Projekt okładki i stron tytułowych: Ireneusz Gawliński/Monika Siewczyńska

Ilustracje na okładce: Monika Siewczyńska

Wydawca: Karol Zawadzki

Koordynator ds. redakcji: Renata Ziółkowska

Redaktor: Natalia Charitonow

Produkcja: Mariola Grzywacka

Dział reklamy: Agnieszka Borzęcka (agnieszka.borzecka@pwn.com.pl)

Recenzenci:

dr hab. inż. Jerzy Hoła, prof. Politechniki Wrocławskiej

prof. nadzw. dr hab. EUR. inż. Tomasz Z. Błaszczyński, Politechnika Poznańska

Publikacja wydana przy udziale środków Towarzystwa Poligrodzianie z siedzibą w Przeźmierowie.

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i ko- niecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo.

Więcej na www.legalnakultura.pl

Polska Izba Książki

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2017

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2017 r., (wyd. I)

Warszawa 2020

ISBN 978-83-01-21273-5

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl; reklama@pwn.pl

www.pwn.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwa Naukowego PWN: mobisfera.pl

Spis treści

Wprowadzenie

1. Zasady ogólne

1.1. Proces projektowania

1.2. Normy rysunkowe

1.3. Linie rysunkowe

1.4. Rysunki architektoniczno-budowlane – zasady ogólne

1.5. Obliczanie powierzchni pomieszczeń

1.6. Linie wymiarowe i oznaczenia na rysunkach

2. Aspekty prawne

2.1. Przepisy prawne

2.2. Planowanie przestrzenne

2.3. Projekt budowlany

2.4. Pozwolenie na budowę lub zgłoszenie

2.5. Szczegółowe wytyczne techniczne

2.5.1. Definicje

2.5.2. Klasyfikacja pomieszczeń i budynków

2.5.3. Zagospodarowanie działki budowlanej

2.5.4. Wymagania dla budynków

2.5.5. Schody i pochylnie

2.5.6. Wysokość pomieszczeń

2.5.7. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne

2.5.8. Garaże

2.5.9. Wyposażenie techniczne budynków

2.5.10. Bezpieczeństwo użytkowania budynków

2.5.11. Higiena i zdrowie

2.5.12. Oszczędność energii

3. Wstępny układ konstrukcyjny

3.1. Wstępny układ konstrukcyjny stropu i dachu

3.2. Osie konstrukcyjne

3.3. Kierunek oparcia stropu

4. Kształt i konstrukcja dachu

4.1. Dach stromy

4.1.1. Konstrukcja dachu stromego

4.1.2. Odwodnienie dachu stromego

4.1.3. Okap, dachy bezokapowe

4.1.4. Ściana kolankowa

4.1.5. Sufit podwieszany z izolacją termiczną

4.1.6. Opis warstw przegród

4.1.7. Okna połaciowe

4.1.8. Okna w lukarnach

4.2. Dach płaski

4.2.1. Konstrukcja stropodachu

4.2.2. Attyka

4.2.3. Odwodnienie stropodachu i tarasu

5. Strop

5.1. Konstrukcja stropu gęstożebrowego

5.2. Konstrukcja stropu z płyt kanałowych

5.3. Konstrukcja stropu typu Filigran

5.4. Wieńce stropowe

5.5. Ściany działowe

6. Schody

6.1. Wysokość kondygnacji

6.2. Schody – dobór liczby stopni, układy schodów

6.3. Konstrukcja schodów

7. Piony kominowe i instalacyjne

7.1. Źródła ciepła – kotłownia

7.2. Kominy

7.2.1. Kominy, wentylacja grawitacyjna

7.2.2. Wentylacja mechaniczna

7.2.3. Kominy na piętrze

7.3. Piony instalacyjne i kanalizacyjne

8. Ściany nadziemne

8.1. Rodzaje ścian

8.1.1. Ściany jednowarstwowe

8.1.2. Ściany dwuwarstwowe

8.1.3. Ściany wielowarstwowe

8.2. Aspekty wytrzymałościowe

8.2.1. Klasy elementów murowych

8.2.2. Przestrzenne usztywnienie budynku

8.2.3. Nadproża

8.3. Aspekty cieplno-wilgotnościowe

8.3.1. Wymagania izolacyjności termicznej ścian, podłóg, dachów, tarasów i podcieni

8.3.2. Kondensacja pary wodnej

8.3.3. Mostki termiczne

8.4. Warstwy wykończeniowe

8.4.1. Tynki zewnętrzne

8.4.2. Tynki wewnętrzne

8.4.3. Elewacje – elementy wykończeniowe

8.5. Otwory w ścianach

8.5.1. Okna i drzwi

8.5.2. Bramy garażowe

9. Ściany podziemne i fundamenty

9.1. Ściany fundamentowe

9.2. Piwnica

9.3. Fundamenty

9.4. Aspekty cieplno-wilgotnościowe

9.4.1. Grubość izolacji termicznej ściany fundamentowej

9.4.2. Zabezpieczenia przeciwwilgociowe części budynku stykającej się z gruntem

9.4.3. Cokół i opaska wokół budynku

9.5. Taras na gruncie

9.6. Poziom zerowy

9.7. Głębokość posadowienia

10. Dokumentacja – rysunki i opis

10.1. Rzut fundamentów

10.2. Rzut parteru

10.3. Rzut piwnicy

10.4. Rzut poddasza

10.5. Rzut piętra

10.6. Rysunek przekroju

10.7. Rzut dachu stromego

10.8. Rzut dachu płaskiego

10.9. Rzut konstrukcji stropu

10.10. Rzut konstrukcji dachu stromego

10.11. Rysunek elewacji

10.12. Plan sytuacyjny

10.13. Opis techniczny – wzór

10.14. Rysunki – lista kontrolna zawartości

Bibliografia

Załącznik

Wprowadzenie

Kto czyta – nie błądzi

Książka przeznaczona jest dla studentów kierunków Budownictwo, Architektura i Inżynieria Środowiska, którzy na drugim roku studiów wykonują samodzielnie pierwszy projekt budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Podręcznik może być również pomocą dla dyplomantów i absolwentów, którzy chcą uporządkować swoją wiedzę.

Ze względu na krótki czas trwania studiów inżynierskich liczba godzin przeznaczonych na projekt z budownictwa ogólnego jest ograniczona. W kolejnych semestrach studenci uczą się projektowania konstrukcji różnego typu: stalowych, żelbetowych czy drewnianych, ale często nie ma już czasu na wykonanie kompletnego opracowania projektowego, a takiej wiedzy oczekują od absolwentów przyszli pracodawcy. Niniejsza książka może być istotną pomocą dydaktyczną.

Czytelnik powinien posiadać podstawową wiedzę z zakresu wykonywania rysunków technicznych oraz ogólną wiedzę nt. materiałów budowlanych. Zakres wiedzy dotyczący zagadnień termicznych związanych z projektowaniem budynków oraz obliczeń wytrzymałościowych może być uzupełniony innymi publikacjami, które zawierają informacje oraz przykłady obliczeniowe.

Materiał zgromadzony w niniejszej książce i sposób jego prezentacji jest zbiorem doświadczeń kilkunastu lat prowadzenia zajęć projektowych ze studentami kierunku Budownictwo. Studenci korzystający z dostępnych publikacji posiadają często szeroką wiedzę teoretyczną, ale brakuje im umiejętności zastosowania tej wiedzy w praktyce. Ponadto normy rysunkowe, które były opracowywane wiele lat temu, nie zawsze w pełni odpowiadają potrzebom współczesnego projektanta. Od tamtego czasu powstało wiele nowych materiałów i rozwiązań, które nie mają odpowiedników w oznaczeniach normowych. Rozwija się również dziedzina komputerowego wspomagania projektowania w zakresie rysunków płaskich i modelowania trójwymiarowego oraz wspomagania obliczeń konstrukcyjnych. Wykorzystuje się programy opracowane w różnych krajach. Mają one gotowe biblioteki elementów i zasady wykonywania rysunków nie zawsze zgodne z wytycznymi polskich norm rysunkowych. W książce przedstawiono sposoby postępowania zgodne z obecnie powszechnie stosowanymi zasadami.

Materiał został tak ułożony, by wspomagał czytelnika w procesie decyzyjnym podczas wykonywania projektu. Na początku zamieszczono ogólne informacje dotyczące zasad wykonywania rysunków oraz wybrany zbiór przepisów prawnych koniecznych do zastosowania przy projektowaniu domu mieszkalnego jednorodzinnego. W kolejnym rozdziale omówiono wstępne projektowanie układu konstrukcyjnego, które wykonuje się na etapie koncepcji architektonicznej. W następnych rozdziałach przedstawiono szczegółowo poszczególne elementy budynku, od dachu do fundamentów, czyli w kolejności projektowania układu konstrukcyjnego. W ostatnim rozdziale zawarto omówienie zawartości poszczególnych rysunków oraz opisu technicznego. W załączniku zamieszczono komplet rysunków omawianych w książce, który stanowi zakres projektu wykonywanego przez studentów.

Dla ułatwienia pracy z książką na rysunku 1.2 przedstawiono algorytm postępowania przy wykonywaniu dokumentacji projektu. Liczby w kółkach oznaczają numery rozdziałów w niniejszej książce.

1 Zasady ogólne

1.1. Proces projektowania

Projektowanie budynków jest procesem, w którym współpracują ze sobą:

- – inwestor,

- – architekt (inżynier architektury), który opracowuje koncepcję budynku i konsultuje ją z inwestorem, przygotowuje najpierw wstępny, a następnie właściwy projekt budynku zgodny z obowiązującymi przepisami (rozporządzenia, miejscowy plan zagospodarowania terenu (MPZP) i in.), współpracuje z konstruktorem, ustalając konstrukcję budynku, oraz z branżowcami (instalatorzy, geodeci, geolodzy i in.),

- – konstruktor (inżynier budownictwa), który na podstawie wstępnego projektu opracowuje i wymiaruje elementy konstrukcyjne budynku, wykonuje rysunki konstrukcyjne, współpracuje z inżynierami innych branż, by instalacje nie kolidowały z konstrukcją budynku,

- – inżynierowie innych branż, np. sanitarny, elektryczny, którzy opracowują przebieg instalacji itp. i współpracują z architektem i konstruktorem, by projekt był dopracowany w szczegółach.

Cały proces projektowy przedstawiono na rysunku 1.1.

Rys. 1.1. Algorytm procesu projektowania

Rys. 1.1. c.d. Algorytm procesu projektowania

Zajęcia projektowe dla studentów budownictwa ograniczają się do pewnego fragmentu procesu projektowania. Prawidłowa kolejność prac powinna przebiegać zgodnie z algorytmem przedstawionym na rysunku 1.2. Pomija się etap koncepcji, przyjmując przykładowe układy budynków mieszkalnych jednorodzinnych narzucone przez prowadzącego zajęcia i na ich podstawie wykonuje się projekt budowlany. Numery na rysunku oznaczają kolejne rozdziały w książce.

Rys. 1.2. Algorytm postępowania przy wykonywaniu projektu domu jednorodzinnego (liczby oznaczają numery rozdziałów w książce)