyliłam się i dotknęłam jej policzka, taki był zimny. Zadrżałam. W pokoju ktoś się odezwał: „Biedactwo małe!”, a ja się przeraziłam i ukryłam twarz na twojem ramieniu.

– Tak i ja to pamiętam. Matka twoja umarła nagle, o tem nie będziemy mówili. Wszyscy Murray’owie przybyli na pogrzeb. Murray’owie mają pewne tradycje i tych przestrzegają ściśle. Jedną z nich jest zwyczaj, że tylko świece mogą się palić w Srebrnym Nowiu, żadna lampa!, a drugą ich niewzruszalną tradycją jest zasada, że nieporozumienia nie mogą trwać wobec majestatu śmierci. Przybyli więc, kiedy umarła; byliby zapewne przybyli na wieść o jej chorobie, gdyby byli o niej wiedzieli, chcę w to wierzyć. Zachowywali się bardzo dobrze, doprawdy bez zarzutu. W niczem nie byli wówczas Murrayami ze Srebrnego Nowiu. Ciotka Elżbieta miała na sobie swoją najlepszą suknię z czarnego atłasu. Nie sprzeciwiali się, gdy oznajmiłem, że twoja matka będzie pochowana w grobie rodzinnym Starrów w Charlottetown. Byliby chcieli przewieźć ją do grobu Murray’ów w Czarnowodzie. Ale twój wuj Wallace przyznał, że kobieta winna należeć do rodziny męża zarówno za życia, jak po śmierci. Potem zaś zaproponowali, że ciebie zabiorą i zajmą się twojem wychowaniem „w zastępstwie twej matki”. Odmówiłem. Nie chciałem cię im oddać... wówczas. Czy miałem słuszność, Emilko?

– Tak... tak... tak! – szeptała Emilka, okrywając ojca pocałunkami za każdem „tak”.

– Powiedziałem Oliverowi Murrayowi (on to mówił ze mną o tobie), że dopóki żyć będę, nie rozłączę się z mojem dzieckiem. Odrzekł: „Jeżeliby pan kiedykolwiek zmienił zdanie, niech nas pan zawiadomi.” Ale nie zmieniłem zdania, nawet w trzy lata później, kiedy doktór zabronił mi pracować. „Jeżeli pan nie zaniecha pracy, pożyje pan najwyżej rok jeszcze” – rzekł – „o ile zaś będzie pan żył spokojnie, przeważnie na świeżem powietrzu, to może pan żyć i trzy i cztery lata bodaj.” Okazał się dobrym prorokiem. Przyjechałem tutaj i tu spędziliśmy te nasze przemiłe cztery lata wspólnego pobytu. Miłe były, prawda, moje najdroższe maleństwo?

– O, tak, tak!

– Te lata i to, czego przez ten czas cię nauczyłem, to jest jedyne dziedzictwo, jakie ci pozostawiam, Emilko. Żyliśmy z małej renty dożywotniej, jaką mi wyznaczył, umierając, stary wuj, wuj, który umarł, zanim się ożeniłem. Majątek przejdzie teraz na własność publiczną, a ten mały domek, w którym mieszkamy, jest tylko wynajęty od właściciela. Z punktu widzenia światowego jestem chybionem istnieniem. Ale tobą zaopiekują się krewni twojej matki. Tego jestem pewien. Duma Murrayów jest tu dostateczną gwarancją o ile nie wchodziłyby w grę żadne inne uczucia. A nie mogą cię nie kochać. Może powinienem był posłać po nich przedtem, może jeszcze dzisiaj powinienem to uczynić. Ale ja też mam swoją dumę, rodzina Starrów też nie jest pozbawiona tradycji, a Murrayowie powiedzieli mi bardzo gorzkie słowa, gdy się żeniłem z twoją matką. Czy mam dać znać do Srebrnego Nowiu, żeby przyjechali po ciebie, Emilko?

– Nie! – odrzekła Emilka, niemal dziko.

Nie trzeba, żeby ktokolwiek wdzierał się pomiędzy ojca a nią podczas tych ostatnich, cennych kilku dni. Sama myśl była jej okropna. Dość okropne będzie ich przybycie... po tem. Ale wtedy wszystko już będzie jej obojętne.

– A zatem pozostaniemy razem do końca, moja maleńka Emileczko. Nie rozstaniemy się ani na minutę. A proszę cię, bądź dzielna! Nie lękaj się niczego, Emilko. Śmierć nie jest czemś strasznem. Wszechświat pełen jest miłości, wiosna powraca stale i jest wszędzie, a śmierć jest tylko otworzeniem i zamknięciem drzwi. Z tamtej strony drzwi też są piękne rzeczy. Tam odnajdę twoją matkę; o niejednem zwątpiłem, ale o tem nie wątpiłem nigdy. Czasami obawiałem się, że ona się wzniesie ponad mój poziom, krocząc ścieżkami wieczności od tak dawna, że wzniesie się tak wysoko, iż jej nie doścignę. Ale teraz czuję, że ona czeka na mnie. A oboje będziemy czekać na ciebie; nie będzie nam pilno... będziemy spędzali czas na błogim odpoczynku, aż się doczekamy, że i ty połączysz się z nami.

– Chciałabym, żebyś mnie zabrał ze sobą i przeniósł przez ten próg – szepnęła Emilka.

– Po pewnym czasie nie będziesz tego pragnęła. Musisz się dopiero nauczyć cenić czas. Tobie życie coś da, czuję to. Idź prosto przed siebie bez obawy, kochanie. Idź życiu naprzeciw. Wiem, że dotychczas nie odczuwałaś w ten sposób, ale pomnij zawsze na te moje słowa.

– W tej chwili – rzekła Emilka, która nie byłaby umiała ukryć cokolwiekbądź przed ojcem – czuję tylko, że już wcale nie lubię Pana Boga.

Douglas Starr roześmiał się; był to śmiech, który Emilka najbardziej lubiła. Taki kochany śmiech, taki, że aż trzeba tchu zaczerpnąć z radości, że może istnieć taki cudny śmiech. Ramiona ojca objęły ją jeszcze mocniej.

– Owszem maleńka, kochasz Boga. Nie możesz Go nie kochać. On jest Miłością. Widzisz, nie wolno, ci, rzecz jasna, zamieniać Go z Bogiem Heleny Greene.

Emilka nie rozumiała dobrze, co ojciec ma na myśli. Ale natychmiast odczuła ukojenie: nie bała się już. Zniknęła gorycz wszelka, ustąpił nieznośny ból, uciskający jej serduszko. Doznawała wrażenia, że jest ze wszech stron otoczona miłością, że miłość jest ponad nią i dokoła niej, ona sama tchnęła wielką, niewidzialną, uskrzydloną miłością. Człowiek nie może trwożyć się, lub być gorzkim tam, gdzie jest miłość, a miłość jest wszędzie. Ojciec przejdzie przez owe drzwi, nie, on tylko uchyli zasłony... ten obraz bardziej jej odpowiadał, bo zasłona nie jest czemś tak twardem i sztywnem, jak drzwi: przesunie się w ów świat, którego próbki widywała, gdy nawiedzał ją „promyk”. Tam będzie żył wiecznie w pięknie i zawsze będzie blisko niej. Ona zaś wszystko zniesie, wszystkiemu podoła, byle tylko czuła, że ojciec nie jest zbyt daleko, że jest tuż za ową zasłoną.

Douglas Starr trzymał ją na kolanach, dopóki nie usnęła; wówczas, mimo swe osłabienie, uniósł ją, złożył na łóżeczku, opatulił.

– Ona będzie kochać głęboko, będzie strasznie cierpieć, zazna wielu promiennych chwil w nagrodę za ból doznany; podobnie jak ja. Niech Bóg postąpi z rodziną jej matki tak, jak oni z nią postąpią – mówił urywanym szeptem.

ROZDZIAŁ 3. NOWA RODZINA

Douglas Starr żył jeszcze dwa tygodnie. Po szeregu lat, kiedy boleść zniknęła z jej wspomień, uważała Emilka te dwa tygodnie za najcenniejsze w swem życiu. Były to piękne dni; piękne i nie-smutne. A pewnego wieczora, kiedy leżał na szezlongu w saloniku, a Emilka siedziała obok niego na starym fotelu na biegunach, przekroczył próg wieczności, zniknął za „zasłoną”, tak cicho, tak łatwo, że Emilka nie wiedziała, iż go niema, dopóki nie uderzyła w nią ta dziwna cisza w pokoju, w którym nie było słychać niczyjego oddechu prócz jej własnego.

– Ojcze!... Ojcze!... – krzyknęła. Poczem zaczęła wielkim głosem wzywać Helenę.

Helena Greene oznajmiła Murrayom, gdy przyjechali, że Emilka zachowała się doprawdy dobrze, jeżeli wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności. Istotnie, płakała wprawdzie przez całą noc i ani oka nie zmrużyła, ale zrana otarła łzy, była blada, spokojna i posłuszna.

– Teraz jesteś rozsądna – rzekła Helena – musimy się godnie przygotować do pogrzebu. Twój tatuś był tak szalony, że ostrzegł cię przede mną, jako przed starą warjatką, wiem o tem; nie był też grzeczny dla mnie, nawet w ostatnich chwilach swego życia. Ale ja nie mam do niego urazy. Spełniłam mój obowiązek. Pani Hubbard szyje dla ciebie czarną sukienkę; dzisiaj wieczorem będzie gotowa. Rodzina twojej matki przyjeżdża o tej porze mniej więcej, tak mi dali znać telegraficznie. Chciałabym, żeby uznali twój wygląd za godny i przyzwoity. Oni są zamożni i zaopiekują się tobą. Twój tatuś nie pozostawił ani centa, ale też nie miał żadnych długów, kazał mi to powiedzieć państwu Murray w jego imieniu. Czy byłaś już na górze, żeby zobaczyć ciało?

– Nie nazywaj go tak – zawołała Emilka z płaczem. Okropne to było słyszeć ten sposób nazywania ojca.

– Dlaczego nie? Cóż za dziwaczne dziecko z ciebie! On lepiej wygląda jako nieboszczyk, niż przypuszczałam; taki był wychudzony. Zresztą był zawsze przystojnym mężczyzną, chociaż był taki szczupły.

– Heleno Greene – rzekła nagle Emilka, cofając się o krok – jeżeli powiesz jeszcze słówko... tego rodzaju... o ojcu, rzucę na ciebie przekleństwo!

Helena Greene zdumiała się.

– Nie rozumiem, o co, u Boga Ojca, ci chodzi. Ale w ten sposób nie wolno mówić do mnie, i to po tem wszystkiem, co zrobiłam dla ciebie. Lepiej będzie, żeby Murrayowie nie usłyszeli takich wyrazów w twoich ustach: przekleństwo! Ślicznie! Oto jest wdzięczność!

Oczy Emilki wyrażały cierpienie. Była przecież samotną, opuszczoną, maleńką istotą i boleśnie odczuwała brak wszelkiej przyjaźni. Lecz nie miała bynajmniej wyrzutów sumienia z powodu słów, wyrzeczonych do Heleny i ani myślała udawać skruchę.

– Chodź tu i pomóż mi pozmywać te talerze – rozkazała Helena. – To ci zrobi dobrze, oderwie cię od zmartwienia, a potem będziesz umiała cenić ludzi, którzy dla twojej wygody pracują tak, że aż mają palce pozdzierane do kości i nie będziesz ich przeklinać.

Emilka rzuciła okiem wymownie na ręce Heleny i wyjęła z szuflady ścierkę do wycierania talerzy.

– Masz grube i pulchne ręce – rzekła – wcale nie widać kości.

– Ale umiem niemi pracować! Wstrętne rzeczy mówisz, zupełnie tak jak twój biedny tatuś. Ale wyleczysz się rychło z tych przywar, o ile weźmie cię do siebie twoja ciotka Ruth.

– Czy ciotka Ruth będzie moją opiekunką?

– Nie wiem, ale ona powinna się zająć twem wychowaniem. Jest wdową i nie ma dzieci, ani nawet psa, czy kota, przytem jest zamożna.

– Zdaje mi się, że nie chciałabym, żeby ciotka Ruth wzięła mnie do siebie – rzekła Emilka rezolutnie, po chwili namysłu.

– Tak, ale nie ty będziesz wybierać. Powinnaś być wdzięczna każdemu, kto cię przygarnie. Pamiętaj, że nie jesteś ważną osobą.

– Jestem ważna dla siebie samej – zawołała Emilka dumnie.

– Niełatwą sprawą będzie wychowywanie takiej dziewczynki – mruczała Helena. – Według mnie jedyną, która temu podoła, jest ciotka Ruth. Ona jest mądrą kobietą i najlepszą gospodynią w całej okolicy. U niej można jeść na podłodze.

– Nie mam zamiaru jadać u niej na podłodze. Mało mnie obchodzi, czy jakaś podłoga jest brudna, byle obrus na stole był czysty.

– No, obrusy też są czyste u niej, przypuszczam. Ona zajmuje bardzo elegancki domek w Shresbury z weneckiemi oknami i boazerjami. Bardzo wykwintny. To będzie odpowiedni dom dla ciebie. Ona cię nauczy rozsądku i zrobi ci dużo dobrego.

– Nie chcę się uczyć rozsądku, nie chcę, żeby mi robiono dużo dobrego – krzyknęła Emilka, a usta jej drżały. – Chcę... chcę, żeby mnie ktoś kochał.

– No, to musisz się zachowywać grzecznie, jeżeli chcesz, żeby cię lubiono. Nie mogę cię nawet sądzić zbyt surowo, twój tatuś psuł cię okropnie. Tyle razy mówiłam mu o tem, ale on śmiał się tylko. Mam nadzieję, że teraz nie bierze mi tego za złe. Faktem jest, Emiljo Starr, że jesteś dziwaczką, a ludzie nie lubią dziwacznych dzieci.

– Dlaczego jestem dziwaczką? – spytała Emilka.

– Mówisz dziwne rzeczy i postępujesz dziwnie, a czasami wyglądasz dziwacznie. Przytem za stara jesteś na twoje lata, ale to już nie jest twoja wina. To stąd pochodzi, że nigdy nie przebywasz z innemi dziećmi. Zawsze nagabywałam twego ojca o posyłanie cię do szkoły... nauka w domu to co innego... ale naturalnie nie usłuchał mnie, jak zwykle! Może nawet umiesz ile trzeba z tego, co piszą w książkach, ale nie umiesz być podobną do innych dzieci. Pod pewnym względem dobrze byłoby dla ciebie, gdyby cię wziął do swego domu twój wuj Oliver, bo on ma bardzo liczną rodzinę. Ale on jest mniej zamożny, niż tamci inni. Mógłby cię przygarnąć twój wuj Wallace, ponieważ on jest głową rodziny i za takiego się uważa. On ma tylko jedną córkę, już dorosłą. Ale jego żona jest wątła, a zwłaszcza kapryśna.

– Jabym chciała, żeby mnie wzięła do siebie ciotka Laura – rzekła Emilka. Pamiętała słowa ojca, iż ciotka Laura jest z pewnych cech podobna do jej matki.

– Ciotka Laura! Ona nie będzie miała głosu w tej sprawie, w Srebrnym Nowiu rządzi Elżbieta. Jimmy Murray uwija się na folwarku, ale nie sądzę, żeby on tam był całą duszą, całem ciałem...

– A jaka cząstka jego osoby tam się znajduje? – spytała Emilka ciekawie.

– Widzisz, z jego umysłem jest coś nie w porządku, dziecko. Jest on trochę głupi. Za młodu zdarzył mu się jakiś wypadek, jak mi mówiono, ale nie wiem dokładnie, co to było. Wiem tyko, że Elżbieta była w to zamieszana, ale nigdy nie mogłam się dowiedzieć szczegółów. Nie sądzę, żeby mieszkańcy Srebrnego Nowiu mieli ochotę obarczać się tobą. Oni lubią swoje przyzwyczajenia. Posłuchaj mojej rady, staraj się przypodobać twojej ciotce Ruth. Bądź grzeczna, dobrze wychowana, może ona cię polubi. No, już wszystkie talerze pozmywane. Idź teraz na górę i nie zawadzaj mi tutaj.

– Czy mogę zabrać z sobą Kicię i Nieznośnika? – spytała Emilka.

– Nie, nie możesz.

– Miałabym towarzystwo – prosiła Emilka.

– Towarzystwo, towarzystwo... Nie możesz ich zabrać do swego pokoju: są przed domem i tam pozostaną. Nie chcę, żeby mi galopowały po całem mieszkaniu. Przed godziną wyszorowałam podłogę.

– Dlaczego nie szorowałaś podłóg za życia ojca? – spytała Emilka. – On tak lubił czystość i ład! A ty dopiero teraz szorujesz podłogi.

– Niech tylko kto posłucha! Czy ja mam stale szorować podłogi, cierpiąc na taki reumatyzm? Idź na górę. Najlepiej zrobisz, jeżeli się położysz i odpoczniesz.

– Pójdę na górę, ale nie położę się – rzekła Emilka – mam bardzo dużo do przemyślenia.

– Jedno muszę ci jeszcze doradzić – rzekła Helena, która stanowczo spełniała skrupulatnie to, co nazywała swoim obowiązkiem – klęknij i pomódl się do Boga, ażeby ci pozwolił być dobrem, posłusznem i wdzięcznem dzieckiem.

Emilka zatrzymała się przed pierwszym stopniem schodów i zwróciła główkę ku niej.

– Ojciec powiedział, że powinnam nie mieć nic wspólnego z twoim Bogiem – rzekła poważnie.

Helena otworzyła oczy szeroko, ale żadna odpowiedź nie przyszła jej do głowy wobec tego pogańskiego orzeczenia. Odwołała się do całej ludzkości.

– Czy słyszał ktokolwiek na świecie o czemś podobnem?!

– Ja wiem, jaki jest twój Bóg – rzekła Emilka – widziałam jego podobiznę w twojej książce o Adamie i Ewie. On ma wąsy i nosi szlafrok. Nie lubię Go. Kocham natomiast Pana Boga mego ojca.

– A jakiż jest ten Bóg twego ojca, jeżeli wolno spytać? – zapytała Helena ironicznie.

Emilka nie miała pojęcia, jaki jest Bóg jej ojca, ale postanowiła nie ustąpić Helenie.

– Jest jasny, jak księżyc, świetlany jak słońce, a straszny jak wojsko ze sztandarami – odrzekła triumfująco.

– No, dobrze, musisz mieć ostatnie słowo – rzekła Helena, dając za wygraną. – Murrayowie nauczą cię posłuszeństwa. To są surowi Presbiterjanie i nie pozwolą na te wstrętne poglądy twego ojca. Idź na górę.

Emilka poszła do południowego pokoju, bardzo zmartwiona.

– Niema teraz nikogo na świecie, ktoby mnie kochał – mówiła, kręcąc się na swem łóżeczku pod oknem. Ale postanowiła, że nie będzie płakać. Murrayowie, którzy nienawidzili jej ojca, nie zobaczą jej łez. Czuła, że niecierpi ich wszystkich z wyjątkiem może ciotki Laury. Jaki duży, jaki pusty stał się nagle świat! Wszystko przestało być ciekawe. Nieważne było, że ta mała jabłoń między Adamem i Ewą miała ni stąd ni zowąd kilka pączków różowo-śnieżnych, że wzgórza nad wąwozem były jedwabisto zielone, przetykane purpurą, że narcyzy rozkwitły w ogrodzie, że brzozy uginają się pod złotemi gałkami, że Królowa Wichrów pędzi białe obłoczki po niebie. Żadne z tych zjawisk nie miało już teraz powabu, żadne nie było pociechą. W swem niedoświadczeniu mniemała, że one już nigdy nie odzyskają wartości w jej oczach.

– Ale przyrzekłam ojcu, że będę dzielna, – szeptała, zaciskając piąstki – i dotrzymam słowa. I nie dam poznać Murrayom, że się ich boję... i nie będę się ich bać!

Gdy rozległ się na wzgórzu przeciągły świst pociągu popołudniowego, serce Emilki zaczęło bić mocno. Splotła dłonie i wzniosła twarzyczkę ku niebu.

– Proszę Cię, dopomóż mi, Boże ojca... nie Boże Heleny Greene – rzekła. – Pomóż mi być dzielną i nie płakać w obecności Murrayów.

Wkrótce potem rozległ się turkot kół i dźwięk głosów, donośnych, stanowczych głosów. Helena wbiegła, dysząc, po schodach i przyniosła czarną suknię, lichy łachmanek z czarnej wełenki.

– Miss Hubbard zdążyła w samą porę, Bogu dzięki. Nie byłabym się za nic na świecie zgodziła pokazać cię Murrayom, nieubraną żałobnie. Nie powiedzą, że nie spełniłam mego obowiązku. Wszyscy już są i ci z Srebrnego Nowiu i Oliver i jego żona, ciotka Addie, i Wallace z żoną, ciotka Ewa i ciotka Ruth. Ciotka Ruth nazywa się Mrs Dutton, zapamiętaj. No, teraz jesteś gotowa. Chodź.

– Czy mogę włożyć mój wenecki naszyjnik? – spytała Emilka.

– Czy słyszał kto o czemś podobnem! Wenecki naszyjnik i żałobna suknia! Wstydź się! Czy pora myśleć teraz o zadowoleniu próżności?

– To nie o próżność chodzi! – zawołała Emilka – ojciec dał mi ten naszyjnik na Boże Narodzenie, a ja chcę pokazać Murrayom, że też coś posiadam!

– Nie pleć głupstw! Chodź na dół, mówię! Dbaj o swe manjery, przyszłość twoja zależy od wrażenia, jakie wywrzesz na „nich”.

Emilka szła sztywno obok Heleny. Ośm osób siedziało w saloniku. Natychmiast uczuła krytyczne wejrzenie 16 oczu ludzkich. Była bardzo blada i drobna w swej czarnej sukience. Pod oczami miała fioletowe cienie, znać było po jej wielkich, podkrążonych oczach, że płakała. Była okropnie wystraszona i wiedziała o tem, ale nie chciała tego okazać Murrayom. Podniosła głowę, gotowa znieść mężnie czekającą ją próbę.

– Oto jest – rzekła Helena, zwracając ją za ramiona we właściwą stronę – twój wuj Wallace.

Emilka drgnęła i wyciągnęła przed siebie rękę. Nie polubi wuja Wallace’a, (odrazu to poczuła). Był on ponury, skrzywiony, brzydki, brwi miał ściągnięte, krzaczaste, usta zaciśnięte, nieubłaganie stanowcze w wyrazie. Pod oczami miał sine cienie i nabrzmiałe, t. zw. „torby”, przyczem nosił bokobrody. Emilka stwierdziła bez wahania, że nie podobają jej się bokobrody.

– Jak się miewasz, Emilko? – spytał chłodno i niemniej chłodno ucałował jej policzek.

Fala oburzenia zalała nagle serce Emilki. Jak on śmie ją całować, on, który nienawidził jej ojca i wyrzekł się jej matki. Szybkim jak błyskawica ruchem wyjęła z kieszeni chusteczkę i otarła swój znieważony policzek.

– Dobrze... doskonale! – rozległ się z głębi pokoju nieprzyjemny głos.

Wuj Wallace wyglądał jak człowiek, który miałby niejedno do powiedzenia, ale nie może myśli zebrać. Helena gestem rozpaczy pchnęła Emilkę ku następnej osobie.

– Twoja ciotka Ewa – rzekła.

Ciotka siedziała zawinięta w szal. Miała ścierpianą twarz chorej z urojenia. Uścisnęła Emilce rękę, nie mówiąc ani słowa. Emilka postąpiła tak samo.

– Twój wuj Oliver – oznajmiła Helena.

Emilce podobał się wuj Oliver z powierzchowności. Był wysoki i tęgi, różowy, przystojny. Pomyślała, że byłaby mniej oburzona, gdyby ten ją pocałował, chociaż miał duże białe wąsy. Ale wuj Oliver skorzystał z nauki, udzielonej wujowi Wallace’owi.

– Dam ci upominek za pocałunek – szepnął dobrotliwie. Wuj Oliver żartował, chcąc być miłym i wzbudzić sympatję w siostrzeniczce, ale Emilka nie wiedziała o tej intencji i obraziła się na niego.

– Nie sprzedaję moich pocałunków – odrzekła, podnosząc głowę tak wysoko, jak tylko stać na to Murray’ównę.

Wuj Oliver zachichotał i był niesłychanie ubawiony, a wcale nie wydawał się dotknięty. Ale Emilka posłyszała sygnięcie zgorszenia w głębi pokoju.

Następną osobą była ciotka Addie. Była pulchna, różowa i przystojna, podobnie jak jej mąż; uścisnęła zimną rączkę Emilki bardzo serdecznie.

– Jak się miewasz, kochanie? – spytała.

Pod wpływem tego wyrazu: „kochanie”, odtajała Emilka troszkę. Ale następne powitanie zmroziło ją niezwłocznie. Była to ciotka Ruth. Emilka wiedziała odrazu, że ma przed sobą ciotkę Ruth, jeszcze zanim Helena wymówiła to imię. Wiedziała również, że to ciotka Ruth powiedziała: „Dobrze... doskonale!” i syknęła. Widziała teraz zimne, szare oczy, sztywne, ciemne włosy, krępą postać, wąskie, ściągnięte, bezlitosne usta.

Ciotka Ruth wyciągnęła do niej końce palców, ale Emilka nie dotknęła ich.

– Uściśnij dłoń ciotce Ruth – szepnęła Helena gniewnie.

– Ona nie życzy sobie uścisnąć mojej ręki – odrzekła Emilka wyraźnie – więc i ja nie uścisnę jej dłoni.

Ciotka Ruth złożyła swą wzgardzoną rękę na kolanach, na fałdach czarnej jedwabnej sukni.

– Jesteś bardzo źle wychowanem dzieckiem – rzekła; – ale niczego innego nie można było się spodziewać.

Emilka uczuła nagle wyrzut sumienia. Czy pomyślała o ojcu, zachowując się w ten sposób? Może powinna była uścisnąć dłoń ciotce Ruth. Ale już było za późno. Helena już ją przerzuciła o parę kroków dalej.

– Oto jest twój kuzyn, pan Jimmy Murray – rzekła Helena zniechęconym tonem osoby, która daje za wygraną i pragnie tylko jak najrychlej spełnić niewdzięczne zadanie.

– Kuzyn Jimmy... Kuzyn Jimmy – powtórzył ten człowiek. Emilka popatrzała na niego uważnie i odrazu polubiła go bez zastrzeżeń.

Miał on różową, figlarną twarz z siwiejącą brodą; włosy jego falowały nad czołem, a duże piwne oczy łagodne były i szczere, jak oczy dziecka. Uścisnął Emilce dłoń serdecznie, patrząc pytająco na siedzącą nawprost niego damę.

– Hallo! kurczątko! – rzekł pogodnie.

Emilka zaczęła się uśmiechać, ale uśmiech ten był tak nieśmiały, tak powoli wykwitał na jej twarzyczce, że zanim był w pełnym rozkwicie, już ją Helena postawiła przed następną osobą, tak że tej właśnie przypadł on w udziale. Osobą tą była ciotka Laura.

– Uśmiech Julki! – rzekła zniżonym głosem. Ciotka Ruth syknęła ponownie.

Ciotka Laura nie była podobna do żadnej z osób obecnych w pokoju. Była prawie ładna, miała rysy delikatne, okolone gęstemi puklami jasnych, jedwabistych włosów, lekko siwiejących, upiętych w warkocze ztyłu głowy. Ale serce Emilki podbiły jej oczy. Były to takie okrągłe, niebieskie, bardzo niebieskie oczy. Trudno się było otrząsnąć z wrażenia wobec takiego napięcia błękitu. A kiedy przemówiła, okazało się, że ma piękny, słodki głos.

– Ty biedne, kochane dzieciątko – rzekła i objęła Emilkę ramieniem.

Emilka oddała jej uściśnienie i o mało co nie pokazała przecież Murrayom swoich łez. Ocalił ją tylko ten fakt, że Helena pchnęła ją nagle w kąt, ku oknu.

– Oto jest twoja ciotka Elżbieta.

Tak, to była ciotka Elżbieta. Miała na sobie czarną suknię ze sztywnego atłasu, tak sztywnego, tak wspaniałego, że Emilka nie wątpiła, iż jestto najlepsza suknia ciotki. Cokolwiek ciotka Elżbieta sądziła o jej ojcu, oddała mu hołd, kładąc na jego pogrzeb najlepszą ze swych sukien. A sama ciotka Elżbieta była drobną kobietą o ciężkiej koronie szpakowatych włosów, o rysach wydatnych i ponurym stylu całej postaci. Na głowie miała czepeczek z czarnej koronki. Oczy jej, podobnie jak oczy ciotki Ruth, były zimne, stalowe, a usta surowo zaciśnięte. Pod jej chłodnem, badawczem spojrzeniem znowu zamknęła się Emilka w sobie, zatrzasnęła drzwi swej duszy. Byłaby chciała pozyskać względy ciotki Elżbiety, która była zarządcą Srebrnego Nowiu, ale czuła, że nie podoła...

Ciotka Elżbieta uścisnęła jej rękę i nic nie powiedziała. Prawdę powiedziawszy, nie wiedziała, co ma rzec. Elżbieta Murray nie byłaby się czuła onieśmielona wobec króla lub generała - gubernatora. Duma Murrayów byłaby jej podyktowała sposób bycia najwłaściwszy; ale odczuwała coś dziwnego wobec tego obcego dziecka, patrzącego do niej pod górę, dziecka, które już pokazało, że nie jest bynajmniej słabe, ani uprzejme. Ciotka Elżbieta nie byłaby się nigdy przyznała, że nie życzy sobie być potraktowaną przez tę małą tak, jak Wallace, lub Ruth.

– Siadaj na sofie – rozkazała Helena.

Emilka usiadła na sofie ze spuszczonemi oczami. Ręce złożyła na kolanach, nogi postawiła jedną przy drugiej. Niech widzą, że ona ma dobre manjery.

Helena wróciła do kuchni, dziękując swej dobrej gwieździe, że ma już to za sobą.

Emilka nie lubiła Heleny, ale poczuła się opuszczona po jej odejściu. Teraz była sama wobec trybunału Murrayowskiego. Dużo byłaby za to dała, żeby się znaleźć poza obrębem tego pokoju. Ale na dnie jej świadomości rodził się jednocześnie zamiar opisania tego wszystkiego w swym starym zeszycie. To będzie ciekawe. Będzie mogła opisać ich wszystkich: wiedziała, że potrafi. Miała już określenie na oczy ciotki Ruth: „kamienno-szare”. Były zupełnie podobne do kamieni, takie twarde, zimne, obojętne. Wtem trwoga przeszyła jej serce. Ojciec nigdy już nie przeczyta tego, co ona wpisze do żółtego zeszytu!

A jednak... czuła, że chętnie się wypisze. Jak najlepiej będzie określić oczy ciotki Laury? Takie piękne oczy! Nazwać je niebieskiemi, to nic nie mówi... setki ludzi mają niebieskie oczy... aha! już ma! „Błękitne otchłanie”, oto jest właściwe określenie.

I w tejże chwili zjawił się „promyk”.

Było to po raz pierwszy od tego okropnego wieczora, kiedy Helena czekała na nią na progu. Mniemała, że to już nigdy nie wróci, a oto teraz, w tem najnieodpowiedniejszem miejscu, zjawił się... ujrzała oczami, innemi, niż zmysł wzroku, ten cudowny świat poza zasłoną. Otucha i nadzieja zalały jej duszyczkę, jak fala różowego światła. Podniosła głowę i patrzyła przed siebie odważnie – „hardo”, jak się wyraziła później ciotka Ruth.

Tak, opisze ich wszystkich w żółtym zeszycie, opisze ich w najdrobniejszych szczegółach: słodką ciotkę Laurę, miłego kuzyna Jimmy, marsowego wuja Wallace’a, wuja Olivera o twarzy jak księżyc, wyniosłą ciotkę Elżbietę i nienawistną ciotkę Ruth.

– Jest to delikatne, wątłe dziecko – rzekła ciotka Ewa swym smutnym, bezbarwnym głosem.

– No, a czegóż mogłaś się spodziewać? – rzuciła ciotka Addie z westchnieniem, które wydawało się Emilce bardzo znaczące. – Ona jest blada, gdyby miała rumieńce, nie byłaby wcale brzydka.

– Nie wiem, do kogo ona jest podobna – rzekł wuj Oliver, patrząc na Emilkę.

– Ona nie wdała się w Murrayów, to jest pewne – rzekła ciotka Elżbieta stanowczo i niechętnie.

„Oni mówią o mnie tak, jakby mnie tu nie było”, pomyślała Emilka z oburzeniem w sercu wobec takiej niestosowności.

– Do Starrów też nie jest podobna – rzekł wuj Oliver. – Wygląda raczej tak, jak dziewczęta z rodziny Byrd’ów, ma oczy i włosy swej babki.

– Nos ma Jerzego Byrd’a – rzekła ciotka Ruth tonem, nie pozostawiającym wątpliwości co do jej zdania o nosie Jerzego.

– Czoło ma swego ojca – rzekła ciotka Ewa, również niechętnie.

– Uśmiech ma swej matki – odezwała się ciotka Laura, lecz tak cichym głosem, że nikt jej nie słyszał.

– I rzęsy też ma Julki... wszak Julka miała bardzo długie rzęsy? – odezwała się ciotka Addie.

Tu przekroczono granice cierpliwości Emilki.

– Zachowujecie się, jakgdybym była lalką z gałganków i z trocin! – wybuchnęła oburzeniem.

Murrayowie popatrzyli na nią. Może odczuwali pewną skruchę, bo, w gruncie rzeczy, nikt z nich nie był potworem, byli wszyscy mniej lub więcej ludzcy. Widocznie żadne z nich nie umiało znaleźć odpowiednich słów. Milczenie przerwał dopiero tłumiony chichot kuzyna Jimmy’ego, pełen wesołości, całkiem niezłośliwy.

– Dobrze tak, kurczątko! – rzekł. – Staw im czoło, broń się!

– Jimmy! – rzekła ciotka Ruth.

Jimmy uspokoił się.

Ciotka Ruth patrzyła na Emilkę.

– Kiedy ja byłam małą dziewczynką – rzekła – nigdy nie odzywałam się, dopóki mnie nie pytano.

– Gdyby nikt się nie odzywał, dopóki go nie pytają, to wogóle nie byłoby rozmowy – odrzekła Emilka logicznie.

– Nigdy się nie upierałam przy mojem zdaniu – ciągnęła dalej ciotka Ruth surowo. – Za moich czasów małe dziewczynki były odpowiednio wychowywane. Byłyśmy grzeczne i posłuszne starszym. Uczono nas, jak się zachowywać i byłyśmy zawsze „na swojem miejscu”.

– Nie sądzę, żebyście się dobrze bawiły – rzekła Emilka i wtem zastygła w przerażeniu. Nie miała zamiaru wypowiedzieć tego głośno, ona to tylko pomyślała. Ale tak już przywykła przy ojcu do myślenia na głos!

– Bawiły! – powtórzyła ciotka Ruth ze zgorszeniem. – Nie myślałam o zabawie, gdy byłam małą dziewczynką.

– Nie, wiem o tem – rzekła Emilka poważnie. Głos jej i postawa były teraz pełne szacunku, gdyż pragnęła okupić swoje mimowolne wykroczenie. Niemniej ciotka Ruth patrzyła na nią wciąż, jakby chciała wytargać ją za uszy. To dziecko urągało jej starości swą idealną, doskonałą dziecięcością. To było nie do zniesienia, zwłaszcza u córki Starra. A ten wstrętny Jimmy śmieje się znowu! Elżbieta powinna go przyprowadzić do porządku.

Na szczęście zjawiła się w tym momencie naprężenia Helena Greene i oznajmiła, że kolacja już jest gotowa.

– Ty zaczekasz – szepnęła Emilce – dla ciebie niema miejsca przy stole. – Emilka zadowolona była. Wiedziała, że nie przełknie ani kęsa pod okiem Murrayów. Jej ciotki i wujowie wyszli z pokoju, nie oglądając się na nią, z wyjątkiem ciotki Laury, która od drzwi obejrzała się i przesłała jej ukradkiem pocałunek. Zanim Emilka zdążyła odpowiedzieć, zatrzasnęła Helena Greene drzwi jadalni.

Emilka pozostała sama w pokoju, który zaludniał się teraz cieniami półmroku. Duma, która ją podtrzymywała w obecności Murrayów, opuściła ją nagle; czuła przypływ łez. Poszła prosto do zamkniętych drzwi w głębi saloniku, otworzyła je i weszła do gabinetu ojca. Trumna ojca stała pośrodku tego niewielkiego pokoju, który niegdyś był jego sypialnią. Podłoga usłana była wieńcami: Murrayowie, jak zawsze, spisali się godnie. Ogromny wieniec z białych róż, przysłany przez wuja Wallace’a, stał na stoliku w nogach trumny, wyzywający, zbyt wspaniały. Emilka nie mogła zobaczyć twarzy ojca, bo stos białych hjacyntów, przywieziony przez ciotkę Ruth, leżał na szkle w tem miejscu, gdzie się znajdowała głowa zmarłego. Emilka nie śmiała dotknąć tych kwiatów. Ale położyła się, skulona, na podłodze i przytuliła policzek do drzewa trumny. Tak ją zastali, śpiącą Murrayowie, wszedłszy tu po kolacji. Ciotka Laura podniosła ją i rzekła:

– Położę to biedne dziecko do łóżeczka, ona jest poprostu wyczerpana. – Emilka otworzyła oczy i rozejrzała się dokoła:

– Czy mogę mieć przy sobie Kicię? – spytała.

– Kto to jest Kicia?

– Moja kotka, moja duża, szara kotka.

– Kotka! – zawołała ciotka Elżbieta zgorszonym tonem. – Nie powinnaś mieć kota w swej sypialni!

– Dlaczego nie, zwłaszcza dzisiaj? – wstawiła się za nią ciotka Laura.

– Pod żadnym pozorem! – odrzekła ciotka Elżbieta. – Kot jest najniehygjeniczniejszem stworzeniem w sypialni. Dziwisz mnie, Lauro! Połóż dziecko do łóżka i dopilnuj, żeby miało dosyć kołder. Noc jest chłodna. Ale nie mów mi już o spaniu z kotem.

– Kicia jest bardzo czystym kotem – rzekła Emilka. – Ona się myje codziennie.

– Zabierz ją do łóżka, Lauro – rzekła ciotka Elżbieta, nie uważając na Emilkę.

Ciotka Laura ustąpiła. Zaprowadziła Emilkę na górę, pomogła jej się rozebrać i położyła ją do łóżka. Emilka była bardzo senna. Ale zanim usnęła na dobre, uczuła coś miękkiego, miłego, ciepłego, przyjacielskiego, coś, co tuliło się do jej ramienia. Ciotka Laura, zbiegłszy na dół, znalazła Kicię i przyniosła ją Emilce. Ciotka Elżbieta nie dowiedziała się o tem nigdy, a Helena Greene nie śmiała się odezwać, bo czyż Laura nie była panną Murray ze Srebrnego Nowiu?

ROZDZIAŁ 4. RADA FAMILIJNA

Emilka obudziła się o świcie następnego dnia. Przez niskie, niezasłonięte okna wdzierał się cudny wschód słońca, a blada, jasna gwiazdeczka jeszcze migała na kryształowo błękitnem niebie, nad Wyniosłym Świerkiem. Świeży wietrzyk poruszał wierzchołkami drzew. Helena Greene spała w wielkiem łóżku i głośno chrapała. Poza tem w małym domku panowała cisza. Na ten moment właśnie czekała Emilka.

Wysunęła się ostrożnie z łóżeczka, okrążyła pokój na palcach i otworzyła drzwi. Kicia dźwignęła się z podłogi i poszła za nią, ocierając się ciepłemi biodrami o nogi dziewczynki. Z poczuciem winy zsunęła się Emilka ze stopni, gołych i ciemnych. Jak te schody trzeszczą, z pewnością ktoś się obudzi! Ale nikt się nie zjawił i Emilka wślizgnęła się do saloniku. Zamknąwszy drzwi, wydała westchnienie ulgi. Pobiegła szybko do przeciwległych drzwi.

Stos kwietny od ciotki Ruth zasłaniał szkło na trumnie. Emilka ściągnęła usta, co uczyniło ją podobną do ciotki Elżbiety, i uniosła hjacynty: złożyła je na podłodze.

– Och, ojcze, ojcze! – szepnęła, kładąc dłoń na swej szyi, jakby chciała tam coś przytrzymać. Stała tak, drżąca, kredowo biała i patrzyła na swego ojca. To będzie ich pożegnanie. Musi go pożegnać, gdy są sami, nie będzie go żegnać w obecności Murrayów.

Ojciec tak pięknie wyglądał! Znikły wszystkie bolesne fałdy, twarz jego podobna była do twarzy młodego chłopca, z tą jedną różnicą, że okalały ją srebrne włosy. Uśmiechał się takim miłym, dziwnym uśmiechem, mądrym, przenikliwym, jakby nagle ujrzał kogoś kochanego całkiem nieoczekiwanie. Nieraz widywała jego uśmiechy za życia, miłe, ładne, ale takiego, jak ten, nie widziała nigdy.

– Ojcze, nie płakałam w ich obecności – szeptała. – Pewna jestem, że nie skompromitowałam Starrów. Wszak niepodanie ręki ciotce Ruth nie było kompromitacją Starrów, prawda? Bo ona naprawdę nie miała ochoty podać mi ręki: ach, ojcze, mnie się zdaje, że nikt z nich nie miał ochoty witać się ze mną, oprócz może ciotki Laury. A teraz ja trochę popłaczę, ojcze, bo nie mogę już dłużej panować nad tem.

Przyłożyła twarzyczkę do zimnego szkła i załkała gorzko. Ale to niedługo potrwało. Musi pożegnać się z ojcem, zanim ktokolwiek nadejdzie. Podniósłszy głowę, patrzyła długo i poważnie na ukochane oblicze.

– Żegnaj, ukochany ojcze, żegnaj, najdroższe umiłowanie moje – szeptała urywanym głosikiem.

Otarła oślepiające ją łzy i położyła na dawne miejsce hjacynty ciotki Ruth, zakrywające oblicze ojcowskie przed oczami ludzi obcych. Poczem wyślizgnęła się z pokoju żałobnego, chcąc powrócić, niespostrzeżona, do swej sypialni. W drzwiach wpadła niemal na kuzyna Jimmy, który siedział tuż przy progu na krześle, owinięty w szlafrok i trzymał na kolanach Kicię.

– Sz! Pst! – szepnął, klapiąc ją po ramieniu. Słyszałem twe kroki i poszedłem za tobą. Wiedziałem, czego pragniesz. Siedziałem tu, ażeby ich nie dopuścić do tamtego pokoju w razie, gdyby się ktoś zjawił. Masz, zabieraj to i pędź do łóżeczka zpowrotem, małe kurczątko!

„To” było paczką karmelków miętowych. Emilka porwała je i uciekła, zawstydzona, że kuzyn Jimmy widział ją w nocnej koszulce. Niecierpiała miętowych cukierków i nigdy ich nie jadła, ale sam fakt dobroci kuzyna Jimmy Murraya, ujawniony w tym upominku, rozgrzał jej serce. Nazywał ją „małem kurczątkiem”, podobało jej się to. Sądziła, że nikt już nie nazwie jej żadnem pieszczotliwem mianem. Ojciec używał tak wielu, mówił do niej: „Kochanie”, „przylepko”, „Emileczko”, „drogie maleństwo”, „promyczku”, „skowroneczku”. Miał dla niej pieszczotliwe miana na każdą porę dnia, przy każdym nastroju, a ona lubiła je wszystkie. Kuzyn Jimmy jest miły. Jeżeli mu brak czego, to w żadnym razie nie serca. Była mu taka wdzięczna, że, położywszy się do łóżka, usiłowała zjeść jeden z miętowych karmelków, jakkolwiek połknięcie mięty było dla niej istną karą.

Pogrzeb odbył się po południu. Raz przynajmniej zaludnił się mały domek w wąwozie. Trumna stała tego dnia w saloniku, a Murrayowie, jako orszak żałobny, siedzieli dokoła, sztywni i dekoracyjni. Między nimi widniała postać Emilki, bladej i drobnej w swej czarnej sukience. Siedziała między ciotką Elżbietą a wujem Wallace’em i nie śmiała się ruszyć. Z rodziny Starrów nikt inny nie był obecny. Ojciec nie miał bliskich krewnych. Mieszkańcy Boru Majowego przybyli i przyglądali się jego martwej twarzy z jawną i bezczelną ciekawością na którą nigdy nie byliby sobie pozwolili za jego życia. Emilka nienawidziła tych obcych spojrzeń na twarzy ojca. Nie mieli prawa... nie byli mu życzliwi, dopóki żył... mówili o nim brzydkie rzeczy... Helena Greene powtarzała czasem to i owo. Każde spojrzenie, padające na zmarłego, bolało Emilkę; ale siedziała cichutko i nie okazywała tego. Ciotka Ruth mówiła potem, że nigdy nie widziała dziecka, tak doszczętnie pozbawionego wszelkich uczuć normalnych.

Po skończonem nabożeństwie, Murrayowie podnieśli się i obeszli dokoła trumnę z obowiązkowem spojrzeniem pożegnalnem. Ciotka Elżbieta wzięła Emilkę za rękę i chciała ją pociągnąć za sobą, ale Emilka wysunęła swą rączkę z jej dłoni i potrząsnęła głową. Ona już się pożegnała. Ciotka Elżbieta robiła przez chwilę wrażenie kogoś, kto będzie nalegał. Wreszcie poszła ku trumnie sama, nadąsana jak prawdziwa Murray’ówna. Na pogrzebie nie można robić sceny.

Douglas Starr miał być przewieziony do Charlottetown i pochowany obok żony. Murrayowie jechali wszyscy, ale Emilka nie miała pojechać. Patrzyła za orszakiem żałobnym, jak zstępował po wysokiem, porosłem trawą wzgórzu; deszcz drobny zaczął padać. Emilka cieszyła się, że deszcz pada; nieraz słyszała, jak Helena Greene mówiła, że szczęśliwe te zwłoki, na które spadnie deszcz. A przytem łatwiej było znosić widok trumny ojca, zasuwającej się coraz bardziej w mglistą dal, niż gdyby trzeba było patrzeć na ten sam orszak, skąpany w promieniach roześmianego słońca.

– Hm, trzeba przyznać, że pogrzeb był bardzo uroczysty – rzekła Helena Greene, stojąca przy niej. – Wszystko zostało załatwione bez oglądania się na koszt. Jeżeli twój ojciec spogląda na to z nieba, Emilko, pewna jestem, że jest zadowolony.

– Ojca niema w niebie – odrzekła Emilka.

– Boże miłosierny! Cóż za dziecko! – Helena nie mogła wymówić ani słowa więcej.

– Ojca jeszcze tam niema. Jest dopiero w drodze. Powiedział, że będzie czekał cierpliwie, aż ja umrę także, ażebym mogła go dogonić. Mam nadzieję, że umrę niebawem.

– Tego nie wolno sobie życzyć, to jest bardzo zła myśl – łajała ją Helena.

Kiedy już ostatni członkowie orszaku zniknęli z oczu, poszła Emilka zpowrotem do saloniku, wyjęła książkę z bibljoteki i padła na fotel na biegunach. Kobiety, które sprzątały mieszkanie, zadowolone były, że dziecko siedzi spokojnie i nie przeszkadza.

– Dobrze, że ona umie czytać – rzekła pani Hubbard – niektóre dziewczynki są mniej grzeczne... Jennie Hood tak płakała i kwiliła, gdy chowano jej matkę... Hoodowie są wszyscy tacy uczuciowi...

Emilka nie czytała. Rozmyślała, że Murrayowie przyjadą zpowrotem po południu. Wiedziała również, że losy jej rozstrzygną się wówczas. „Rozpatrzymy to po przyjeździe z pogrzebu”, powiedział wuj Wallace po śniadaniu. Jakiś instynkt mówił jej, że to o nią chodzi. Byłaby oddała jedno ze swych małych, śpiczastych uszu, byle słyszeć naradę rodzinną. Ale wiedziała doskonale, że każą jej wyjść z pokoju. Nie doznała zatem zdziwienia, gdy Helena weszła do saloniku o zmierzchu i rzekła:

– Wejdź na górę, Emilko. Lepiej będzie, żebyś tam czekała na powrót twoich ciotek i wujów, którzy będą chcieli mówić tu o interesach.

– Czy nie mogę ci pomóc w przygotowaniach do kolacji? – spytała Emilka, sądząc, że skoro będzie na dole i będzie się krzątać po kuchni, to łatwiej pochwyci to i owo z rozmowy krewnych.

– Nie. Bardziejbyś przeszkadzała, niż pomagała. Maszeruj na górę!

Helena wróciła do kuchni, nie czekając, aż Emilka pomaszeruje. Emilka wstała niechętnie. Jakże będzie mogła spać w nocy, nie wiedząc, co się z nią stanie? A czuła, że nikt jej nie powie, co postanowili. Musiałaby czekać do następnego dnia.

Oczy jej padły na podłużny stół na środku pokoju. Serweta która na nim leżała, była nieprzeciętnych rozmiarów, spadała ciężkiemi fałdami aż do podłogi. Mignęły na dywanie czarne skarpetki, zaszeleściła serweta, falowała przez chwilę... poczem zaległo milczenie. Emilka na podłodze, pod stołem ułożyła wygodnie nogi i siedziała, triumfująca. Dowie się, co oni mówią, a nikt nie domyśli się jej obecności.

Nigdy jej nie powiedziano, że podsłuchiwanie nie jest czynem uczciwym, że jest uważane za coś wysoce niewłaściwego; nie nadarzyła się sposobność do takiej nauki w ich spokojnem życiu we dwoje, ojca i Emilki. Poczytywała więc poprostu za szczęśliwy zbieg okoliczności tę możność ukrycia się pod stołem. Mogła nawet widzieć niejedno przez serwetę. Serce jej biło tak głośno, że bała się tem zdradzić swą obecność. Żaden inny dźwięk nie rozlegał się dokoła, prócz rechotania żab, dochodzącego przez otwarte okno.

Przyjechali. Weszli do pokoju. Usiedli pod ścianami. Emilka wstrzymywała oddech. Przez kilka minut nikt nie mówił, tylko ciotka Ewa wzdychała ciężko i przeciągle. Wreszcie wuj Wallace odchrząknął i rzekł:

– A zatem, co robimy z dzieckiem?

Nikomu nie było pilno z odpowiedzią. Emilka myślała, że już nigdy nie przemówią. Wreszcie odezwała się ciotka Ewa tonem skargi:

– To takie trudne do prowadzenia dziecko, takie dziwne. Ja jej zupełnie nie rozumiem.

– Mnie się zdaje – wtrąciła nieśmiało ciotka Laura – że ona ma tak zwany artystyczny temperament.

– Ona jest zepsutem dzieckiem – rzekła ciotka Ruth bardzo stanowczo. – Zadaniem naszem będzie przedewszystkiem wyplenienie jej złych manjer, jeżeli chodzi o moje zdanie.

(Mała obserwatorka pod stołem pokręciła głową i rzuciła gniewne spojrzenie na ciotkę Ruth poprzez serwetę. „Ja myślę, że twoje własne manjery należałoby poprawić.” Emilka nie śmiała nawet szepnąć tych słów, ale sylabizowała je, poruszając wargami, bez wydawania jakichkolwiek dźwięków; to było wielką ulgą i satysfakcją.)

– Zgadzam się z tobą – przytaknęła ciotka Ewa – ale co do mnie, nie podjęłabym się tego zadania.

(Emilka zrozumiała, że to znaczy, iż wuj Wallace nie weźmie jej do siebie i ucieszyła się).

– Prawdę powiedziawszy – rzekł wuj Wallace – powinna ją wziąć ciotka Nancy. Posiada więcej dóbr ziemskich, niż ktokolwiek z nas.

– Ciotce Nancy do głowy nawet nie przyjdzie wziąć małą do siebie i wiesz o tem sam doskonale! – odparł wuj Oliver. – Przytem jest ona za stara, aby się zająć wychowaniem dziecka, ona i ta stara czarownica, Karolina. Nie wydaje mi się, jak Boga kocham, iżby którakolwiek z tych dwóch kobiet miała w sobie jeszcze coś ludzkiego. Jabym chętnie wziął do siebie Emilkę, ale nie mogę sobie na to pozwolić. Mam liczną rodzinę, o którą muszę dbać przedewszystkiem.

– Ona nie będzie długo nudzić nikogo, nikomu przeszkadzać, – rzekła ciotka Elżbieta cierpko. – Umrze prawdopodobnie na suchoty, podobnie jak jej ojciec.

(„Nie umrę... nie umrę!” – wykrzyknęła Emilka, a przynajmniej pomyślała to z taką siłą, że aż jej samej wydawało się, że wykrzyknęła te słowa. Zapomniała, że pragnęła umrzeć wcześniej, aby dogonić ojca. Chciała żyć teraz, ażeby zrobić na złość Murrayom. „Nie mam wcale zamiaru umierać. Będę żyć... przez długi szereg lat... i zostanę sławną autorką... zobaczysz, że nie umrę, ciotko Elżbieto Murray!”)

– Ona jest mizernem dzieckiem – przytaknął wuj Wallace.

(Emilka dała ujście swym uczuciom, robiąc grymas pod adresem wuja Wallace’a. „Jeżeli kiedykolwiek będę właścicielką świni, nazwę ją twojem imieniem”, pomyślała, przyczem doznała ulgi, w poczuciu zaspokojonej zemsty).

– Ktoś musi się nią zająć, dopóki to dziecko jest przy życiu, sami rozumiecie... – rzucił wuj Oliver.

(„Wam przydałaby się moja śmierć, ale potem mielibyście wyrzuty sumienia do końca życia, gdybym naprawdę umarła”, pomyślała Emilka. W przerwie, jaka teraz nastąpiła, odmalowywała przed samą sobą swój pogrzeb, dobierała swych grabarzy i starała się wybrać najpatetyczniejszy werset hymnu, który kazałaby wyryć na swym grobie. Ale zanim zdążyła to ustalić, zabrał znów głos wuj Wallace).

– Nie możemy jej podrzucić. Musimy gdzieś ulokować to dziecko...

(Chciałabym, żeby oni nie nazywali mnie „to dziecko”, pomyślała Emilka z goryczą).

– ...Ktoś musi jej stworzyć ognisko rodzinne. Córka Julki nie może być rzucona na pastwę obcych ludzi. Ja zdaję sobie sprawę, że zdrowie Ewy nie jest na wysokości zadania, gdy chodzi o wychowanie i pilnowanie dziecka...

– Takiego dziecka – wtrąciła Ewa.

(Emilka pokazała język ciotce Ewie).

– Biedne stworzonko – rzekła ciotka Laura łagodnie.

(Coś zmrożonego odtajało na te słowa w sercu Emilki. Była rozdzierająco szczęśliwa, słysząc, że ją nazwano tak czule „biednem stworzonkiem”).

– Nie sądzę, żeby ona tak bardzo potrzebowała tego współczucia, Lauro – rzekł stanowczym tonem wuj Wallace. – Oczywistą jest rzeczą, że ona niewiele czuje. Nie widziałem w jej oczach ani jednej łzy od chwili naszego przyjazdu.

– Czy zauważyłaś, że ona nawet nie chciała rzucić okiem po raz ostatni na zwłoki ojca – spytała ciotka Elżbieta.

Kuzyn Jimmy zaczął nagle gwizdać, patrząc w sufit.

– Ona czuje tak wiele, że musi to ukrywać – rzekła ciotka Laura.

Wuj Wallace parsknął śmiechem.

– Może my ją weźmiemy do siebie, Elżbieto? – rzuciła Laura nieśmiało.

Ciotka Elżbieta kręciła się niespokojnie na krześle.

– Nie sądzę, żeby jej było dobrze w Srebrnym Nowiu wśród trojga starych ludzi...

(„Byłoby! Byłoby!”, pomyślała Emilka).

– A ty Ruth? – zwrócił się wuj Wallace do siostry. – Jesteś sama w tym dużym domu. Dla ciebie byłoby to wskazane mieć trochę towarzystwa.

– Nie lubię tej małej – rzekła ciotka Ruth ostro. – Ona jest przebiegła jak wąż.

(„Nieprawda!”, pomyślała Emilka.)

– Pod mądrym i światłym kierunkiem może się ona wyleczyć ze wszystkich wad – rzekł wuj Wallace uroczyście.

(„Nie chcę się z nich leczyć!” Emilka wpadała pod stołem w coraz to większą złość. „Wolę moje wady, niż wasze, wasze...”, szukała w myśli odpowiedniego wyrazu i nagle przypomniała sobie triumfalnie jedno ze zdań swego ojca: „wasze wstrętne zalety!”)

– Wątpię – rzekła ciotka Ruth krającym głosem. – Niedaleko pada jabłko od jabłoni. Co do Douglasa Starra, to uważam, że było to całkiem niewłaściwe z jego strony umrzeć i pozostawić to dziecko bez grosza.

– Czy on to zrobił rozmyślnie? – spytał kuzyn Jimmy. Po raz pierwszy zabierał głos.

– On był nędznym bankrutem życiowym – wycedziła ciotka Ruth.

– Nieprawda! Nieprawda! – wrzasnęła Emilka, wysadzając znienacka głowę z pod serwety, z pomiędzy dwóch przednich nóg stołowych.

Murrayowie siedzieli przez chwilę w milczeniu, nieruchomi, jakgdyby skamieniali pod wpływem tego jej wybuchu. Wreszcie ciotka Ruth wstała, podeszła do stołu, podniosła serwetę, pod którą Emilka schowała się znowu, strapiona, pojmując teraz dopiero, co uczyniła.

– Wstań i wyjdź stamtąd, Emiljo Starr! – rzekła ciotka Ruth.

„Emilja Starr” wstała i wyszła z pod stołu. Nie była szczególnie wystraszona, zbyt była rozgniewana. Oczy jej pociemniały, były zupełnie czarne, policzki stały się purpurowe.

– Cóż za mała piękność... jaka regularna mała piękność! – zawołał kuzyn Jimmy. Ale nikt go nie słuchał. Ciotka Ruth miała głos.

– Ty bezwstydna, szpiegująca istoto! Wychodzi na jaw krew Starrów, Murrayówna nigdyby tego nie zrobiła. Powinnaś dostać w skórę!

– Ojciec nie był bankrutem! – krzyknęła Emilka, drżąc z gniewu. – Nie macie prawa nazywać go bankrutem. Kto był tak bardzo kochany, jak on, nie może być bankrutem. Nie sądzę, żeby ciebie, ciotko, ktokolwiek kochał choć raz w życiu. A zatem ty jesteś bankrutem. A poza tem, ja nie umrę na suchoty!

– Czy zdajesz sobie sprawę, jak haniebnego postępku się dopuściłaś? – spytała ciotka Ruth z zimną pasją.

– Musiałam się dowiedzieć, co się ma stać ze mną – zawołała Emilka. – Nie wiedziałam, że jest to taki brzydki postępek... nie wiedziałam, że będziecie mówili o mnie takie okropności.

– Ci, którzy podsłuchują, nigdy nie dowiadują się niczego dobrego o sobie samych – rzekła ciotka Elżbieta sentencjonalnie. – Twoja matka nigdyby tego nie była zrobiła, Emilko.

Cała brawura opuściła biedną Emilkę. Czuła się winną i nieszczęśliwą, och! tak nieszczęśliwą! Nie wiedziała... ale teraz zdawało jej się, że popełniła okropny czyn.

– Idź na górę – rozkazała ciotka Ruth.

Emilka poszła bez słowa protestu. Ale zanim wyszła, rozejrzała się dokoła.

– Przez ten czas, kiedy siedziałam pod stołem – rzekła – zrobiłam brzydki grymas pod adresem wuja Wallace’a i pokazałam język ciotce Ewie.

Powiedziała to, pełna skruchy, pragnąc się oczyścić ze swych przewinień: ale tak łatwo o wzajemne niezrozumienie się między ludźmi, że Murrayowie pomyśleli, iż ona pragnie im rzucić bezkarnie jeszcze jedną impertynencję. Gdy zamknęły się drzwi za Emilką, wszyscy jej krewni, z wyjątkiem ciotki Laury i kuzyna Jimmy, potrząsnęli głowami i jęknęli.

Emilka poszła na górę, głęboko upokorzona. Czuła, że coś zrobiła, co dawało Murrayom prawo gardzenia nią. Pomyśleli, że jest ona typową Starrówną, a ona nawet nie dowiedziała się, jaki los ją czeka.

Smutno wyglądała mała Emilka - w - zwierciadle.

– Nie wiedziałam... nie wiedziałam... – szeptała. – Ale już będę wiedziała po dzisiejszem zdarzeniu – dodała z nagłą energją – i nigdy już, nigdy, nie uczynię tego.

Przez chwilę zdawało jej się, że padnie na łóżko z płaczem. Nie mogła znosić w milczeniu takiego bólu i wstydu, piekącego jej serce. Wtem oczy jej padły na stary żółty zeszyt na stoliczku. W minutę później siedziała Emilka po turecku na łóżku i gorliwie pisała swym tępym małym ołówkiem. W miarę jak palce posuwały się po linjach zeszytu, policzki jej czerwieniły się, oczy rozpalały się i błyszczały coraz bardziej. Zapomniała o Murrayach, chociaż pisała o nich, zapomniała o swem upokorzeniu, chociaż opisywała to, co zaszło: pisała przez godzinę przeszło przy mdłem światełku dymiącej lampki, nie ustając w pracy ani na chwilę, chyba poto, żeby wyjrzeć przez okno i zobaczyć piękno mglistej nocy, albo żeby odszukać na dnie świadomości jakiś wyraz, który jej był potrzebny; kiedy taki wyraz się nasuwał, wydawała westchnienie zadowolenia i pisała dalej.

Gdy usłyszała kroki Murrayów, wchodzących po schodach, odłożyła zeszyt na bok. Skończyła; opisała cały przebieg zdarzeń i rady familijnej Murrayowskiej, stworzyła patetyczną scenę własnej śmierci i Murrayów, zgromadzonych dokoła niej, przy jej łożu śmiertelnem i błagających ją o przebaczenie. Najpierw dostrzegła ciotkę Ruth, klęczącą przy niej i wijącą się wśród łkań i wyrzutów sumienia. Wtem zatrzymał się ołówek: „Ciotka Ruth nie mogłaby nigdy odczuwać tak żywo, w żadnej okoliczności”, pomyślała i przekreśliła ten wiersz.

Podczas pisania minęły ból i upokorzenie. Czuła się tylko zmęczona, ale niemal szczęśliwa. Było to zabawą, takie szukanie i dobieranie słów w celu opisania wuja Wallace’a. A cóż za satysfakcja móc nazwać ciotkę Ruth „grubą przysadzistą babą”.

– Ciekawa jestem, coby powiedzieli wujowie i ciotki gdyby wiedzieli co ja o nich myślę naprawdę, – szepnęła, kładąc się do łóżka.

Emily of New Moon

CHAPTER I. THE HOUSE IN THE HOLLOW

THE house in the hollow was “a mile from anywhere”–so Maywood people said. It was situated in a grassy little dale, looking as if it had never been built like other houses but had grown up there like a big, brown mushroom. It was reached by a long, green lane and almost hidden from view by an encircling growth of young birches. No other house could be seen from it although the village was just over the hill. Ellen Greene said it was the lonesomest place in the world and vowed that she wouldn’t stay there a day if it wasn’t that she pitied the child.

Emily didn’t know she was being pitied and didn’t know what lonesomeness meant. She had plenty of company. There was Father–and Mike–and Saucy Sal. The Wind Woman was always around; and there were the trees–Adam-and-Eve, and the Rooster Pine, and all the friendly lady-birches.

And there was “the flash,” too. She never knew when it might come, and the possibility of it kept her a-thrill and expectant.

Emily had slipped away in the chilly twilight for a walk. She remembered that walk very vividly all her life–perhaps because of a certain eerie beauty that was in it–perhaps because “the flash” came for the first time in weeks–more likely because of what happened after she came back from it.

It had been a dull, cold day in early May, threatening to rain but never raining. Father had lain on the sitting-room lounge all day. He had coughed a good deal and he had not talked much to Emily, which was a very unusual thing for him. Most of the time he lay with his hands clasped under his head and his large, sunken, dark-blue eyes fixed dreamily and unseeingly on the cloudy sky that was visible between the boughs of the two big spruces in the front yard–Adam-and-Eve, they always called those spruces, because of a whimsical resemblance Emily had traced between their position, with reference to a small apple-tree between them, and that of Adam and Eve and the Tree of Knowledge in an old-fashioned picture in one of Ellen Greene’s books. The Tree of Knowledge looked exactly like the squat little apple-tree, and Adam and Eve stood up on either side as stiffly and rigidly as did the spruces.

Emily wondered what Father was thinking of, but she never bothered him with questions when his cough was bad. She only wished she had somebody to talk to. Ellen Greene wouldn’t talk that day either. She did nothing but grunt, and grunts meant that Ellen was disturbed about something. She had grunted last night after the doctor had whispered to her in the kitchen, and she had grunted when she gave Emily a bedtime snack of bread and molasses. Emily did not like bread and molasses, but she ate it because she did not want to hurt Ellen’s feelings. It was not often that Ellen allowed her anything to eat before going to bed, and when she did it meant that for some reason or other she wanted to confer a special favor.

Emily expected the grunting attack would wear off over night, as it generally did; but it had not, so no company was to be found in Ellen. Not that there was a great deal to be found at any time. Douglas Starr had once, in a fit of exasperation, told Emily that “Ellen Greene was a fat, lazy old thing of no importance,” and Emily, whenever she looked at Ellen after that, thought the description fitted her to a hair.

So Emily had curled herself up in the ragged, comfortable old wing-chair and read The Pilgrim’s Progress all the afternoon. Emily loved The Pilgrim’s Progress. Many a time had she walked the straight and narrow path with Christian and Christiana–although she never liked Christiana’s adventures half as well as Christian’s. For one thing, there was always such a crowd with Christiana. She had not half the fascination of that solitary, intrepid figure who faced all alone the shadows of the Dark Valley and the encounter with Apollyon. Darkness and hobgoblins were nothing when you had plenty of company. But to be alone–ah, Emily shivered with the delicious horror of it!

When Ellen announced that supper was ready Douglas Starr told Emily to go out to it.

“I don’t want anything tonight. I’ll just lie here and rest. And when you come in again we’ll have a real talk, Elfkin.”

He smiled up at her his old, beautiful smile, with the love behind it, that Emily always found so sweet. She ate her supper quite happily–though it wasn’t a good supper. The bread was soggy and her egg was underdone, but for a wonder she was allowed to have both Saucy Sal and Mike sitting, one on each side of her, and Ellen only grunted when Emily fed them wee bits of bread and butter.

Mike had such a cute way of sitting up on his haunches and catching the bits in his paws, and Saucy Sal had her trick of touching Emily’s ankle with an almost human touch when her turn was too long in coming. Emily loved them both, but Mike was her favourite. He was a handsome, dark-grey cat with huge owl-like eyes, and he was so soft and fat and fluffy. Sal was always thin no amount of feeding put any flesh on her bones. Emily liked her, but never cared to cuddle or stroke her because of her thinness. Yet there was a sort of weird beauty about her that appealed to Emily. She was grey-and-white–very white and very sleek, with a long, pointed face, very long ears and very green eyes. She was a redoubtable fighter, and strange cats were vanquished in one round. The fearless little spitfire would even attack dogs and rout them utterly.

Emily loved her pussies. She had brought them up herself, as she proudly said. They had been given to her when they were kittens by her Sunday School teacher.

“A living present is so nice,” she told Ellen, “because it keeps on getting nicer all the time.”

But she worried considerably because Saucy Sal didn’t have kittens.

“I don’t know why she doesn’t,” she complained to Ellen Greene. “Most cats seem to have more kittens than they know what to do with.”

After supper Emily went in and found that her father had fallen asleep. She was very glad of this; she knew he had not slept much for two nights; but she was a little disappointed that they were not going to have that “real talk.” “Real” talks with Father were always such delightful things. But next best would be a walk–a lovely all-by-your-lonesome walk through the grey evening of the young spring. It was so long since she had had a walk.

“You put on your hood and mind you scoot back if it starts to rain,” warned Ellen. “You can’t monkey with colds the way some kids can.”

“Why can’t I?” Emily asked rather indignantly. Why must she be debarred from “monkeying with colds” if other children could? It wasn’t fair.

But Ellen only grunted. Emily muttered under her breath for her own satisfaction, “You are a fat old thing of no importance!” and slipped upstairs to get her hood–rather reluctantly, for she loved to run bareheaded. She put the faded blue hood on over her long, heavy braid of glossy, jet-black hair, and smiled chummily at her reflection in the little greenish glass. The smile began at the corners of her lips and spread over her face in a slow, subtle, very wonderful way, as Douglas Starr often thought. It was her dead mother’s smile–the thing that had caught and held him long ago when he had first seen Juliet Murray. It seemed to be Emily’s only physical inheritance from her mother. In all else, he thought, she was like the Starrs–in her large, purplish-grey eyes with their very long lashes and black brows, in her high, white forehead–too high for beauty–in the delicate modeling of her pale oval face and sensitive mouth, in the little ears that were pointed just a wee bit to show that she was kin to tribes of elfland.

“I’m going for a walk with the Wind Woman, dear,” said Emily. “I wish I could take you too. Do you ever get out of that room, I wonder. The Wind Woman is going to be out in the fields to-night. She is tall and misty, with thin, grey, silky clothes blowing all about her–and wings like a bat’s–only you can see through them–and shining eyes like stars looking through her long, loose hair. She can fly–but to-night she will walk with me all over the fields. She’s a great friend of mine–the Wind Woman is. I’ve known her ever since I was six. We’re old, old friends–but not quite so old as you and I, little Emily-in-the-glass. We’ve been friends always, haven’t we?”

With a blown kiss to little Emily-in-the-glass, Emily-out-of-the-glass was off.

The Wind Woman was waiting for her outside–ruffling the little spears of striped grass that were sticking up stiffly in the bed under the sitting-room window–tossing the big boughs of Adam-and-Eve–whispering among the misty green branches of the birches–teasing the “Rooster Pine” behind the house–it really did look like an enormous, ridiculous rooster, with a huge, bunchy tail and a head thrown back to crow.

It was so long since Emily had been out for a walk that she was half crazy with the joy of it. The winter had been so stormy and the snow so deep that she was never allowed out; April had been a month of rain and wind; so on this May evening she felt like a released prisoner. Where should she go? Down the brook–or over the fields to the spruce barrens? Emily chose the latter.

She loved the spruce barrens, away at the further end of the long, sloping pasture. That was a place where magic was made. She came more fully into her fairy birthright there than in any other place. Nobody who saw Emily skimming over the bare field would have envied her. She was little and pale and poorly clad; sometimes she shivered in her thin jacket; yet a queen might have gladly given a crown for her visions–her dreams of wonder. The brown, frosted grasses under her feet were velvet piles. The old, mossy, gnarled half-dead spruce-tree, under which she paused for a moment to look up into the sky, was a marble column in a palace of the gods; the far dusky hills were the ramparts of a city of wonder. And for companions she had all the fairies of the countryside–for she could believe in them here–the fairies of the white clover and satin catkins, the little green folk of the grass, the elves of the young fir-trees, sprites of wind and wild fern and thistledown. Anything might happen there–everything might come true.

And the barrens were such a splendid place in which to play hide and seek with the Wind Woman. She was so very real there; if you could just spring quickly enough around a little cluster of spruces–only you never could–you would see her as well as feel her and hear her. There she was–that was the sweep of her grey cloak–no, she was laughing up in the very top of the taller trees–and the chase was on again–till, all at once, it seemed as if the Wind Woman were gone–and the evening was bathed in a wonderful silence–and there was a sudden rift in the curdled clouds westward, and a lovely, pale, pinky-green lake of sky with a new moon in it.

Emily stood and looked at it with clasped hands and her little black head upturned. She must go home and write down a description of it in the yellow account book, where the last thing written had been, “Mike’s Biograffy.” It would hurt her with its beauty until she wrote it down. Then she would read it to Father. She must not forget how the tips of the trees on the hill came out like fine black lace across the edge of the pinky-green sky.

And then, for one glorious, supreme moment, came “the flash.”

Emily called it that, although she felt that the name didn’t exactly describe it. It couldn’t be described–not even to Father, who always seemed a little puzzled by it. Emily never spoke of it to any one else.

It had always seemed to Emily, ever since she could remember, that she was very, very near to a world of wonderful beauty. Between it and herself hung only a thin curtain; she could never draw the curtain aside–but sometimes, just for a moment, a wind fluttered it and then it was as if she caught a glimpse of the enchanting realm beyond–only a glimpse–and heard a note of unearthly music.

This moment came rarely–went swiftly, leaving her breathless with the inexpressible delight of it. She could never recall it–never summon it–never pretend it; but the wonder of it stayed with her for days. It never came twice with the same thing. To-night the dark boughs against that far-off sky had given it. It had come with a high, wild note of wind in the night, with a shadow wave over a ripe field, with a greybird lighting on her window-sill in a storm, with the singing of “Holy, holy, holy” in church, with a glimpse of the kitchen fire when she had come home on a dark autumn night, with the spirit-like blue of ice palms on a twilit pane, with a felicitous new word when she was writing down a “description” of something. And always when the flash came to her Emily felt that life was a wonderful, mysterious thing of persistent beauty.

She scuttled back to the house in the hollow, through the gathering twilight, all agog to get home and write down her “description” before the memory picture of what she had seen grew a little blurred. She knew just how she would begin it–the sentence seemed to shape itself in her mind: “The hill called to me and something in me called back to it.”

She found Ellen Greene waiting for her on the sunken front-doorstep. Emily was so full of happiness that she loved everything at that moment, even fat things of no importance. She flung her arms around Ellen’s knees and hugged them. Ellen looked down gloomily into the rapt little face, where excitement had kindled a faint wild-rose flush, and said, with a ponderous sigh:

“Do you know that your pa has only a week or two more to live?”

CHAPTER II. A WATCH IN THE NIGHT

EMILY stood quite still and looked up at Ellen’s broad, red face–as still as if she had been suddenly turned to stone. She felt as if she had. She was as stunned as if Ellen had struck her a physical blow. The colour faded out of her little face and her pupils dilated until they swallowed up the irides and turned her eyes into pools of blackness. The effect was so startling that even Ellen Greene felt uncomfortable.

“I’m telling you this because I think it’s high time you was told,” she said. “I’ve been at your pa for months to tell you, but he’s kept putting it off and off. I says to him, says I, ‘You know how hard she takes things, and if you drop off suddent some day it’ll most kill her if she hasn’t been prepared. It’s your duty to prepare her,’ and he says, says he, ‘There’s time enough yet, Ellen.’ But he’s never said a word, and when the doctor told me last night that the end might come any time now, I just made up my mind that I’d do what was right and drop a hint to prepare you. Laws-a-massy, child, don’t look like that! You’ll be looked after. Your ma’s people will see to that–on account of the Murray pride, if for no other reason. They won’t let one of their own blood starve or go to strangers–even if they have always hated your pa like p’isen. You’ll have a good home–better’n you’ve ever had here. You needn’t worry a mite. As for your pa, you ought to be thankful to see him at rest. He’s been dying by inches for the last five years. He’s kept it from you, but he’s been a great sufferer. Folks say his heart broke when your ma died–it came on him so suddent-like–she was only sick three days. That’s why I want you to know what’s coming, so’s you won’t be all upset when it happens. For mercy’s sake, Emily Byrd Starr, don’t stand there staring like that! You give me the creeps! You ain’t the first child that’s been left an orphan and you won’t be the last. Try and be sensible. And don’t go pestering your pa about what I’ve told you, mind that. Come you in now, out of the damp, and I’ll give you a cooky ’fore you go to bed.”

Ellen stepped down as if to take the child’s hand. The power of motion returned to Emily–she must scream if Ellen even touched her now. With one sudden, sharp, bitter little cry she avoided Ellen’s hand, darted through the door and fled up the dark staircase.

Ellen shook her head and waddled back to her kitchen.

“Anyhow, I’ve done my duty,” she reflected. “He’d have just kept saying ‘time enough’ and put it off till he was dead and then there’d have been no managing her. She’ll have time now to get used to it, and she’ll brace up in a day or two. I will say for her she’s got spunk–which is lucky, from all I’ve heard of the Murrays. They won’t find it easy to overcrow her. She’s got a streak of their pride, too, and that’ll help her through. I wish I dared send some of the Murrays word that he’s dying, but I don’t dast go that far. There’s no telling what he’d do. Well, I’ve stuck on here to the last and I ain’t sorry. Not many women would ’a’ done it, living as they do here. It’s a shame the way that child’s been brought up–never even sent to school. Well, I’ve told him often enough what I’ve thought of it–it ain’t on my conscience, that’s one comfort. Here, you Sal-thing, you git out! Where’s Mike, too?”

Ellen could not find Mike for the very good reason that he was upstairs with Emily, held tightly in her arms, as she sat in the darkness on her little cot bed. Amid her agony and desolation there was a certain comfort in the feel of his soft fur and round velvety head.

Emily was not crying; she stared straight into the darkness, trying to face the awful thing Ellen had told her. She did not doubt it–something told her it was true. Why couldn’t she die, too? She couldn’t go on living without Father.

“If I was God I wouldn’t let things like this happen,” she said.

She felt it was very wicked of her to say such a thing–Ellen had told her once that it was the wickedest thing any one could do to find fault with God. But she didn’t care. Perhaps if she were wicked enough God would strike her dead and then she and Father could keep on being together.

But nothing happened–only Mike got tired of being held so tightly and squirmed away. She was all alone now, with this terrible burning pain that seemed all over her and yet was not of the body. She could never get rid of it. She couldn’t help it by writing about it in the old yellow account book. She had written there about her Sunday School teacher going away, and of being hungry when she went to bed, and Ellen telling her she must be half crazy to talk of Wind Women and flashes; and after she had written down all about them these things hadn’t hurt her any more. But this couldn’t be written about. She could not even go to Father for comfort, as she had gone when she burned her hand so badly, picking up the red-hot poker by mistake. Father had held her in his arms all that night and told her stories and helped her to bear the pain. But Father, so Ellen had said, was going to die in a week or two. Emily felt as if Ellen had told her this years and years ago. It surely couldn’t be less than an hour since she had been playing with the Wind Woman in the barrens and looking at the new moon in the pinky-green sky.

“The flash will never come again–it can’t,” she thought.

But Emily had inherited certain things from her fine old ancestors–the power to fight–to suffer–to pity–to love very deeply–to rejoice–to endure. These things were all in her and looked out at you through her purplish-grey eyes. Her heritage of endurance came to her aid now and bore her up. She must not let Father know what Ellen had told her–it might hurt him. She must keep it all to herself and love Father, oh, so much, in the little while she could yet have him.

She heard him cough in the room below: she must be in bed when he came up; she undressed as swiftly as her cold fingers permitted and crept into the little cot bed which stood across the open window. The voices of the gentle spring night called to her all unheeded–unheard the Wind Woman whistled by the eaves. For the fairies dwell only in the kingdom of Happiness; having no souls they cannot enter the kingdom of Sorrow.

She lay there cold and tearless and motionless when her father came into the room. How very slowly he walked–how very slowly he took off his clothes. How was it she had never noticed these things before? But he was not coughing at all. Oh, what if Ellen were mistaken?–what if–a wild hope shot through her aching heart. She gave a little gasp.

Douglas Starr came over to her bed. She felt his dear nearness as he sat down on the chair beside her, in his old red dressing-gown. Oh, how she loved him! There was no other Father like him in all the world–there never could have been–so tender, so understanding, so wonderful! They had always been such chums–they had loved each other so much–it couldn’t be that they were to be separated.

“Winkums, are you asleep?”

“No,” whispered Emily.

“Are you sleepy, small dear?”

“No–no–not sleepy.”

Douglas Starr took her hand and held it tightly.

“Then we’ll have our talk, honey. I can’t sleep either. I want to tell you something.”

“Oh–I know it–I know it!” burst out Emily. “Oh, Father, I know it! Ellen told me.”

Douglas Starr was silent for a moment. Then he said under his breath, “The old fool–the fat old fool!”–as if Ellen’s fatness was an added aggravation of her folly. Again, for the last time, Emily hoped. Perhaps it was all a dreadful mistake–just some more of Ellen’s fat foolishness.

“It–it isn’t true, is it, Father?” she whispered.

“Emily, child,” said her father, “I can’t lift you up–I haven’t the strength–but climb up and sit on my knee–in the old way.”

Emily slipped out of bed and got on her father’s knee. He wrapped the old dressing-gown about her and held her close with his face against hers.

“Dear little child–little beloved Emilykin, it is quite true,” he said, “I meant to tell you myself to-night. And now that old absurdity of an Ellen has told you–brutally, I suppose–and hurt you dreadfully. She has the brain of a hen and the sensibility of a cow. May jackals sit on her grandmother’s grave! I wouldn’t have hurt you, dear.”

Emily fought something down that wanted to choke her.

“Father, I can’t–I can’t bear it.”

“Yes, you can and will. You will live because there is something for you to do, I think. You have my gift–along with something I never had. You will succeed where I failed, Emily. I haven’t been able to do much for you, sweetheart, but I’ve done what I could. I’ve taught you something, I think–in spite of Ellen Greene. Emily, do you remember your mother?”

“Just a little–here and there–like lovely bits of dreams.”

“You were only four when she died. I’ve never talked much to you about her–I couldn’t. But I’m going to tell you all about her to-night. It doesn’t hurt me to talk of her now–I’ll see her so soon again. You don’t look like her, Emily–only when you smile. For the rest, you’re like your namesake, my mother. When you were born I wanted to call you Juliet, too. But your mother wouldn’t. She said if we called you Juliet then I’d soon take to calling her ‘Mother’ to distinguish between you, and she couldn’t endure that. She said her Aunt Nancy had once said to her, ‘The first time your husband calls you “Mother” the romance of life is over.’ So we called you after my mother–her maiden name was Emily Byrd. Your mother thought Emily the prettiest name in the world,–it was quaint and arch and delightful, she said. Emily, your mother was the sweetest woman ever made.”

His voice trembled and Emily snuggled close.

“I met her twelve years ago, when I was sub-editor of the Enterprise up in Charlottetown and she was in her last year at Queen’s. She was tall and fair and blue-eyed. She looked a little like your Aunt Laura, but Laura was never so pretty. Their eyes were very much alike–and their voices. She was one of the Murrays from Blair Water. I’ve never told you much about your mother’s people, Emily. They live up on the old north shore at Blair Water on New Moon Farm–always have lived there since the first Murray came out from the Old Country in 1790. The ship he came on was called the New Moon and he named his farm after her.”

“It’s a nice name–the new moon is such a pretty thing,” said Emily, interested for a moment.

“There’s been a Murray ever since at New Moon Farm. They’re a proud family–the Murray pride is a byword along the north shore, Emily. Well, they had some things to be proud of, that cannot be denied–but they carried it too far. Folks call them ‘the chosen people’ up there.

“They increased and multiplied and scattered all over, but the old stock at New Moon Farm is pretty well run out. Only your Aunts, Elizabeth and Laura, live there now, and their cousin, Jimmy Murray. They never married–could not find any one good enough for a Murray, so it used to be said. Your Uncle Oliver and your Uncle Wallace live in Summerside, your Aunt Ruth in Shrewsbury and your Great-Aunt Nancy at Priest Pond.”

“Priest Pond–that’s an interesting name–not a pretty name like New Moon and Blair Water–but interesting,” said Emily. Feeling Father’s arm around her the horror had momentarily shrunk away. For just a little while she ceased to believe it.

Douglas Starr tucked the dressing-gown a little more closely around her, kissed her black head, and went on.

“Elizabeth and Laura and Wallace and Oliver and Ruth were old Archibald Murray’s children. His first wife was their mother. When he was sixty he married again–a young slip of a girl–who died when your mother was born. Juliet was twenty years younger than her half-family, as she used to call them. She was very pretty and charming and they all loved and petted her and were very proud of her. When she fell in love with me, a poor young journalist, with nothing in the world but his pen and his ambition, there was a family earthquake. The Murray pride couldn’t tolerate the thing at all. I won’t rake it all up–but things were said I could never forget or forgive. Your mother married me, Emily–and the New Moon people would have nothing more to do with her. Can you believe that, in spite of it, she was never sorry for marrying me?”

Emily put up her hand and patted her father’s hollow cheek.

“Of course she wouldn’t be sorry. Of course she’d rather have you than all the Murrays of any kind of a moon.”

Father laughed a little–and there was just a note of triumph in his laugh.

“Yes, she seemed to feel that way about it. And we were so happy–oh, Emilykin, there never were two happier people in the world. You were the child of that happiness. I remember the night you were born in the little house in Charlottetown. It was in May and a west wind was blowing silvery clouds over the moon. There was a star or two here and there. In our tiny garden–everything we had was small except our love and our happiness–it was dark and blossomy. I walked up and down the path between the beds of violets your mother had planted–and prayed. The pale east was just beginning to glow like a rosy pearl when some one came and told me I had a little daughter. I went in–and your mother, white and weak, smiled just that dear, slow, wonderful smile I loved, and said, ‘We’ve–got–the only–baby–of any importance–in–the world, dear. Just–think–of that!’”

“I wish people could remember from the very moment they’re born,” said Emily. “It would be so very interesting.”

“I dare say we’d have a lot of uncomfortable memories,” said her father, laughing a little. “It can’t be very pleasant getting used to living–no pleasanter than getting used to stopping it. But you didn’t seem to find it hard, for you were a good wee kidlet, Emily. We had four more happy years and then–do you remember the time your mother died, Emily?”

“I remember the funeral, Father–I remember it distinctly. You were standing in the middle of a room, holding me in your arms, and Mother was lying just before us in a long, black box. And you were crying–and I couldn’t think why–and I wondered why Mother looked so white and wouldn’t open her eyes. And I leaned down and touched her cheek–and oh, it was so cold. It made me shiver. And somebody in the room said, ‘Poor little thing!’ and I was frightened and put my face down on your shoulder.”

“Yes, I recall that. Your mother died very suddenly. I don’t think we’ll talk about it. The Murrays all came to her funeral. The Murrays have certain traditions and they live up to them very strictly. One of them is that nothing but candles shall be burned for light at New Moon–and another is that no quarrel must be carried past the grave. They came when she was dead–they would have come when she was ill if they had known, I will say that much for them. And they behaved very well–oh, very well indeed. They were not the Murrays of New Moon for nothing. Your Aunt Elizabeth wore her best black satin dress to the funeral. For any funeral but a Murray’s the second best one would have done; and they made no serious objection when I said your mother would be buried in the Starr plot in Charlottetown cemetery. They would have liked to take her back to the old Murray burying-ground in Blair Water–they had their own private burying-ground, you know–no indiscriminate graveyard for them. But your Uncle Wallace handsomely admitted that a woman should belong to her husband’s family in death as in life. And then they offered to take you and bring you up–to ‘give you your mother’s place.’ I refused to let them have you–then. Did I do right, Emily?”

“Yes–yes–yes!” whispered Emily, with a hug at every “yes.”

“I told Oliver Murray–it was he who spoke to me about you–that as long as I lived I would not be parted from my child. He said, ‘If you ever change your mind, let us know.’ But I did not change my mind–not even three years later when my doctor told me I must give up work. ‘If you don’t, I give you a year,’ he said, ‘if you do, and live out-of-doors all you can, I give you three–or possibly four.’ He was a good prophet. I came out here and we’ve had four lovely years together, haven’t we, small dear one?”

“Yes–oh, yes!”

“Those years and what I’ve taught you in them are the only legacy I can leave you, Emily. We’ve been living on a tiny income I have from a life interest that was left me in an old uncle’s estate–an uncle who died before I was married. The estate goes to a charity now, and this little house is only a rented one. From a worldly point of view I’ve certainly been a failure. But your mother’s people will care for you–I know that. The Murray pride will guarantee so much, if nothing else. And they can’t help loving you. Perhaps I should have sent for them before–perhaps I ought to do it yet. But I have pride of a kind, too–the Starrs are not entirely traditionless–and the Murrays said some very bitter things to me when I married your mother. Will I send to New Moon and ask them to come, Emily?”

“No!” said Emily, almost fiercely.

She did not want any one to come between her and Father for the few precious days left. The thought was horrible to her. It would be bad enough if they had to come–afterwards. But she would not mind anything much–then.

“We’ll stay together to the very end, then, little Emily-child. We won’t be parted for a minute. And I want you to be brave. You mustn’t be afraid of anything, Emily. Death isn’t terrible. The universe is full of love–and spring comes everywhere–and in death you open and shut a door. There are beautiful things on the other side of the door. I’ll find your mother there–I’ve doubted many things, but I’ve never doubted that. Sometimes I’ve been afraid that she would get so far ahead of me in the ways of eternity that I’d never catch up. But I feel now that she’s waiting for me. And we’ll wait for you–we won’t hurry–we’ll loiter and linger till you catch up with us.”

“I wish you–could take me right through the door with you,” whispered Emily.

“After a little while you won’t wish that. You have yet to learn how kind time is. And life has something for you–I feel it. Go forward to meet it fearlessly, dear. I know you don’t feel like that just now–but you will remember my words by and by.”

“I feel just now,” said Emily, who couldn’t bear to hide anything from Father, “that I don’t like God any more.”

Douglas Starr laughed–the laugh Emily liked best. It was such a dear laugh–she caught her breath over the dearness of it. She felt his arms tightening round her.

“Yes, you do, honey. You can’t help liking God. He is Love itself, you know. You mustn’t mix Him up with Ellen Greene’s God, of course.”

Emily didn’t know exactly what Father meant. But all at once she found that she wasn’t afraid any longer–and the bitterness had gone out of her sorrow, and the unbearable pain out of her heart. She felt as if love was all about her and around her, breathed out from some great, invisible, hovering Tenderness. One couldn’t be afraid or bitter where love was–and love was everywhere. Father was going through the door–no, he was going to lift a curtain–she liked that thought better, because a curtain wasn’t as hard and fast as a door–and he would slip into that world of which the flash had given her glimpses. He would be there in its beauty–never very far away from her. She could bear anything if she could only feel that Father wasn’t very far away from her–just beyond that wavering curtain.

Douglas Starr held her until she fell asleep; and then in spite of his weakness he managed to lay her down in her little bed.

“She will love deeply–she will suffer terribly–she will have glorious moments to compensate–as I have had. As her mother’s people deal with her, so may God deal with them,” he murmured brokenly.

CHAPTER III. A HOP OUT OF KIN

DOUGLAS STARR lived two weeks more. In after years when the pain had gone out of their recollection, Emily thought they were the most precious of her memories. They were beautiful weeks–beautiful and not sad. And one night, when he was lying on the couch in the sitting-room, with Emily beside him in the old wing-chair, he went past the curtain–went so quietly and easily that Emily did not know he was gone until she suddenly felt the strange stillness of the room–there was no breathing in it but her own.

“Father–Father!” she cried. Then she screamed for Ellen.

Ellen Greene told the Murrays when they came that Emily had behaved real well, when you took everything into account. To be sure, she had cried all night and hadn’t slept a wink; none of the Maywood people who came flocking kindly in to help could comfort her; but when morning came her tears were all shed. She was pale and quiet and docile.

“That’s right, now,” said Ellen, “that’s what comes of being properly prepared. Your pa was so mad at me for warning you that he wasn’t rightly civil to me since–and him a dying man. But I don’t hold any grudge against him. I did my duty. Mrs. Hubbard’s fixing up a black dress for you and it’ll be ready by supper time. Your ma’s people will be here tonight, so they’ve telegraphed, and I’m bound they’ll find you looking respectable. They’re well off and they’ll provide for you. Your pa hasn’t left a cent but there ain’t any debts, I’ll say that for him. Have you been in to see the body?”

“Don’t call him that,” cried Emily, wincing. It was horrible to hear Father called that.

“Why not? If you ain’t the queerest child! He makes a better looking corpse than I thought he would, what with being so wasted and all. He was always a pretty man, though too thin.”

“Ellen Greene,” said Emily suddenly, “if you say any more of–those things–about Father, I will put the black curse on you!”

Ellen Greene stared.

“I don’t know what on earth you mean. But that’s no way to talk to me, after all I’ve done for you. You’d better not let the Murrays hear you talking like that or they won’t want much to do with you. The black curse indeed! Well, here’s gratitude!”

Emily’s eyes smarted. She was just a lonely, solitary little creature and she felt very friendless. But she was not at all remorseful for what she had said to Ellen and she was not going to pretend she was.

“Come you here and help me wash these dishes,” ordered Ellen. “It’ll do you good to have something to take up your mind and then you won’t be after putting curses on people who have worked their fingers to the bone for you.”

Emily, with an eloquent glance at Ellen’s hands, went and got the dish towel.

“Your hands are fat and pudgy,” she said. “The bones don’t show at all.”

“Never mind sassing back! It’s awful, with your poor pa dead in there. But if your Aunt Ruth takes you she’ll soon cure you of that.”

“Is Aunt Ruth going to take me?”

“I don’t know, but she ought to. She’s a widow with no chick or child, and well-to-do.”

“I don’t think I want Aunt Ruth to take me,” said Emily deliberately, after a moment’s reflection.

“Well, you won’t have the choosing likely. You ought to be thankful to get a home anywhere. Remember you’re not of much importance.”

“I am important to myself,” cried Emily proudly.

“It’ll be some chore to bring you up,” muttered Ellen. “Your Aunt Ruth is the one to do it, in my opinion. She won’t stand no nonsense. A fine woman she is and the neatest housekeeper on P. E. Island. You could eat off her floor.”

“I don’t want to eat off her floor. I don’t care if a floor is dirty as long as the tablecloth is clean.”

“Well, her tablecloths are clean too, I reckon. She’s got an elegant house in Shrewsbury with bow windows and wooden lace all round the roof. It’s very stylish. It would be a fine home for you. She’d learn you some sense and do you a world of good.”

“I don’t want to learn sense and be done a world of good to,” cried Emily with a quivering lip. “I–I want somebody to love me.”

“Well, you’ve got to behave yourself if you want people to like you. You’re not to blame so much–your pa has spoiled you. I told him so often enough, but he just laughed. I hope he ain’t sorry for it now. The fact is, Emily Starr, you’re queer, and folks don’t care for queer children.”

“How am I queer?” demanded Emily.

“You talk queer–and you act queer–and at times you look queer. And you’re too old for your age–though that ain’t your fault. It comes of never mixing with other children. I’ve always threaped at your father to send you to school–learning at home ain’t the same thing–but he wouldn’t listen to me, of course. I don’t say but what you are as far along in book learning as you need to be, but what you want is to learn how to be like other children. In one way it would be a good thing if your Uncle Oliver would take you, for he’s got a big family. But he’s not as well off as the rest, so it ain’t likely he will. Your Uncle Wallace might, seeing as he reckons himself the head of the family. He’s only got a grown-up daughter. But his wife’s delicate–or fancies she is.”

“I wish Aunt Laura would take me,” said Emily. She remembered that Father had said Aunt Laura was something like her mother.

“Aunt Laura! She won’t have no say in it–Elizabeth’s boss at New Moon. Jimmy Murray runs the farm, but he ain’t quite all there, I’m told–”

“What part of him isn’t there?” asked Emily curiously.

“Laws, it’s something about his mind, child. He’s a bit simple–some accident or other when he was a youngster, I’ve heard. It addled his head, kind of. Elizabeth was mixed up in it some way–I’ve never heard the rights of it. I don’t reckon the New Moon people will want to be bothered with you. They’re awful set in their ways. You take my advice and try to please your Aunt Ruth. Be polite–and well-behaved–mebbe she’ll take a fancy to you. There, that’s all the dishes. You’d better go upstairs and be out of the way.”

“Can I take Mike and Saucy Sal?” asked Emily.

“No, you can’t.”

“They’d be company for me,” pleaded Emily.

“Company or no company, you can’t have them. They’re outside and they’ll stay outside. I ain’t going to have them tracking all over the house. The floor’s been scrubbed.”

“Why didn’t you scrub the floor when Father was alive?” asked Emily. “He liked things to be clean. You hardly ever scrubbed it then. Why do you do it now?”

“Listen to her! Was I to be always scrubbing floors with my rheumatiz? Get off upstairs and you’d better lie down awhile.”

“I’m going upstairs, but I’m not going to lie down,” said Emily. “I’ve got a lot of thinking to do.”

“There’s one thing I’d advise you to do,” said Ellen, determined to lose no chance of doing her duty, “and that is to kneel down and pray to God to make you a good and respectful and grateful child.”

Emily paused at the foot of the stairs and looked back.

“Father said I wasn’t to have anything to do with your God,” she said gravely.

Ellen gasped foolishly, but could not think of any reply to this heathenish statement. She appealed to the universe.

“Did any one ever hear the like!”

“I know what your God is like,” said Emily. “I saw His picture in that Adam-and-Eve book of yours. He has whiskers and wears a nightgown. I don’t like Him. But I like Father’s God.”

“And what is your father’s God like, if I may ask?” demanded Ellen sarcastically.

Emily hadn’t any idea what Father’s God was like, but she was determined not to be posed by Ellen.

“He is clear as the moon, fair as the sun, and terrible as an army with banners,” she said triumphantly.

“Well, you’re bound to have the last word, but the Murrays will teach you what’s what,” said Ellen, giving up the argument. “They’re strict Presbyterians and won’t hold by any of your father’s awful notions. Get off upstairs.”

Emily went up to the south room, feeling very desolate.

“There isn’t anybody in the world who loves me now,” she said, as she curled up on her bed by the window. But she was determined she would not cry. The Murrays, who had hated her father, should not see her crying. She felt that she detested them all–except perhaps Aunt Laura. How very big and empty the world had suddenly become. Nothing was interesting any more. It did not matter that the little squat apple-tree between Adam-and-Eve had become a thing of rose-and-snow beauty–that the hills beyond the hollow were of green silk, purple-misted–that the daffodils were out in the garden–that the birches were hung all over with golden tassels–that the Wind Woman was blowing white young clouds across the sky. None of these things had any charm or consolation for her now. In her inexperience she believed they never would have again.

“But I promised Father I’d be brave,” she whispered, clenching her little fists, “and I will. And I won’t let the Murrays see I’m afraid of them–I won’t be afraid of them!”

When the far-off whistle of the afternoon train blew beyond the hills, Emily’s heart began to beat. She clasped her hands and lifted her face.

“Please help me, Father’s God–not Ellen’s God,” she said. “Help me to be brave and not cry before the Murrays.”

Soon after there was the sound of wheels below–and voices–loud, decided voices. Then Ellen came puffing up the stairs with the black dress–a sleazy thing of cheap merino.

“Mrs. Hubbard just got it done in time, thanks be. I wouldn’t ’a’ had the Murrays see you not in black for the world. They can’t say I haven’t done my duty. They’re all here–the New Moon people and Oliver and his wife, your Aunt Addie, and Wallace and his wife, your Aunt Eva, and Aunt Ruth–Mrs. Dutton, her name is. There, you’re ready now. Come along.”

“Can’t I put my Venetian beads on?” asked Emily.

“Did ever any mortal! Venetian beads with a mourning dress! Shame on you! Is this a time to be thinking of vanity?”

“It isn’t vanity!” cried Emily. “Father gave me those beads last Christmas–and I want to show the Murrays that I’ve got something!”

“No more of your nonsense! Come along, I say! Mind your manners–there’s a good deal depends on the impression you make on them.”

Emily walked rigidly downstairs before Ellen and into the parlour. Eight people were sitting around it–and she instantly felt the critical gaze of sixteen stranger eyes. She looked very pale and plain in her black dress; the purple shadows left by weeping made her large eyes look too large and hollow. She was desperately afraid, and she knew it–but she would not let the Murrays see it. She held up her head and faced the ordeal before her gallantly.

“This,” said Ellen, turning her around by the shoulder, “is your Uncle Wallace.”

Emily shuddered and put out a cold hand. She did not like Uncle Wallace–she knew that at once–he was black and grim and ugly, with frowning, bristly brows and a stern, unpitying mouth. He had big pouches under his eyes, and carefully-trimmed black side-whiskers. Emily decided then and there that she did not admire side-whiskers.

“How do you do, Emily?” he said coldly–and just as coldly he bent forward and kissed her cheek.

A sudden wave of indignation swept over Emily’s soul. How dared he kiss her–he had hated her father and disowned her mother! She would have none of his kisses! Flash-quick, she snatched her handkerchief from her pocket and wiped her outraged cheek.

“Well–well!” exclaimed a disagreeable voice from the other side of the room.

Uncle Wallace looked as if he would like to say a great many things but couldn’t think of them. Ellen, with a grunt of despair, propelled Emily to the next sitter.

“Your Aunt Eva,” she said.

Aunt Eva was sitting huddled up in a shawl. She had the fretful face of the imaginary invalid. She shook hands with Emily and said nothing. Neither did Emily.

“Your Uncle Oliver,” announced Ellen.

Emily rather liked Uncle Oliver’s appearance. He was big and fat and rosy and jolly-looking. She thought she would not mind so much if he kissed her, in spite of his bristly white moustache. But Uncle Oliver had learned Uncle Wallace’s lesson.

“I’ll give you a quarter for a kiss,” he whispered genially. A joke was Uncle Oliver’s idea of being kind and sympathetic, but Emily did not know this, and resented it.

“I don’t sell my kisses,” she said, lifting her head as haughtily as any Murray of them all could do.

Uncle Oliver chuckled and seemed infinitely amused and not a bit offended. But Emily heard a sniff across the room.

Aunt Addie was next. She was as fat and rosy and jolly-looking as her husband and she gave Emily’s cold hand a nice, gentle squeeze.

“How are you, dear?” she said.

That “dear” touched Emily and thawed her a trifle. But the next in turn froze her up instantly again. It was Aunt Ruth–Emily knew it was Aunt Ruth before Ellen said so, and she knew it was Aunt Ruth who had “well–welled” and sniffed. She knew the cold, grey eyes, the prim, dull brown hair, the short, stout figure, the thin, pinched, merciless mouth.

Aunt Ruth held out the tips of her fingers, but Emily did not take them.

“Shake hands with your Aunt,” said Ellen in an angry whisper.

“She does not want to shake hands with me,” said Emily, distinctly, “and so I am not going to do it.”

Aunt Ruth folded her scorned hands back on her black silk lap.

“You are a very ill-bred child,” she said; “but of course it was only what was to be expected.”

Emily felt a sudden compunction. Had she cast a reflection on her father by her behaviour? Perhaps after all she should have shaken hands with Aunt Ruth. But it was too late now–Ellen had already jerked her on.

“This is your Cousin, Mr. James Murray,” said Ellen, in the disgusted tone of one who gives up something as a bad job and is only anxious to be done with it.

“Cousin Jimmy–Cousin Jimmy,” said that individual. Emily looked steadily at him, and liked him at once without any reservations.

He had a little, rosy, elfish face with a forked grey beard; his hair curled over his head in a most un-Murray-like mop of glossy brown; and his large, brown eyes were as kind and frank as a child’s. He gave Emily a hearty handshake, though he looked askance at the lady across from him while doing it.

“Hello, pussy!” he said.

Emily began to smile at him, but her smile was, as always, so slow in developing that Ellen had whisked her on before it was in full flower, and it was Aunt Laura who got the benefit of it. Aunt Laura started and paled.

“Juliet’s smile!” she said, half under her breath. And again Aunt Ruth sniffed.

Aunt Laura did not look like any one else in the room. She was almost pretty, with her delicate features and the heavy coils of pale, sleek, fair hair, faintly greyed, pinned closely all around her head. But it was her eyes that won Emily. They were such round blue, blue eyes. One never quite got over the shock of their blueness. And when she spoke it was in a beautiful, soft voice.

“You poor, dear, little child,” she said, and put her arm around Emily for a gentle hug.

Emily returned the hug and had a narrow escape then from letting the Murrays see her cry. All that saved her was the fact that Ellen suddenly pushed her on into the corner by the window.

“And this is your Aunt Elizabeth.”

Yes, this was Aunt Elizabeth. No doubt about that–and she had on a stiff, black satin dress, so stiff and rich that Emily felt sure it must be her very best. This pleased Emily. Whatever Aunt Elizabeth thought of her father, at least she had paid him the respect of her best dress. And Aunt Elizabeth was quite fine looking in a tall, thin, austere style, with clear-cut features and a massive coronet of iron-grey hair under her black lace cap. But her eyes, though steel-blue, were as cold as Aunt Ruth’s, and her long, thin mouth was compressed severely. Under her cool, appraising glance Emily retreated into herself and shut the door of her soul. She would have liked to please Aunt Elizabeth–who was “boss” at New Moon–but she felt she could not do it.

Aunt Elizabeth shook hands and said nothing–the truth being that she did not know exactly what to say. Elizabeth Murray would not have felt “put about” before King or Governor-General. The Murray pride would have carried her through there; but she did feel disturbed in the presence of this alien, level-gazing child who had already shown that she was anything but meek and humble. Though Elizabeth Murray would never have admitted it, she did not want to be snubbed as Wallace and Ruth had been.

“Go and sit on the sofa,” ordered Ellen.

Emily sat on the sofa with her eyes cast down, a slight, black, indomitable little figure. She folded her hands on her lap and crossed her ankles. They should see she had manners.

Ellen had retreated to the kitchen, thanking her stars that that was over. Emily did not like Ellen but she felt deserted when Ellen had gone. She was alone now before the bar of Murray opinion. She would have given anything to be out of the room. Yet in the back of her mind a design was forming of writing all about it in the old account book. It would be interesting. She could describe them all–she knew she could. She had the very word for Aunt Ruth’s eyes–“stone-grey.” They were just like stones–as hard and cold and relentless. Then a pang tore through her heart. Father could never again read what she wrote in the account book.

Still–she felt that she would rather like to write it all out. How could she best describe Aunt Laura’s eyes? They were such beautiful eyes–just to call them “blue” meant nothing–hundreds of people had blue eyes–oh, she had it–“wells of blue”–that was the very thing.

And then the flash came!

It was the first time since the dreadful night when Ellen had met her on the doorstep. She had thought it could never come again–and now in this most unlikely place and time it had come–she had seen, with other eyes than those of sense, the wonderful world behind the veil. Courage and hope flooded her cold little soul like a wave of rosy light. She lifted her head and looked about her undauntedly–“brazenly” Aunt Ruth afterwards declared.

Yes, she would write them all out in the account book–describe every last one of them–sweet Aunt Laura, nice Cousin Jimmy, grim old Uncle Wallace, and moon-faced Uncle Oliver, stately Aunt Elizabeth and detestable Aunt Ruth.

“She’s a delicate-looking child,” said Aunt Eva, suddenly, in her fretful, colourless voice.

“Well, what else could you expect?” said Aunt Addie, with a sigh that seemed to Emily to hold some dire significance. “She’s too pale–if she had a little colour she wouldn’t be bad-looking.”

“I don’t know who she looks like,” said Uncle Oliver, staring at Emily.

“She is not a Murray, that is plain to be seen,” said Aunt Elizabeth, decidedly and disapprovingly.

“They are talking about me just as if I wasn’t here,” thought Emily, her heart swelling with indignation over the indecency of it.

“I wouldn’t call her a Starr either,” said Uncle Oliver. “Seems to me she’s more like the Byrds–she’s got her grandmother’s hair and eyes.”

“She’s got old George Byrd’s nose,” said Aunt Ruth, in a tone that left no doubt as to her opinion of George’s nose.

“She’s got her father’s forehead,” said Aunt Eva, also disapprovingly.

“She has her mother’s smile,” said Aunt Laura, but in such a low tone that nobody heard her.

“And Juliet’s long lashes–hadn’t Juliet very long lashes?” said Aunt Addie.

Emily had reached the limit of her endurance.

“You make me feel as if I was made up of scraps and patches!” she burst out indignantly.

The Murrays stared at her. Perhaps they felt some compunction–for, after all, none of them were ogres and all were human, more or less. Apparently nobody could think of anything to say, but the shocked silence was broken by a chuckle from Cousin Jimmy–a low chuckle, full of mirth and free from malice.

“That’s right, puss,” he said. “Stand up to them–take your own part.”

“Jimmy!” said Aunt Ruth.

Jimmy subsided.

Aunt Ruth looked at Emily.

“When I was a little girl,” she said, “I never spoke until I was spoken to.”

“But if nobody ever spoke until they were spoken to there would be no conversation,” said Emily argumentatively.

“I never answered back,” Aunt Ruth went on severely. “In those days little girls were trained properly. We were polite and respectful to our elders. We were taught our place and we kept it.”

“I don’t believe you ever had much fun,” said Emily–and then gasped in horror. She hadn’t meant to say that out loud–she had only meant to think it. But she had such an old habit of thinking aloud to Father.

“Fun!” said Aunt Ruth, in a shocked tone. “I did not think of fun when I was a little girl.”

“No, I know,” said Emily gravely. Her voice and manner were perfectly respectful, for she was anxious to atone for her involuntary lapse. Yet Aunt Ruth looked as if she would like to box her ears. This child was pitying her–insulting her by being sorry for her–because of her prim, impeccable childhood. It was unendurable–especially in a Starr. And that abominable Jimmy was chuckling again! Elizabeth should suppress him!

Fortunately Ellen Greene appeared at this juncture and announced supper.

“You’ve got to wait,” she whispered to Emily. “There ain’t room for you at the table.”

Emily was glad. She knew she could not eat a bite under the Murray eyes. Her aunts and uncles filed out stiffly without looking at her–all except Aunt Laura, who turned at the door and blew her a tiny, furtive kiss. Before Emily could respond Ellen Greene had shut the door.

Emily was left all alone in the room that was filling with twilight shadows. The pride that had sustained her in the presence of the Murrays suddenly failed her and she knew that tears were coming. She went straight to the closed door at the end of the parlour, opened it, and went in. Her father’s coffin stood in the centre of the small room which had been a bedroom. It was heaped with flowers–the Murrays had done the proper thing in that as in all else. The great anchor of white roses Uncle Wallace had brought stood up aggressively on the small table at the head. Emily could not see her father’s face for Aunt Ruth’s heavily-fragrant pillow of white hyacinths lying on the glass, and she dared not move it. But she curled herself up on the floor and laid her cheek against the polished side of the casket. They found her there asleep when they came in after supper. Aunt Laura lifted her up and said,

“I’m going to take the poor child up to bed–she’s worn right out.”

Emily opened her eyes and looked drowsily about her.

“Can I have Mike?” she said.

“Who is Mike?”

“My cat–my big grey cat.”

“A cat!” exclaimed Aunt Elizabeth in a shocked tone. “You must not have a cat in your bedroom!”

“Why not–for once?” pleaded Laura.

“Certainly not!” said Aunt Elizabeth. “A cat is a most unwholesome thing in a sleeping apartment. I’m surprised at you, Laura! Take the child up to bed and see that there are plenty of bedclothes. It’s a cold night–but let me hear no more talk of sleeping with cats.”

“Mike is a clean cat,” said Emily. “He washes himself–every day.”

“Take her up to bed, Laura!” said Aunt Elizabeth, ignoring Emily.

Aunt Laura yielded meekly. She carried Emily upstairs, helped her undress, and tucked her into bed. Emily was very sleepy. But before she was wholly asleep she felt something, soft and warm and purry and companionable, snuggling down by her shoulder. Aunt Laura had sneaked down, found Mike and brought him up to her. Aunt Elizabeth never knew and Ellen Greene dared not say a word in protest–for was not Laura a Murray of New Moon?

CHAPTER IV. A FAMILY CONCLAVE

EMILY wakened at daylight the next morning. Through her low, uncurtained window the splendour of the sunrise was coming in, and one faint, white star was still lingering in the crystal-green sky over the Rooster Pine. A fresh sweet wind of dawn was blowing around the eaves. Ellen Greene was sleeping in the big bed and snoring soundly. Except for that the little house was very still. It was the chance for which Emily had waited.

Very carefully she slipped from her bed, tiptoed across the room and opened the door. Mike uncoiled himself from the mat on the middle of the floor and followed her, rubbing his warm sides against her chilly little ankles. Almost guiltily she crept down the bare, dark staircase. How the steps creaked–surely it would waken everybody! But nobody appeared and Emily got down and slipped into the parlour, drawing a long breath of relief as she closed the door. She almost ran across the room to the other door.

Aunt Ruth’s floral pillow still covered the glass of the casket. Emily, with a tightening of the lips that gave her face an odd resemblance to Aunt Elizabeth, lifted up the pillow and set it on the floor.

“Oh, Father–Father!” she whispered, putting her hand to her throat to keep something down. She stood there, a little shivering, white-clad figure, and looked at her father. This was to be her good-bye; she must say it when they were alone together–she would not say it before the Murrays.

Father looked so beautiful. All the lines of pain had vanished–his face looked almost like a boy’s except for the silver hair above it. And he was smiling–such a nice, whimsical, wise little smile, as if he had suddenly discovered something lovely and unexpected and surprising. She had seen many nice smiles on his face in life but never one just like this.

“Father, I didn’t cry before them,” she whispered. “I’m sure I didn’t disgrace the Starrs. Not shaking hands with Aunt Ruth wasn’t disgracing the Starrs, was it? Because she didn’t really want me to–oh, Father, I don’t think any of them like me, unless perhaps Aunt Laura does a little. And I’m going to cry a little bit now, Father, because I can’t keep it back all the time.”

She laid her face on the cold glass and sobbed bitterly but briefly. She must say good-bye before any one found her. Raising her head she looked long and earnestly at the beloved face.

“Good-bye, dearest darling,” she whispered chokingly.

Dashing away her blinding tears she replaced Aunt Ruth’s pillow, hiding her father’s face from her forever. Then she slipped out, intent on speedily regaining her room. At the door she almost fell over Cousin Jimmy, who was sitting on a chair before it, swathed in a huge, checked dressing-gown, and nursing Mike.

“S-s-h!” he whispered, patting her on the shoulder. “I heard you coming down and followed you. I knew what you wanted. I’ve been sitting here to keep them out if any of them came after you. Here, take this and hurry back to your bed, small pussy.”

“This” was a roll of peppermint lozenges. Emily clutched it and fled, overcome with shame at being seen by Cousin Jimmy in her nightgown. She hated peppermints and never ate them, but the fact of Cousin Jimmy Murray’s kindness in giving them to her sent a thrill of delight to her heart. And he called her “small pussy,” too,–she liked that. She had thought nobody would ever call her nice pet names again. Father had had so many of them for her–“sweetheart” and “darling” and “Emily-child” and “dear wee kidlet” and “honey” and “elfkin.” He had a pet name for every mood and she had loved them all. As for Cousin Jimmy, he was nice. Whatever part of him was missing it wasn’t his heart. She felt so grateful to him that after she was safely in her bed again she forced herself to eat one of the lozenges, though it took all her grit to worry it down.

The funeral was held that forenoon. For once the lonesome little house in the hollow was filled. The coffin was taken into the parlour and the Murrays as mourners sat stiffly and decorously all round it, Emily among them, pale and prim in her black dress. She sat between Aunt Elizabeth and Uncle Wallace and dared not move a muscle. No other Starr was present. Her father had no near living relatives. The Maywood people came and looked at his dead face with a freedom and insolent curiosity they would never have presumed on in life. Emily hated to have them looking at her father like that. They had no right–they hadn’t been friendly to him while he was alive–they had said harsh things of him–Ellen Greene had sometimes repeated them. Every glance that fell on him hurt Emily; but she sat still and gave no outward sign. Aunt Ruth said afterwards that she had never seen a child so absolutely devoid of all natural feeling.

When the service was over the Murrays rose and marched around the coffin for a dutiful look of farewell. Aunt Elizabeth took Emily’s hand and tried to draw her along with them but Emily pulled it back and shook her head. She had said her good-bye already. Aunt Elizabeth seemed for a moment to be on the point of insisting; then she grimly swept onward, alone, looking every inch a Murray. No scene must be made at a funeral.

Douglas Starr was to be taken to Charlottetown for burial beside his wife. The Murrays were all going but Emily was not to go. She watched the funeral procession as it wound up the long, grassy hill, through the light grey rain that was beginning to fall. Emily was glad it was raining; many a time she had heard Ellen Greene say that happy was the corpse the rain fell on; and it was easier to see Father go away in that soft, kind, grey mist than through sparkling, laughing sunshine.

“Well, I must say the funeral went off fine,” said Ellen Greene at her shoulder. “Everything’s been done regardless. If your father was looking down from heaven at it, Emily, I’m sure he’d be pleased.”

“He isn’t in heaven,” said Emily.

“Good gracious! Of all the children!” Ellen could say no more.

“He isn’t there yet. He’s only on the way. He said he’d wait around and go slow until I died, too, so that I could catch up with him. I hope I’ll die soon.”

“That’s a wicked, wicked thing to wish,” rebuked Ellen.

When the last buggy had disappeared Emily went back to the sitting-room, got a book out of the bookcase, and buried herself in the wing-chair. The women who were tidying up were glad she was quiet and out of the way.

“It’s well she can read,” said Mrs. Hubbard gloomily. “Some little girls couldn’t be so composed–Jennie Hood just screamed and shrieked after they carried her mother out–the Hoods are all such a feeling people.”

Emily was not reading. She was thinking. She knew the Murrays would be back in the afternoon; and she knew her fate would probably be settled then. “We’ll talk the matter over when we come back,” she had heard Uncle Wallace saying that morning after breakfast. Some instinct told her just what “the matter” was; and she would have given one of her pointed ears to hear the discussion with the other. But she knew very well she would be sent out of the way. So she was not surprised when Ellen came to her in the twilight and said:

“You’d better go upstairs, Emily. Your aunts and uncles are coming in here to talk over the business.”

“Can’t I help you get supper?” asked Emily, who thought that if she were going and coming around the kitchen she might catch a word or two.

“No. You’d be more bother than help. March, now.”

Ellen waddled out to the kitchen, without waiting to see if Emily marched. Emily got up reluctantly. How could she sleep to-night if she did not know what was going to happen to her? And she felt quite sure she would not be told till morning, if then.

Her eyes fell on the oblong table in the centre of the room. Its cloth was of generous proportions, falling in heavy folds to the floor. There was a flash of black stockings across the rug, a sudden disturbance of drapery, and then–silence. Emily, on the floor under the table, arranged her legs comfortably and sat triumphant. She would hear what was decided and nobody would be any the wiser.

She had never been told that it was not considered strictly honourable to eavesdrop, no occasion for such instruction ever having arisen in her life with her father; and she considered that it was a bit of pure luck that she had thought of hiding under the table. She could even see dimly through the cloth. Her heart beat so loudly in her excitement that she was afraid they would hear it; there was no other sound save the soft, faraway singing of frogs through the rain, that sounded through the open window.

In they came; down they sat around the room; Emily held her breath; for a few minutes nobody spoke, though Aunt Eva sighed long and heavily. Then Uncle Wallace cleared his throat and said,

“Well, what is to be done with the child?”

Nobody was in a hurry to answer. Emily thought they would never speak. Finally Aunt Eva said with a whine,

“She’s such a difficult child–so odd. I can’t understand her at all.”

“I think,” said Aunt Laura timidly, “that she has what one might call an artistic temperament.”

“She’s a spoiled child,” said Aunt Ruth very decidedly. “There’s work ahead to straighten out her manners, if you ask me.”

(The little listener under the table turned her head and shot a scornful glance at Aunt Ruth through the tablecloth. “I think that your own manners have a slight curve.” Emily did not dare even to murmur the words under her breath, but she shaped them with her mouth; this was a great relief and satisfaction.)

“I agree with you,” said Aunt Eva, “and I for one do not feel equal to the task.”

(Emily understood that this meant Uncle Wallace didn’t mean to take her and she rejoiced thereat.)

“The truth is,” said Uncle Wallace, “Aunt Nancy ought to take her. She has more of this world’s goods than any of us.”

“Aunt Nancy would never dream of taking her and you know it well enough!” said Uncle Oliver. “Besides, she’s entirely too old to have the bringing up of a child–her and that old witch Caroline. Upon my soul, I don’t believe either of them is human. I would like to take Emily–but I feel that I can hardly do it. I’ve a large family to provide for.”

“She’ll not likely live long to bother any one,” said Aunt Elizabeth crisply. “She’ll probably die of consumption same as her father did.”

(“I won’t–I won’t!” exclaimed Emily–at least she thought it with such vim that it almost seemed that she exclaimed it. She forgot that she had wanted to die soon, so that she could overtake Father. She wanted to live now, just to put the Murrays in the wrong. “I haven’t any intention of dying. I’m going to live–for ages–and be a famous authoress–you’ll just see if I don’t, Aunt Elizabeth Murray!”)

“She is a weedy looking child,” acknowledged Uncle Wallace.

(Emily relieved her outraged feelings by making a face at Uncle Wallace through the tablecloth. “If I ever possess a pig I am going to name it after you,” she thought–and then felt quite satisfied with her revenge.)

“Somebody has to look after her as long as she’s alive though, you know,” said Uncle Oliver.

(“It would serve you all right if I did die and you suffered terrible remorse for it all the rest of your lives,” Emily thought. Then in the pause that happened to follow, she dramatically pictured out her funeral, selected her pall-bearers, and tried to choose the hymn verse that she wanted engraved on her tombstone. But before she could settle this Uncle Wallace began again.)

“Well, we are not getting anywhere. We have to look after the child–”

(“I wish you wouldn’t call me ‘the child,’” thought Emily bitterly.)

“–and some of us must give her a home. Juliet’s daughter must not be left to the mercy of strangers. Personally, I feel that Eva’s health is not equal to the care and training of a child–”

“Of such a child,” said Aunt Eva.

(Emily stuck her tongue out at Aunt Eva.)

“Poor little soul,” said Aunt Laura gently.

(Something frozen in Emily’s heart melted at that moment. She was pitifully pleased over being called “poor little soul” so tenderly.)

“I do not think you need pity her overmuch, Laura,” said Uncle Wallace decidedly. “It is evident that she has very little feeling. I have not seen her shed a tear since we came here.”

“Did you notice that she would not even take a last look at her father?” said Aunt Elizabeth.

Cousin Jimmy suddenly whistled at the ceiling.

“She feels so much that she has to hide it,” said Aunt Laura.

Uncle Wallace snorted.

“Don’t you think we might take her, Elizabeth?” Laura went on timidly.

Aunt Elizabeth stirred restlessly.

“I don’t suppose she’d be contented at New Moon, with three old people like us.”

(“I would–I would!” thought Emily.)

“Ruth, what about you?” said Uncle Wallace. “You’re all alone in that big house. It would be a good thing for you to have some company.”

“I don’t like her,” said Aunt Ruth sharply. “She is as sly as a snake.”

(“I’m not!” thought Emily.)

“With wise and careful training many of her faults may be cured,” said Uncle Wallace, pompously.

(“I don’t want them cured!” Emily was getting angrier and angrier all the time under the table. “I like my faults better than I do your–your–” she fumbled mentally for a word–then triumphantly recalled a phrase of her father’s–“your abominable virtues!”)

“I doubt it,” said Aunt Ruth, in a biting tone. “What’s bred in the bone comes out in the flesh. As for Douglas Starr, I think that it was perfectly disgraceful for him to die and leave that child without a cent.”

“Did he do it on purpose?” asked Cousin Jimmy blandly. It was the first time he had spoken.

“He was a miserable failure,” snapped Aunt Ruth.

“He wasn’t–he wasn’t!” screamed Emily, suddenly sticking her head out under the tablecloth, between the end legs of the table.

For a moment the Murrays sat as silent and motionless as if her outburst had turned them to stone. Then Aunt Ruth rose, stalked to the table, and lifted the cloth, behind which Emily had retired in dismay, realising what she had done.

“Get up and come out of that, Em’ly Starr!” said Aunt Ruth.

“Em’ly Starr” got up and came out. She was not specially frightened–she was too angry to be that. Her eyes had gone black and her cheeks crimson.

“What a little beauty–what a regular little beauty!” said Cousin Jimmy. But nobody heard him. Aunt Ruth had the floor.

“You shameless little eavesdropper!” she said. “There’s the Starr blood coming out–a Murray would never have done such a thing. You ought to be whipped!”

“Father wasn’t a failure!” cried Emily, choking with anger. “You had no right to call him a failure. Nobody who was loved as much as he was could be a failure. I don’t believe anybody ever loved you. So it’s you that’s a failure. And I’m not going to die of consumption.”

“Do you realize what a shameful thing you’ve been guilty of?” demanded Aunt Ruth, cold with anger.

“I wanted to hear what was going to become of me,” cried Emily. “I didn’t know it was such a dreadful thing to do–I didn’t know you were going to say such horrid things about me.”

“Listeners never hear any good of themselves,” said Aunt Elizabeth impressively. “Your mother would never have done that, Emily.”

The bravado all went out of poor Emily. She felt guilty and miserable–oh, so miserable. She hadn’t known–but it seemed she had committed a terrible sin.

“Go upstairs,” said Aunt Ruth.

Emily went, without a protest. But before going she looked around the room.

“While I was under the table,” she said, “I made a face at Uncle Wallace and stuck my tongue out at Aunt Eva.”

She said it sorrowfully, desiring to make a clean breast of her transgressions; but so easily do we misunderstand each other that the Murrays actually thought that she was indulging in a piece of gratuitous impertinence. When the door had closed behind her they all–except Aunt Laura and Cousin Jimmy–shook their heads and groaned.

Emily went upstairs in a state of bitter humiliation. She felt that she had done something that gave the Murrays the right to despise her, and they thought it was the Starr coming out in her–and she had not even found out what her fate was to be.

She looked dismally at little Emily-in-the-glass.

“I didn’t know–I didn’t know,” she whispered. “But I’ll know after this,” she added with sudden vim, “and I’ll never, never do it again.”

For a moment she thought she would throw herself on her bed and cry. She couldn’t bear all the pain and shame that were burning in her heart. Then her eyes fell on the old yellow account book on her little table. A minute later Emily was curled up on her bed, Turk-fashion, writing eagerly in the old book with her little stubby lead pencil. As her fingers flew over the faded lines her cheeks flushed and her eyes shone. She forgot the Murrays although she was writing about them–she forgot her humiliation–although she was describing what had happened; for an hour she wrote steadily by the wretched light of her smoky little lamp, never pausing, save now and then, to gaze out of the window into the dim beauty of the misty night, while she hunted through her consciousness for a certain word she wanted; when she found it she gave a happy sigh and fell to again.

When she heard the Murrays coming upstairs she put her book away. She had finished; she had written a description of the whole occurrence and of that conclave ring of Murrays, and she had wound up by a pathetic description of her own deathbed, with the Murrays standing around imploring her forgiveness. At first she depicted Aunt Ruth as doing it on her knees in an agony of remorseful sobs. Then she suspended her pencil–“Aunt Ruth couldn’t ever feel as bad as that over anything,” she thought–and drew her pencil through the line.

In the writing, pain and humiliation had passed away. She only felt tired and rather happy. It had been fun, finding words to fit Uncle Wallace; and what exquisite satisfaction it had been to describe Aunt Ruth as “a dumpy little woman.”

“I wonder what my uncles and aunts would say if they knew what I really think of them,” she murmured as she got into bed.

Table of Contents

Emilka ze Srebrnego Nowiu

ROZDZIAŁ 1. DOMEK W WĄWOZIE

ROZDZIAŁ 2. NOC CZUWANIA

ROZDZIAŁ 3. NOWA RODZINA

ROZDZIAŁ 4. RADA FAMILIJNA

Emily of New Moon

CHAPTER I. THE HOUSE IN THE HOLLOW

CHAPTER II. A WATCH IN THE NIGHT

CHAPTER III. A HOP OUT OF KIN

CHAPTER IV. A FAMILY CONCLAVE