Consent. The New Rules of Sex Education: Every Teen’s Guide to Healthy Sexual Relationships

Przekład: Magda Witkowska

Redakcja: Monika Marczyk

Korekta: Maria Żółcińska

Projekt okładki: Michał Duława

Zdjęcie autorki na okładce: Credits: © Amy Dickerson

Skład: Camélia Dizajn

Opracowanie e-wydania:

Copyright © 2018 by Jennifer Lang

All rights reserved.

First published by Althea Press, December 2018

Copyright © 2020 for the Polish edition by MT Biznes Ltd.

All rights reserved.

Warszawa 2020

Ograniczenie odpowiedzialności

Wydawca i autor nie zapewniają żadnych gwarancji co do rzetelności i dokładności treści tego dzieła, w szczególności nie składają żadnych gwarancji co do przydatności tego dzieła do określonych celów. Dystrybucja danych sprzedażowych i promocyjnych również nie powoduje powstania czy rozszerzenia praw gwarancyjnych po stronie klienta. W pewnych sytuacjach rady i strategie zawarte w tej książce mogą się okazać nieadekwatne. Wprowadzając do oferty niniejszą książkę, wydawca jasno deklaruje, że nie oferuje porad medycznych, porad prawnych ani żadnych innych porad specjalistycznych. W razie stwierdzenia potrzeby skorzystania z fachowej pomocy należy zwrócić się do wykwalifikowanego specjalisty. Ani wydawca, ani autor nie ponoszą odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikające z tego faktu. Przytoczenie w charakterze źródła bądź potencjalnego źródła informacji konkretnych osób, organizacji czy stron internetowych nie oznacza, że wydawca bądź autor wyrażają poparcie dla informacji bądź rekomendacji udzielanych przez daną osobę, organizację czy stronę internetową. Czytelnik powinien też mieć na uwadze, że zawartość stron internetowych przytoczonych w tym dziele mogła ulec zmianie bądź zostać usunięta w okresie dzielącym publikację książki i jej lekturę.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci zabronione. Wykonywanie kopii metodą elektroniczną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym, optycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Niniejsza publikacja została elektronicznie zabezpieczona przed nieautoryzowanym kopiowaniem, dystrybucją i użytkowaniem. Usuwanie, omijanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Warszawa 2020

MT Biznes Sp. z o.o.

www.mtbiznes.pl

www.laurum.pl

handlowy@mtbiznes.pl

ISBN 978-83-8087-973-7 (format epub)

ISBN 978-83-8087-974-4 (format mobi)

Dedykuję tę książkę sobie samej jako nastolatce

Dedykuję ją również Sheili, Nicowi i Sofii. Mam nadzieję, że uda się Wam czerpać ze swoich ciał i z życia radość i zadowolenie, do którego macie przyrodzone prawo

Spis treści

1. Okładka

2. Strona tytułowa

3. Strona redakcyjna

4. Dedykacja

5. Spis treści

6. Wprowadzenie

7. 1. Porozmawiajmy o seksie

8. 2. Randki i relacje

9. 3. Zgoda – zdolność i skuteczność jej wyrażania

10. 4. Bezpieczniejszy seks w praktyce

11. 5. Nadużycia i przemoc w sferze seksualnej

12. Epilog

13. Słowniczek

14. Podziękowania

15. O autorce

16. Gdzie szukać informacji i pomocy

17. Bibliografia

Wprowadzenie

Zajęcia z edukacji seksualnej często sprowadzają się do omawiania najróżniejszych strasznych i przerażających rzeczy, które się mogą kojarzyć z seksem. Wykład bardziej przypomina więc smutną bajkę z morałem niż rzetelny zbiór informacji, w którym znalazłoby się miejsce nie tylko na potencjalne zagrożenia, ale też na aspekt przyjemności i dobrej zabawy. Nie wszędzie od autorów programów nauczania oczekuje się, żeby wiadomości przekazywane podczas takich zajęć były zgodne z aktualnym stanem wiedzy medycznej. Nie wszędzie też szkoły są zobowiązane w ogóle informować swoich uczniów o sprawach związanych z seksem.

Niektórzy rodzice i nauczyciele pozytywnie odnoszą się do tego, że szkoły straszą dzieci, nastolatkom i młodym dorosłym to jednak nie odpowiada. Kolejne badania dowodzą nieskuteczności programów nauczania promujących abstynencję seksualną; podczas opartych na nich zajęć wpaja się młodym ludziom przekonanie, że nie powinni uprawiać seksu przed ślubem. Z badań wynika, że nastolatki uczestniczące w takich zajęciach częściej zachodzą w ciążę i zarażają się chorobami przenoszonymi drogą płciową niż te, które miały dostęp do wiedzy przedstawionej bardziej kompleksowo. Próby piętnowania, kontrolowania, zakazywania czy tabuizacji seksu skutkują nie tym, że nastolatki go nie uprawiają, lecz tym, że odbywają stosunki seksualne bez odpowiedniego przygotowania.

Sama jestem lekarzem, a konkretnie ginekologiem. W tej roli miałam okazję podróżować po świecie i rozmawiać z ludźmi o zdrowiu seksualnym i reprodukcyjnym. Poza tym jestem też rodzicem, który stara się odpowiadać swoim dzieciom na wszystkie pytania związane z seksem w sposób zgodny z aktualnym stanem wiedzy naukowej, a jednocześnie dostosowany do ich wieku. Jestem też wreszcie osobą, która uważa, że zdrowe życie seksualne to nieodłączny element zdrowego życia w ogóle i zdrowego świata.

Moim zdaniem zamiast zakazywać rozmów o seksualności, powinniśmy jako społeczeństwo otwarcie takie tematy poruszać – z myślą o osiągnięciu stanu seksualnej alfabetyzacji. Trzeba oczywiście wspominać o zagrożeniach, ale warto mówić również o zasadach komunikacji umożliwiających obojgu partnerom odczuwanie przyjemności i radości. Seksualność należy przedstawiać jako kwestię niezwykle indywidualną, która dodatkowo wraz z upływem lat może ulegać istotnym przemianom. Warto podkreślać, że niektórzy ludzie odczuwają potrzebę intensywnego wyrażania się na płaszczyźnie seksualnej, podczas gdy inni najchętniej w ogóle tego nie czynią. Każdy z tych wyborów jest zdrowy i normalny, dopóki wszystkie zaangażowane strony wyrażają na to zgodę i nikt z tego powodu nie doznaje krzywdy.

Zgoda stanowi bodaj najważniejszy aspekt edukacji seksualnej i w tej książce poświęcimy jej wiele uwagi. Bez względu na płeć czy tożsamość płciową – bo w równym stopniu dotyczy to kobiet i mężczyzn, jak też osób niebinarnych i wszystkich innych – w sferze seksualności obowiązuje chyba tylko jedna bezwzględna zasada, a mianowicie ta dotycząca konieczności uzyskania od partnera aktywnie i entuzjastycznie wyrażonej zgody. Za każdym razem, bez wyjątku. Aby zaś uzyskać taką zgodę, ty i twój partner musicie mieć zdolność do jej wyrażenia. Do kontaktów seksualnych może dochodzić wyłącznie między osobami, które osiągnęły odpowiedni wiek, a i to pod warunkiem zachowania wystarczającego poziomu trzeźwości (tak alkoholowej, jak i narkotykowej). Do seksu nie można też nikogo przymuszać, odwołując się do nierównowagi sił panującej w związku. Wszystkie te kwestie mogą niekiedy budzić wątpliwości, zapewniam jednak, że w tej książce zostaną one omówione w przystępny i rzeczowy sposób.

Zależało mi na napisaniu przejrzystego i zwięzłego poradnika. Tę książkę można czytać od deski do deski albo też ograniczyć się do lektury fragmentów dotyczących konkretnych zagadnień. Postaram się towarzyszyć czytelnikowi w tej podróży, nawet jeśli nie będę w stanie udzielić odpowiedzi na każde pytanie. Zainteresowanych pogłębianiem wiedzy na któryś z poruszanych tu tematów odsyłam do bibliografii. Jestem głęboko przekonana, że jeśli zapewni się ludziom odpowiednią wiedzę na temat seksu, będą oni częściej podejmować rozważne i trafne decyzje. Mam nadzieję, że dzięki tej książce tak się właśnie stanie.

Co znajdziesz w tej książce?

Nie dałoby się zawrzeć w książce tych rozmiarów kompleksowych rozważań na wszelkie tematy związane z ludzką seksualnością. Poniżej więc wyjaśniam, jakie tematy zostaną tu poruszone, a jakie nie.

O tym piszę w tej książce:

Polityka włączająca. Żadna tożsamość płciowa czy orientacja seksualna nie jest lepsza od innych, podobnie jak żaden stopień intensywności aktywności seksualnej nie zasługuje na większe uznanie niż pozostałe.

Płynność. Człowiek się zmienia i rozwija przez całe swoje życie. Różnego rodzaju określenia mogą pomóc innym zrozumieć i odnieść się do doświadczeń danej osoby, ale koniecznie należy podkreślić, że z całą pewnością nie definiują jej kompleksowo i mogą ulec zmianie w ciągu jej życia.

Empatia. Seks z partnerem to w istocie szkoła doskonalenia się w sztuce wykazywania zainteresowania drugim człowiekiem i interpretacji jego doświadczeń. Ta książka zachęca czytelników do wnikania w to, co myśli i czuje, a także co ceni sobie w życiu druga osoba, z którą się nawiązuje kontakty seksualne. Jednocześnie jednak przestrzega przed wyrzekaniem się własnych opinii, uczuć i wartości w celu zaspokojenia oczekiwań drugiej strony.

Odwaga. Nie zawsze łatwo jest otwarcie rozmawiać o tym, czego się chce, a czego się nie chce w sferze seksu. Często zdarza się nam odbierać społeczne komunikaty, które stoją w sprzeczności z naszą wewnętrzną prawdą. Ta książka zachęca tymczasem do przedkładania wewnętrznej prawdy – tak własnej, jak i partnera – ponad zewnętrzny szum.

O tym nie piszę w tej książce:

Abstynencja seksualna. Nie ma absolutnie nic złego w tym, że ktoś decyduje się nie uprawiać seksu. Nawet wówczas może wiele wynieść z lektury tej książki – dzięki niej może bowiem podjąć bardziej świadomą decyzję i być lepszym przyjacielem dla osób dokonujących innych życiowych wyborów.

Szczegóły anatomiczne. Ludzkie ciało jest absolutnie niewiarygodne, a wiedzę na jego temat można czerpać z wielu różnych źródeł, drobiazgowo opisujących zagadnienia anatomiczne i mechanikę aktywności seksualnej. W tej książce będzie natomiast mowa raczej o kształtowaniu zdrowego stosunku do seksu i seksualności.

Masturbacja. Seks z samym sobą to świetny sposób na poznawanie własnej seksualności w swoim tempie i rozpoznawanie naszych upodobań. Ta książka skupia się jednak na kontaktach seksualnych z partnerem.

Szczegóły prawne. Przepisy dotyczące wieku uprawniającego do zakupu alkoholu czy wyrażenia zgody na kontakt seksualny, jak też prawne definicje pornografii mogą być różne w różnych krajach. W tej książce nie będziemy szczegółowo analizować przepisów i definicji prawnych, zajmiemy się za to istotą i interpretacją pewnych pojęć. W rzeczywistości prawo nie zawsze ma wpływ na faktyczne zachowania ludzi, lepiej więc otwarcie rozmawiać o seksie niż spychać to zagadnienie na margines i pozbawiać ludzi dostępu do edukacji i wiedzy na temat bezpiecznych praktyk.