REDAKCJA: Irena Kloskowska

SKŁAD: Krzysztof Remiszewski

PROJEKT OKŁADKI: Krzysztof Remiszewski

TŁUMACZENIE: Kamila Knockenhauer

Wydanie I

Białystok 2021

ISBN 978-83-8171-749-6

Tytuł oryginału: Bliss Brain. The Neuroscience of Remodeling Your Brain for Resilience, Creativity, and Joy

BLISS BRAIN

Copyright © 2020 by Dawson Church

Originally published in 2020 by Hay House Inc. USA

© Copyright for the Polish edition by Studio Astropsychologii, Białystok 2020

All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy żadna część tej książki nie może być powielana w jakimkolwiek procesie mechanicznym, fotograficznym lub elektronicznym ani w formie nagrania fonograficznego. Nie może też być przechowywana w systemie wyszukiwania, przesyłana lub w inny sposób kopiowana do użytku publicznego lub prywatnego – w inny sposób niż „dozwolony użytek” obejmujący krótkie cytaty zawarte w artykułach i recenzjach.

Książka ta zawiera informacje dotyczące zdrowia. Wydawca dołożył wszelkich starań, aby były one pełne, rzetelne i zgodne z aktualnym stanem wiedzy w momencie publikacji. Tym niemniej nie powinny one zastępować porady lekarza lub dietetyka, ani też być traktowane jako konsultacja medyczna lub inna. Jeśli podejrzewasz u siebie problemy zdrowotne lub wiesz o nich, powinieneś koniecznie skonsultować się z lekarzem, zanim samodzielnie rozpoczniesz jakikolwiek program poprawy zdrowia. Wydawca ani Autor nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek negatywne skutki dla zdrowia, mogące wystąpić w wyniku stosowania zaprezentowanych w książce metod.

Bądź na bieżąco i śledź nasze wydawnictwo na Facebooku.

www.facebook.com/Wydawnictwo.Studio.Astropsychologii

15-762 Białystok

ul. Antoniuk Fabr. 55/24

85 662 92 67 – redakcja

85 654 78 06 – sekretariat

85 653 13 03 – dział handlowy – hurt

85 654 78 35 – www.talizman.pl – detal

strona wydawnictwa: www.studioastro.pl

Więcej informacji znajdziesz na portalu www.psychotronika.pl

Bezpłatny fragment

Przedmowa

Rozdział 1. Pożar

Rozdział 2. Płynność

Rozdział 3. Zwykła ekstaza

Rozdział 4. Jeden procent

Rozdział 5. Molekuła błogości

Rozdział 6. Zmienianie osprzętu mózgu za pomocą oprogramowania umysłu

Rozdział 7. Elastyczny mózg

Rozdział 8. Rozkwitanie we współczuciu

Posłowie. Nawyk szczęścia

Podziękowania

O Autorze

Źródła ilustracji

Referencje

Przypisy

Polecamy

Pochwały dla książki

Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu

Ta książka jest dziełem mistrzowskim adepta medytacji, który jest również naukowcem. Dawson urzeka czytelnika niezapomnianymi historiami i wiodącymi faktami z dziedziny neurobiologii, które otwierają umysł, rozgrzewają serce i podbudowują duszę. Jego wymowne opisy medytacyjnej ekstazy i oparte na faktach objaśnienia przedstawiają pełny obraz dla zrozumienia ewolucji świadomości. Ta książka tryska jasnością i troskliwością. W najbardziej przekonujący sposób zaprasza czytelników na wyżyny ludzkiej świadomości.

– Judith Pennington,
prezes Institute for the Awakened Mind

Ta książka tak bardzo prześciga dziesiątki książek o medytacji, jakie czytałem w ostatnich latach, że chcę o tym krzyczeć z dachów domów! Uczyni ona wspaniałą różnicę w życiu ludzi! Otworzyłem ją ze sceptycyzmem, do jakiego zaprasza ambitny tytuł i przeczytałem ją zaskoczony, jak wiele fascynujących spostrzeżeń przyszło mi do głowy na temat „szczęśliwego mózgu”. Czytelnicy, którzy wyczuwają potencjalne korzyści z medytacji, ale czują, że nie mają trwałego pomostu w jej praktyce, szybko pozbędą się wymówek. Dawson Church genialnie zsyntetyzował obszerną literaturę na temat neuronalnych, behawioralnych i subiektywnych korzyści z medytacji. Następnie systematycznie stosuje zasady wynikające z tej analizy i z owoców swojej 50-letniej podróży jako praktyka, który czasami zmagał się z formułowaniem rozbrajająco prostego programu. Ale w przeciwieństwie do większości programów samopomocowych, ten został przebadany naukowo i niezawodnie wprowadza uczestników w stany świadomości i neurochemii, które wcześniej wymagały lat długiej, rzetelnej praktyki. Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu są silnym i pilnie potrzebnym antidotum dla kultury tkwiącej w chaosie.

– dr David Feinstein,
współtwórca The Energies of Love

Nauka i miłość cudownie łączą się w tej niesamowitej książce. To więcej niż czysty i inspirujący opis tego, jak radykalnie zmienia się nasz mózg w odpowiedzi na duchowe doświadczenia; pokazuje nam, jak opanować ewolucyjne dziwactwa, które spychają nas z drogi w poszukiwaniu oświecenia. Napisana przez jednego z najbardziej genialnych współczesnych naukowców i najwybitniejszych autorów książka Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu jest darem dla nas wszystkich.

– Dianne Morrison,
prezes Effective Action Consulting

Ta genialna książka to drogowskaz do zamienienia tragedii w błogość. Podczas mojej wieloletniej znajomości z Dawsonem Churchem zawsze odbierałam go jako latarnię morską pozytywności i radości. Jest żywym przykładem wartości, których naucza. Jego badania nad sposobem, w jaki medytacja aktywuje ośrodki szczęścia w mózgu stawia szczęśliwy mózg w zasięgu wszystkich ludzi. Dawson pokazuje, jak możesz rozwijać elastyczność nawet w obliczu wielkiej straty osobistej, wykorzystując przeciwności losu do przemodelowania mózgu w kierunku błogości. Ta książka wstrząśnie twoim światem i pokaże ci, że szczęście jest naprawdę osiągalne bez względu na to, jak dalekie się dziś wydaje.

– Lisa Garr,
gospodarz The Aware Show

Nauka od dziesięcioleci wiedziała, że mózg zmienia się pod wpływem świadomości. Do tej pory nigdy wcześniej nie mieliśmy prawdziwie praktycznego przewodnika pokazującego, jak wykorzystać tę wiedzę w praktyce. Ta kompleksowa i przystępna książka integruje badania z kilkunastu dziedzin nauki oraz przekłada je na nasze codzienne życie. Pokazuje nam wyraźnie, jak stosować plastyczność neuronową, jednocześnie dając nam opartą na dowodach ścieżkę do stworzenia szczęśliwego, spokojnego i zaradnego mózgu. To jest lektura obowiązkowa.

– Marilyn Schlitz, doktorantka, dziekan Psychologii Transpersonalnej, Uniwersytet w Sofii

Wspaniała! Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu to arcydzieło nauki, inspiracji i możliwości; otwarcie drzwi każdemu z nas na to, co jest możliwe w życiu i odkrywanie prawdziwego znaczenia ludzkiego potencjału. Będę czytał tę książkę wciąż od nowa i dzielił się nią z tymi, których kocham!

– Nick Ortner,
autor bestsellerów

Gdy Sekret spotyka się z naukowcem w pracy Dawsona, granice tego co możliwe rozciągają się daleko poza wasze oczekiwania i istniejący obraz rzeczywistości.

– Jack Canfield,
autor bestsellerów, nauczyciel w The Secret

Tempo zmian i presja na wyniki często prowadzi profesjonalistów aż do krawędzi wypalenia. Badania przedstawione w Ekomedytacjach dla szczęśliwego mózgu pokazują, że medytacja zapewnia wyspę wewnętrznego spokoju w stresującym świecie. Prowadzi ona do masywnego wzrostu produktywności, kreatywności, szczęścia i umiejętności rozwiązywania problemów. Techniki, które oferuje nam Dawson, dają możliwość zajęcia się problemami i wyzwaniami stojącymi przed organizacjami i społeczeństwem. Oto sekrety, które sprawiają, że firmy i zespoły rozwijają się zarówno osobiście jak i zawodowo.

– dr Ivan Misner,
założyciel BNI i autor bestsellerów „New York Timesa”

Zgromadzone dowody sugerują, że trening medytacyjny przynosi poprawę regulacji emocjonalnej i trwałe zmiany w funkcjonowaniu mózgu nawet poza sesjami medytacyjnymi, zarówno w populacjach klinicznych, jak i nieklinicznych. W tej obszernej, acz rzeczowej książce Dawson Church zwięźle analizuje wszystkie zgromadzone dotychczas dowody neurologiczne i pokazuje, jak każdy z nas może osiągnąć stan błogości poprzez medytację. Pięknie wplata w te rozważania własną historię o stracie i bólu serca, o odzyskaniu sił oraz elastyczności. To jest lektura obowiązkowa dla wszystkich ludzi z różnych środowisk.

– profesor dr Peta Stapleton,
autorka EFT dla zdrowia

Cztery miliardy lat ewolucji uwarunkowały nas do tego, aby bezpieczeństwo i przetrwanie stały się domyślnym systemem operacyjnym naszego mózgu. Ale teraz jesteśmy w samym środku zmiany epoki, w której oświecenie pojawia się jako nowy system operacyjny. Jesteśmy we wczesnej fazie tej transformacji, a Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu to katalizator, którego potrzebujemy, by przyspieszyć ten proces. W tej książce znajdziesz dokładne instrukcje, których nauka dostarcza dla sformatowania twojego mózgu na całe życie w szczęściu. Kup tę książkę. Będziesz bardzo zadowolony.

– Martin Rutte,
założyciel Project Heaven on Earth

Książkę tę dedykuję mojemu wujowi,
Alanowi Butlerowi (1930–2011).

Jego spokój i radość – niezachwiane
nawet w najtrudniejszych okolicznościach – pokazały mi drogę.

Przedmowa

Naukowcy zwykli uważać, że mózg z jakim się rodzimy, to ten sam mózg, z którym umieramy. Mimo że naukowcy zajmujący się mózgiem wiedzieli, że mięśnie rozwijają się dzięki ćwiczeniom, twierdzili oni, że mózg pozostanie taki sam od momentu, kiedy ciało osiągnie pełną dojrzałość.

Nic bardziej mylnego. Nasz mózg rośnie i zmienia się do końca naszych dni. Za każdym razem, gdy uczymy się czegoś nowego, czytamy coś nowego, próbujemy czegoś nowego… w naszej głowie w każdej sekundzie zachodzi zmiana.

Mózg kieruje się prawem neuroplastyczności. Neuroplastyczność oznacza, że to, co robisz używając swojego mózgu, może tak naprawdę spowodować zmiany w jego strukturze. Nieważne czy jesteś tego świadom, czy nie, tworzysz ścieżki neuronalne w mózgu w wyniku tego, co myślisz, robisz czy czujesz.

W swojej książce Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu Dawson Church zagłębia się w najnowsze badania nad tym, jak to, co robimy zmienia nasz mózg. Mówi nam też dokładnie co zrobić, by nastawić mózg na pozytywne tory. Dzięki temu zmiany strukturalne, jakie powstają w wyniku naszych emocji, myśli, nawyków i zachowań zapewniają długie i szczęśliwe życie, chroniąc nas przed przedwczesnym upadkiem.

Dawson skupia się na technikach, które eliminują chroniczny stres i uwalniają emocje utrzymujące nas w stanie reaktywnym – w odpowiedzi na przeszłość – zamiast w teraźniejszości. Pokazuje, jak wywołać specyficzne fale mózgowe, te, które wiążą się z odprężeniem i wytrzymałością. Dzięki tym metodom szybko, bo już w ciągu kilku minut, można osiągnąć głęboki stan medytacji. Autor pokazuje niesamowity wpływ tego stanu na ciało, od powstawania komórek macierzystych, poprzez aktywację mitochondriów, aż po wydłużanie przeciwstarzeniowych telomerów.

Dogłębne badanie Dawsona wykorzystuje kluczowe markery biologiczne mierzące zarówno stres, jak i odprężenie. Autor nakreśla stany mózgu za pomocą EEG (elektroencefalogramu) jak i MMR (rezonansu magnetycznego) oraz używa wskaźników, takich jak kortyzol i immunoglobuliny, które mierzą stres w ciele. Kiedy Dawson rekomenduje jakąś metodę, nie bazuje na zgadywaniu czy tradycji; opiera się na solidnej nauce.

Niemniej jednak naukę tę ilustruje prawdziwymi historiami. Książka Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu pełna jest opowieści o prawdziwych ludziach, których życie wywróciło się do góry nogami dzięki tym technikom. Weterani wojenni. Ofiary kazirodztwa. Pacjenci onkologiczni. Ofiary wypadków. Ludzie cierpiący z powodu nerwicy, depresji i innych zaburzeń mentalnych, które ograniczają potencjał. Nawet nawrócony diler narkotyków!

Osobiście i zawodowo zawsze dążę do wysokich osiągnięć. Dużo pracowałem z EEG, więc znam jego niezawodność i potencjał jako narzędzia. Przy odpowiednim sprzężeniu zwrotnym możemy wytrenować swój mózg, by osiągnąć takie jego stany, które wzmacniają osobiste osiągnięcia, inspirują kreatywność, nastawiają reakcje autonomiczne i wspomagają zdrowie fizyczne i psychiczne.

W mojej firmie 40 Years of Zen stosowaliśmy nawet trening neurofeedback EEGu ludzi, którzy ucierpieli z powodu ciężkich traum. Weterani wojenni, ofiary wypadków drogowych i osoby, które przeżyły molestowanie w dzieciństwie mogą znaleźć w tych metodach ulgę. Można ich wyszkolić w usuwaniu fal mózgowych związanych z traumą tak, aby już nigdy nie kierowała ona ich życiem. Stosując odczyty EEG pokazujemy im, w jakim stanie jest ich mózg kiedy wyzwalana jest trauma i to, jak ją wyłączyć.

Jednym z powodów, dla których założyłem 40 Years of Zen było zwiększenie fal alfa w moim mózgu. Nie sądzę abym mógł dokonać tak wielu kreatywnych rzeczy gdybym nie miał potrzebnych do tego fal mózgowych. I jestem absolutnie przekonany, że można je wyćwiczyć. Techniki Dawsona w tym zakresie są dla mnie intrygujące, a fakt, że mogą mnie bardzo szybko doprowadzić tam, gdzie chcę być, jest wielkim darem.

W książce Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu Dawson wyjaśnia zakres stanów fal mózgowych, jak każda z nich zmienia ciało i jak włączyć te, które wzmacniają funkcjonowanie mózgu i ogólny stan zdrowia. Optymalnym stanem mózgu jest stan „płynności”. Badania EEG pokazały jego istnienie u mistrzów duchowych, pianistów koncertowych, elitarnych sportowców, najbardziej kreatywnych ludzi oraz u ludzi o niezwykłych osiągnięciach.

Dawson nazywa to stanem „szczęśliwego mózgu” z powodu fali przyjemnych substancji mózgowych, która towarzyszy płynności. Opisuje siedem podstawowych hormonów i neuroprzekaźników powstających w czasie medytacyjnej płynności. Mówi także o tym, jak możesz uruchomić ich uwalnianie się dzięki zastosowaniu specyficznych postaw mentalnych i fizycznych.

Medytuję od dawna i znam trudności, jakie sprawia próba wejścia w stan mentalnego spokoju. Dawson wyjaśnia, dlaczego to jest takie trudne i dlaczego nie możemy wyłączyć mózgu podczas medytacji. Nauka o mózgu mówi, że aktywność tego narządu nie wykazuje fluktuacji większej niż 5% w górę i w dół, w dzień i w nocy, bez względu na to, co robimy albo czego nie robimy.

Kiedy się odprężasz, mózg się nie odpręża. Jego aktywność pozostaje na tym samym, wysokim poziomie. Kiedy nie wykonujesz jakiegoś konkretnego zadania, mózg widzi te nieużywane możliwości i chwyta się ich.

Te obszary mózgu nazywane są DMN (Default Mode Network)[1]. Niestety to, czego domyślnie chwyta się twój mózg, to nie jest szczęście. Mózg ruminuje na temat katastrof z przeszłości i możliwych zagrożeń czających się w przyszłości. Dlatego ludzie mają takie problemy, kiedy próbują medytować.

Książka Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu uczy nas Ekomedytacji, popartej naukowo metody Dawsona, dzięki której szybko wchodzi się w podwyższone stany świadomości. Badania pokazują, że techniki te wyciszają DMN, a następnie uruchamiają kaskadę substancji chemicznych wywołujących przyjemność. Nie znam żadnej innej metody, która osiągałaby to w tak krótkim czasie – zaledwie 4 minuty.

Dawson przywołuje raporty pokazujące, że kiedy ludzie kończą sesję Ekomedytacji, utrzymuje się u nich stan płynności nawet po otwarciu oczu. Oznacza to, że możesz trwać w tym stanie podwyższonych emocji i korzystać z jego dobrodziejstw przez cały dzień – w pracy, w byciu rodzicem, przyjacielem, podczas treningu, tworzenia – we wszystkich sferach życia.

Narzędzia przedstawione w tej książce mogą znacząco poprawić twoje zdrowie i dać długowieczność. Poświęciłem mnóstwo czasu, energii i pieniędzy zgłębiając ten temat, co w ostatnim czasie poskutkowało napisaniem książki Super Human. Jest wiele rzeczy, które możesz zrobić, by osiągnąć długowieczność, ale redukcja stresu, regularna medytacja i trenowanie mózgu są kluczowe. Są sednem błogości umysłu.

Kiedy przeprowadziliśmy rozmowy z ludźmi o największych osiągnięciach, których nazywam Rewolucjonistami, byłem zdziwiony, jak wielu z nich medytuje. Większość z nich to nie nauczyciele medytacji; są po prostu zainteresowani optymalizowaniem swojego życia. Jest to najbardziej powszechna opisywana przez nich praktyka. W „Ekomedytacjach dla szczęśliwego mózgu” Dawson pokazuje, jak możesz sprawić, by ich wydajność stała się także twoim udziałem.

Trajektoria książki Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu jest frapująca. Dawson dzieli się w niej kilkoma osobistymi tragediami, jakich doświadczył, używając swojej historii jako przykładu odporności wynikającej z wieloletniej praktyki medytacyjnej. Dzieli się tym, jak osobiście trudno mu było medytować, pomimo że już jako nastolatek dołączył do społeczności duchowej. W prostym, jasnym języku opisującym historie i analogie wyjaśnia czytelnikom zarówno Default Mode Network, jaki i Obwód Oświecenia mózgu. Pokazuje, jak nauka nakreśla drogę do szybkiego osiągnięcia głębokich stanów płynności.

Dawson pokazuje nam, jak oprogramowanie umysłu kształtuje urządzenie, jakim jest mózg w ciągu 8 tygodni od podjęcia skutecznej praktyki medytacyjnej. Jak powstają cudowne molekuły błogości zalewające mózg kiedy wchodzisz w stan płynności. Dawson opisuje każdy region mózgu zmieniający się pod wpływem medytacji i podsumowuje wizją rozkwitającego człowieka, co zainspiruje cię i podniesie na duchu.

Uczyń „nawyk szczęścia” Dawsona swoim własnym nawykiem, użyj narzędzi z tej książki, a twoje życie zmieni się. Ekomedytacje dla szczęśliwego mózgu wskazują drogę, która uwalnia naturalny potencjał mózgu do osiągania błogości.

– Dave Asprey, autor książki Super Human:
The Bulletproof Plan to Age Backward
and Maybe Even Live Forever

Rozdział 1

Pożar

„Coś jest naprawdę nie tak!”

Moja żona, Christine, potrząsa moim ramieniem wybudzając mnie z głębokiego snu.

Wyglądam półprzytomnym wzrokiem za okno naszej sypialni na wskazywane przez Christine nocne niebo.

Na horyzoncie widnieje pomarańczowa poświata wyraźnie uwypuklająca wzgórze naprzeciw naszego domu. Na zegarze jest godzina 00.45.

Wytaczam się z łóżka, odsuwam szklane drzwi na taras i wychodzę na zewnątrz. Potężny płomień unosi się nad przeciwległym wzgórzem i zaczyna schodzić aleją w naszym kierunku.

Krzyczę do Christine „Uciekamy stąd natychmiast!”

Łapię koszulkę, spodnie i puchową kurtkę.

Zasilanie prądem zamiera, wszystkie światła gasną.

Buty czy skarpetki? Nie ma czasu na jedno i na drugie… Buty.

Biegnę do kuchni i nieporadnie szukam w ciemności kluczyków od samochodu. „Bierzemy Hondę!” wołam do Christine. Robię szybki zwrot, biegnę przez salon, by wziąć laptopa. Wraz z Christine wybiegamy z domu.

Zamknąć drzwi? Na klucz? Nie ma czasu. Liczy się każda sekunda.

Samochody stoją blisko naszego biura na tyłach posesji. Chmury białych rozżarzonych zgliszczy tańczą na podjeździe, jak płatki podczas surrealistycznej zamieci śnieżnej.

„Czy ja przesadzam?” zastanawiam się.

Ogromny kłąb płomieni wybucha nagle za biurem. Wygląda jak płomień świecy, wysoki na dziewięć metrów.

Nie, nie przesadzam.

UCIECZKA

Wskakujemy do Hondy i odpalam potężny 271-konny silnik do maksymalnych obrotów odjeżdżając spod domu szybciej niż kiedykolwiek wcześniej.

Chwytam kierownicę, aż kostki u rąk stają się białe. Światła mijania są włączone, ale z powodu gęstego białego dymu nie widzę asfaltu. Boję się, że stracę panowanie nad samochodem na swoim własnym podjeździe z powodu szalonej prędkości, z jaką jadę.

Kiedy dojeżdżamy do drogi naciskam hamulce. Widzę inne samochody uciekające na zachód od Mark West Springs Road, przystani, przy której mieszkaliśmy od ponad dekady. Czekać na swoją kolej? Być uprzejmym? To ja.

Nie ma czasu na uprzejmości. Nie ma czasu na bycie zwykłym sobą. Wpycham się w kolejkę, wciskając naszą czerwoną hondę między dwa inne pojazdy.

Christine czuje na głowie gorąco i jest zdezorientowana. Wygląda na zewnątrz przez szyberdach.

Wszystkie gałęzie drzew nad jej głową płoną.

Pięć kilometrów w dół drogi wiem, że jesteśmy bezpieczni. Co teraz? Moja była żona mieszka zaledwie kilka kilometrów dalej, ale ogień zmierza w jej kierunku. Wraz z Christine postanawiamy jechać do jej domu i upewnić się, że jej rodzina jest świadoma zagrożenia.

Naciskam przycisk dzwonka, ale nikt nie odpowiada. Przeciskam się przez tylną furtkę i widzę, że boczne drzwi są otwarte. Przemierzam dom, ale jest pusty i ciemny. Często podróżuje, widocznie jest poza domem.

Wypadam ponownie na zewnątrz, zastanawiam się, czy nie obudzić sąsiadów. Jesteśmy siedem i pół kilometra od pożaru i być może nigdy do nich nie dotrze. A ja jestem uprzejmą osobą…

Nie dzisiejszej nocy. Naciskam klakson.

Pojawia się zaspany sąsiad. Jego zapuchnięte oczy błyszczą w blasku ulicznych lamp. Siwe włosy, grube jak dno butelek okulary, piżama w szaro-czarne paski. Mówię mu, że właśnie uciekliśmy przed pożarem. Szybko budzi innych sąsiadów, którzy nie zareagowali na mój klakson. W ciągu kilku minut ludzie zbierają co cenniejsze przedmioty, dokumenty, zwierzęta domowe i pakują się do samochodów.

Kiedy stoimy z Christine przy naszej Hondzie i spoglądamy w kierunku, z którego przyjechaliśmy, płomienie spowijają wzgórze oddalone o 2,5 kilometra. Teraz przesuwają się powoli. To jedyne oświetlenie w całej okolicy pozbawionej prądu.

Patrzymy, jak płomienie obrysowują posiadłość na wzgórzu wartą 3 miliony dolarów. Jak wypalają roślinność wokół domu, a następnie idą dalej pozostawiając za sobą czarny okrąg wokół nietkniętego domu. Ogniste żółte koło wokół czarnego okręgu z budynkiem w środku.

Nagle lewy okap dachu łapie ogień. Za chwilę to samo dzieje się z prawej strony. Dom wybucha ogromną bańką ognia.

Brzmi to tak, jak gdybyśmy znajdowali się w samym centrum pola bitwy. Zbiorniki paliwa w samochodach eksplodują, kiedy dotyka ich ogień. Domowe zbiorniki z gazem spalają się głośnym wybuchem. Wzgórza potęgują i echem odbijają hałas.

Płomienie wciąż powoli biegną na zachód w naszym kierunku. Decydujemy się pojechać do domu naszych przyjaciół, Billa i Jane, którzy mieszkają w Forestville, 20 minut drogi dalej na zachód. Wskakujemy z powrotem do Hondy, jej czerwony lakier usiany jest białymi pęknięciami w miejscach, na które spadały rozżarzone odłamki.

Teraz ulice są zakorkowane. Cała okolica ucieka. Potrzebujemy pół godziny, aby dotrzeć do autostrady 101, co zazwyczaj zajmuje nam zaledwie 3 minuty. Tam policjant zatrzymuje nas i mówi, że możemy jechać tylko na północ, mimo że powinniśmy najpierw jechać na południe w pierwszym etapie naszej krótkiej podróży do Forestville. Wiemy, że pożar nadciąga z północnego wschodu i policjant kieruje ludzi w złą stronę, ale nie mamy siły się kłócić. Wydaje się bardziej wystraszony niż my.

Jesteśmy tubylcami, więc wiemy, jak omijać mylące blokady na głównych drogach i jechać bocznymi trasami. Dojeżdżamy do domu Billa i Jane. Niezręcznie jest nam ich budzić, bo jest trzecia nad ranem. Siedzimy przez chwilę w naszej czerwonej Hondzie i zastanawiamy się, co robić. W końcu dzwonię do ich drzwi, ale nikt nie otwiera. Wreszcie nasi zaspani przyjaciele pojawiają się w drzwiach. Mówimy im co się stało, co natychmiast i ostatecznie budzi ich ze snu.

Po krótkim sprawozdaniu idziemy na górę, by położyć się spać w ich pokoju gościnnym. Nie możemy jednak zasnąć i znów schodzimy na dół. Jane włączyła telewizor, ale jedyne wiadomości nadawane są z San Francisco, daleko od objętego pożarem miejsca. Bill idzie do garażu i siedzi w swoim samochodzie słuchając lokalnego radia. Dzwonimy do córki Christine, Julii, która mieszka blisko Petalumy i próbuje zebrać fragmenty informacji w Internecie.

Co frustrujące, nie ma żadnych konkretnych informacji odnośnie tego, jakie rozmiary ma pożar, w jakim kierunku zmierza i co mieszkańcy hrabstwa Sonoma mają dalej robić. Przez długi czas rozmawiamy z Billem i Jane łącząc swoją niewiedzę.

DWIEŚCIE DOLARÓW

Potrzebujemy jakiejś dającej podstawę do działania informacji o tym, w jakim kierunku zmierza pożar, aby go uniknąć. Wiadomości podają tylko szczątkowe raporty od pojedynczych korespondentów opisujących różne koszmarne sceny w jakimś konkretnym miejscu. Wiemy, że pożar kieruje się na zachód, do Forestville, do nas. Jest czwarta rano.

Dzwoni telefon. To automatyczne wezwanie do ewakuacji dla Forestville. Bill zaczyna dzwonić szukając miejsca, w które moglibyśmy się udać. Wszystkie hotele są już pełne.

W końcu znajduje dwa pokoje przy Fort Ross Lodge, hotelu aż nad oceanem. Jest to tak daleko od pożaru, jak tylko możemy pojechać bez potrzeby przepływania przez Pacyfik. Później tego ranka przygotowujemy się do jazdy na wybrzeże.

Bill daje mi torbę Trader Joe’s wypełnioną ubraniami. Cieniowana koszulka i bluzy z kapturem. Nie mój styl – ale nie jestem już pełnoprawnym członkiem strażników mody.

Jane otwiera swoją szafę i mówi, aby Christine wzięła z niej, co chce. Pożyczamy od nich walizki, aby mieć w co włożyć swój niewielki dobytek.

Wychodzimy na zewnątrz. Maleńkie płatki popiołu spadają wokół nas, jak delikatny śnieg. Te płatki popiołu to wszystko co zostało ze szkół, domów, sklepów, drzew, ogrodów i marzeń.

Bill i Jane wsiadają do samochodu, my wsiadamy do swojego i ruszamy w drogę.

Lokalny sklep jest nadal otwarty, więc Christine i ja zatrzymujemy się, a Bill i Jane jadą dalej. Kasjer mówi, że ponieważ Forestville jest ewakuowane, sklep zaraz zostanie zamknięty. Nie biorą kart kredytowych tylko gotówkę.

Próbujemy zmusić nasze wirujące umysły do racjonalnego myślenia. Ile mamy pieniędzy? Liczymy. W sumie mamy 200 dolarów. Czy te 200 dolarów wystarczy na miesiąc? Jak będziemy przechowywać jedzenie wymagające chłodzenia? Czego nie będzie na wybrzeżu? Co teraz kupić?

Niektóre rzeczy są oczywiste. Szczotki i pasta do zębów. Grzebienie. Mydło.

Okazuje się jednak, że uciekając ludzie szturmowali sklep i półki są puste. Co było w tych pustych miejscach? Co przeoczyliśmy? Panikujemy. Zastanawiamy się „czy mogą to być resztki jedzenia, jakie mamy do dyspozycji na wiele dni?” Słuchamy radia w samochodzie, ale nadal brak solidnych informacji o tym, co się dzieje.

Kupuję trzy kilogramy gotowanej kiełbasy drobiowej, pudełko odżywczych batoników i trochę owoców. Christine nie ma okularów. Nie pamięta, jaką ma siłę szkieł do czytania. Kupuje trzy pary, każdą o innej sile. A co, jeśli są niedobre? Do kolekcji dodaje jeszcze trzy pary. Z tą dziwaczną kolekcją kiełbasy i okularów do czytania jedziemy nad morze.

W radiu podają informację, że trzy osoby zginęły w pożarze. Moje serce ściska się: mam przeczucie, że ta liczba jest mocno zaniżona. Byliśmy wśród osób, które uciekły z Mark West Springs jako ostatnie. Nie było syren, a system ostrzegania w hrabstwie nie uruchomił się.

ŚMIERTELNE ŻNIWO

Później dowiedzieliśmy się, że główny urzędnik w hrabstwie zdecydował, że jeśli podniesiony zostanie alarm i każdy otrzyma ostrzeżenie na telefon komórkowy, to powstanie panika i drogi zostaną zakorkowane. Z powodu tej fatalnej decyzji ludzie tacy jak my w panice próbowali uruchamiać swoje samochody. Ich los był przesądzony w ciągu kilku sekund.

Ostateczna liczba ofiar wyniosła 22. W promieniu kilometra od naszego domu zginęło osiem osób. Niektórzy zmarli w łóżkach, inni w garażach, kiedy gorączkowo próbowali uruchomić swoje samochody. Ich los był przesądzony w ciągu kilku sekund.

Resztę dnia spędziliśmy z naszymi przyjaciółmi wciąż szukając wiadomości, których było niewiele. Służby ratownicze i systemy powiadamiania zdawały się tkwić w totalnym chaosie. Napisałem wiadomość do Heather, naszej genialnej współpracownicy, która prowadzi naszą organizację i mieszka blisko Mark West. Powiedziała, że miała kontakt ze wszystkimi członkami naszego zespołu i że wszyscy są bezpieczni, mimo że byli ewakuowani.

Heather pomogła mi ułożyć wpis na mojego bloga w Huffington Post, by poinformować całą społeczność uzdrowicieli na świecie, że przeżyliśmy. Przez kolejnych kilka tygodni regularnie umieszczałem tam wpisy.

Po południu niebo zrobiło się ciemne na długo przed zachodem słońca. Popiół z pożaru pokrył cały obszar, jak szara mgła. Słońce żarzyło się czerwienią tworząc tropikalny zachód. Przed nocą, chowając się za horyzontem, przybrało karmazynowy odcień, a pierwsze gwiazdy zamigotały w mroku. Tej nocy siedzieliśmy w pokoju hotelowym Billa i Jane i jedliśmy prowizoryczny posiłek popijając wino i oglądając wiadomości. Od czasu do czasu Christine łkała. Położyliśmy się na łóżku i mocno ją objąłem.

W hotelu spotkaliśmy kilku innych uciekinierów, część z nich to czworonogi. Hotel rozluźnił swoją politykę „nie akceptujemy zwierząt domowych”. Pewna kobieta wyprowadzała na spacer dwa opierające się, przywiązane do smyczy koty. Nie podobało im się to.

Następnego ranka zjedliśmy późne śniadanie z grupą ludzi z ośrodka. Dowiedzieliśmy się, że w nocy pożar przeszedł przez autostradę 101 i zniszczył zachodnią dzielnicę Coffey Park zanim stłumili go strażacy. Wydawało nam się nieprawdopodobne, że nasz dom mógł pozostać nietknięty.

Pozostawiając koty

17 października 2017, 15.58 czasu wschodniego, Huffington Post, Santa Rosa, Blog o pożarze, wpis nr 4

W rozpaczliwym wyścigu z czasem, by wsiąść do naszej Hondy i uciec przed nadciągającym pożarem, przebiegaliśmy koło garażu. Tam każdą noc spędzały nasze dwa białe koty syjamskie, Pierre i Apple. Są bliźniakami i mamy je odkąd były małymi, puszystymi kociętami.

Kiedy tak biegałem, mój umysł pracował jak szalony: Czy mamy czas, żeby zabrać koty?

9-metrowa kula ognia wybuchła za budynkiem naszego biura. Nie było czasu na nic innego, tylko wskoczyć do samochodu i uciekać.

Po przejechaniu trzech kilometrów zwolniliśmy. Nie powiedzieliśmy nic, ale myśleliśmy o tym samym. O kotach.

Christine powiedziała: „Może ogień obejdzie dom dokoła. Czasami tak się dzieje. Być może uda im się wyjść z garażu. Dzikie zwierzęta są sprytne w pożarze”.

„Tak może być”, uspokoiłem ją wiedząc, przeczuwając, że nic nie ocaleje z morza ognia, z jakiego właśnie wyjechaliśmy.

Kiedy następnego dnia zobaczyliśmy zgliszcza, jakie zostały po naszym domu, wiedzieliśmy, że koty nie mogły przeżyć. Raport w Wall Street Journal mówił, że pożar przesuwał się na szerokość boiska do piłki nożnej co 3 sekundy, więc ogień musiał je szybko pochłonąć. Zbiorniki paliwa w samochodach stojących w garażu eksplodowały wokół nich; jedno z moich klasycznych aut zostało wyrzucone przez eksplozję na odległość sześciu metrów. Najbardziej uspokajającą była myśl, że koty umarły szybko.

Ilustracja 1.1. Przytulające się do siebie Apple i Pierre

W ciągu kilku dni po pożarze uroniliśmy kilkaset razy więcej łez z żalu za kotami niż z powodu straty naszych rzeczy i domu.

Odgrywałem tę scenę w swojej głowie wiele razy. Bieg do samochodu. Bieg koło garażu. Zastanawianie się, czy mogłem je uratować.

Za każdym razem, kiedy odtwarzam ten mentalny film zastanawiam się, czy mogłem zrobić coś inaczej tej strasznej nocy, aby uchronić je przed śmiercią. Wiem, że odpowiedź brzmi „nie”, ale wciąż szukam jakiejś luki w rzeczywistości, która pozwoliłaby mi na nowo napisać historię.

Logika mówi mi, że gdybym odwrócił uwagę od naszej ucieczki przed pożarem i po omacku błądził po ciemnym garażu próbując zgarnąć oszalałe ze strachu koty, nie byłoby mnie tu dzisiaj, by to opowiadać. Nie przeżyłbym ani ja, ani Christine. Taka analiza wcale nie sprawia, że czuję się lepiej.

Podjęliśmy działania na wypadek pożaru lasu, postępując według wytycznych lokalnych władz i wycięliśmy roślinność w promieniu 30 metrów wokół domu. Jednak w dzień pożaru, rano myłem samochód i rozglądając się po zaroślach wokół mnie pomyślałem: „Ta trawa nie była taka sucha przez ostatnich dziesięć lat”.

Pierwszy dzień przeszedł nam na nerwowej komunikacji i informowaniu przyjaciół i rodziny, że nie znajdujemy się wśród śmiertelnych ofiar pożaru.

Ilustracja 1.2. Po pożarze

Mimo że gwardia narodowa zamykała drogi wokół obrzeży spalonego terenu, aby nikt się tam nie przedostał, Heather zdołała przejechać koło naszej posiadłości. „Jak poważne są szkody?” zapytałem ją poprzez sms.

„Nic nie zostało” odpisała. Wysłała nam zdjęcia zniszczeń. Pozostał tylko komin, stojący jak opuszczony posterunek pośród popiołów. Nawet metalowe przedmioty, takie jak szafki na dokumenty i sprzęt kuchenny stopniały w ogniu. Pobliski dom Heather i Raya przetrwał. Był on jednym z sześciu w okolicy, którym udało się ocaleć.

Ilustracja 1.3. Ta sama perspektywa

KOLOR POPIOŁU

Przed pożarem jednym w moich ulubionych hobby było kolekcjonowanie klasycznych aut. Swoją kolekcję ograniczyłem do kilku, które szczególnie lubiłem. Miałem dwa samochody Jensen-Healey z 1974 roku, jeden biały i jeden czerwony. Ten klasycznie piękny brytyjski samochód sportowy został zaprojektowany pod koniec lat 60-tych i był składany ręcznie w West Bromwich w Anglii. Miałem też włoskiego Fiata Spider z 1980, mój ulubiony samochód do jazdy po krętych drogach wśród winnic. Wreszcie był też wspaniały Rolls-Royce Silver Spirit, po 40 latach wciąż wyglądający jak nowy, hołd oddany wizji twórców „najwspanialszego samochodu na świecie” i dowód na to, dlaczego połowa Rolls-Royce’ów zbudowanych w ostatnim stuleciu wciąż jeździ po drogach.

Teraz zostały tylko wypalone karoserie.

Zdjęcia na naszej stronie były w jednolitym szaro-brązowym kolorze. Wyglądały jak artystycznie zretuszowane sepią fotografie. Intensywne ciepło spowodowało, że wszystko przybrało kolor popiołu. Gwardia Narodowa ogłosiła, że zanim mieszkańcy będą mogli wrócić do swoich domów, musi minąć wiele tygodni.

Ilustracja 1.4. Pozostałości po samochodach

Nasze dzieci były zdesperowane, by nas zobaczyć. Mimo że rozmawialiśmy z nimi przez telefon, było to dla nich za mało. Chciały, żebyśmy je ściskali, tulili, czochrali, trzymali za ręce i znów ściskali. Aby uczcić fakt, że żyjemy. Córka Christine, Julia i jej mąż Tyler wyprowadzili się ze swojego małego mieszkania w Petalumie do domu przyjaciół, abyśmy mogli zamieszkać u nich do czasu, aż wymyślimy, co robić dalej.

PACZKA MISYJNA

Pierwsze zamówienie dotyczyło odzieży. Wraz z Christine byliśmy oszołomieni, jak cierpiący na nerwicę frontową uciekinierzy z miejsca objętego wojną. Julia i Tyler traktowali nas wyrozumiale, jak byśmy byli małymi dziećmi. Chodzili z nami do pobliskiego gimnazjum, które naprędce przekształcono w magazyn odzieży i schronisko. Mój syn, Lionel, przyleciał z drugiego końca kraju, z Nowego Jorku, a córka, Roxana, przyjechała samochodem ze swojego domu w Berkeley w Kalifornii.

Druga córka Christine, Jessie wraz z innymi „dziećmi” zorganizowała improwizowany komitet ratunkowy. Na wiele godzin przed tym zanim przyjechaliśmy z Fort Ross, przygotowały długą listę rzeczy „do zrobienia” z użyciem aplikacji w telefonach, gdzie każdy zobowiązał się do zajmowania się jakąś częścią układanki.

Sprawdzić, gdzie znajduje się lokalne schronisko. Sprawdzić, czy jest dostępna odzież. Skontaktować się z firmą ubezpieczeniową. Zawiesić telefon i wywóz śmieci na posesji. Kupić ładowarki do laptopów i komórek. Sprawdzić, jak uzyskać awaryjne paszporty, abyśmy mogli pojechać do Kanady, gdzie miałem wygłosić przemówienie otwierające na dorocznej konferencji Psychologii Energetycznej w następny weekend. Kupić przybory toaletowe i bieliznę. Znaleźć walizki i pojemniki do przechowywania. Zlokalizować jadłodajnie dla ubogich.

Tego wieczoru poszliśmy coś zjeść do lokalnego pubu, w którym podawano jedzenie dla ocalałych z pożaru. Uściskałem wszystkie dzieci i razem płakaliśmy i śmialiśmy się. Świętowaliśmy to, że jesteśmy razem. Powiedziałem: „Chciałbym, abyśmy byli dla siebie tacy każdego dnia, a nie tylko wtedy, kiedy jest jakieś zagrożenie”.

Personel schroniska był bardzo miły, wskazał mi kilka rzeczy, które mogłyby mi być potrzebne. Odmawiałem myśląc „Nie potrzebuję golarki, wezmę sobie moją zapasową z RV”. Wtedy docierało do mnie, że przecież widziałem jeden z naszych pojazdów rekreacyjnych na zdjęciach po pożarze. Wszystko co z niego zostało to szkielet.

Przeglądanie ubrań przywołało bolesne wspomnienia z mojego dzieciństwa. Kiedy miałem 4 lata, moi rodzice przeprowadzili się do Kolorado Springs po wieloletniej pracy misyjnej w Afryce. Kościół dał im maleńką przyczepę, która miała służyć za mieszkanie, ale nie mieli żadnych pieniędzy. Moja siostra Jenny i ja ubierani byliśmy w odzież z kościelnych „paczek misyjnych”. Były to ubrania, które rodzice innych dzieci oddawali dla pokrzywdzonych przez los.

Ilustracja 1.5. Koło miłości

Miałem gorzkie wspomnienia o paczkach misyjnych. Moja mama nie pozwalała, abym brał z nich zbyt wiele rzeczy i te stare polecenia obudziły się w mojej pamięci w wyniku traumy po pożarze, wylewając się z mojej podświadomości.

Pamiętam, jak w skrzynce znalazłem stylową, ciepłą chłopięcą kurtkę. Była beżowa i miała granatowe poprzeczne pasy na ramionach. Idealna na zimy w Kolorado. Z dumą twierdziłem, że jest moja.

Matka bardzo mnie skrzyczała. Popełniłem grzech dumy. Duma to grzech śmiertelny. Grzechy śmiertelne to takie, które skazują cię na wieczność w piekle.

Na szczęście matka uratowała mnie znad przepaści wiecznego ognia nalegając, abym w najbliższą niedzielę odniósł kurtkę do pojemnika. Zamiast niej dostałem wytartą, znoszoną, zmechaconą i pohaczoną pomarańczową poliestrową parkę, która była na mnie za duża o cztery rozmiary. Do tego matka dorzuciła neonowo zielone spodnie.

W tym dziwnym asortymencie niedopasowanych, źle leżących na mnie ubrań skierowałem swoje pierwsze kroki do przedszkola. Miałem zabawny akcent, straszliwie biednych rodziców, dziwne jedzenie w pudełku na drugie śniadanie i cudaczne ubrania. Niezbyt udane połączenie na pierwszy dzień w szkole. Dowiedziałem się, jak bezlitosne mogą być dzieci.

Nauczyciele orzekli, że mój brytyjski akcent musi zostać skorygowany, więc zostałem wysłany na zajęcia poprawiające mowę. W wyniku brutalnych prób skorygowania mojego akcentu, rozwinęła się u mnie wada wymowy – poważne jąkanie – i fobia społeczna. Jednym z moich najwcześniejszych wspomnień z Colorado Springs jest droga do szkoły w śniegu i ślady moich stóp odciśnięte w pośniegowym błocie. Moje serce łkało, kiedy myślałem o wyśmiewaniu i izolacji, jakie miały mnie spotkać w nadchodzącym dniu.

Na wspomnienia z Colorado Springs chciało mi się płakać. Ale moja ukochana Christine łkała otwarcie i drżała tak bardzo, że dzieci musiały ją podtrzymywać. Potrzebowała silnego jak skała wsparcia, dlatego własny żal zatrzymywałem dla siebie.

W schronisku leżały wielkie stosy odzieży z darów, ale nic na mnie nie pasowało, bo jestem bardzo wysoki. Dyrektor schroniska powiedział „Mamy wolontariusza, który jest twojego wzrostu. Zadzwonię do niego i zapytam, czy ma jakieś ubrania, które by były dla ciebie dobre”. Następnego dnia wyszedłem z wielkim workiem marynarskim wypełnionym ubraniami, a moje serce radowało się uściskami i życzliwością ludzi ze schroniska.

Inny mężczyzna, słysząc, że jestem prelegentem i nie mam marynarek i garniturów, dał mi do ręki 1000 dolarów w zwiniętych 20-dolarowych banknotach i powiedział, abym poszedł zrobić zakupy.

Ilustracja 1.6. W centrum ewakuacji

Niech Bóg mu zapłaci. Jeśli miałem polecieć na konferencję, chciałem wyglądać dobrze i nie wnosić na nią energii straty czy niepowodzenia. Wykorzystałem te tysiąc dolarów na zakup dwóch nowych garniturów, a moja pewność siebie wzrosła.

NASZE PRZEŁOMOWE ŻYCIOWE DECYZJE

Nie mogliśmy wracać z Christine do Mark West. Nie mogliśmy też robić nic innego, jak spędzać czas z bliskimi i odpowiadać na maile. Miałem lecieć do Kanady następnego dnia. Gdybym miał lecieć kilka dni później, podróż byłaby możliwa. Ale to oznaczałoby pozostawienie Christine, która wciąż była w szoku i hojnych przyjaciół i członków rodziny, którzy nam pomagali.

Ilustracja 1.7. Ja i drugi gigant

Sięgnąłem głęboko w siebie w poszukiwaniu odpowiedzi. Czy powinienem pojechać, czy zostać? Czułem, że to jest jedna z najważniejszych decyzji, jaką kiedykolwiek podjąłem w całym moim życiu. Przełomowa. Po prelekcji otwierającej w Vancouver miałem prowadzić tygodniowe szkolenie dla terapeutów.

Temat? Trauma psychologiczna.

Moja ekspertyza na tym polu właśnie się gwałtownie rozszerzyła.

Z Vancouver miałem lecieć do Nowego Jorku i kilku innych miast na wykłady i szkolenia dla personelu medycznego. Nikt nie skarżyłby się, gdybym odwołał podróż, biorąc pod uwagę okoliczności. Jednocześnie jednak niewiele mogłem zrobić zostając; nasz cudowny komitet składający się z ponad dwudziestu dzieciaków był o wiele bardziej biegły w znajdowaniu zasobów i wdrażaniu planów niż ja.

Pomodliłem się w poszukiwaniu wewnętrznego przewodnictwa.

WYPEŁNIANIE ŻYCIOWEJ MISJI

Postanowiłem pojechać.

Jak by nie było, to moja życiowa misja. To jest to, co robię. W tym krytycznym momencie uświadomiłem sobie, jak bardzo jestem oddany tej misji ponieważ postanowiłem, że nawet strata biura i domu nie jest w stanie odciągnąć mnie od pracy, do której zostałem stworzony. Nadal zastanawiam się, czy podjąłem dobrą decyzję, ale kiedy zapadła, machina ruszyła.

Potrzebny mi był paszport i to w ciągu 72 godzin. Wraz z Christine pojechaliśmy do biura paszportowego w San Francisco i dzień później mieliśmy nasze nowe paszporty. Ludzie czytali mój pierwszy wpis na blogu dotyczący pożaru i umieszczali komentarze o tym, jak bardzo czuli się zainspirowani. Mimo że nie miałem czasu, zacząłem pisać bloga regularnie, by przekazać moje doświadczenia.

Wiele miesięcy wcześniej zobowiązałem się do szkolenia ludzi, którzy mieli wziąć udział w noworocznym zjeździe, jaki wraz z Christine organizujemy co roku. Kolejna lekcja przez telefon miała mieć miejsce dokładnie w tym czasie, kiedy miałem wracać. Jak mogłem wywiązać się z tego zobowiązania nie mając domu i biura?

Nagle przypomniałem sobie, że kilka tygodni wcześniej logowałem się przez Wi-Fi w hotelu w Mill Valley, aby wziąć udział w seminarium prowadzonym przez mojego przyjaciela Johna Gray’a, autora bestsellera Mężczyźni są z Marsa, a kobiety z Wenus. Mill Valley znajdowało się po drodze do mojego domu, a hasło do Wi-Fi było prawdopodobnie wciąż aktualne. Podjechałem na parking hotelowy i zalogowałem się. Siedząc blisko basenu z laptopem rozmawiałem z uczestnikami.

Ilustracja 1.8. Jedna z dzielnic zdewastowana podczas pożaru

Trudno mi było się skupiać i słuchać żywych relacji ludzi, którym doradzałem i nie podzielić się z nimi katastrofalną stratą, jakiej właśnie doznałem. Skupiałem się na ich opowieściach i nikt nawet się nie domyślał, że prowadzę zajęcia siedząc przy basenie hotelowym, a nie w swoim biurze w Mark West dwa dni po tym, jak straciłem dom.

Kiedy przyjechałem do Vancouver, aby wygłosić swoje przemówienie, nikt nie chciał oglądać 196 slajdów, które z uwagą przygotowałem dla nich już dwa miesiące wcześniej. Chcieli słuchać tylko o pożarze. Zmieniłem więc tytuł swojej prelekcji na „Poprzez pożar” i podzieliłem się szarą rzeczywistością tego, przez co przeszliśmy wraz z Christine.

Ilustracja 1.9. Skarby znalezione w popiele

Kiedy wszedłem na scenę zwróciło się w moją stronę 200 par oczu. Wśród uczestników było wielu specjalistów od zdrowia psychicznego zajmujących się traumą psychologiczną. Widziałem, jak w milczeniu próbowali zdiagnozować, czy zapadam się w otchłań wyparcia, czy moja radosna postawa była prawdziwa.

72 godziny

17 października 2017, 15.23 czasu wschodniego
Huffington Post, Santa Rosa, Blog o pożarze, wpis 2

Zabawne, jak umysł potrafi płatać na figle. Siedemdziesiąt dwie godziny po ucieczce przed pożarem, który pochłonął nasz dom, pakuję się do wyjazdu. Od roku jestem umówiony na wygłoszenie przemówienia zamykającego podczas Kanadyjskiej Konferencji Psychologii Energetycznej w Vancouver, która ma mieć miejsce w ten weekend. Po niej mam prowadzić 3-dniowe szkolenie dotyczące traumy. Dzięki rodzinie i przyjaciołom, którzy tak dobrze wszystkim się zajęli, mogę teraz wyjechać tylko o jeden dzień później niż planowałem.

Mam pewną rutynę, której przestrzegam przed moimi wyjazdami, warsztatami, przemówieniami czy prelekcjami. Pakuję dokładnie te same rzeczy. Przez wiele lat ich lista została dopracowana do perfekcji tak, że mogę teraz wyjechać na 6-tygodniowe zajęcia w Europie z tylko jedną torbą podręczną.

Teraz mój umysł przerabia takie myśli jak: „Muszę spakować czarne miękkie koszulki z mikrofibry, które zakładam na sesje uzdrawiające. Czy odebrałem spodnie z pralni? Czy moja ulubiona srebrna kurtka zniszczy się, jeżeli nie wezmę jej na pokład? Muszę włożyć słuchawki do kieszeni”.

Potem orientuję się, że nie mam srebrnej kurtki. Ani żadnych koszulek, spodni i słuchawek. Nie mam nawet walizki. Mimo że minęły trzy dni od pożaru, wciąż trudno mi się do tego przystosować.

Zaledwie 72 godziny temu nie miałem pary skarpetek. Kiedy wybiegliśmy z domu otoczeni ze wszystkich stron ogniem, jedyne co złapałem to mój telefon, laptop i ręka Christine. Żadnych kabli, przyborów toaletowych, żadnych wartościowych przedmiotów.

Dziś patrzę na moją starą listę rzeczy do zrobienia, którą mam w laptopie i śmieję się. To, co było dla mnie priorytetem 72 godziny temu, dziś wydaje się być śmieszne.

Ilustracja 1.10. Christine z prezentami

Czasami myślę o dobytku, który straciliśmy. Wydane dzieła zebrane Sir Waltera Scotta z 1861 roku opublikowane przez wydawnictwo Adam and Charles Black z Edynburga. Wszystkie 12 tomów. Zdjęcia ferrotypowe mojego prapradziadka z 1864 roku. Wszystkie akwarele, jakie namalowałem. 1200 pieczołowicie zorganizowanych folderów lekcji malowania, które stanowiły artystyczną firmę Christine. Mój czerwony Jensen-Healey z 1974 roku.

Nie brakuje mi ich; życie jest o wiele cenniejsze.

Mimo że pożary nadal szaleją w niektórych częściach hrabstwa widzimy, że ludzie zaczynają się brać w garść i zaczynać wszystko od nowa. Nasi sąsiedzi z hotelu wczoraj zaczęli projektować przebudowę.

Moje serce wypełnione jest dziś rano wdzięcznością. Przeżyłem jedną z najgorszych katastrof w mojej okolicy. Wraz z Christine uciekliśmy zaledwie z kilkusekundowym zapasem. Mam cudowną żonę i rodzinę. Każdego ranka budzę się z miłością. W każdym momencie czuję przewodnictwo Ducha. Dzień po pożarze medytowaliśmy z Christine przez całą godzinę i wyobrażaliśmy sobie pożar jako otwarcie się Wszechświata wnoszącego nowe, cudowne rzeczy do naszego życia. Życie jest skarbem i bez względu na to, co nam się przytrafia, każdego dnia możemy postanowić kosztować jego słodyczy.

Barnett Bain, producent filmu – laureat nagrody Akademii Filmowej, „What Dreams May Come” jest jedną z setek osób, które napisały dodające mi otuchy maile. Odpisałem mu, by podziękować: „Jesteśmy jednością w Duchu i to jest najwyższa prawda”.

Mój przyjaciel i współpracownik, David Feinstein, psycholog kliniczny, autor wielu kluczowych książek w tej dziedzinie wygłosił taki dziwaczny wstęp przed moją prelekcją: „Dawson Church jest albo kompletnym naciągaczem, albo niezwykle odpornym człowiekiem i metody, których uczymy w naszej pracy naprawdę działają. Chcę, abyście sami o tym zdecydowali”.

Na koniec mojej prelekcji ludzie wstali i zgotowali mi długą, entuzjastyczną owację na stojąco. Konferencja ta przyniosła mi nagrodę za mój naukowy wkład na polu uzdrawiania.

Tydzień szkolenia po konferencji był pełen wzruszeń. Wszyscy wiedzieli, że właśnie ocalałem z pożaru w dosłownym tego słowa znaczeniu i wszyscy byli niezwykle życzliwi. Jedną z podstawowych metod, jakich nauczam jest Technika Emocjonalnej Wolności (EFT), która wykorzystuje punkty akupunktury na ciele, aby uwolnić traumę psychologiczną. Od pożaru przeprowadziłem wiele sesji opukiwania, a podczas tej podróży zrobiłem ich jeszcze więcej.

W Nowym Jorku jeden z naszych certyfikowanych ekspertów przeprowadził ze mną wielogodzinną pracę uwalniania traumy. Obrazem wyrytym w moim mózgu był 9-metrowy płomień. Trzeba było jeszcze kilku godzin pracy, abym stał się emocjonalnie obojętny na wspomnienie tego obrazu.

Kiedy każdego dnia rozmawiałem z moją ukochaną żoną, słyszałem w jej głosie, że cierpi, więc skróciłem podróż. Odwołałem kilka ostatnich warsztatów. Wróciłem do Kalifornii i zobaczyłem ją otoczoną miłością. Jej dzieci i przyjaciele spełniali wszystkie jej fizyczne potrzeby. Ale każdego dnia potrzebowała mnie emocjonalnie.

Błogosławieństwo małych rzeczy

24 października 2017, 18.29 czasu wschodniego, Huffington Post, Santa Rosa, Blog o pożarze, wpis 6

Mam na sobie stare, wysłużone okulary. Są dla mnie niezwykle cenne.

Przed pożarem okulary były towarem jednorazowym. Zamawiałem po trzy pary naraz. Wiedziałem, że jedna para nie wystarczy mi na długo. Siadałem na nich, upuszczałem na ziemię, zostawiałem w różnych miejscach. Każdego roku w taki sposób kasowałem wiele par.

Od pożaru została mi tylko jedna para bardzo tanich okularów wiszących na zasłonie przeciwsłonecznej w samochodzie, w którym uciekaliśmy. Nagle przedmiot, który miał nieistotną wartość stał się niezwykle cenny. Dzięki tym starym, porysowanym okularom mogę widzieć. Jestem wdzięczny za ten przywilej. Pożar całkowicie zmienił moje priorytety.

Cążki do paznokci. Zawsze mam jedne w swoim zestawie podróżnym i drugie w górnej szufladzie w łazience. Praktykuję to od tak dawna, że stało się to prawie podświadome. Teraz jestem w Vancouver i brakuje mi ich.

Odnotowuję mentalnie konieczność kupienia ich w najbliższym kiosku, ale codziennie zapominam o tym, ponieważ od dekady cążki do paznokci nie znajdują się na mojej liście zakupów.

Każdego dnia, kiedy zakładam na stopy skarpetki, wyrażam podziękowanie. Przed pożarem nie poświęcałem żadnej świadomej myśli tej czynności wykonywanej tysiące razy. Ale po tym, jak straciłem je wszystkie w pożarze i nie miałem ich przez dwa dni, stałem się uważny na błogosławieństwo w postaci miękkich, ciepłych i puszystych skarpetek.

Wyobraź sobie, że przez cale życie jesteś świadomy błogosławieństwa małych rzeczy. Wyobraź sobie, co by było, gdyby docenianie najmniejszych przedmiotów, od szczoteczki do zębów poprzez łyżki aż po słuchawki, stało się naszym rutynowym podejściem do życia.

Od tej pory postanowiłem żyć nie traktując niczego jako oczywistość. Wczoraj spacerowałem chodnikiem dziękując za każdy oddech. Za rześkie powietrze w Kolumbii Brytyjskiej wpadające w moje płuca. Za buty na moich stopach. Za zdolność chodzenia. Za liście spadające z drzew. Za deszcz miękko padający na mój parasol. Jeden z moich przyjaciół, którzy zareagowali na wpisy, jakie publikuję na temat pożaru, przysłał mi wiersz średniowiecznego perskiego poety Rumiego zwany „Dom gościnny”. Przypomina nam on, że tragedie jakie nas spotykają w życiu mogą nieść ze sobą błogosławieństwo, o ile się poddamy i wyrazimy wdzięczność.

Bycie człowiekiem jest jak dom gościnny

Każdego ranka nowy gość.

Radość, depresja, podłość,

Czasem chwilowa świadomość przychodzi

jako niespodziewany gość.

Powitaj i ugość ich wszystkich!

Nawet jeśli są tłumem smutków,

które gwałtownie oczyszczają Twój dom z mebli

Mimo to, traktuj każdego gościa z szacunkiem.

Może to oczyszczenie stworzy przestrzeń dla nowego zachwytu.

Ciemne myśli, wstyd, złość,

Powitaj je z uśmiechem u drzwi,

i zaproś do środka.

Bądź wdzięczny każdemu kto przyjdzie,

ponieważ każdy z nich został wysłany

jako przewodnik stamtąd

Życzę ci, abyś mógł postrzegać swoje życiowe problemy jako „przewodników stamtąd”, które przywołują cię do świadomego życia. Abyś potrafił się poddać i podziękować za ten cud, że po prostu żyjesz. Abyś doceniał każdy oddech, każdą parę skarpetek, okularów i wszystkie drobiazgi w swoim życiu.

Potrzeba było pożaru, w którym straciłem wszystkie materialne dobra, abym się obudził z wdzięcznością za ich posiadanie. Modlę się, abyś nie musiał doświadczyć tragedii, by pamiętać o rozkoszowaniu się magią każdej chwili. Abyś budził się z wdzięcznością, dziękował za każdy oddech i kładł się codziennie spać skąpany w cudzie świadomego przeżywania życia.

Ilustracja 1.11. Pozostałości po aluminiowych felgach klasycznego samochodu sportowego Jensen-Healey

Christine wiele razy odwiedziła Mark West, a za pierwszym razem byliśmy tam razem. Przeczesaliśmy popiół i byliśmy zdumieni. Ogień był tak gorący, że aluminiowe felgi moich Jensen-Healey’ów stopiły się i pozostały z nich tylko grudki metalu. Przyjaciel zasugerował, abym uratował słynny emblemat zdobiący maskę mojego Rolls-Royce’a. Ale pożar roztopił cały przód samochodu i emblemat już nie istniał. Przednia szyba także stopniała. Świadczyło to o tym, że temperatura pożaru osiągnęła prawie 1400 stopni, czyli punkt topnienia szkła.

Zebraliśmy kilka pamiątek, między innymi odłamki porcelany Royal Doulton po mojej babci, ale w hałdach szarego popiołu trudno było wyróżnić pojedyncze przedmioty.

Ku naszemu zdziwieniu, statuetka Buddy przetrwała nietknięta. Siedziała w popiele pozostałym po naszym biurze, otoczona szczątkami przedmiotów. Spokojna i pogodna przypominała o nieprzemijalności nienamacalnych wartości. Napisałem o tym poniższy tekst na blogu w Huffington Post.

Święty w popiele

24 października 2017, 18.42 czasu wschodniego, Huffington Post, Santa Rosa, Blog o pożarze, wpis nr 12

Dziś po raz pierwszy moja żona, Christine, zdołała dostać się do naszej posesji. Pojechała tam z Heather, naszą cudowną menedżer do spraw EFT, która mieszka w pobliżu. Mąż Heather, Ray, zabrał ze sobą narzędzia, które pozwoliły im przedrzeć się przez hałdy popiołu.

Christine powiedziała, że teren wyglądał jak miejsce po wybuchu. Ratownicy pracujący na miejscu powiedzieli jej, że nasz dom zamienił się w popiół w ciągu 5 minut od chwili, gdy się zajął.

Nie pozostało wiele do szukania: Christine znalazła kilka kluczy, ale metal skrzywił się.

Najbardziej przejmujący był widok Buddy siedzącego w kupce popiołu.

Dla mnie jest to symbol największej prawdy mojego własnego doświadczenia z pożaru. Materialne rzeczy przychodzą i odchodzą, ale rdzeń wiecznej energii będącej prawdą naszego istnienia nie ulegnie płomieniom.

Ważne rzeczy – miłość, bliskość, współczucie, świadomość, zaufanie, wiara – nie dadzą się zniszczyć. Kiedy wszystko wokół nich pali się w płomieniach życia, ich kontury stają się bardziej wyraziste.

Ilustracja 1.12. Święty w popiele

Kiedy rozmawiałem z Christine po jej wizycie na naszej posesji, rozmyślaliśmy o wszystkich naszych błogosławieństwach. Dyskutowaliśmy o wszystkich rzeczach, które straciliśmy, ale mówiliśmy też o wspaniałej przyszłości, jaką z pewnością razem stworzymy.

Przesłaniem Buddy jest to, że im szybciej odpuścimy przeszłość, tym wcześniej możemy przyjąć nową, pozytywną przyszłość. Mimo że w pożarze straciliśmy wiele cennych przedmiotów, to co mamy w sercach jest naszym największym skarbem. Dzięki temu zawsze będziemy czuli się bogaci i pobłogosławieni, bez względy na wyzwania otaczającego nas świata, jakie staną się naszym udziałem.

ODTWARZANIE STAREGO

Wraz z Christine wciąż zachowywaliśmy się chaotycznie. Firma ubezpieczeniowa przysłała nam 5000 dolarów na pokrycie pierwszych wydatków i wpadłem w szał kupowania narzędzi. Podczas studiów na uniwersytecie Baylor w Teksasie pracowałem na budowie i posiadam umiejętność remontowania domów i naprawiania samochodów. W niedługim czasie jeden kąt w naszym pokoju hotelowym zapełniły młotki, śrubokręty, piły, poziomice oraz narzędzia do naprawy zabytkowych samochodów.

Wiedziałem, że nie mam już domu. Ani zabytkowych samochodów. Ale to przesłanie nie dotarło jeszcze do mojej podświadomości i kupowałem narzędzia do naprawiania przedmiotów, które już nie istniały. Umysł potrzebuje zaskakująco dużo czasu, aby dostosować się do radykalnie zmienionej rzeczywistości.

Ubezpieczenie działa tak, aby umożliwić odtworzenie starego stanu rzeczy. Jeśli kupisz dokładnie taką samą lodówkę czy toster jaki miałeś wcześniej, firma ubezpieczeniowa zwróci pełną kwotę „kosztu wymiany” sprzętu.

Jeśli jednak nie zastąpisz utraconych dóbr, zapłacą tylko „wartość amortyzowaną” czyli tyle, ile sprzęt byłby wart na pchlim targu. Cały system prowadzi nieubłaganie w kierunku odtworzenia nowego życia, które będzie identyczne ze starym. Kupowanie tych samych rzeczy w celu uzupełnienia pustych przestrzeni w nowym życiu kawałkami układanki z przeszłości.

Pewnego dnia, około 2 miesięcy po pożarze, spojrzeliśmy z Christine na siebie jak ludzie budzący się ze snu. Powiedzieliśmy sobie „Nie chcemy wracać do naszego starego życia. Chcemy tworzyć od nowa. Chcemy budować świeżą, żywą rzeczywistość, której pragną nasze serca, a nie odtwarzać starą, którą mieliśmy”. Przestaliśmy więc kupować wszystko, poza kilkoma przedmiotami, które naprawdę były nam potrzebne. Rozkoszowaliśmy się każdym zakupem. Dziękowaliśmy za każdy nowy przedmiot wybrany świadomie i z rozmysłem, jeden po drugim.

Byliśmy wdzięczni Julii i Tylerowi, że mogliśmy mieszkać w ich domu, a później zamieszkaliśmy z naszą wspaniałą przyjaciółką malarką i jej mężem. Teraz jednak stanęliśmy przed wyzwaniem znalezienia stałego miejsca zamieszkania.

Już przed pożarem rynek nieruchomości był trudny. Oferta nowych domów była skromna, a ceny ogromne. Domy do wynajęcia były nieosiągalne, a najemcy z wściekłością konkurowali o to, co było dostępne.

Nagle 5300 domów poszło z dymem. Firmy ubezpieczeniowe nie były w stanie znaleźć w okolicy nic dla tych, którzy pozostali bez dachu nad głową. Wynajęto dla nich domy w Sacramento albo w San Francisco, setki kilometrów stąd. Wielu było zmuszonych zamieszkać w przyczepach na swoich wypalonych działkach albo na podjazdach u rodzin. A gdzie my mieliśmy mieszkać?

[1] Sieć Standardowej Aktywności Mózgu – przyp. tłum.