Juliusz Verne

DZIECI KAPITANA GRANTA

Wydawnictwo Avia Artis

2020

ISBN: 978-83-8226-183-7

Ta książka elektroniczna została przygotowana dzięki StreetLib Write (http://write.streetlib.com).

spis treści

I. Balance-Fish

Dnia 26-go lipca r. 1864, podczas mocnego wiatru północno-wschodniego, wspaniały jacht sunął całą siłą pary po grzbiecie spienionych fal kanału Północnego. Na tylnym jego maszcie powiewała flaga Anglji; na wierzchołku zaś wielkiego masztu chorągiew błękitna nosiła na sobie dwie wielkie głoski: E. G., wyhaftowane złotem i w górze książęcą przyozdobione koroną. Jacht ten nazywał się Duncan; był własnością lorda Glenarvan, jednego z szesnastu parów szkockich, zasiadających w Izbie Wyższej, i zarazem jednego z najcelniejszych członków królewskiego klubu jachtowego na Tamizie (Royal-Thames-Yacht-Club), tak słynnego w całej Wielkiej Brytanji.
Na pokładzie jachtu znajdował się w tej chwili lord Edward Glenarvan z młodą małżonką, lady Heleną, i jednym ze swych krewnych, majorem Mac Nabbs.
Świeżo zbudowany Duncan wypłynął na próbę o kilka mil poza odnogę Clyde i zdążał do Glasgowa; już wyspa Arran wynurzała się na horyzoncie, gdy majtek, siedzący na czatowni, dał znać, że w tyle jachtu ukazała się olbrzymia ryba. Kapitan statku, John Mangles, doniósł o tem zaraz lordowi Glenarvan, a ten, wszedłszy na rufę wraz z majorem Mac Nabbs, pytał kapitana, co myśli o tym potworze.
— Doprawdy, wasza dostojność — odpowiedział John Mangles — sądzę, że to jest ogromny rekin i nic więcej.
— Rekin w tej okolicy? — ze zdziwieniem zawołał Glenarvan.
— Bezwątpienia — odrzekł kapitan — ryba ta należy do rodzaju rekinów, spotykanych na wszystkich morzach i pod wszystkiemi szerokościami geograficznemi. Głowę daję, że jest to „Balance-fish”,i z tem zapewne lichem mieć będziemy do czynienia. Jeśli wasza dostojność pozwoli, a lady Glenarvan zechce przypatrzyć się ciekawemu połowowi, zaraz weźmiemy się do roboty i dowiemy się rzetelnej prawdy.
— Jak myślisz, Mac Nabbs — rzekł lord Glenarvan do majora — możeby popróbować tej nowości.
— Przystaję na wszystko, co ci się spodoba — powolnie odpowiedział major.
— Zresztą tępienie tych straszliwych bestyj nigdy nie może być zbyteczne — zawołał znowu John Mangles. — Korzystajmy ze sposobności; a jeśli wasza dostojność zgodzić się raczy, to i widok będziemy mieli zachwycający i dobry zarazem spełnimy uczynek.
— A więc wydaj rozkazy, kapitanie — rzekł Glenarvan.
Poczem posłał z uwiadomieniem do lady Heleny, która ciekawością zdjęta, pośpieszyła do męża.
Morze było wspaniałe; na powierzchni jego wyraźnie rysowały się gwałtowne i silne poruszenia potwora. Gdy John Mangles wydał rozkazy, majtkowie zarzucili przez parapet prawego boku jachtu w morze długą i grubą linę z ogromnym na końcu hakiem, na który dla przynęty założyli spory kawał słoniny. Chociaż rekin był jeszcze w odległości pięćdziesięciu co najmniej jardów (przeszło 45 metrów), poczuwszy nęcący zapach ofiarowanego sobie przysmaku, zwrócił się szybko ku statkowi. Ogromne płetwy jego, szare po bokach a czarne przy osadzie, z nadzwyczajną siłą i szybkością pruły morskie bałwany, i zwierzę płynęło wciąż w prostej linji. W miarę jak się rekin zbliżał, rozeznać było można blask jego ślepiów, pałających żarłoczną chciwością; a gdy otworzył spragnioną paszczę, ukazały się w niej cztery rzędy ogromnych zębów. Szeroka jego głowa podobna była do dwu młotów, osadzonych na jednym trzonku. John Mangles nie omylił się; był to rzeczywiście Balance-fish, najżarłoczniejszy z rodziny Skwalów czyli Żarłaczy.
Cała osada Duncana śledziła z żywem zajęciem wszystkie ruchy rekina. Wkrótce potwór dopłynął do przynęty, przewrócił się na grzbiet, aby ją lepiej pochwycić, i w mgnieniu oka ogromny kawał słoniny wraz z ostrym hakiem utonęły w jego paszczy, a majtkowie szybko pociągnęli linę, przeciągniętą przez blok, umieszczony na wierzchołku wielkiej rei masztu.
Rekin zaczął się szarpać gwałtownie, widząc się wyrywanym ze swego żywiołu, lecz na szarpanie znalazł się sposób: mocny postronek z pętlicą, uchwyciwszy rekina za ogon, paraliżował wszelkie jego ruchy. W chwilę potem potwór leżał rozciągnięty na pomoście jachtu; jeden z marynarzy, ostrożnie przybliżywszy się do niego, silnem uderzeniem siekiery odciął ogromny ogon zwierzęcia.
Połów był skończony; rekin leżał bezsilny i nikomu szkodzić nie mógł — zemście marynarzy stało się zadość, lecz ciekawość ich jeszcze nie była zaspokojona. Na pokładzie wszystkich statków morskich przyjęty jest w podobnych razach zwyczaj, żeby ściśle rewidować żołądek schwytanego potwora. Majtkowie, znając jego żarłoczność, zawsze spodziewają się znaleźć tam coś nadzwyczajnego i prawie nigdy nie mylą się w swych oczekiwaniach.
Lady Glenarvan, nie chcąc być obecną przy tej krwawej operacji, poszła do kajuty. Rekin dyszał jeszcze. Ogromne to zwierzę miało dziesięć stóp długości i ważyło przeszło sześćset funtów; waga ta i miara nie są niczem nadzwyczajnem.
Wkrótce ogromna ryba została rozpłatana kilkoma silnemi cięciami siekiery. Hak z przynętą doszedł aż do żołądka, pustego zresztą zupełnie; widocznie potwór pościł od dość dawna, i zawiedzeni w swych nadziejach marynarze już porąbane sztuki chcieli napowrót rzucić w morze, gdy nagle sternik dostrzegł jakiś duży przedmiot, okryty wnętrznościami.
— A to co? — zawołał.
— To jakiś kawałek skały — odpowiedział jeden z majtków — bestja widać z głodu go połknęła, biorąc za przysmak zapewne.
— Nie, nie! — krzyknął drugi — to musi być wiązka zielska, której dotąd strawić nie zdołał.
— Lepiej milczeć, gdy się nic nie wie — zawołał Tomasz Austin, porucznik jachtu — czy nie widzicie, że bestja była pijakiem nałogowym, a nie chcąc nic stracić, nietylko wypiła wino, ale jeszcze i butelkę połknęła?
— Co! — zawołał lord Glenarvan — rekin ma butelkę w żołądku?
— Prawdziwą butelkę — odpowiedział sternik — ale widać, że nie z piwnicy ją wyniesiono!
— Poruczniku, wydobądź ją ostrożnie — rzekł lord Edward — butelki, znajdowane na morzu, ważne nieraz zawierają dokumenty.
— Tak mniemasz? — zapytał major Mac Nabbs.
— Nie twierdzę, ale przypuszczam, że tak być może.
— Nie sprzeczam się bynajmniej — odrzekł major. — I bardzo być może, iż tu dowiemy się jakiej tajemnicy.
— Zaraz to zobaczymy! A cóż, Tomaszu?
— Oto jest — rzekł porucznik, podając jakiś niekształtny przedmiot, który z trudem niemałym wydobył z żołądka ryby.
— Wybornie! — zawołał Glenarvan. — Każ obmyć to paskudztwo i przynieś do mojej kajuty.
Tomasz Austin spełnił rozkaz i za chwilę potem butelka, w tak szczególnych znaleziona okolicznościach, złożona została na kwadratowym stoliku, wokoło którego zasiedli: lord Glenarvan, major Mac Nabbs, kapitan John Mangles i lady Helena, ciekawa, jak każda kobieta.
Każdy z niecierpliwą ciekawością radby się był dowiedzieć, co obejmuje w sobie ta szklana powłoka — czy opis jakiego wielkiego nieszczęścia, czy też nic nie znaczące wiadomości, puszczone na morze przez marynarza, nie mającego nic lepszego do roboty.
Wypadło jednak dowiedzieć się prawdy — i Glenarvan, nie czekając dłużej, przystąpił do zbadania butelki, ze wszelką, w takich razach przezornością. I miał słuszność, bo w podobnych wypadkach najdrobniejsza często napozór wskazówka prowadzi do bardzo ważnych odkryć.
Najprzód obejrzano butelkę dokładnie zwierzchu; na potężnej szyjce znaleziono jeszcze owinięty drut, już dobrze przez rdzę zjedzony, a grube szkło, mogące wytrzymać ciśnienie kilku atmosfer, wyraźnie wykazywało szampańskie pochodzenie — mogło przeto wytrzymać wszystkie wypadki długiej nawet podróży, bez najmniejszego uszkodzenia.
— Jest to butelka domu Cliquot — odezwał się major, a nikt mu nie zaprzeczał, bo major powinien był znać się na tem.
— Mój kochany majorze — odpowiedziała lady Helena — cóż nas obchodzić może, jaka to jest butelka, jeśli nie wiemy, skąd ona do nas przypływa?
— Dowiemy się, droga Heleno — rzekł lord Edward — a zgóry można być pewnym, że przybywa zdaleka. Czy widzisz, jak ją grubo pokrywają różne materje, skamieniałe pod wpływem wód morskich? Długo ona widać przebywała w Oceanie, zanim ją ten rekin połknął.
— Podzielam twe zdanie, lordzie — odezwał się major — że to kruche naczynie długą i daleką po morzu podróż zrobić musiało.
— Ale skądże do nas przybywa? — z lekką niecierpliwością powtórzyła lady G1enarvan.
— Poczekaj, droga Heleno, poczekaj chwilkę, a zdaje mi się, że butelka ta samą treścią swą odpowie na wszystkie nasze pytania.
I to mówiąc, Glenarvan zaczął zdrapywać nożem grubą z szyjki powłokę, i niedługo też ukazał się korek, ale mocno przez wodę morską uszkodzony.
— To źle, to bardzo źle! — powtarzał lord Glenarvan — bo jeśli tam wewnątrz są jakie papiery, to je znajdziemy w bardzo złym stanie.
— To być bardzo może — machinalnie powtórzył major.
— Ponieważ butelka ta — mówił dalej lord Edward — źle była zakorkowana, więc byłaby z pewnością zatonęła, gdyby nie wypadek, że rekin ją połknął i przyniósł na pokład Duncana.
— Zapewne — odezwał się John Mangles — dobrze, że tak się stało, ale byłoby lepiej, gdybyśmy ją złowili na pełnem morzu, pod pewną wiadomą długością i szerokością geograficzną; bo w takim razie, badając prądy atmosferyczne i morskie, możnaby było niemal odgadnąć, jaką przebyła drogę. Ale gdy ją przynosi taki posłaniec, jak rekin, który płynie pod prądy i wiatry, to trudno coś odgadnąć.
— Zaraz zobaczymy — powiedział lord Edward, wyjmując ostrożnie korek. I w tejże chwili po kajucie rozszedł się mocny zapach soli.
— I cóż? — pytała lady Helena.
— Tak jest — rzekł Glenarvan — nie omyliłem się, bo są w środku papiery.
— Papiery! Dokumenty! — wołała lady Helena.
— Jednakże — mówił dalej Glenarvan — zdają się być przez wilgoć uszkodzone i tak przylgnęły do ścian butelki, że trudno je będzie stamtąd wydobyć.
— Stłuczmy szkło — doradził Mac Nabbs.
— Wolałbym je zachować w całości — odpowiedział Glenarvan.
— I ja także — dorzucił sentencjonalnie major.
— Zapewne — rzekła lady Helena — że dobrzeby to było; ależ znowu z drugiej strony warto poświęcić butelkę dla ocalenia kosztownych może dokumentów. — Niech wasza dostojność odtrąci szyjkę — rzekł John Mangles — a będzie można wydobyć papiery bez uszkodzenia ich.

II. Trzy dokumenty

Na tych kawałkach papieru, nawpół zniszczonych przez wodę morską, można było rozeznać pojedyńcze wyrazy, szczątki całych przedtem zdań, niepodobnych już teraz do odczytania. Lord Glenarvan przypatrywał się im z największą uwagą przez kilka minut; obracał je na wszystkie strony, wystawiał do słońca, badając najdrobniejsze ślady pisma, nie spłókane wodą morską, i nareszcie zwrócił się do swych przyjaciół i rzekł:

— Są tu trzy różne dokumenty, albo raczej, jak mi się zdaje, trzy kopje jednego dokumentu w potrójnem tłumaczeniu na język angielski, francuski i niemiecki. Pozostałe wyrazy, wyczytać się dające, wątpić o tem nie pozwalają.
— A czy przynajmniej można się czego domyślić z tych pojedyńczych wyrazów? — zapytała lady Glenarvan.
— Trudno coś z tego wnioskować, kochana Heleno — myśl w wielu miejscach poprzerywana.
— Możeby wyrazami jednego dokumentu dały się uzupełnić braki drugiego — rzekł major ze zwykłą sobie flegmą.
— Major ma słuszność — odezwał się John Mangles — niepodobna bowiem przypuścić, aby woda morska na wszystkich trzech papierach wygryzła pismo w tychże samych miejscach. Próbujmy przeto zbliżyć jedne resztki do drugich, a może się złoży całość jaka.
— To właśnie chcę zrobić — rzekł lord Glenarvan; zacznijmy od dokumentu angielskiego.
Dokument ten przedstawiał się w sposób następujący:

CIĄG DALSZY TEKSTU W PEŁNEJ WERSJI

III. Malcolm-Castle

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

IV. Propozycja lady Glenarvan

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

V. Odjazd „Duncana”

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

VI. Pasażer z kajuty Nr. 6

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

VII. Skąd przybywa i dokąd dąży Jakób Paganel

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

VIII. O jednego jeszcze poczciwego człowieka więcej na pokładzie „Duncana”

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

IX. Cieśnina Magellańska

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

X. Trzydziesty siódmy równoleżnik

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XI. Przejście przez Chili

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XII. Na wysokości dwunastu tysięcy stóp

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XIII. Zejście z Kordylierów

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XIV. Strzał opatrznościowy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XV. Hiszpańszczyzna Jakóba Paganela

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XVI. Rio Colorado

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XVII. Pampa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XVIII. Poszukiwanie wody

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XIX. Czerwone wilki

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XX. Równiny Argentyńskie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXI. Fort Indépendance

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXII. Powódź

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXIII. Życie na drzewie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXIV. Jeszcze życie na drzewie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXV. Pomiędzy ogniem a wodą

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXVI. Atlantyk

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXVII. Powrót na okręt

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXVIII. Tristan d'Acunha

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXIX. Wyspa Amsterdam

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXX. Zakłady Jakóba Paganela z majorem Mac Nabbsem

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXI. Wybryki oceanu Indyjskiego

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXII. Przylądek Bernouilli

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXIII. Ayrton

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXIV. Odjazd

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXV. Wiktorja

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXVI. Wimerra River

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXVII. Burke i Stuart

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXVIII. Kolej żelazna z Melbourne do Sandhurst

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XXXIX. Nagroda za geografię

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XL. Kopalnie góry Aleksandra

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLI. Australian and New Zealand Gazette

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLII. Major utrzymuje, że są to małpy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLIII. Hodowcy bydła miljonerzy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLIV. Alpy Australijskie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLV. Niespodziewane zajście

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLVI. Zealand i Aland

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLVII. Cztery dni niepokoju

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLVIII. Eden

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

XLIX. Bryg Macquarie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

L. Przeszłość kraju, do którego się jedzie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LI. Rzezie na Nowej Zelandji

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LII. Skały

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LIII. Improwizowani żeglarze

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LIV. W którym jest teorja ludożerstwa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LV. Przybycie do ziemi, której uniknąć należało

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LVI. Stan kraju, w którym znaleźli się podróżni

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LVII. O trzydzieści mil na północ

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LVIII. Niewola

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LIX. Jezioro Taupo

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LX. Pogrzeb naczelnika Maorysów

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXI. Ostatnie godziny

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXII. Góra Tabu

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXIII. Wielkie środki Paganela

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXIV. Wzięci we dwa ognie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXV. Skąd się wziął Duncan przy wschodnim brzegu Nowej Zelandji

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXVI. Ayrton czy Ben Joyce?

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXVII. Układ

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXVIII. Krzyk w nocy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXIX. Wyspa Tabor

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

LXX. Ostatnie roztargnienie Paganela

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

Podziękowania

Wydawnictwo Avia Artis dziękuje serdecznie wszystkim ludziom zaangażowanym w powstanie tej książki.

*****

Juliusz Verne

DZIECI KAPITANA GRANTA

Tłumaczenie:

Anonim

Projekt okładki: Avia Artis

W projekcie okładki wykorzystano portret Juliusza Verne

Autor: Felix Nadar

Wszystkie prawa do tego wydania zastrzeżone.

©Wydawnictwo Avia Artis

2020