Karolina Pietrusińska

Prawo Administracyjne

Kluczowe pojęcia i terminologia

© Karolina Pietrusińska, 2024

Prawo administracyjne to dziedzina prawa publicznego, która reguluje stosunki między obywatelami lub podmiotami prywatnymi a administracją publiczną oraz wewnętrzne funkcjonowanie organów administracji publicznej. Jest to zbiór zasad, norm, procedur i przepisów prawnych, które określają uprawnienia i obowiązki organów administracyjnych oraz prawa i obowiązki obywateli w kontekście relacji z administracją publiczną. Tak krótka publikacja przybliży wybrane pojęcia.

ISBN 978-83-8369-086-5

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

1. Prawo Administracyjne

2. 1. Pojęcie administracji publicznej

3. 2. Organizacja administracji publicznej w Polsce

4. 3. Pojęcie organu administracji Publicznej

5. 4. Pojęcie prawa administracyjnego

6. 5. Prawo administracyjne procesowe

7. 6. Prawo administracyjne materialne

8. 7. Źródła prawa administracyjnego w polskim systemie prawa

9. 8. Prawne formy działania administracji publicznej

10. 9. Działania administracji publicznej przez akty administracyjne

11. 10. Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela zagadnienia podstawowe

12. 11. Kontrola administracji publicznej

13. 12. Nadzór nad działalnością organów administracji publicznej

14. 13. Wybory władz i jednostek samorządu terytorialnego

15. 14. Bezpośrednie uprawnienia obywateli jednostek samorządu terytorialnego

16. 15. Pojęcie zadań i kompetencji organów administracji publicznej

17. 16. Administracja ogólna i specjalna w Polsce

18. 17. Pojęcie kompetencji organu administracji publicznej

19. 18. Właściwość rzeczowa a właściwość miejscowa organu administracji publicznej

20. 19. Rozróżnienie pojęć organ administracji publicznej a stanowisko administracyjne

21. 20. Sądowa kontrola działalności organów administracji publicznej

22. 21. Podział terytorialny państwa do celów administracji specjalnej

23. 22. Akty terenowych organów administracji publicznej niebędące źródłami prawa powszechnie obowiązującego

24. 23. Pojęcie źródła prawa miejscowego

25. 24. Pojęcie administracji publicznej w znaczeniu przedmiotowym

26. 25. Pojęcie administracji publicznej w znaczeniu podmiotowym

27. 26. Podział prawa administracyjnego z punktu widzenia metod działania

28. 27. Źródła prawa administracyjnego

29. 28. Rozporządzenie wykonawcze jako źródło prawa administracyjnego

30. 29. Akty prawa miejscowego stanowione przez samorząd województwa

31. 30. Akty prawa miejscowego

32. 31. Akty prawa miejscowego stanowione przez samorząd gminny

33. 32. Zakład administracyjny jako podmiot administracji publicznej

34. 33. Administracja rządowa w terenie we współczesnym ustawodawstwie polskim

35. 34. Pojęcie nadzory nad jednostkami

36. 35. Środku nadzoru jakie mogą być stosowane przez organy sprawujące nadzór nad jednostkami samorządu terytorialnego

37. 36. Środki ochrony prawnej przysługujące jednostkom samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcia nadzorcze

38. 37. Aktualny podział terytorialny RP

39. 38. Pojęcie zadań i kompetencji organów administracji publicznej

40. 39. Zadania administracji publicznej i formy prawne ich realizacji

41. Bibliografia

1. Pojęcie administracji publicznej

Administracja publiczna to szeroko rozumiany system organizacji i instytucji, którego głównym celem jest realizacja zadań i funkcji państwa. Obejmuje ona zarówno administrację centralną, czyli organy władzy centralnej, jak i administrację terenową, czyli organy działające na poziomie lokalnym. Administracja publiczna jest odpowiedzialna za stosowanie prawa, zarządzanie zasobami publicznymi oraz świadczenie usług na rzecz społeczeństwa.

2. Organizacja administracji publicznej w Polsce

Organizacja administracji publicznej w Polsce charakteryzuje się podziałem na administrację rządową i samorządową. Administracja rządowa obejmuje centralne organy władzy państwowej oraz wojewodów, którzy reprezentują rząd na szczeblu województw. Z kolei administracja samorządowa działa na poziomie lokalnym, w tym w gminach, powiatach i województwach, i jest odpowiedzialna za realizację zadań publicznych bliskich potrzebom i oczekiwaniom lokalnej społeczności. Obie te formy administracji są wzajemnie uzupełniające i współpracujące w celu efektywnego zarządzania państwem i zapewnienia usług publicznych.

3. Pojęcie organu administracji Publicznej

Organ administracji publicznej to jednostka lub instytucja państwowa lub samorządowa, która jest uprawniona do wykonywania zadań i funkcji publicznych określonych przez prawo. Takie organy działają na różnych szczeblach administracyjnych — od centralnego po lokalny — i są odpowiedzialne za podejmowanie decyzji, realizację polityk publicznych, nadzór oraz świadczenie usług publicznych. Organami administracji publicznej mogą być na przykład ministerstwa, urzędy wojewódzkie, samorządowe jednostki organizacyjne, jak również niektóre agencje rządowe i regulatorzy.

4. Pojęcie prawa administracyjnego

Prawo administracyjne to gałąź prawa obejmująca zasady organizacji i działania administracji publicznej, jak również regulująca stosunki pomiędzy organami administracji a obywatelami. Zawiera normy prawne dotyczące funkcjonowania instytucji publicznych, procesu decyzyjnego, a także środków kontroli administracyjnej. Prawo administracyjne ma na celu zapewnienie porządku publicznego, prawidłowego zarządzania publicznymi zasobami i ochrony praw obywateli wobec działań administracji.

5. Prawo administracyjne procesowe

Prawo administracyjne procesowe to dział prawa administracyjnego, który reguluje procedury i zasady prowadzenia postępowań administracyjnych. Skupia się na procesach decyzyjnych organów administracji publicznej, określając, jak powinny być prowadzone sprawy administracyjne, w tym wydawanie decyzji, ich zaskarżanie, a także postępowanie odwoławcze. Prawo administracyjne procesowe ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwości i transparentności w działaniach administracyjnych, a także dla ochrony praw obywateli w ich interakcjach z administracją.

6. Prawo administracyjne materialne

Prawo administracyjne materialne to dział prawa administracyjnego, który określa uprawnienia i obowiązki podmiotów w stosunkach administracyjnych. Zawiera substancję prawną dotyczącą m.in. działania organów administracji publicznej, zasad wykonywania władzy administracyjnej oraz konkretne przepisy regulujące poszczególne dziedziny administracji, takie jak ochrona środowiska, gospodarka przestrzenna czy prawo budowlane. Prawo administracyjne materialne stanowi podstawę do wydawania decyzji administracyjnych i określa zakres działania administracji w stosunku do obywateli i innych podmiotów.

7. Źródła prawa administracyjnego w polskim systemie prawa

Źródła prawa administracyjnego w polskim systemie prawa obejmują różnorodne akty prawne, które stanowią podstawę dla funkcjonowania i organizacji administracji publicznej. Do głównych źródeł zalicza się Konstytucję RP, która określa podstawowe zasady działania administracji, ustawy sejmowe, które regulują szczegółowe aspekty działalności administracyjnej, oraz rozporządzenia wydawane przez organy wykonawcze na podstawie upoważnień ustawowych. Ponadto, do źródeł prawa administracyjnego należą także akty prawa miejscowego, takie jak uchwały samorządów, oraz międzynarodowe umowy, które Polska ratyfikowała. Te różne formy prawne współtworzą kompleksowy system regulacji administracyjnych w Polsce.

8. Prawne formy działania administracji publicznej

Prawne formy działania administracji publicznej to różne metody i środki, za pomocą których organy administracyjne realizują swoje funkcje i kompetencje. Do najważniejszych należą decyzje administracyjne, będące indywidualnymi i konkretnymi rozstrzygnięciami w sprawach publicznych, oraz akty normatywne, takie jak rozporządzenia, które mają charakter ogólny i abstrakcyjny. Inne formy to m.in. umowy administracyjne, za pomocą których administracja wchodzi w stosunki prawne z innymi podmiotami, oraz akty wewnętrzne, takie jak zarządzenia, które regulują organizację wewnętrzną i działanie samej administracji. Te formy działania są podstawą dla skutecznej i prawidłowej realizacji zadań publicznych.

9. Działania administracji publicznej przez akty administracyjne

Działania administracji publicznej przez akty administracyjne odnoszą się do sposobu, w jaki organy administracyjne realizują swoje zadania i kompetencje poprzez wydawanie konkretnych, formalnych dokumentów prawnych. Akty administracyjne, takie jak decyzje, rozporządzenia, czy zarządzenia, są oficjalnymi dokumentami, które mają za zadanie regulować różnorodne sprawy publiczne, od indywidualnych decyzji dotyczących obywateli po ogólne regulacje mające zastosowanie w szerszym zakresie. Te akty stanowią podstawowe narzędzie, za pomocą którego administracja publiczna wdraża prawo, zarządza publicznymi zasobami i interweniuje w życiu społecznym i gospodarczym.

10. Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela zagadnienia podstawowe

Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela są podstawowymi zagadnieniami w ramach teorii prawnej i konstytucyjnej, określającymi fundamentalne zasady dotyczące statusu jednostki w państwie i społeczeństwie. Wolności i prawa obejmują szereg gwarancji, takich jak prawo do wolności słowa, prawo do sądu, prawo do prywatności, czy prawo do edukacji, zapewniając ochronę przed nadużyciami władzy i umożliwiając swobodny rozwój osobisty. Obowiązki obywatelskie, takie jak płacenie podatków czy przestrzeganie prawa, stanowią z kolei wymóg współpracy z państwem i uczestnictwa w życiu społecznym. Te prawa i obowiązki są zazwyczaj zakotwiczone w konstytucji i innych ważnych dokumentach prawnych, stanowiąc podstawę funkcjonowania demokratycznego społeczeństwa.

11. Kontrola administracji publicznej

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.