Redakcja: Paweł Goźliński

Korekta: Hanna Jagodzińska

Projekt okładki: Michał Pawłowski

Zdjęcie na okładce:

Kadr z policyjnego nagrania wizji lokalnej wykonanej 1 stycznia 1997 r.

Opracowanie graficzne, skład: Elżbieta Wastkowska, ProDesGraf

Redaktor prowadząca: Katarzyna Kubicka

ul. Czerska 8/10, 00-732 Warszawa

Copyright © by Ewa Wilczyńska, 2023

Copyright © by Agora SA, 2023

Wszelkie prawa zastrzeżone

Warszawa 2023

ISBN: 978-83-268-4322-8 (EPUB); 978-83-268-4322-8 (MOBI)

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując ją, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo!

Polska Izba Książki

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej

SPIS TREŚCI

Dedykacja

CZĘŚĆ 1. ONA

Rozdział 1. ALCATRAZ

Rozdział 2. OBOK STODOŁY

Rozdział 3. SEKCJA

Rozdział 4. MILCZENIE

Rozdział 5. ŚLEDZTWO

Rozdział 6. PODEJRZANI

Rozdział 7. KRZYSIEK

Rozdział 8. NA GRZYBKA

Rozdział 9. ŚLADY

Rozdział 10. Ł.

Rozdział 11. NORBERT

Rozdział 12. PROKURATORZY

Rozdział 13. WODA

CZĘŚĆ 2. ON

Rozdział 1. WOLNY

Rozdział 2. MASAŻYSTKA

Rozdział 3. PRAWO I POLITYKA

Rozdział 4. PROCES

Rozdział 5. WYROK

Rozdział 6. SPÓŹNIENIE

Rozdział 7. ZNAK

Rozdział 8. SPOKÓJ

Rozdział 9. NA NOWO

Rozdział 10. BOJĘ SIĘ

Rozdział 11. UDAR

CZĘŚĆ 3. ONI

Rozdział 1. PAMIĘTNIK

Rozdział. CHCESZ MIŁOSZYCE?

Rozdział 3. IREK

Rozdział 4. ZARZUTY

Rozdział 5. KOBIETY

Rozdział 6. EKSHUMACJA

Rozdział 7. DNA

Rozdział 8. OSOBA NIEWINNA

Rozdział 9. WIZJA LOKALNA

Rozdział 10. NORBERT

Rozdział 11. RENATA

Rozdział 12. PAWEŁ

Rozdział 13. AKT OSKARŻENIA

Rozdział 14. PROCES

Rozdział 15. MILIONY

Rozdział 16. ŚWIADKOWIE

Rozdział 17. EPIDEMIA

Rozdział 18. FILM

Rozdział 19. WYROK

Rozdział 20. TATA

Rozdział 21. ARTUR

Rozdział 22. BĘDZIEMY WALCZYĆ

CZĘŚĆ 4. MY

Rozdział 1. WIĘZIENIE

Rozdział 2. KASACJA

Rozdział 3. ZADOŚĆUCZYNIENIE

Rozdział 4. HIPOTEZY

Rozdział 5. KONIEC, KROPKA

POST SCRIPTUM

PODZIĘKOWANIA

Rodzicom

Kto ci to zrobił, dziewczyno?

CZĘŚĆ 1

ONA

Rozdział 1

ALCATRAZ

O każde wyjście na dyskotekę musi się naprosić. Rodzice marudzą, że starsze chłopaki się tam kręcą. Dlatego nie chcą, żeby wracała po nocy. Wystarczy jedna zła ocena, i szlaban.

Małgosia się zastanawia, jak ich namówić na andrzejki. Wszyscy z Jelcza-Laskowic tam będą, więc pewnie i Heniek. Już od jakiegoś czasu się jej podoba. Spotykają się czasem w pociągu z Wrocławia. Może na dyskotece porozmawiają?

To niedaleko, pójdzie ze znajomymi, a imprezy pilnują ochroniarze, nic się nie stanie, ma już przecież piętnaście lat.

Rodzice w końcu się zgadzają. Małgosia wkłada dżinsy, nie sukienkę. Żeby nie drażnić ojca. Włosy związuje gumką, rozpuści je, kiedy wyjdzie z domu. Zakłada czarny zegarek, w uszach ma małe kółka i niewielki kolczyk w kształcie ust. Na palec wkłada sygnet, srebrny z wygrawerowanymi roślinami, trochę podniszczony. Dostała go kilka lat temu od mamy, na urodziny. Był za duży, ale ścisnęła go zębami.

Trzech łańcuszków nie zdejmuje nawet do kąpieli. Jeden ma serduszko z napisem „I love you”. Dodawali go do gazety dla nastolatek. Kupuje je specjalnie dla dodatków.

Wkłada zapinane na zamek bordowe botki na grubym obcasie z ozdobnymi brązowymi sznurówkami. Są trochę za luźne, ma je po kuzynce. Bluzkę zresztą też. Dużo ubrań po niej donasza, ale nie narzeka. Ładne są, a u nich w domu się nie przelewa. Kieszonkowe ledwo starcza na kosmetyki i dyskoteki.

Wychodzi zawsze z Iwoną, to jej najlepsza przyjaciółka. Znają się od zerówki, ale zbliżyły dopiero w połowie ósmej klasy. Teraz już nie chodzą razem do szkoły, Iwona wybrała gastronomik we Wrocławiu, Małgosia handlówkę, ale czasem razem dojeżdżają pociągiem z Jelcza. Często do siebie dzwonią, chodzą na spacery z psami, zdarza się, że jedna drugą odwiedza w domu. Ale ostatnio rodzice są źli na Iwonę, że wyciąga Małgosię na imprezy, więc rzadko się u nich pojawia.

Teraz też spotykają się dopiero przed dyskoteką w gminnym ośrodku kultury. Iwona stoi obok swojego chłopaka i jego znajomych. Wchodzą do środka. W tłumie wyłapują znajome twarze. Chłopak Iwony kupuje im piwo. Małgosia wypija pół, to wystarcza, żeby zaszumiało jej w głowie. Tańczy na środku parkietu. Kątem oka widzi Heńka. Uśmiecha się do niej i podchodzi. Miała nadzieję, że to zrobi.

Dobrze im się razem tańczy. Może coś z tego wyjdzie?

Powinna być w domu przed pierwszą, ale nie chce jeszcze wracać.

*

W pół do drugiej.

Druga.

Jadwiga, matka Małgosi, nie może spać. Chodzi od okna do okna.

Już prawie trzecia.

Może powinna zadzwonić na policję?

Siedzi w kuchni nad wystygłą herbatą i wpatruje się w zegar. Małgosi zdarzały się spóźnienia, ale nigdy tak duże.

„Trzeba było jej nie puszczać na dyskotekę” – myśli. Da Małgosi jeszcze piętnaście minut, a potem...

Jadwiga coś słyszy.

To kroki.

*

Z Alcatraz nie ma ucieczki. Tak mówiono, ale trzech uciekło i nigdy ich nie znaleziono – ani żywych, ani martwych. Więzienie na wyspie zamknięto i zamieniono w muzeum, nazwa jednak nadal inspiruje, nawet właścicieli tancbudy w Miłoszycach, którą urządzono w dawnej świetlicy.

Wejściówki kosztują sześć złotych, najtaniej w okolicy, dlatego do Alcatraz ciągnie młodzież ze wszystkich pobliskich miejscowości – Łęgu, Piekar, Dziupliny, Ratowic, ale też większego Jelcza-Laskowic. Jest sylwester, więc w środku tłum, ze dwieście osób, może więcej. Małgosia też jest, chociaż po powrocie z andrzejek nad ranem miała przechlapane. Matka zrobiła jej awanturę, przez parę tygodni musiała wracać po szkole prosto do domu, żadnych wyjątków. Jadwiga nagadała też Iwonie: – Nie życzę sobie, żebyś zabierała Małgosię na dyskoteki ze starszymi chłopakami.

Tak jakby Gośka sama nie chciała.

Jak w tej sytuacji namówić rodziców na sylwestra?

Dziewczyny chciały koniecznie spędzić go w Alcatraz, pierwszy raz Małgosia wspomniała o tym w święta. Tłumaczyła, że pojedzie pociągiem z koleżankami, impreza będzie chroniona, nic się jej nie stanie. Rodzice się nie zgodzili, więc krzyki, płacz.

Jadwiga i Krzysztof do końca zwlekali z ostateczną odpowiedzią. Widzieli, że Małgosia chodzi smutna, bo coraz to wracała do tematu, a oni odmawiali. W końcu Jadwidze żal się jej zrobiło. Przecież to sylwester. – Powinniśmy ją puścić – powiedziała mężowi dzień przed imprezą, ale włosów pofarbować już nie pozwoliła. Ładne ma, ciemne, po co je farbami niszczyć?

– I załóż spodnie – przestrzegał córkę Krzysztof.

Małgosia przymierza dżinsy, ale tuż przed wyjściem przebiera się w sukienkę. Z cienkiego czarnego materiału, przed kolano, zapinaną na guziki, po kuzynce. Botki ostatnio jej latały, więc pod czarne rajstopy wkłada grube skarpetki. Białe z czerwonym i zielonym paskiem.

Na szyi ma trzy łańcuszki, te, co zwykle, również ten z serduszkiem i napisem „I love you”. W uszach – małe kółka i ten sam niewielki kolczyk w kształcie ust. Zakłada też swój srebrny sygnet i czarny zegarek.

Usta pociąga brązową pomadką, paznokcie maluje fioletowym lakierem z białym brokatem. Fioletowa jest także gumka, którą naciągnęła na nadgarstek. Na wszelki wypadek, gdyby włosy przeszkadzały jej w tańcu.

Tuż przed wyjściem Iwona robi jej zdjęcie.

*

Zima jest bardzo mroźna, nocą temperatura spada do minus kilkunastu stopni. Małgosia wkłada granatową kurtkę, białą czapkę z pomponem, do kieszeni wciska czarne wełniane rękawiczki. Pociągiem z Jelcza do Miłoszyc jedzie z koleżankami Iwony, w sumie jest ich szóstka, ale widzą w wagonie wielu znajomych. Na miejscu są przed dwudziestą. Jeszcze nie wpuszczają do Alcatraz.

Nazwę dyskoteki wymalowano sprejem, pogrubioną czcionką w przenikających się kolorach, od niebieskiego, przez fioletowy, do zielonego. Pomiędzy literami pręży się nienaturalnie długonoga kobieta w kusych szortach i krótkim topie odsłaniającym wąską talię. Kreskówkową twarz okalają różowe rozwiane włosy.

Do środka prowadzą tylko jedne drzwi, w oknie są kraty.

Zaraz przy wejściu, po prawej stronie, jest szatnia. Naprzeciwko drzwi do magazynu i kuchni. Z przedsionka wchodzi się do głównej sali. W środku panuje półmrok, który rozświetlają kolorowe światła odbijające się w wiszącej na środku sufitu dyskotekowej kuli. Na wprost wejścia jest podest ze stanowiskiem didżeja. Obok niego przy stoliku siedzą właściciele dyskoteki. Stoliki dla gości są poupychane po kątach. Po lewej stronie bar. Chipsy, napoje, piwo.

Gośka i Iwona kupują po jednym. Siedzą całą grupą, z którą przyjechały pociągiem, dosiadły się do nich jeszcze koleżanki z Jelcza, zaraz jakiś kolega podchodzi, dwa stoliki zajęli, żeby się pomieścić. Ktoś zaczyna tańczyć, ktoś wychodzi się przewietrzyć, ktoś się z kimś przytula, ktoś kogoś zagaduje na parkiecie, ktoś butelkę wina podaje, jak to na dyskotece.

Jeszcze cztery godziny i zacznie się 1997 rok.

*

Siedemnastoletni Krzysiek od urodzenia mieszkał w Miłoszycach. Na imprezy jeździł zwykle z kolegami do Łęgu, tam mieszkały ich koleżanki. Ale skoro otworzyli dyskotekę po sąsiedzku, chcieli zobaczyć. One wolały zostać u siebie, więc umówili się, że w paru chłopaków pójdą na sylwestra do Alcatraz.

Krzysiek pojawia się tam o dwudziestej trzydzieści, jego najlepszy kumpel Andrzej już jest. Rozglądają się, ale same nieznajome twarze. W końcu spotykają kilku kolegów z Miłoszyc.

– Nic się tutaj nie dzieje, chodźmy do Pandy – proponuje jeden z nich.

Idą do pobliskiego pubu. Tam zawsze można spotkać kogoś znajomego, piwa się w spokoju napić, pograć w bilard. Krzysiek zamawia colę, z alkoholem nie miał dotąd zbyt wielu doświadczeń, nie chce zaraz na początku się upić.

Piwo kupuje dopiero w Alcatraz, dokąd wracają może po godzinie. Impreza już się rozkręciła, na parkiecie tłum. Wyłapują znajomych z Miłoszyc, rozmawiają to z jednym, to z drugim. Krzysiek nawet tańczy w kółku.

Odpoczywa przy podeście, kiedy zaczepia go dziewczyna.

Nigdy wcześniej jej nie widział, ale bardzo mu się podoba. Widzi, że jest pijana. Nie ona jedna. Na dyskotece chyba wszyscy piją, niektórzy przynieśli ze sobą wino albo wódkę, ochroniarze nie zwracają na to większej uwagi. Ta dziewczyna nie ma ze sobą kubka ani butelki z alkoholem, ale chwieje się i trochę bełkocze. Mówi, że ma na imię Gośka, pyta go, jak się nazywa. Podaje mu nazwę ulicy i numer swojego mieszkania w Jelczu. – Jeżeli zapamiętasz, to masz szczęście – rzuca.

Krzyśka rozpiera duma. Pierwszy raz się zdarzyło, żeby na dyskotece zagadnęła go dziewczyna, i to jeszcze taka ładna. Przysuwa się do niego. Zaczynają tańczyć.

*

Rodzice Małgosi spędzają sylwestra w remizie strażackiej w Brzozowcu. Wybrali się tam razem ze znajomym małżeństwem z osiedla. Pojechali ich autem. To ledwo dwadzieścia kilometrów, ale już Opolszczyzna. W Brzozowcu mieszkają rodzice Krzysztofa; młodszą córkę, Ewelinę, zostawiają im pod opiekę.

Z domu wyjechali około siedemnastej. Małgosia wciąż jeszcze szykowała się wtedy do wyjścia.

Udały im się córki, chociaż łatwo w życiu nie mieli. Zaraz po ślubie Jadwiga i Krzysztof tułali się po hotelach robotniczych. Oboje skończyli zawodówki, praca raz była, raz jej nie było, pieniędzy wciąż za mało, człowiek niczego swojego nie miał. Naczekali się na mieszkanie, na samochód długo ich nie było stać, rowerem dzieci się woziło.

Kiedy urodziła się Małgosia, Jadwiga została z nią w domu. Teraz zajmowała się Eweliną i znowu nie pracowała zawodowo. Ale za to Krzysztof miał stabilną robotę. Był frezerem w Jelczańskich Zakładach Samochodowych, to największy pracodawca w okolicy. Doświadczenie miał, przyuczał chłopaków do zawodu.

Może im się nie przelewało, ale starczało na życie. Mieli mieszkanie na czwartym piętrze na Hirszfelda, w największym blokowisku w Jelczu, niedaleko stacji kolejowej. Budynki ustawiono falami, między nimi drzewa, alejki, niedaleko sklepy, szkoła.

Z Małgosią żadnych problemów wychowawczych nie mieli. Tylko o te dyskoteki się kłócili. W końcu ulegali, córka potrafiła ich urobić. Ale dobra z niej dziewczyna, rodziców szanuje, w domu pomaga i rozumie, że nie na wszystko ich stać. Ale jak coś większego potrzebuje, to jej w końcu kupują, muszą tylko wcześniej zaplanować wydatek.

Lubiła się ładnie ubrać, na szczęście sporo ciuchów miała po kuzynce, tę czarną sukienkę ze zdjęcia zrobionego chwilę przed wyjściem na sylwestra też. Małgosia, młoda zgrabna dziewczyna z długimi brązowymi włosami odgarniętymi za uszy i grzywką opadającą na czoło, uśmiecha się nieśmiało.

*

Gośka mówi, że źle się czuje. Krzysiek wyprowadza ją przed Alcatraz, żeby pooddychała świeżym powietrzem. I tak ze trzy albo cztery razy. Raz Gośkę tak już bierze, że idzie pod płot zwymiotować. Krzysiek słyszy, jak po konwulsjach spluwa, ale zaraz ciągnie go do Alcatraz. Nie bardzo rozumie dlaczego, przecież jak ktoś się źle czuje, to lepiej, żeby na powietrzu postał.

Gośka powtarza, że jej niedobrze, widać zresztą, że jest w coraz gorszym stanie. Ledwo stoi na nogach, potyka się o podest, z którego didżej puszcza muzykę, przewraca się. Chociaż to wychodzenie na zewnątrz pomaga, bo znowu go zagaduje. Podaje imiona i nazwiska swoich kolegów, pyta, czy ich zna. Krzysiek nikogo nie kojarzy.

Idą do stolika, przy którym siedzą koleżanki Małgosi. Dziewczyna siada mu na kolanach, Krzysiek ją przytula. Któraś z dziewczyn rzuca, że Gośka jest strasznie pijana, jakby zła na nią była. Nigdy nie widziały, żeby była taka nachalna wobec chłopaków.

Niedługo północ. Krzysiek zostawia Małgosię z jej znajomymi i biegnie do domu po szampana. Po drodze wpada na zakrwawionego kolegę. Ktoś go przed chwilą uderzył. Nie znał typa. Potem będą go razem szukać na dyskotece, ale nie znajdą. Na razie Krzysiek zaprasza kumpla, żeby poszedł z nim do domu się ogarnąć.

W świetlicy zapalają światło. Zaczyna się odliczanie.

– Witamy nowy rok – krzyczy do mikrofonu didżej Irek.

Przed dyskoteką wybuchają petardy, niektórzy wychodzą na zewnątrz pooglądać fajerwerki.

Ktoś puszcza butelkę, Iwona pije, zaraz po niej Gośka. Kręcą się po sali, składają życzenia znajomym.

Gośka przytula się do Krzyśka, który już wrócił na dyskotekę z winem musującym.

*

Oficjalnie parą byli z Małgosią może przez tydzień, wszystko zaczęło się i skończyło w grudniu. Ale osiemnastoletni Daniel znał ją znacznie dłużej, z osiedla. Najczęściej spotykali się na dyskotekach. Do domu nigdy go nie zaprosiła, on zresztą nie nalegał.

Rozstali się po kłótni. Daniel chciał z nią spędzić trochę czasu, ale wymigała się, że jest zajęta. Zaraz potem usłyszał, jak umawia się z Iwoną na spacer. Zaczął krzyczeć, że Gośka go okłamuje, ona, płacząc, powiedziała, że już nie mogą być razem. Chyba ktoś inny bardziej jej się podobał. Kiedyś, zanim zaczęli ze sobą chodzić, zwierzyła się Danielowi, że wpadł jej w oko taki jeden Heniek.

Poza tym Daniel miał poczucie, że Gośce było wstyd, kiedy chodził po osiedlu pijany. Zdarzało mu się wypić z kolegami kilka piwek na ławeczkach, czasem wódkę. A Gośka była z tych porządnych, jasne, że nie chciała, by rodzice widzieli ją z zalanym chłopakiem.

Po tej kłótni przeprosił ją, proponował nawet, żeby znowu byli parą. Odmówiła. Ale wciąż się kolegowali.

Daniel namawiał Gośkę, żeby spędzili sylwestra na domówce u jego kolegi w Jelczu. I ona, i Iwona odpowiedziały, że wolą potańczyć. Spotkali się więc w pięciu, same chłopaki. Pili wódkę, może ćwiartkę na głowę. Jak skończyli, uznali, że jednak fajnie byłoby się pobawić na dyskotece. Przebiegli cztery kilometry dzielące ich od Miłoszyc. Na miejscu byli niedługo po północy.

Daniel od razu dostrzega dziewczyny. Iwona i Małgosia siedziały przy barze, obydwie pijane, Gośka bardziej niż Iwona.

Rzucają mu się w ramiona.

– Wszystkiego najlepszego – mówi Gośka i głośno się śmieje. Daniel jeszcze nigdy nie widział jej w takim stanie.

O której godzinie Gośka znowu wychodzi na zewnątrz? Nikt nie jest tego pewny. Po północy na pewno, ale też przed pierwszą. Iwona stoi z nią chwilę, ale ziąb taki, że zaraz chowa się do środka. Na posterunku zostawia Grześka, ich dobrego kolegę z Jelcza, który na dyskotekę przyszedł razem z Danielem.

Co się wydarzyło później?

Grzesiek zapamiętał, że podszedł do niego Krzysiek. Powiedział, że teraz on zajmie się Gośką.

Krzysiek twierdzi, że było inaczej: spotkał Małgosię w środku i to jej znajomi poprosili go, żeby wyprowadził ją na zewnątrz jeszcze raz. Gośka już wtedy ledwo trzymała się na nogach, sprawiała wrażenie, jakby nie wiedziała, co się wokół niej dzieje. Krzysiek miał poczucie, że już go nie poznawała.

Odchodzą kawałek od wejścia. Przystają z boku budynku. Krzysiek podtrzymuje Gośkę, inaczej się przewróci. Przed salą kręci się jeszcze parę osób, kilka zapamięta pijaną dziewczynę w czarnej sukience.

To nie był widok budzący specjalne zainteresowanie. Chwilę później w tym samym miejscu zatacza się inna nastolatka. – Wsadź sobie palca do gardła, zwymiotujesz i będzie ci lepiej – radzi jej chłopak, z którym bawi się na dyskotece.

Ledwo kończy i zaraz zaczynają się całować. – Uważaj, bo jeszcze zwymiotuje ci do ust – śmieje się jego koleżanka, która czeka w kolejce do ustawionych na zewnątrz toalet.

Ośmielone alkoholem pary całują się to tu, to tam. Kogoś zawiało tak, że aż się przewraca. Kolejne dziewczyny mówią swoim znajomym, że źle się czują, chociaż prawie nic nie wypiły.

*

Do Gośki i Krzyśka podchodzi jakiś chłopak. Krzysiek go nie zna – tak utrzymuje potem.

Nieznajomy obejmuje dziewczynę ramieniem.

– Ale się, kurwa, napiłaś – rzuca.

Gośka nie odpowiada.

– To ja, Irek, twój brat, nie poznajesz mnie? – ciągnie tamten.

Ona patrzy mu w twarz, ale wciąż nic nie mówi, jakby go nie słyszała.

„Irek” powtarza, że zabierze ją do domu.

Dziewczyna nie protestuje, gdy chwyta ją pod ramię.

Krzysiek podtrzymuje Gośkę z drugiej strony, idą kilka metrów w milczeniu. Przechodzą na drugą stronę ulicy Kościelnej, w pobliże furtki do pierwszej posesji za Alcatraz.

– Jesteś jej chłopakiem? – pyta Irek.

– Nie – odpowiada Krzysiek. – Może godzinę temu ją poznałem.

– To wracaj się bawić.

On nie z takich, co będą się wykłócać. Zresztą brat ma rację, Gośka jest już w takim stanie, że powinna się położyć. Może jeszcze się spotkają? Zna jej adres.

Irek coś jeszcze mówił, Krzysiek nie pamiętał później, czy że odprowadzi dziewczynę do domu, czy do ciotki.

Zanim wrócił do dyskoteki, w świetle latarni zauważył, jak do Gośki i Irka podszedł drugi chłopak.

*

Urszula po północy wychodzi przed dom pooglądać fajerwerki. Mieszka w Miłoszycach od lat z mężem i trójką synów. Ich dom stoi kilkaset metrów od Alcatraz, przy tej samej ulicy, Głównej. To centralna część miejscowości. Na południu Główna zmienia się w Kolejową i prowadzi do dworca Jelcz-Miłoszyce. Za torami ciągną się pola i domy ustawione wzdłuż równoległych dróżek, na niektórych nie ma nawet asfaltu.

Z drugiej strony Główna przechodzi w ulicę Dziuplińską. Krzyżuje się z Wrocławską, która ciągnie się przez kilka miejscowości w kierunku stolicy Dolnego Śląska – z Miłoszyc do Wrocławia jest niecałe trzydzieści kilometrów.

Dom Urszuli stoi zaraz obok tego skrzyżowania.

Tej nocy odwiedziło ich znajome małżeństwo. Gdy wychodzą przed dom, z dyskoteki akurat wraca najmłodszy syn Urszuli, Andrzej, kolega Krzyśka. Składają sobie życzenia.

Urszula ogląda jeszcze fajerwerki, kiedy widzi dwóch chłopaków prowadzących przez wieś dziewczynę. Nie zna jej. Chłopaków też widzi pierwszy raz. Z Miłoszyc by kojarzyła, zresztą Andrzej też ich nie zna.

Dziwi ją tylko, że taki mróz, prawie minus dwadzieścia stopni, a dziewczyna idzie w samej sukience.

– Coś by na nią narzucili – mówi Urszula, a jej koleżanka potakuje. Może zapamiętałyby więcej, ale jest ciemno, a ich uwagę odwraca biały „maluch” pędzący ulicą. Jego kierowca wprowadza go w drift, dwa razy obraca się wokół własnej osi i rusza z piskiem opon w stronę skrzyżowania.

Urszula wraca do mieszkania, żeby się ogrzać.

Rozdział 2

OBOK STODOŁY

Rodzice Małgosi są w domu około czwartej. Śpiącą Ewelinę kładą do łóżka, Krzysztof zasypia razem z nią.

Jadwiga znów czeka na starszą córkę.

Kręci się po kuchni, ale nie ma już nawet co posprzątać. Liczy, że tym razem Małgosia będzie na czas.

Proponowali, że ją odbiorą, ale wolała jechać pociągiem z koleżankami. Obiecała wrócić o piątej rano.

Jadwiga słyszy hamujący pociąg. Wygląda przez okno, żeby wypatrzyć Małgosię. Nie ma jej. Może jeszcze zagadała się z koleżankami na peronie? Albo z jakimś chłopcem, z którym wstydziła się pokazać przed domem?

Jadwiga chodzi od okna do okna, na balkon, ale Małgosi wciąż nie widać.

Około szóstej dzwoni do domu Iwony. Wcześnie, ale nie jest w stanie już dłużej czekać. Numer ma od Małgosi, wzięła na wszelki wypadek. Odbiera mama Iwony. Jej córka wróciła, śpi już od godziny.

Jadwigę ogarnia przerażenie.

Rodzice budzą Iwonę. Nie wie, gdzie jest Małgosia. Straciła ją z oczu jeszcze na imprezie, szukali jej nawet ze znajomymi, ale bez skutku. Myśleli, że może wcześniej wróciła do domu, źle się przecież czuła. W świetlicy została tylko jej kurtka. Iwona zabrała ją ze sobą, kiedy całą grupą wychodzili na pociąg.

*

– Nikogo już nie ma – mówią właściciele Alcatraz, gdy przed dyskoteką zjawiają się rodzice Małgosi razem z Iwoną i jej ojcem. Nie, nigdzie nie widzieli dziewczyny w czarnej sukience. Ale Jadwiga i tak wchodzi do środka, żeby się rozejrzeć. Pusto.

Zbliża się siódma rano.

Chodzą po domach. Rozpytują. Ktoś widział Małgosię koło posesji na tyłach dyskoteki. Mieszkają tam R., tak im powiedziano.

Główna brama zamknięta, za to otwarta jest mała drewniana furtka. Krzysztof od razu idzie zapukać do drzwi, a Jadwiga rozgląda się po podwórku, które kończy się dużą stodołą. Cały trawnik jest przyprószony śniegiem, wydeptane ślady dwóch osób prowadzą tylko od bocznej furtki do studni i z powrotem.

Otwiera im kobieta w średnim wieku.

– Nie widziałam żadnej dziewczyny, ale sprawdzę po pokojach, czy może córki kogoś nie przyprowadziły – mówi, gdy rodzice pytają ją o Małgosię. Ale w łóżkach śpią tylko domownicy.

Rodzice pukają też do domu Urszuli. Otwiera im zaskoczona. Zna Jadwigę, kiedyś razem pracowały, ale jej córki nigdy nie widziała. Budzi Andrzeja, syn był przecież na dyskotece, może coś wie. Tak, pamięta Małgosię, wymiotowała przed świetlicą, mówi, że Krzysiek się nią zajmował, a potem przyszedł jej brat Irek i zabrał ją do domu. Urszula faktycznie widziała, jak jakichś dwóch chłopaków prowadziło dziewczynę przez wioskę.

Tylko że Małgosia nie miała brata. A żadnego Irka nie znała.

Rodzice pytają więc o Irka. Ktoś powiedział, że didżej miał tak na imię. Mieszka po drugiej stronie Miłoszyc, za torami. Podjeżdżają autem, bo to kawałek. Ale on nic nie wie. Chociaż faktycznie widział dziewczynę w czarnej sukience. Siedziała na podeście koło miejsca, skąd puszczał muzykę. Była pijana.

Sprawdzają każdy ślad na śniegu, pukają od domu do domu. Nikt nic nie widział, nikt nic nie wie.

Przemarznięci i zrezygnowani wracają do Jelcza, ale nie są w stanie bezczynnie siedzieć i czekać. Dzwonią na policję. Nie po raz pierwszy. Wcześniej we Wrocławiu odprawiono ich z kwitkiem i skierowano na komisariat w Jelczu. A tam nawet nie przyjęli zgłoszenia o zaginięciu, bo jeszcze za wcześnie. Tym razem do Miłoszyc wysyłają posterunkowego. Rodzice mają się z nim spotkać na miejscu.

Kazali im zabrać ze sobą zdjęcie Małgosi.

Jadą ze znajomą, z którą spędzili sylwestra.

Odwiedzają domy, w których byli już wcześniej, pukają też do sąsiednich. Ktoś kojarzy dziewczynę w czarnej sukience, ktoś sobie przypomina, że odchodziła z dyskoteki z jakimiś mężczyznami, ale nikt nie potrafi powiedzieć nic więcej.

Rodzice są coraz bardziej zdenerwowani. Kiedy kolejny raz pyta o córkę, Jadwidze załamuje się głos. Znów odchodzą z kwitkiem.

– Spokojnie, znajdziemy ją – próbuje pocieszać policjant.

– Pan nic nie rozumie – krzyczy na niego Jadwiga. – To nie jest normalne, że Małgosia nie wróciła na noc! Może inne dziewczyny przychodzą do domu po imprezach następnego dnia wieczorem, ale nie ona. Wiem, że coś się musiało stać. Porwali ją, może gdzieś przetrzymują. Czuję, że córka tu jest, w Miłoszycach.

Policjant już się nie odzywa.

Ruszają do lasu. Na ścieżce są wydeptane ślady. Krzysztof się schyla, ogląda z każdej strony, ale są za duże, nie mogły ich zostawić buty Małgosi.

Sprawdzają bunkry, które stoją przy drodze. Nic.

Jadą razem na komisariat, żeby Jadwiga i Krzysztof mogli złożyć oficjalne zawiadomienie o zaginięciu córki.

O godzinie trzynastej dyżurny na komendzie w Jelczu – Laskowicach wypełnia formularz. W rubrykę okoliczności zaginięcia Małgorzaty K. wpisuje: „W dniu 31.12.1996 r. około godz. 19 udała się na dyskotekę do Miłoszyc. W dniu 1.01.1997 r. około godz. 0.15 była widziana po raz ostatni w towarzystwie dwóch mężczyzn”.

Dodaje jeszcze rysopis dziewczyny: 150 centymetrów wzrostu, sylwetka smukła, twarz owalna, cera blada, młodzieńczy trądzik, nos mały i prosty, uszy średnie, oczy ciemnobrązowe, włosy długie, ciemne i proste, czarna sukienka przed kolano.

*

Nie ma powodu, żeby się spieszyć, przecież to Nowy Rok. W domu rodziny R. wszyscy jeszcze śpią, chociaż to już południe. Tej nocy są w komplecie – babcia Maria, jej syn Józek z żoną Danutą, trzy córki. U Kamili, najstarszej, jest jeszcze Zygmunt, jej chłopak. Odwiedził R. razem ze swoim młodszym bratem Marcinem.

Od listopada pomieszkiwał też z nimi kolega Józka z pracy w Niemczech, Karol.

Rano budziła ich po kolei matka, Danuta. Dopytywała, czy nie śpi u nich jakaś dziewczyna, której szukają rodzice, ale zaraz potem wszyscy wrócili do łóżek.

Jest już dobrze po dwunastej, kiedy wynurzają się z pokoi. Danuta kręci się po kuchni, gotuje obiad, jej mąż Józek pije kawę.

– Napal w piecu, zimno się już zrobiło – prosi go.

– Tylko najpierw muszę go naprawić. Sadza się osadziła i strasznie dymi.

Józef wychodzi do szopy po zapasowe kolanko. To po drugiej stronie podwórka. Przez noc przysypało je delikatnie śniegiem. Rozgląda się. Na lewo jest stodoła, przy niej budę ma pies Roki, może jeszcze do niego zajrzy.

Nagle dostrzega coś niepokojącego.

Leży tuż obok stodoły, przy jej szczytowej ścianie.

„Jakąś lalkę albo manekina psy przytargały” – myśli Józef.

„A może kożuch, ostatnio Roki wyciągnął jeden ze stodoły”.

Józef podchodzi bliżej.

*

Ma na sobie jedynie skarpetki. Poza tym jest zupełnie naga. Leży na plecach, jej nogi są nienaturalnie podkurczone, a całe ciało brudne i poranione. Długie, potargane ciemne włosy rozrzucone wokół głowy. Obok leżą ubrania.

Kilka metrów dalej Józef widzi plamę krwi. Biegnie do domu.

*

Urszula przez okno widzi radiowóz, który jedzie na sygnale, a zaraz za nim karetkę. Pyta sąsiadki, co się stało. Sąsiadka słyszała, że znaleźli jakąś dziewczynę z osiedla w Laskowicach. Urszula szybko się ubiera. Biegnie drogą w stronę świetlicy. Przy posesji R. stoi już tłum.

Gapie powtarzali sobie później, że radiowóz wjechał na podwórko tak szybko, że wpadł w poślizg i na pewno zatarł wszystkie ślady. A prokuratorka z Oławy, która akurat miała dyżur, wyglądała, jakby kompletnie nie była przygotowana do prowadzenia śledztwa, bo taki mróz, a ona włożyła baletki.

– Jakby prosto z imprezy przyjechała – komentowali.

*

Jest czternasta, może piętnasta. Rodzice Małgosi po złożeniu zawiadomienia o zaginięciu córki znów jadą do Miłoszyc. W jednym z domów słyszą, że znaleziono zgwałconą dziewczynę. Ledwo stamtąd wychodzą, mija ich karetka. Jadwiga macha ręką. „Jak jest karetka – myśli – to Małgosia żyje. Żyje, żyje” – kurczowo trzyma się tej nadziei. Macha drugi raz, karetka się zatrzymuje. Tak, dostali wezwanie, ale na razie nic więcej nie mogą powiedzieć.

Koło domu R., tego samego, który odwiedzili rano, rodzice widzą tłum ludzi.

– Żyje? – Krzysztof dopytuje gapiów.

– Czy ona żyje? – powtarza Jadwiga.

Ludzie nawet na nich nie patrzą, oczy mają skierowane w głąb podwórka. Ktoś rzuca: – Nie żyje.

Przepychają się, ale zatrzymuje ich policja. Proszą, żeby ich przepuścić. – To może być nasze dziecko.

Przebiegają przez podwórko, jeszcze kawałek i widzą swoją córkę. Obok leży czarna sukienka.

Prokuratorka pyta, czy to ich dziecko.

Chcą ją dotknąć, przytulić, ale im nie pozwalają.

*

Lekarka z pogotowia wypisuje akt zgonu. Notuje ochłodzenie zwłok, obecność plam opadowych na plecach, udach i pośladkach, obrażenia na ciele. Jako domniemaną przyczynę śmierci wpisuje: zgwałcenie, wykrwawienie, zamarznięcie. Ze znakiem zapytania.

Miejsce zgonu: ogród, Miłoszyce.

Ściągnięty z Wrocławia pies kilka razy próbuje podjąć trop, ale nic z tego. Jego przewodnik tłumaczy, że jest za zimno.

– Po co ten pies, jak Małgosię już znaleziono – denerwuje się Krzysztof. Płacze. Do końca oględzin stoi obok Jadwigi przy płocie posesji. Nie wiedzą, co innego mogliby robić.

Krzysztof dostrzega koleżanki Małgosi. Iwona wygląda, jakby się śmiała.

– Co wam tak wesoło – krzyczy do nich. – Ona nie żyje!

Po latach, gdy pytam go o tamten dzień, mówi tylko: – Trzeba to przeżyć, żeby zrozumieć.

[...]