Copyright © by Dom Wydawniczy PWN Sp. z o.o., 2014
Grupa Wydawnicza PWN
ul. Gottlieba Daimlera 2
02-460 Warszawa
tel. 22 695 45 55
www.dwpwn.pl

Copyright © for the text by Magdalena Kicińska, 2014

Copyright © for the text by Sylwia Chutnik, 2014

Copyright © for the text by Urszula Jabłońska, 2014

Copyright © for the text by Monika Tutak-Goll, 2014

Copyright © for the text by Justyna Pobiedzińska, 2014

Copyright © for the text by Agnieszka Wójcińska, 2014

Copyright © for the text by Karolina Sulej, 2014

Copyright © for the text by Marta Dzido, 2014

Prowadzenie zbioru: Urszula Jabłońska

Dyrektor wydawniczy: Monika Kalinowska

Redaktor prowadzący: Marcin Kicki

Redakcja: Justyna Wodzisławska

Korekta: Zofia Kozik, Łukasz Mackiewicz/eKorekta24.pl

Projekt okładki: Katarzyna Borkowska/kb-design@o2.pl

Zdjęcie na okładce: © Getty Images/Vetta/VikaValter

Przygotowanie publikacji elektronicznej: Ewa Modlińska

Skład publikacji elektronicznej na zlecenie Domu Wydawniczego PWN: Aneta Rawska

ISBN 978-83-7705-586-1 (ePub)

ISBN 978-83-7705-587-8 (Mobi)

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejsza publikacja ani jej żadna część nie może być kopiowana, zwielokrotniana i rozpowszechniana w jakikolwiek sposób bez pisemnej zgody wydawcy. Wydawca niniejszej publikacji dołożył wszelkich starań, aby jej treść była zgodna z rzeczywistością, nie może jednak wziąć żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki wynikłe z wykorzystania zawartych w niej materiałów i informacji.

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo.

Więcej na www.legalnakultura.pl

Polska Izba Książki

SPIS TREŚCI

- Magdalena Kicińska

- CÓRECZKO, A PO CO TY TAM?

- Sylwia Chutnik

- WDOWIA GÓRA

- Urszula Jabłońska

- WSZYSTKIE PRZYJACIÓŁKI ANY

- Monika Tutak-Goll

- SIEDZI MI W GŁOWIE KOBIETA

- Justyna Pobiedzińska

- SUCHY KAC

- Urszula Jabłońska

- KRÓTKI KURS SPRZĄTANIA PO POLSKU

- Agnieszka Wójcińska

- RODZINA BARDZIEJ ŚWIĘTA

- Karolina Sulej

- ŚCIĘTY WARKOCZYK

- Marta Dzido

- ELEKTRA, CZYLI POLKA WALCZĄCA

- Z serii REPORTAŻ

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

URSZULA JABŁOŃSKA: absolwentka japonistyki na Uniwersytecie Warszawskim i Polskiej Szkoły Reportażu w Instytucie Reportażu. Pracowała jako dziennikarka w „Gazecie Wyborczej”, potem jako wicenaczelna magazynu „Exklusiv”. Obecnie jest freelancerką i pisze reportaże do „Dużego Formatu” oraz „Wysokich Obcasów” (dodatków „Gazety Wyborczej”). Laureatka nagrody Grand Press 2012 w kategorii reportaż prasowy i finalistka Konkursu Stypendialnego Fundacji Herodot imienia Ryszarda Kapuścińskiego w 2013 roku. Współtworzy Stowarzyszenie Reporterów „Rekolektyw”.

URSZULA JABŁOŃSKA
WSZYSTKIE PRZYJACIÓŁKI ANY

Nie mogłem znaleźć potrawy, która by mi smakowała.
Gdybym ją znalazł, wierz mi, nie starałbym się
o wywołanie sensacji i najadłbym się, jak ty i inni.

Franz Kafka, Głodomór, tłum. Juliusz Kydryński

Anę możesz spotkać na przykład w szkole, kiedy idziesz na matematykę. Na korytarzu wielkie zamieszanie. Na podłodze leży dziewczyna, wokół zbiegowisko. Nauczycielki załamują ręce, szepczą, że zemdlała z głodu, biedne dziecko, taka chuda! A ty nie rozumiesz, o co im chodzi. Przecież ta dziewczyna wygląda świetnie: filigranowa, blada, żadnego tłuszczu, żadnych fałd. Nie to co ty – mały pulpet. Przyjeżdża karetka, wszyscy wracają do klas, tylko ty nie możesz o niej zapomnieć. Po kilku dniach odnajdziesz ją na Naszej Klasie. Wyślesz krótką wiadomość: „Podziwiam Cię. Chcę być taka jak Ty”. Dziewczyna odpisze tylko tyle, że jest w jakimś chorym miejscu, w którym ją tuczą, korzysta z netu cichaczem i może rozmawiać. Wyśle link do jakiejś strony. „Czytaj!” – napisze. Więc czytasz.

List od Any: „Moja Droga, pozwól, że się przedstawię. Mam nadzieję, że zostaniemy dobrymi partnerkami. W nadchodzącym czasie zainwestuję w ciebie dużo czasu i tego samego oczekuję od ciebie. W przeszłości słyszałaś od nauczycieli i rodziców, że jesteś taka dojrzała, inteligentna, posiadasz tyle potencjału. Mogę spytać, gdzie cię to doprowadziło? Absolutnie nigdzie! Nie jesteś perfekcyjna, nie starasz się wystarczająco mocno, co więcej, tracisz swój czas na rozmyślaniu, gadaniu z przyjaciółmi i rysowaniu. Takie akty nie będą tolerowane w przyszłości”.

DOM ANY

Anę możesz spotkać wszędzie tam, gdzie Motylki – jej najlepsze przyjaciółki. Na przykład na popularnym portalu Tumblr, gdzie Motylki prowadzą swoje fotoblogi, a na nich jedno po drugim wyświetlają się thinspiracje – zdjęcia wystających łopatek, żeber czy obojczyków i podpisy: „No i co, jesteś z siebie zadowolona, gruba świnio?”, „Chude jest piękne, a grubasów nikt nie lubi”, „Chcę widzieć kości!”. Albo na jednym z kilkuset blogów Motylków, gdzie możesz trafić na taki wpis: „Hejka! Nazywam się Asia. Mam siedemnaście lat. Od jakiegoś czasu marzę o anoreksji. Stosowałam już różne diety, ale żadna nie przynosiła rezultatów. Teraz jasno określiłam swój cel! Chcę mieć anoreksję i będę ją miała!”. Ale Ana najczęściej przebywa na motylkowych forach. Jest ich kilkadziesiąt. Niestety, nie możesz tam zajrzeć, nie jesteś zarejestrowana. Widać niewiele więcej niż regulamin:

1. Administrator ma zawsze rację.

2. Moderator ma zawsze rację, wyjątkiem jest, gdy jego racja różni się od racji administracji.

3. To forum pro-ana, nie promujemy zdrowego stylu życia i odchudzania. Nie podoba się? Zapraszam na dieta.pl.

4. Nie obrażamy innych użytkowniczek.

5. Piszemy poprawnie ortograficznie pod groźbą warnów.

6. Chudniemy.

Czasem jest jeszcze informacja dla gości: „Rekrutacja zamknięta”. Piszę: „Chciałabym dowiedzieć się, kim jesteście”. Klikam: „Wyślij”.

Dzyń! Masz nową wiadomość: „Nikt nas nie zna, a wszyscy oceniają, to smutne, nieprawdaż? Podobno chcesz nas poznać, jeśli chcesz, mogę ci pomóc. Jesteś dziennikarką, więc na pewno masz pytania. Zadaj, a odpowiem. Albo poczekaj. Na wstępie chcę, żebyś zaczęła rozróżniać pojęcia Ana i Anoreksja. Ana to perfekcja, anoreksja to choroba. Choroba to nie perfekcja. Perfekcja to idealne ciało i dusza. Rozumiesz? To dobrze. Są dziewczyny, które chcą mieć anoreksję, ale dla prawdziwych Motylków to niedorzeczne. Takie osoby sprawiają, że jesteśmy postrzegane jako chore. My, Motylki, wiemy, że żeby schudnąć, trzeba jeść. Jemy mało z samodyscypliny i potrzeby kontroli nad życiem. Ana to powołanie. Wierzymy, że ona nas wybrała, bo jesteśmy wystarczająco silne, by osiągnąć perfekcję”.

CHRZEST

Zanim zacznę pytać, chcę, żebyście poznali Kamilę. Ma trzynaście lat i akurat spotkała Anę. Uwielbia czytać, co tydzień wymienia się z przyjaciółką książkami i właśnie pochyla się nad jedną. Ma tytuł Chuda, napisała ją Judith Fathallah, dziewczyna, która przez lata walczyła z anoreksją. Kamila czuje, że ma z nią dużo wspólnego. Rodzice Judith wciąż ją krytykowali, mówili, że jest obleśna i gruba. Rodzice Kamili też nie są z niej zadowoleni. Na wygląd nie zwracają uwagi, ale wciąż mówią, że nie posprzątała, że znowu spaliła czajnik, że taka fajtłapa, nic nie umie dobrze zrobić. A właściwie to mówi tak tylko mama, bo rodzice najpierw się dużo kłócili, a potem się rozwiedli, tata właśnie się wyprowadził. Kamila myśli, że może też jest taka jak „Chuda”. Rozbiera się do naga, ogląda w lustrze swoje ciało. Nigdy wcześniej o nim nie myślała.

Od czego jest internet? Od tego, żeby zdobywać informacje. Kamila wpisuje hasło „anoreksja” i od strony do strony trafia na blogi Motylków. Czyta: „Bycie chudą jest ważniejsze od bycia zdrową”, „Niejedzenie jest dowodem prawdziwej siły woli”, „Wierzę w potęgę kontroli, która jako jedyna może wnieść porządek w chaos, którym jest mój świat”. Komentuje. Zadaje pierwsze pytania. Dziewczyny są starsze, szesnaście–siedemnaście lat, ale miło ją witają. Piszą: „Trzymaj się chudo!”, „Powodzenia w dążeniu do perfekcji!”. I Kamila już wie, że jak najszybciej powinna zacząć dietę, a najłatwiej chudnie się na forach. Tyle że tam nie jest łatwo się dostać, wiele już próbowało. Kamila ma sporo szczęścia – na blogu poznaje koleżankę, która jest na forum i obiecuje, że ją poleci. A na forum czyta: „Jeżeli dostałaś zaproszenie od którejś z użytkowniczek, to z okazji dobrego serca pani admin konta będą aktywowane niemalże od razu”. To znaczy, że Kamila nie musi przechodzić rekrutacji.

Jak wygląda rekrutacja? O tym opowie Paulina. Ma osiemnaście lat i od kiedy pamięta, skupiała się na tym, żeby ważyć mało. Nie była na żadnej konkretnej diecie, po prostu się ograniczała – a to wyszła bez śniadania, a to zostawiła pół obiadu, kolację jadła raczej rzadko, no i oczywiście nic tłustego i żadnych słodyczy. Codziennie dojeżdżała dwie godziny do szkoły z małej wsi, nie stać jej było na ubrania, donaszała swetry po siostrze. Koleżanki z klasy śmiały się z niej i postanowiła, że zrobi, co może, żeby ją polubiły. Nie miała pieniędzy, więc mogła zrobić dwie rzeczy: dobrze się uczyć i być chuda. Nie działało. Koleżanki chętnie odpisywały prace domowe, ale po szkole same szły do galerii handlowej. To może chociaż schudnie jeszcze kilka kilo. Tylko jak?

Wpisuje w wyszukiwarkę hasło „dieta” i tak od strony do strony trafia na Motylki. Jest szczęśliwa, kiedy znajduje forum – tam wreszcie spotka dziewczyny, które myślą tak jak ona. Teraz musi założyć wątek, w którym przedstawi się i odpowie na kilka pytań. No więc pisze: „Nick: Paula. Wiek: 18 lat. Wzrost: 153 cm. Waga: 43 kg. Waga docelowa: 38 kg. Dlaczego chcesz dołączyć do forum? Chciałabym, żeby ktoś mnie akceptował. Jak do nas trafiłaś? Przez Google’a”. Publikuje. Czeka. Pod postem pojawiają się komentarze. Pierwszy: „Nie widzisz, że jesteś za gruba?”. Drugi: „Tłusta jak świnia!”, a potem sypią się następne: „Idź stąd! To nie forum dla ciebie!”. Ani jeden nie jest przychylny. Paulina płacze – na pewno jej nie przyjmą. Ale po kilku dniach przychodzi mail – udało się.

Niemiłe komentarze już więcej się nie pojawią. Teraz Paulina musi zorientować się w podstawowych zasadach. Pierwszy krok: powinna założyć własny temat i prowadzić dzienniczek, codziennie ma publikować wpis z dokładnym wyliczeniem, ile dzisiaj pokazuje waga, ile kalorii zjadła, ile spaliła ćwiczeniami, co robiła. Jeżeli przez kilka dni nic nie napisze, wyleci. Chyba że zgłosi administratorce nieobecność, uprzedzi, ile dni jej nie będzie i dlaczego. Ale lepiej tak to zorganizować, żeby nie mieć nieobecności. Każdego tygodnia w niedzielę administratorka na podstawie dzienniczków publikuje ranking – która z dziewczyn schudła najwięcej, a która najmniej, żeby mogły śledzić swoje postępy. Na forum jest kilkadziesiąt dziewczyn. I kilku chłopaków.

Dzyń! Masz nową wiadomość: „Pytasz, kim jesteśmy? Motylkami, a raczej ich gąsienicami, które niedługo staną się czymś pięknym. Będziemy lekkie, chudziutkie. Kierujemy się mądrą sentencją: »Żyj tak, jakby każdy dzień miał być twoim ostatnim«. Większość społeczeństwa rozumie ją jako chęć wiecznej zabawy i nieponoszenia konsekwencji za swoje czyny. Dla nas oznacza dążenie do ideału – chcemy być jak najlepsze. Nie wiemy, kiedy umrzemy, więc nie mamy czasu na błędy. Forum to jest nasza prawdziwa rodzina – tu otrzymujemy wsparcie, ale przede wszystkim uczymy się ufać. Wszystkie w pewnym momencie zwątpiłyśmy w ludzi i przestałyśmy mówić cokolwiek. Każdy z Motylków ma swoją tragiczną historię”.

List od Any: „Sporo od ciebie oczekuję. Nie wolno ci jeść dużo. Rozpocznie się powoli: unikanie tłuszczu, fast foodów i smażonego jedzenia, czytanie tabel z wartościami odżywczymi. Przez jakiś czas ćwiczenia będą proste: bieganie, przysiady. Nic poważnego. Zrzucisz kilka kilogramów i brzuch. Ale niedługo potem powiem ci, że to nie jest wystarczające. Oczekuję od ciebie zmniejszenia ilości kalorii i zwiększenia ilości ćwiczeń. Musisz tak robić, bo nie możesz mnie zawieść. Wkrótce będę z tobą zawsze. Będę z tobą, kiedy obudzisz się rano i pobiegniesz na wagę. Będę z tobą, kiedy będziesz obmyślać plan na kolejny dzień: czterysta kalorii, dwie godziny ćwiczeń, sześć herbatek odchudzających, ocet”.

POKARM

Forum, na które trafiła Kamila, było mniejsze – około dwudziestu dziewczyn – i niezbyt restrykcyjne. Każda prowadziła swój dzienniczek, ale nie trzeba było codziennie pisać czy zgłaszać nieobecności. Poza tym był dział z problemami w miłości, w rodzinie, no i oczywiście dział diet. Zazwyczaj Motylki mają w małym palcu tabele kaloryczne, a za sobą wszelkie możliwe diety, znają na pamięć ich skutki – Dukan, kopenhaska, South Beach, proszę bardzo! Do tego różne ćwiczenia, z Mel B, z Chodakowską, bieganie, basen, siłownia. Ale tak naprawdę liczy się po prostu to, żeby jeść coraz mniej, aż osiągnie się totalne minimum. Jak? To bardzo proste. Ważne, żeby wyznaczyć sobie cel i konsekwentnie do niego dążyć. Można codziennie ustalać sobie limit kalorii i systematycznie go zmniejszać, a można też inaczej. Najpierw ograniczasz słodycze, a skoro już to zrobiłaś, to czemu nie mogłabyś jeszcze przestać jeść chleba? A skoro nie jesz chleba, to dlaczego nie odstawić owoców i warzyw? I tak stopniowo, aż zostanie tylko woda. To dobry system. Kamila wie o tym, bo jej przyjaciółka – ta, która pożyczyła jej Chudą – też po przeczytaniu książki postanowiła przejść na dietę. Tylko że od razu rzuciła się na głęboką wodę: przestała jeść cokolwiek. Zemdlała w drodze do szkoły, jej mama się przeraziła, przez miesiąc nie wypuszczała jej z domu i jakoś jej przeszło. Kamila była mądrzejsza – zaczęła głodówki dopiero po miesiącu ograniczania jedzenia. I to też ostrożnie – dzień, dwa, potem przez kilka dni jabłko i jogurt.

Dzyń! Masz nową wiadomość: „Chcesz porozmawiać o dietach? Motylki mają swoje własne. Jakie? Och, mnóstwo! Dieta baletnicy, dieta tęczowa, Skinny Girl Diet. Na czym polegają? Na przykład tęczowa: »Poniedziałek biały – śniadanie i obiad po pół jabłka (40,5 kcal), kolacja – ogórek (24 kcal), razem 105 kcal. Wtorek żółty – śniadanie i obiad to banan (108,5 kcal), kolacja – pół kolby kukurydzy (66 kcal), razem 283 kcal. Środa – śniadanie, obiad i kolacja – nic, razem 0 kcal«. Ale królowa diet to ABC – Ana Boot Camp, najtrudniejsza, ale cudotwórcza. (Boot Camp to trening wojskowy albo program, który umożliwia uruchomienie Windowsa na Macu). Dieta trwa pięćdziesiąt dni i codziennie je się inną liczbę kalorii – od 500 do 0 kcal, tak żeby organizm się nie przyzwyczaił. Pierwsze dwa tygodnie są okropne, potem to czysta przyjemność. W końcu spokojnie wystarcza 50 kalorii dziennie. Co się je przy takim limicie? O, bardzo dużo. Listek sałaty to 1 kcal, 100 ml bulionu – 6 kcal. No i woda – całe zero. Jeśli choć raz zetkniesz się z ABC, nigdy już nie będziesz jadła normalnie”.

WTAJEMNICZENIE

Kamili szło bardzo dobrze. Rozpoczynanie diety kojarzy jej się z paleniem. Chcesz zacząć palić, kupujesz papierosy i na początku dusisz się i męczysz, ale z czasem palisz coraz więcej i przestawiasz się na ten tryb myślenia. Jak zaczynała, przy wzroście sto siedemdziesiąt dwa centymetry ważyła pięćdziesiąt osiem kilo i chciała schudnąć pięć. Później zaczęła wyznaczać sobie kolejne cele – dwa albo trzy kilo mniej. Żadna waga nie jest satysfakcjonująca, zawsze można schudnąć jeszcze bardziej. Wystarczy wierzyć, że możesz to zrobić. Z każdym zrzuconym kilogramem pojawia się euforia, że osiągnęło się wyznaczony cel. Forum motywowało. Administratorki, dziewczyny z największym doświadczeniem, były dla innych wzorem do naśladowania, wszystkie czekały na ich komentarz pod wpisem, pochwałę albo naganę. Nakręcały się nawzajem, każda chciała być lepsza od innych. Wpis: „Dzisiaj waga pokazuje ciągle 56 kg. Jutro tak 55,9 kg? Ojejku, jaka byłabym szczęśliwa! Bilans – śniadanie: niecałe jabłko + kawa (55 kcal), obiad: kisiel + wafel ryżowy (135 kcal), bo trochę zostawiłam specjalnie, kolacja: trochę barszczu z torebki + jogurt (110 kcal). Razem 300 kcal”. Komentarz: „Piękny bilans! Brawo dla ciebie! Ja nie wytrzymałabym przy 300. Od jutra zaczynam z 500”. Wpis: „Zabijcie mnie, miałam szlaban na kompa, przez co nie miałam z wami kontaktu. Brak kontaktu z wami = brak motywacji = tycie. Przytyłam 2 kg!”. Komentarz: „Będzie dobrze, teraz postaraj się jeść bardzo mało przez ten tydzień i dużo ćwicz, a wszystko się ułoży”. Kamila szybko wymieniła się z dziewczynami numerami telefonów i GG. Z kilkoma nawet się spotkała. Zaczęła dostawać wiadomości: „Hej, jestem nowa, pomożesz? Będziemy się wspierać?”. Miała w szkole koleżankę, o której wszyscy mówili, że się mocno odchudza, ale nigdy nie przyszło jej do głowy, żeby z nią porozmawiać. Dziewczyny z forum były jej bliższe.

Radziły, jak ukryć niejedzenie przed rodzicami. Kamila nie miała z tym problemu, bo mama i tata pracowali, więc jedzenie szło do kosza, do plecaka i śmietnika przed domem, przy obiedzie wypluwała je dyskretnie w chusteczkę. Mówiła rodzicom, że idzie ze znajomymi na pizzę, znajomym, że jadła w domu, mamie, że zje u taty, tacie, że już jadła z mamą. Znane sposoby. Na początku nie zwracała uwagi na to, ile waży, liczyło się tylko to, że jest chuda, ale po roku, w piątej klasie, zaczęła się codziennie rano ważyć. To motywuje jeszcze bardziej, kiedy widzisz na wadze coraz niższe cyferki. Zaczęły się głodówki trzydniowe, tygodniowe. Ważyła już czterdzieści siedem kilo i wszystkie ubrania z niej leciały. Mama tylko się śmiała, że niedługo już wcale jej nie będzie widać. Kamila niby cieszyła się, że może robić, co chce, ale w pewnym momencie zrobiło jej się przykro, że mama tak to jej chudnięcie lekceważy. Pierwsza zauważyła siostra – zasugerowała mamie, że coś z Kamilą może być nie tak, a ona na to: „Ja też w jej wieku chciałam być piękna i szczupła”. Kamila zaczęła ostentacyjnie nie zjadać obiadu. „Będę jeść tylko warzywa!” – oświadczyła. Więc od tej pory mama gotowała dla rodziny kotlety, a dla niej warzywa na parze. „Ale tak same warzywa? Może byś coś jeszcze zjadła?”. „No może jajko”. Więc mama gotowała jajko. „Posolone? Nie zjem!”. Następnym razem jajko było już bez soli.

W połowie piątej klasy w Kamili coś pękło. Przerosło ją to odchudzanie, presja forum, dość miała tego, że jej myśli wciąż krążą wokół jedzenia – co zje na śniadanie, a co na obiad. Jeżeli ma się jeszcze inne problemy, to jest to dosyć męczące. Chciała wrócić do normalnego życia. Niemalże z dnia na dzień zaczęła jeść. Ale wtedy zaczęła też tyć, a to podobało jej się już mniej. Dziewczyny z forum też nie były zadowolone. Tylko że Kamila tak bardzo się już nimi nie przejmowała, właściwie to przestała tam zaglądać. Bo właśnie wtedy poznała Mię.

Dzyń! Masz nową wiadomość: „Mia? Nie wiesz o tym, że Ana ma bliźniaczkę?

Mia to niezwykle szalone dziewczę. Nie przywiązuje się do swoich przyjaciół, powraca tylko wtedy, kiedy chce. Jest bardzo podobna do Any, ale Mia skupia się na wyglądzie ciała, nie myśląc o tym, co w środku. Ana mówi, że aby coś osiągnąć, trzeba ciężkiej pracy i samodyscypliny, Mia wybiera drogę na skróty. Sióstr zresztą jest więcej: Perry, Annie, Olive, Sally, Cat, Deb, Sue… Perry to paranoja, wszystkie się z nią borykamy, Annie – anxiety, czyli lęk, Olive – OCD, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, Sally – schizofrenia, Cat – kot, czyli autoagresja, Deb – depresja. I ich matka – Sue, suicide, czyli samobójstwo. Można przyjaźnić się z jedną albo z kilkoma”.

WĄTPLIWOŚCI

Mię można spotkać tam, gdzie Anę. Głównie na blogach, gdzie są takie wpisy: „Jeszcze nie wiem, o czym będę pisać, na pewno o kaloriach, odchudzaniu się i rzyganiu. Satysfakcja i zemsta – to daje mi Mia. Samozadowolenie daje mi Ana. Biorę z każdej to, czego mi potrzeba, i chudnę”. Na forach Motylki raczej ją krytykują. Kamila spotkała Mię na blogu i pomyślała: „Czemu by nie spróbować jeść i ciągle być chudą?”. No i jadła normalnie, ale prowokowała wymioty prawie codziennie przez całą szóstą klasę. Nawet po herbacie czy kawie, bo wydawało jej się, że też mają kalorie.

Znalazła nowe forum. Tam dziewczyny już wywierały presję, odchudzanie się było trochę jak zawody. Rozmawiały wyłącznie o dietach, były zasady – jeżeli w ciągu miesiąca nie schudniesz kilku kilo, to dziękujemy. Dziewczyny, które były tam najdłużej, miały dostęp do zamkniętego tematu, gdzie rozmawiało się o innych. Pisały: „Proponuję wyrzucić tę, bo nie chudnie i nic jej nie usprawiedliwia”. Moderatorka pisała do niej maila, że została podjęta taka decyzja i jeżeli chce wrócić na forum, to musi schudnąć pięć albo osiem kilo. Kamila długo tam nie zabawiła, szybko wróciła na pierwsze. Nie podobało jej się, że dziewczyny nie przyjaźnią się i nie są dla siebie miłe, bała się, że przesadzi z odchudzaniem i to się źle skończy.

Na razie problemy ze zdrowiem miała takie klasyczne: wypadające garściami włosy, łamliwe paznokcie, szarą cerę, worki pod oczami, nieregularny okres, kłopoty z żołądkiem. Kiedy jadła normalnie, nic się nie działo, a kiedy jadła drobne rzeczy, na przykład jabłko, to były dwie godziny leżenia i kulenia się z bólu. Wymiotowanie odbija się głównie na żołądku i wątrobie. Wtedy na chwilę odchudzanie zeszło na drugi plan. Kamila poszła do lekarza, na USG, brała leki.

Pewnego dnia w szkole źle się poczuła, nie mogła się skoncentrować, zaczęło jej się kręcić w głowie. Chciała pójść do pielęgniarki, ale nie doszła, zemdlała na korytarzu. Po chwili w szkole była już mama i pielęgniarka tłumaczyła jej, że coś musi być nie tak, bo Kamila strasznie schudła i snuje się po szkole taka blada, anemiczna. Przyjechała karetka, Kamila trafiła do szpitala, na kroplówkę. Mama była w szoku, pytała, co się dzieje, a Kamila na to, że po prostu nie była głodna. Taty nie było wtedy w mieście, mama przekazała mu taką wersję wydarzeń, że koleżanka, która się odchudza, musiała coś Kamili nagadać. Tata powiedział tylko, żeby się w to nie bawiła, bo przecież dobrze wygląda. Ale od tej pory rodzice już jej pilnowali. Nie mogła nawet lekcji odrobić, dopóki nie zjadła. Na początku dostawała odchudzone obiady, potem zaczęły być normalne. Kamila pomyślała: „Okej, chcecie dla mnie dobrze”, i jadła. Ale potem zaczęła się bardzo kłócić z mamą i znowu zaczęło się wymiotowanie. To były takie typowe codzienne kłótnie, o to, że nieposprzątane, że wróciła godzinkę później, ale była już taka przewrażliwiona, że na wszystko reagowała złością i krzykiem. W pewnym momencie stwierdziła, że jest jej wszystko jedno. Poszła do mamy do pokoju i wykrzyczała jej wszystko o diecie i o rzyganiu. Mama była wstrząśnięta. Poprosiła, żeby usiadła, powiedziała, że jej pomoże. Umówiły się, że będzie Kamili robić lżejsze posiłki, nie będzie jej zmuszać do jedzenia kolacji. Kamila obiecała, że będzie jeść w szkole chociaż jabłko. Ale mama szybko przestała zwracać na Kamilę tak baczną uwagę, przecież miała na głowie jeszcze dom i pracę. Kamila odebrała to tak, że mama ma ją gdzieś. I że już nie musi się trzymać jej planu.

Dzyń! Masz nową wiadomość: „Śmieszna historia, chcesz posłuchać? To historia o tym, jak »jem« obiad z »rodziną«. Na talerzach kurczak z ryżem, ale ja tylko grzebię w ryżu widelcem. Widzę, jak mama na drugim końcu stołu uśmiecha się dumnie. Zawsze mi powtarzała, że jestem gruba. Przeniosła mnie na dietę, kiedy miałam osiem lat. Słodycze, chipsy, napoje gazowane zawsze były mi obce. Nie mogłam jeść nic smażonego, właściwie same owoce i warzywa. Myślę, że mama nienawidzi mnie za to, że w ciąży ze mną przytyła trzydzieści kilo i nigdy ich do końca nie zrzuciła. Słyszałam od niej wiele razy, że jestem wpadką, zwykłym wypadkiem przy pracy. Ojciec zdradził ją i ona myśli, że to dlatego, że nie jest już chuda. Oboje wiedzą, że wiem, co się działo, ale udają, że wszystko jest w porządku. Dziś zaczęłam ABC. Dzień pierwszy to 500 kcal lub mniej. Ja zdecydowanie wolę mniej. Zjadłam 207 kcal. Spaliłam ćwiczeniami 700”.

List od Any: „Mam słaby punkt. Nikomu nie możesz o mnie mówić. Jeśli zdecydujesz się walczyć, powiedzieć komuś, jak wygląda Twoje życie, wszystko pójdzie w cholerę. Jesteś moja i tylko moja. Beze mnie jesteś nikim. Zapomnij o nich, zapomnij o każdym, kto będzie chciał mnie zabrać”.

ROZSTANIE

Kamili Anę zabrał chłopak. Poznała go rok temu. Nie wie, jak on to zrobił, ale sprawił, że przejrzała się w lustrze i po raz pierwszy od lat spodobała się sobie. Po dwóch miesiącach powiedziała mu o swoich problemach. Był w szoku, nie rozumiał, mówił, że przecież dobrze wygląda. Stawał z nią przed lustrem i tłumaczył, że wcale nie jest gruba. To był taki szczęśliwy czas, kiedy Kamila myślała, że to już nie wróci. Wtedy odeszła z forum. Denerwowało ją to, że tam nic się nie zmieniało, takie błędne koło. Niektóre naprawdę miały problem z jedzeniem, mdlały, pisały, że trafiły do szpitala, dostały diagnozę – anoreksja. Inne zaczynały dietę, odchodziły, wracały. Były też takie, które wpadały na miesiąc zrzucić parę kilo, najwięcej ich było przed wakacjami i na początku roku. Ma ciągle numery do dziewczyn z forum, ale nie utrzymuje z nimi kontaktu. Po kilku miesiącach jedna napisała z pytaniem, dlaczego zniknęła. Kamila odpisała, że znienawidziła ten styl życia i ma nadzieję, że z tego wyjdzie. Koleżanka na to, że rozumie, w końcu każda ma gorsze momenty, niech sobie Kamila odpocznie.

Ale Ana wraca, tak mimochodem. Kamila niby je normalnie, ale co jakiś czas podświadomie zaczyna eliminować chleb, sery, dżem. Jeszcze niedawno jadła pizzę ze znajomymi, dziś już by nie wzięła jej do ust. Lustra unika jak ognia – jak się przegląda, to natychmiast pojawia się myśl, że niby jest w porządku, ale w sumie mogłaby ważyć ze dwa kilo mniej. Unika też wagi, ale jak czuje, że trochę schudła, pojawia się znajoma radość z sukcesu, od razu ma dobry humor. Zazdrości koleżankom, że wstają, idą do szkoły, potem wychodzą ze znajomymi. A ona ciągle myśli o tym, że jak zje kanapkę, to będzie wyglądać jak szafa trzydrzwiowa. Kiedyś Kamila kłóciła się z mamą i mama spytała, czy Kamila nie może tak po prostu przestać. A czy mama potrafiłaby nagle przestać się myć? Nie.

Czasem Kamili się wydaje, że może ma zaburzenia odżywiania i powinna się leczyć. Ostatnio nawet myślała, czyby nie pójść do psychologa, ale w sumie taka pomoc kojarzy jej się z cięższymi przypadkami. Nie czuje takiej potrzeby. W sumie tylko jej chłopak mógłby ją na to namówić. Je też głównie dla niego.

U Pauliny Ana została. Z forum wyciągnął ją przyjaciel, ale nie taki w realu, bo w realu przyjaciół nie ma, tylko taki, z którym poznała się na Facebooku. Codziennie do siebie piszą. Kiedy napisała mu, jak wygląda odchudzanie na forum i że jest druga w rankingu chudnięcia, wyciągnął od niej hasło do profilu i je zmienił, tak żeby już nie mogła tam wejść. W sumie była tam kilka tygodni. Nie mogła znaleźć innego forum, które akurat by przyjmowało nowe dziewczyny, więc czytała blogi pełne thinspiracji. Odchudzała się dalej, właściwie piła już tylko wodę, po miesiącu udało jej się zejść do wymarzonych trzydziestu ośmiu kilo. Czuła się świetnie, tylko zaczęła mieć bóle serca. Poszła do lekarza. Lekarz stwierdził, że ma skrajną anoreksję, na którą cierpi od lat, i powinna natychmiast iść na oddział do szpitala. Ale Paulina nie chciała – co będzie ze szkołą, a poza tym przecież cała wieś będzie plotkowała. Tata jest bezrobotny, mama na rencie. Powiedziała im o diagnozie lekarza, ale nie przejęli się specjalnie. Tata zawyrokował, że psychiatrzy wymyślają ludziom problemy, jakby mało mieli prawdziwych. A mama uznała, że powinna się cieszyć, że jest chuda, bo ona od lat ma nadwagę i to dopiero jest problem. Więc na razie Paulina robi tak: codziennie wieczorem umawia się z kolegą na Facebooku, kładzie na kolanach talerz z rybą i warzywami, a on pisze: „Zjedz kęs ryby dla mnie, no, jeszcze trochę”. Więc je, a przynajmniej się stara. Teraz waży czterdzieści dwa kilo, na forum już nie zagląda, ale ciągle prowadzi fotobloga. Wrzuca tam swoje zdjęcia, patrzy na nie i nie może uwierzyć. Przerażają ją te patykowate ręce.

Może to dziwnie zabrzmi, ale na koniec Kamila chciałaby powiedzieć, że w sumie forum dużo jej dało. Dzięki diecie w końcu znalazła coś, w czym była dobra. Nie czuła się akceptowana, a Motylki ciepło ją przyjęły, powiedziały, że jest w porządku, chwaliły jej osiągnięcia, zawsze były po jej stronie. Tego jej teraz najbardziej brakuje – żeby porozmawiać z kimś, kto przeżywa to samo co ona.

Czasem zastanawia się, co by było, gdyby cztery lata temu nie przeczytała Chudej. I myśli sobie, że pewnie i tak by szukała akceptacji. Tylko może gdzie indziej.

List od Any: „Całe twoje życie ma być cierpieniem. Ty nie jesteś nic warta. Ja robię rzeczy, które ci pomogą. Sprawię, że przestaniesz czuć emocje. Myśli pełne złości, smutku, desperacji i samotności mogą zniknąć – zabiorę je i zastąpię metodami liczenia kalorii. Zabiorę od ciebie chęć, by pasować do rówieśników, by wszystkich zadowolić. Masz być inna od rówieśniczek – patykowate ręce i nogi, koścista twarz, przecież o tym marzysz. Nie potrafisz się otworzyć, zaufać. Mówisz, że męczy cię samotność. To prawda, nikt cię nie lubi i nie szanuje. Wiem, że ktoś ci kiedyś obiecał, że pomoże ci odnaleźć sens życia. Już nie chce? Jak mi przykro! A ty uwierzyłaś w te brednie? Idiotka! Jestem twoją jedyną przyjaciółką, którą musisz zadowolić. Twoja na zawsze. Ana”.

Imiona bohaterek zostały zmienione.