Spis treści

1. Rozdział 0

2. Rozdział 1

3. Rozdział 2

4. Rozdział 3

5. Rozdział 4

Copyright © by Åke Edwardson, 2022
Copyright © by Virtualo, 2022

Przełożyła: Iga Sawicka

Redakcja: Grażyna Mastalerz
Korekta: Hanna Kwaśna/Słowne Babki
Skład ebooka: Elibri
Projekt okładki: Daniel Rusiłowicz

Wydanie I
Warszawa 2022
ISBN: 978-83-272-5583-9

Książka jest objęta ochroną prawa autorskiego. Wszelkie udostępnianie osobom trzecim, upowszechnianie i upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Virtualo Sp. z o.o.
ul. Marszałkowska 104/122
00-017 Warszawa
www.virtualo.pl

Chcesz wydać książkę lub audiobook? Wejdź na virtualo.eu lub napisz do nas na adres: redakcja@virtualo.pl.

Zobacz nas na

Dla Rity

…love supreme, a love supreme,
a love supreme, a love supreme…

John Coltrane, A Love Supreme

0

LICZYŁ JUŻ KAMIENIE NA PROMENADZIE. Zaczęło się tydzień wcześniej, właściwie przed Bożym Narodzeniem. Jeden kamień dwa trzy cztery pięć dwadzieścia sto. Wydawały się większe, gdy słońce zaczynało chylić się ku brzegom Maroka po drugiej stronie morza, gdy jego cień wyginał się nad nadmorską promenadą, do falochronów na wschodzie. Znów zaczynał liczyć kamienie. Czas wracać do domu.

Las od razu przechodził w pustynię. Nadal nosił karabin, wciąż ten sam – Husqvarna – z którego zastrzelono dwadzieścia dzikich zwierząt, może sto. Szedł przez miasto. To było jego miasto. Tam był u siebie. Tam był myśliwym pełną gębą. Brakowało mi tego – powiedział do mężczyzny, którego minął przed Nordstan[1]. Mężczyzna miał na sobie skórzaną kurtkę, czapkę, rękawice, grube buty. A więc była zima. Wskazał na karabin. W nikogo nie mierzył, po prostu szedł ulicami i trzymał broń przed sobą. „Fajnie, że wróciłeś!”, zawołał mężczyzna. „Udanego polowania. Bestii jest tu aż nadto!”. Słyszał krzyki dobiegające z przepaści, przed nim, z tyłu i po bokach. Boże, jak mi tego brakowało. Krzyczał, nie przestawał krzyczeć, dopóki Angela nim nie potrząsnęła. Wtedy wrócił do rzeczywistości.

Właściwie to nie była zima. Tam w ogóle miało nie być zimno, o to właśnie chodziło.

– Styczeń, idealna pora na powrót do Göteborga – powiedziała. – Rewelacyjna pogoda.

– Wiem – odparł. – Dlatego chcę zaczekać do lutego.

– Bez różnicy, też będzie do dupy – powiedziała. Nie uśmiechała się. Nie było w tym nawet cienia żartu. – Co cię tak ciągnie do powrotu, te koszmarne sny?

– Tak.

– Eriku, powinieneś z kimś porozmawiać.

– Rozmawiam z tobą.

– Zachowujesz się czasem jak mały uparty chłopiec.

– Wszyscy nosimy w sobie kolejne etapy swojego życia – odparł.

– Ale nie musimy wszystkich uzewnętrzniać.

– Angelo, jesteśmy tu od dwóch lat. Ja… ja nie wiem…

– Moglibyśmy poczekać do lata. Czy nie o to chodzi? Żeby nie wracać do Göteborga w styczniu?

– W lutym.

– Cojones Eriku.

– Przeklinasz po hiszpańsku. Jesteś w swoim żywiole.

– Zgadza się. Dokładnie o tym rozmawiamy.

– Cojones – powiedział.

– Lilly spytała kilka dni temu, co to znaczy. I jeszcze co znaczy conjo.

– I co jej powiedziałaś?

– Prawdę.

– Wy, lekarze, nie macie cienia delikatności.

– Bo za dużo się napatrzyliśmy – odparła. – Ty też za dużo się napatrzyłeś.

– Wiem. Tylko że… ja już nie mogę. To nie narkotyk. Chodzi o co innego.

– Boże drogi.

– Zresztą Bergen jest gorsze. Bergen zimą to najgorsze miasto na świecie.

– Co ma do tego Bergen? Jak się tam znaleźliśmy?

– Odbyłem podróż w wyobraźni.

– Więc mam się cieszyć, że nie pojadę do Bergen? Że zamiast tego pojadę do miasta, które zimą jest ździebko lepsze od Bergen?

– Właśnie, masz się cieszyć jak cholera – odparł.

Siedzieli na balkonie. Było już późno. Dziewczynki spały. Elsa zasnęła przed chwilą, a Lilly wiele godzin temu. Nie słyszały szumu rozciągającego się w dole starego miasta. Winter też nie słyszał. Na tym między innymi miało polegać ich nowe życie. Mieli się wtopić w hiszpańskie miasto. Po jaką cholerę miałby wracać do dawnego życia na północy, do śmierci na północy?

– Jestem jeszcze na to za młody – powiedział. – Za młody na emeryturę. Wiesz, że kiedyś byłem najmłodszym komisarzem w szwedzkiej policji kryminalnej?

– Chyba gdzieś o tym czytałam.

Podniósł kieliszek do ust. Wino miało smak żelaza i ziemi. Lokalne, z tych tańszych, ale i tak lepsze od win z północy. Ziemia w Andaluzji jest czerwieńsza.

– I chcesz odejść jako jeden z najstarszych?

– Nie wiem. Chyba nie.

– Teraz jest jeszcze niebezpieczniej niż za czasów twojej młodości.

– Wciąż jestem młody.

– Przestępczość w Göteborgu osiągnęła światowy poziom. Za czasów twojej młodości tak nie było.

Nie odpowiedział. Miała rację. W ciągu ostatnich piętnastu lat wykonywania swojego tak zwanego zawodu wiele razy był bliski śmierci. Tak zwanego powołania. Zawsze było bardzo niebezpiecznie. W tym rzecz. Wypił łyk wina. Nie czuł się pijany. W kraju, w którym wino leje się bez końca, nie można się upić.

– Nie wiem dlaczego – powiedział. – Wiem tylko, że jeszcze z tym nie skończyłem.

– Nie zamierzam zrzędzić. Nigdy tego nie robiłam.

– To prawda.

– Dwa lata temu o mało nie utonąłeś w basenie – powiedziała.

– Nie zapomniałem o tym.

– Co będzie następnym razem?

– Nie będzie następnego razu.

– Jak mam to rozumieć?

– Chcesz jeszcze wina? – Sięgnął po butelkę, drugą tego wieczoru.

– Ja nie jadę – powiedziała. – Ja i dziewczynki nie pojedziemy. Elsa musi dokończyć drugą klasę.

– Oczywiście.

– A może i trzecią.

– Oczywiście.

– Wciąż nie możesz wydorośleć. – Wstała i wyszła do pokoju. Nie zamknęła za sobą balkonu.

Patrzył, jak idzie po kamiennej podłodze. Przyjemnie chodzić boso po tej podłodze, pomyślał, zwłaszcza odkąd założyliśmy ogrzewanie podłogowe. Ludzie myśleli, że zwariowaliśmy.

Nasłuchiwał odgłosów nocy. Nie było wśród nich żadnego, którego by nie znał. W uszach miał szum, ale przyzwyczaił się; taka ścieżka dźwiękowa towarzysząca myślom.

Wstał i poszedł do pokoju Lilly. Kamienna podłoga była chłodna, ale nie zimna. Nigdy nie była zimna. Lilly pochrapywała. Odwrócił ją delikatnie na bok i poszedł do pokoju Elsy. Niewyraźnie wymamrotała coś przez sen, ale nie dosłyszał. Wyszedł. Na dworze już zapowiadał się świt. Otworzył balkon i wyszedł. Pachniało igliwiem, piaskiem, kamieniami, solą i benzyną, jakby las, pustynia, morze, miasto i góry stanowiły jedną całość. Wrócił do pokoju, ale nie zamknął drzwi balkonowych. Na stoliku przed kanapą leżała okładka do CD, Pharoah Sanders, Save Our Children. Słuchali tego wieczorem. Jazz z Afryki. Ocalcie nasze dzieci. Przeszył go dreszcz, jak od wiatru od Morza Śródziemnego. Wiedział, że gdy wróci na północ, stanie się coś potwornego, coś, czego jeszcze nigdy nie przeżył. Przyciągało go. Czekało na niego.

1

TO BYŁO DROBNE OGŁOSZENIE w rubryce zwierzęta: mały pies, małe ogłoszenie. Coś o tym, że to szczenię rasy mieszanej. Zadzwonił, odebrała kobieta. Podała adres. Nie bardzo wiedział, gdzie to jest, ale nie spytał. Gdzieś w południowej części miasta, można sprawdzić. Nie miał GPS-u, ale na końcu książki telefonicznej są mapki poszczególnych dzielnic. Pytanie, jak długo tam pozostaną. Wkrótce wszystko będzie zapisywane w wersji cyfrowej. Nie narzekał, bo nie ma sensu narzekać, biadolić, nikt się tym nie przejmuje. Tylko idioci narzekają.

Powiedziała, że zadzwonił jako pierwszy. Dziwne, można by przypuszczać, że telefony będą się urywały. Ludzie nie mają nic innego do roboty, ale wiele osób nie lubi mieszańców, on też. Chociaż pies to jednak co innego. Jeśli teraz przyjedzie, będzie miał pierwszeństwo.

Nic o tym nie powiedział Liv.

– Pojadę na Frölunda torg[2], potrzebny mi śrubokręt gwiazdkowy.

Samo mu się tak powiedziało. Miał całe mnóstwo śrubokrętów gwiazdkowych, w samochodzie też. Coś trzeba było powiedzieć. Uwierzyła. W sprawie narzędzi miał ostatnie słowo.

– Nie potrzeba nic do domu? – spytała.

– Nie wiem.

– Sprawdzę – powiedziała.

Słyszał, jak idzie do kuchni i otwiera lodówkę. Znów zgrzytnęły drzwi. Pewnie, kto by się przejmował, chociaż akurat teraz się przejął. Po powrocie naoliwi zawiasy. Może nawet któryś wymieni. Ma odpowiednie narzędzia.

– Mógłbyś kupić jeden kefir i jedno mleko! – zawołała. Do Frölunda torg po jeden kefir i jedno mleko, pomyślał. A on się nawet nie wybiera w tamtą stronę.

– Okej – odparł.

– Mógłbyś wypożyczyć jakiś film! – zawołała. Nie odpowiedział.

– Słyszałeś?

– Nie jestem głuchy. A co byś chciała?

– Żeby nie było żadnego okropieństwa.

Nad Näset[3] krążyło kilka mew. W bladym słońcu wydawały się czarne jak kruki. Wisiało nad szkierami, wątłe i nieśmiałe jak dwudziestopięciowatowa żarówka. Ale zawsze, chociaż to zima. Niebo było matowe i mgliste. Mało śniegu. Suche drogi, nie ma co narzekać. Spojrzał na siebie we wstecznym lusterku.

– Nie narzekam – powiedział.

Skręcił w stronę Billdal, potem w prawo, w kierunku wysp Amund. Ze wzniesienia zobaczył morze. Zatoka wyglądała jak obraz: czerń, biel, trochę żółci i błękitu.

To musi być w pobliżu Stora Amundö. Zaparkował koło placu, na którym zimowały jachty. Na tablicy napis: MARINA AMUNDÖ. Był tu już, wiele razy. Przyjrzał się mapie. To niedaleko. Minął duży parking i ruszył wąską drogą. Domy stały tak, jakby się ukrywały przed morzem, każdy osobno. Było to wciąż miasto, ale jednak co innego. Odgłosy miasta tam już nie dochodziły. Więcej lasu niż morza, ale pachniało morzem. Jeszcze raz sprawdził adres. Numer się zgadzał, to ten dom, drewniany, zbudowany dość niedawno. Musiał być drogi, chociaż na taki nie wyglądał. Na skrzynce, starodawnej, z zielonego plastiku, nie było nazwiska. Podobała mu się, bo te nowe, blaszane, na zamek, są groteskowe, wielkie jak domy letniskowe i jeszcze z daszkami. Nacisnął przycisk. W domu rozbrzmiał sygnał przypominający raczej ryk wiertarki niż dzwonek. Usłyszał głosy, chyba dzieci. Szczekanie psa. Dobrze trafił. Kobieta wyglądała na mniej więcej tyle lat, ile jej dał, sądząc po głosie. Nie była ani młoda, ani stara. Miała na sobie koszulę i dżinsy. Jego wzrok przyciągnęły czerwone skarpetki. Na wysokości jej kolan zobaczył małą twarzyczkę i oczy. Patrzyły na niego tak, jak się patrzy na kogoś niebezpiecznego, wstrętnego. Tak pomyślał.

Szczeniak biegał mu koło nóg. Mały łepek. Zdziwiły go długie łapy, ale kompletnie się nie znał na psach.

– Pan Christian… Runstig? – spytała.

– Tak. Pani Sandra?

Przytaknęła.

– A to Lassie – powiedział i kiwnął głową na szczeniaka. Pies pobiegł w głąb przedpokoju. Bawił się.

– Ona się nie nazywa Lassie – zaprotestowała mała twarzyczka.

– Żartowałem – powiedział. – A jak się nazywa? Dziecko nie odpowiedziało. Twarzyczka zniknęła. Usłyszał kroczki na podłodze, cichutkie, jakby spadały liście. Oczyma wyobraźni zobaczył liście niesione wiatrem nad podłogą przez przedpokój i dalej przez wszystkie pokoje.

– Dzieciom jest przykro – powiedziała kobieta.

– Rozumiem – odparł. Tak mu się wydawało. Wiedział, że dzieci lubią psy, może nawet wszystkie zwierzęta. Lubienie zwierząt leży w naturze dzieci. Niektóre wyrywają nogi muchom, ale to mniejszość. Lepiej lubić zwierzęta niż ludzi. Zwierzęta zawsze są niewinne.

– Jest u nas dopiero od tygodnia – odezwała się. – Ale już drugiego dnia dostałam wysypki.

Nie widział żadnej wysypki, ale to pewnie prawda, dlaczego nie?

– To przykre – zgodził się.

W głębi rozległ się krzyk dziecka. Chyba bardzo małego.

– Mała się obudziła – powiedziała kobieta.

– Ile… państwo mają dzieci?

– Troje. – Kobieta spojrzała za siebie, potem znów na niego. – Nigdy nie przypuszczałam, że mogę mieć alergię na sierść. W każdym razie psią. Albo akurat tego psa.

Wydawało mu się, że się uśmiechnęła.

– Nie sposób tego przewidzieć – odparł.

– Jak byłam młodsza, nic takiego się nie działo. O ile mi wiadomo, nigdy nie byłam na nic uczulona.

Psiak wybiegł na schodki, potem wpadł z powrotem do domu. Mały, ale z dużym ozorkiem. Gdzieś czytał, że ten wystający ozór ma coś wspólnego z oddychaniem. Człowiek nie mógł być dla niego aż tak ważny, żeby miał wywalać na niego język.

– To mieszanka labradora z border collie – powiedziała.

– Podobno border collie nie uczulają, ale może to chodziło o pudle.

Zaśmiał się.

– Dla mnie rasa jest bez znaczenia – powiedział.

– Mam nadzieję, że pan… że państwo ją polubią.

Za nim ulicą przejechał jakiś samochód. Nie obejrzał się za siebie. Odgłos wskazywał na to, że samochód odjechał w stronę morza. Prószył rzadki śnieg. Padał z pustego i bezbarwnego już nieba.

– To będzie niespodzianka dla żony – powiedział.

– W takim razie oby się nie okazało, że ma alergię.

– Wiem, że nie ma.

– Proszę, niech pan wejdzie.

– To nie potrwa długo – powiedział.

2

WINTER PRZESZEDŁ PRZEZ PRÓG, którego właściwie nie było. Budynek policji został zmodernizowany, dostosowany do nowych czasów. Sporo się wydarzyło w ciągu tych dwóch lat. Jego miejsce na parkingu znikło w jakiejś dziurze. Po prostu zbrodnia. Tu kiedyś był dom jego mercedesa. Padał śnieg. Zakrył krater, i bardzo dobrze.

Jadąc na górę, spojrzał na swoją twarz w lustrze. W chłodnym świetle windy wyglądała na postarzałą. Zobaczył na niej groźną zapowiedź starości. Na razie tylko zapowiedź, tak jak powinno być. W wieku pięćdziesięciu dwóch lat ma się taką twarz, na jaką się zasługuje. W lustrze widział ściany windy. Wyglądała jak cela, jak zwiastun tego, co go czeka. Wy, którzy wchodzicie. Lustro wyglądało na nowe. Był przy zdejmowaniu starego. Pewien zatrzymany zranił się, czy raczej próbował się zranić. Ale teraz ktoś postanowił inaczej, ktoś próżny. Bez niepokoju o przyszłość. Może to Halders.

Ściany wydziału te same co dawniej, chociaż nazwa się zmieniła: wydział zabójstw, WZ. Miały nieokreślony kolor kojarzący się z domem towarowym albo z izbą tortur. Boże, jak on nienawidził tego koloru bez koloru. Między innymi dlatego zostawił to całe gówno. Powód błahy, ale znaczący. Pozostałe powody zostawił na dnie basenu w Nueva Andalucía.

Ale tu jest przyszłość. To jego decyzja, on tu decyduje. To jego ściany, jego korytarze, jego pokój, jego widok z okna. Jego grupa. Jego myśliwi. Zapukał do otwartych drzwi salki konferencyjnej. Siedzący przy stole odwrócili się do niego. Większość znał, dzięki Bogu.

– Syn marnotrawny – odezwał się Fredrik Halders. Podszedł i uściskał go. To, że Halders kogoś uściskał i że tym kimś był mężczyzna, mogło mieć związek z przebudową gmachu. Tu i ówdzie nastąpiło jakieś poluzowanie, twarde stało się miękkie.

– Gdyby był synem marnotrawnym, który zbłądził, toby go tu nie było – powiedziała Aneta Djanali. Ona też wstała.

– Witamy w KGB – powiedział Halders, cofając się o kilka kroków. – Albo w GRU. Zresztą cały budynek ma dostać nową nazwę. Zgadnij jaką.

– Łubianka? – spróbował Winter.

– Zgadłeś! – Halders cofnął się jeszcze o krok. – Wiesz, Eriku, myślałem, że bardziej utyjesz.

Pierwszym świadkiem był Robert Krol. Już kilka godzin po odkryciu zbrodni opowiedział Winterowi, co się wydarzyło, kiedy jak co dzień przed południem spacerował dróżkami prowadzącymi w dół, do morza, a potem na wzgórza i ścieżką koło domów.

Od godziny znów padał śnieg, takie same wielkie płatki jak kilka dni wcześniej. Wcale mu się to nie podobało. Skoro nie spadł do sylwestra, i potem też, to mogłoby tak już zostać, bo wkrótce i tak będzie wiosna, prawda? Ziemia nie tęskni za tą bielą, skoro nawet w grudniu jej nie było. Dzieciom może się podobać, ale przecież to Göteborg, tutejsze dzieci są przyzwyczajone do tego, że zimą nie ma śniegu. Dla tych, co chcą na niego popatrzeć, są góry. On nie musi. Jego kolory to zieleń i błękit. Po placu zabaw przy skrzyżowaniu ścieżki rowerowej z Amundövikslinga, przy której mieszkał, biegały dzieci. Kilkoro wdrapywało się na wieżę. Wyglądała jak mostek kapitański na statku. W każdym razie jemu przypominała mostek. Nawiązywała do otoczenia: z jednej strony zatoka, z drugiej morze.

Na drodze, którą szedł, było pełno błota pośniegowego. Ślady kół skręcały raz w jedną, raz w drugą stronę, jakby kierowca miał promile we krwi. Pomyślał sobie: jak dobrze, że włożył kalosze. Inne buty po takim spacerze byłyby zupełnie zniszczone. Śnieg wciąż padał, ale płatki były teraz mniejsze i twardsze. Zrobiło się zimniej. Zresztą czuł wiatr przez kurtkę. Temperatura spadła z szybkością zrzuconego z góry kamienia. Zamarzające koleiny w śniegu wyglądały jak brudne fale, zastygłe w drodze na ląd.

Ze skrzynki na listy przed domem Sandry wystawało kilka gazet. Stary typ, bez zamka. Zmoczone, zaśnieżone, wyglądały bardzo smętnie. Zauważył je, gdy schodził w dół, do mostu Amundö. Podszedł, żeby je wcisnąć do skrzynki, ale nie dało się. Były sztywne od mrozu. W skrzynce już była jakaś gazeta. I poczta. Trzy gazety z trzech dni. Sandra mogła wyjechać z dziećmi, może do Jovana. Pewnie już ma mieszkanie, a nie ciągle te hotele. Chyba mu mówiła, jak kiedyś wpadli na siebie – kiedy to było? – że zamieszkał na stałe w Sztokholmie. Nie wyglądała na zachwyconą, ale kto by się cieszył w jej sytuacji? Pamięta wszystko, co się wydarzyło, i to, co było niedawno, i to, co pół wieku temu. Wszystko pamięta.

Od trzech dni przychodził tam każdego przedpołudnia, a jej volvo 70 cały czas stało. Nigdy nie wprowadzała samochodu do garażu, gdy była w domu sama z dziećmi. Pewnie nie ma odwagi. Kobiety raczej boją się wjeżdżać samochodem do garażu. Pewnie mają jakiś problem z oceną odległości albo ze zmysłem orientacji. Z czego to wynika? Samochód stał tak od dawna. Był na nim i stary, i nowy śnieg. Jak się dostała do miasta? Chyba przez te trzy dni musiała robić jakieś zakupy? Z trojgiem dzieci bez samochodu nie sposób się stąd wydostać. Rozejrzał się. Wszedł na posesję, podszedł do drzwi i zadzwonił. Słyszał, jak dzwonek odbija się między ścianami jak echo. Można by sądzić, że dom jest większy niż w rzeczywistości, jakby go zbudowano z kamienia, a nie z drewna. Zadzwonił ponownie. Nikt nie otwierał, nie było słychać kroków. Jeszcze raz nacisnął dzwonek. Był zimny, jeszcze trochę, a palec by mu przymarzł. Obejrzał się za siebie. Dzwonek brzmiał jakoś martwo. Wydało mu się, że słyszy krzyk. W środku krzyczało dziecko. Zawołał:

– Halo, Sandra! Halo! Jest tam kto?!

On i Irma nie mają dzieci. Wrócił do domu tak szybko, jak mu pozwalało kolano. Wiedział, że ona czeka na niego w domu, zawsze będzie czekać. Śnieg przestał padać, zrobiło się zimno, cholernie zimno.

– Zadzwoń na policję! – zawołał głośno, stojąc w przedpokoju. Zimno wpadło za nim przez otwarte drzwi jak północny wiatr. Zawołał jeszcze raz.

Centrala wysłała do Amundövik radiowóz. Wiadomo było tylko tyle, że w zamkniętym domu prawdopodobnie jest niemowlę. Inspektor Vedran Ivankovic dotarł pod wskazany adres, przeciskając się między zwałami śniegu i fińskimi sankami, które ktoś zostawił przed furtką.

– Jak na wsi – powiedziała Paula Nykvist, wskazując na starodawne sanki. – Prawdziwa idylla.

– Bo to jest wieś – odparł Ivankovic. – Taka mała wioska.

– Tam ktoś stoi. – Paula Nykvist kiwnęła głową do Roberta Krola. Czekał przed domem. Chodził tam i z powrotem. Miał siwą brodę i spiczastą dzianinową czapkę.

– Wygląda jak stary wilk morski.

Zaparkowali i wysiedli.

– Jest w tym coś dziwnego – powiedział Krol, podchodząc. Lekko kulał. – Dziecko krzyczy. Mają w domu niemowlę i ta mała krzyczy, ale nikt nie otwiera.

Paula Nykvist kiwnęła głową. Podeszła bliżej. Dom wyglądał na duży i mały jednocześnie. Była akurat najjaśniejsza pora dnia, a mimo to wydawało się, jakby tonął w mroku, w ciemnościach zimowej nocy. To zła ciemność, pomyślała. Już kilka razy byłam w takiej sytuacji i wyczuwam zło, jeszcze zanim spojrzę mu prosto w twarz.

– Drzwi są zamknięte na klucz – powiedział Krol. – Sprawdzałem. Nikt nie otwiera.

Ivankovicowi i Pauli Nykvist też nikt nie otworzył.

Zaczekali, aż sygnał dzwonka ucichnie.

– Słyszę dziecko – powiedziała Paula.

Poczuła lęk. Nie bała się, ale czuła lęk. Nie bała…

– Samochód nie był ruszany od co najmniej trzech dni – powiedział wilk morski. – I nikt nie wyjmował poczty ze skrzynki.

Znów usłyszała krzyk niemowlęcia. Chyba trochę słabszy, pomyślała, z tamtej strony. Podeszła do okna, kilka kroków w lewo od drzwi. To stamtąd dobiegał krzyk. Starła szron z szyby i zajrzała. Niedaleko okna stało łóżeczko, dostrzegła w nim jakiś ruch. Pokój musi być na lewo od przedpokoju.

– Wchodzimy! – zawołała do kolegi.

Otwarcie zamka zabrało Ivankovicowi piętnaście długich sekund.

Weszli. Pierwszy Ivankovic, za nim Paula. Poszła prosto do pokoju dziecka. Wyjęła je z łóżka, w którym było mokro i gorąco, i zimno, wszystko naraz, jak najgorzej.

Ivankovic już w przedpokoju poczuł zapach, jakby ten zapach rzucił się na niego od drzwi w głębi domu. Wiedział, co to za smród, ale musiał się upewnić. Poszedł dalej i zobaczył zwłoki. Zadzwonił na komendę. Wiadomość przekazano dalej, powinna już dotrzeć do WZ. Paula przyszła z lewej, z czymś na rękach. Za nią szedł stary. Coś mówił.

Winter i Ringmar jechali samochodem na południe. Śnieg wciąż padał. Kąpielisko Askim wyglądało jak jedno wielkie białe pole, a morze jak nieruchoma biała masa. Na środku pola stał samotnie rower. Coś mu przypominał, ale nie mógł sobie uprzytomnić co.

– Wieczorami, gdy dzieci były małe, czasem przyjeżdżaliśmy tu na rowerach – powiedział Ringmar, patrząc na rower, na pole i stare budynki należące do kąpieliska. – W tamtych czasach wieczory często były piękne. – Odwrócił się do Wintera. – Myślałeś o tym? Że wtedy zawsze były piękne wieczory?

Światła się zmieniły i Winter ruszył. Pomyślał, że kiedyś nie było tam świateł. Wyjazd na obwodnicę Säröleden z parkingów kąpieliska był koszmarny. Powinni byli częściej jeździć na rowerach. Ringmar ma rację. Ale Ringmar jest o dwieście lat starszy, więcej zrobił w życiu. Winter ma to wszystko jeszcze przed sobą. Za rok Bertil przejdzie na emeryturę, a może dopiero za dwa. Albo za dziesięć. Bertil jest mocniejszy od samego życia, będzie trwał wiecznie.

– Wieczory były piękne – powtórzył Ringmar. – Imigranci sobie gotowali i na całej plaży pachniało pieczonym mięsem. Przynosili własne ruszty.

– Pamiętam – powiedział Winter. – Pięknie pachniało.

– Nie wiem, jak jest teraz – ciągnął Ringmar. – Może już tu nie przychodzą.

– Latem możemy przyjechać tu na rowerach – zaproponował Winter. Jechał dalej, na południe.

– Lepiej samochodem. Jakoś nie chce mi się jechać rowerem tak daleko – odparł Ringmar.

– Samochodem to już nie to samo, Bertilu. Zresztą jesteś w lepszej formie niż ja.

Ringmar nie odpowiedział.

– Nie podoba mi się to, co wkrótce będę oglądał – powiedział po chwili.

Z lewej minęli pływalnię. Kiedyś Ringmar woził tam Moę i Martina na naukę pływania. Gdy dzieci były na basenie, robił przebieżkę: koło kościoła, nad trasą, potem w dół do kąpieliska Hovås, koło starego dworca i z powrotem. To był inny świat, drugi koniec znajomego świata, w którym żył obecnie. Wtedy też miał wrażenie, jakby biegł przez obcy świat. Inaczej pachniało. Przypominało mu o tym, że Göteborg to wielkie miasto. Potem dzieci przestały chodzić na pływalnię, ale i tak przyjeżdżał tu kilka razy w tygodniu i robił tę samą rundkę. Rozumiał, że to forma terapii, chociaż nie wiedział, co leczy. Zrozumiał później, gdy nie miał już żony i syna, a córkę tylko z rzadka. Zastanawiał się wtedy, czy zabiegać się na śmierć, jak stary kłusak, który ma dość całego tego gówna. Czasami wciąż się nad tym zastanawiał, chociaż wcale nie chciał. Autodestrukcyjna autoterapia.

Winter zjechał z trasy i skręcił koło starego budynku Kodaka. Przypomniało mu się, jak z Angelą i dziećmi jeździli na skałki Stora Amundö, żeby się kąpać i opalać. Tutaj wszystko przypominało mu o dzieciach. To, co go czekało, też wiązało się z dziećmi, tyle wiedział od tych z radiowozu.

Dlatego wrócił. Już od pierwszego dnia pracy w nowym wcieleniu. Witamy w domu, panie Winter.

Policjanci czekali na ulicy przed domem razem ze starszym mężczyzną. Gdy wysiadali, chyba akurat coś im wyjaśniał. Kiedy zobaczył Wintera i Ringmara, podszedł kilka kroków na krzywych nogach.

– Dziecko jest u mojej żony – powiedział.

– Karetka w drodze – powiedziała Paula Nykvist. – Powinna już być. To pilne. Niedobrze jest.

– Żona pana Krola podaje dziecku płyny – wyjaśnił Ivankovic, wskazując głową na Krola.

– Jest pielęgniarką, to znaczy była. Wie, co robić.

Ale Winter ich nie słuchał. Nasłuchiwał czego innego. Miało to związek z tym, na co teraz patrzył: dom, samochód na podjeździe, droga, w tle skały, drzewa, wiatr i śnieg, biały śnieg przykrywający wszystko jak stary koc.

W uszach miał krzyk, przedzierający się przez szum w uszach, zagłuszający wszystko. Ten krzyk miał tam pozostać, tylko tam, był jak czarny krąg wokół tego domu na końcu świata. Teraz widział tylko dom. Pokrywający go miejscami śnieg nagle stał się czarny. Jakby dom stał na dnie krateru, do którego wpadł wiatr, żeby już nigdy nie wzlecieć do góry.

Odwrócił się do Ivankovica.

– Ile ciał widziałeś?

– Dwa albo trzy. Nie jestem pewien.

– Gdzie?

– Trudno powiedzieć.

– Czy ta kobieta mieszkała tu sama z dziećmi?

– Zdaje się, że mąż czasowo mieszka gdzie indziej.

– Dlaczego? – spytał Winter, mówiąc raczej do siebie. Nikt jeszcze nie znał odpowiedzi. Dlaczego? Zakres pytania jest zbyt szeroki. Zawsze to przeklęte dlaczego. Pojawia się przedwcześnie i tak trudno na nie odpowiedzieć. Nie da się, to jak pytanie pochodzące od Boga.

– Jovan pracuje… gdzie indziej – powiedział Krol.

– Ma na imię Jovan?

– Tak. Manpower[4].

– Facet nazywa się Jovan Manpower? – spytał Ringmar.

Krol spojrzał na niego, jakby był niespełna rozumu.

– Wejdziemy przez garaż – powiedział Winter, ruszając przed siebie.

Drzwi garażu nie były domknięte, zacięły się od mrozu. Winter szarpnął je dłońmi w rękawiczkach i pociągnął. Powoli ustąpiły. W środku panował mrok. W głębi dojrzał jeszcze jedne drzwi i poszedł tam po betonowej posadzce. Za plecami słyszał oddech Bertila. Szli w milczeniu. Drzwi prowadziły do małego przedpokoju. Winter zobaczył jeszcze jedne drzwi. Cisza aż dzwoniła w uszach. Podszedł i otworzył. Jeszcze jeden przedpokój, większy i widniejszy.

Od razu poczuł ten zapach, odór śmierci. Na całym świecie nie ma nic, co dałoby się z tym porównać.

Zobaczył maleńki bucik. Na podłodze leżała rękawiczka, tuż obok jego buta. Bertil też ją zauważył. Przechodząc przez próg, zatrzymał się. Odwrócił się i bez słowa spojrzał na Wintera. Winter odruchowo stanął koło niego i zajrzał do pokoju, zapewne salonu: kanapa, dwa fotele, płaski telewizor, regał z książkami, witryna z porcelaną i szkłem, na sofie para dżinsów, na stoliku kilka guzików, jakby udawały pionki do gry w jakąś grę towarzyską, na podłodze podarta bluzka, zmasakrowane ciałko, częściowo przykryte czymś w rodzaju pledu. Bertil poruszył ręką, wskazał coś lufą pistoletu. Żaden z nich nic nie mówił, poruszali się bardzo ostrożnie. Winter wiedział, że w uszach musi mu szumieć naprawdę głośno, ale nie słyszał tego. Wszystko przesłoniła adrenalina. Skupił się na patrzeniu, patrzeniu, teraz, nie wtedy, gdy wszystko zostanie stąd zabrane, oznaczone, przeanalizowane, zdejmą ślady DNA, prześwietlą i poddadzą obdukcji. Tylko teraz ma szansę stworzyć sobie obraz na podstawie pierwszych wrażeń, nie jakiejś rekonstrukcji, powtórki, tylko ostrego obrazu. Sprawca opowie mu, co się tutaj stało, w jakiej kolejności i jak. W tym obrazie chodzi raczej o to, czego brakuje, niż o to, co jest.

– Sypialnia – powiedział. Odwrócił się i podszedł do ostatnich drzwi. Były otwarte. Pierwszym, co zobaczył, było martwe światło. Usiłowało się wedrzeć z zewnątrz przez jedyne okno. Próba równie beznadziejna jak próba przywrócenia życia kobiecie i dziecku leżącym na podwójnym łóżku, które wypełniało znaczną część pokoju. Oboje nie żyli od wielu dni, tyle wiedział o technice kryminalistycznej. A ten, który pozbawił ich życia, zrobił to gruntownie.

– Rany boskie – odezwał się zza jego pleców Bertil. Wyraził jego własne myśli.

Winter nie odpowiedział.

– To bije wszelkie rekordy – stwierdził Ringmar.

– Tylko nie rekordy.

– Duszę się – powiedział Ringmar.

Od okna dobiegał jakiś odgłos. W pierwszej chwili Winter pomyślał, że ktoś puka, ale to ptak stukał dziobem. Chciał się dostać do środka. Może się przyjaźnił z dziewczynką leżącą na łóżku. Nie wlatuj tutaj. Widział zarys maleńkiej sylwetki ptaszka za szybą. Przypominało to teatr cieni. Nigdy tu nie wlatuj.

Łóżko było posłane, ciała leżały na narzucie, głowy nie sięgały poduszek. Kobieta leżała w dziwnie wygiętej pozycji, jakby ćwiczyła jogę. Nic jej nie pomoże ta joga, chyba że na tamtym świecie. Winter czuł w dłoni chłód pistoletu. Broń była równie bezsensowna jak światło dnia z początku lutego. Choćby nie wiadomo ile razy wystrzelił ze swojego sig sauera, dla tych martwych ludzi nic to nie zmieni. A czy on potrafi coś zmienić? Przecież po to wrócił do domu. Tęsknił za domem. Za pracą, za pościgiem. Ten, który właśnie się zaczął, będzie największy ze wszystkich dotychczasowych.

Psina, na razie jeszcze bezimienna, patrzyła na niego wzrokiem wyrażającym wszystko albo nic. Niewiele inteligencji czy choćby pamięci. Wątpił, żeby pies pamiętał coś po zaledwie kilku dniach, jeśli w ogóle. Nie znał się na psach. Liv też nie, ale ucieszyła się, gdy przyprowadził nowego domownika.

– Jak ona się wabi?

– Musimy jej wymyślić imię.

– Czy to nie dziwne?

– Nie powiedzieli, jak się wabi.

– Żeby się tylko nie okazało, że mam alergię – powiedziała Liv.

– Wziąłem ją na próbę, na pięć dni.

– Tak się umówiliście?

– Tak. Kobieta ma alergię. Okazało się, kiedy już wzięli psiaka.

– No to nie wezmą jej z powrotem. – Liv pogładziła szczeniaka po szyi. – Nie muszą. Zostaniesz u nas, kochana. – Podniosła wzrok. – Przyszła do nas w styczniu. Nazwiemy ją Jana[5].

– Gdyby była kotem, nazwalibyśmy ją Jama[6].

– Cha, cha. – Poklepała suczkę po pyszczku. – Witamy w domu, Jana. – Spojrzała na niego. – Droga była?

– Nie. Czterysta koron, cena raczej symboliczna. Ta pani powiedziała, że głównie po to ją wyznaczyła, żeby nie dzwonili jacyś wariaci, którzy akurat przeczytali ogłoszenie.

Wstał z krzesła.

– Zapomniałem o zakupach.

– Nie szkodzi – odparła. – I tak nie mam dziś ochoty nic oglądać.

– Potrzebny mi nowy śrubokręt gwiazdkowy. Stary się zniszczył.

Po domu kręcili się technicy. W białych ubraniach wyglądali jak Marsjanie. Winter widział ich z zewnątrz, z zaśnieżonego trawnika, na którym stał. Wszystko było znajome i obce zarazem. Usłyszał krzyk, spojrzał w górę i ujrzał czarne ptaki wzlatujące nad morzem. Wyglądały jak sieć rozpięta pod niebem. Dobry odruch: jak najszybciej odlecieć z tego piekła.

Bertil patrzył w inną stronę. Winter zobaczył Haldersa i Anetę, właśnie wysiedli z nieoznakowanego samochodu. No i dobrze. Będą wszyscy razem, aż to się skończy, bo będzie ścigał tego skurwiela choćby na drugim końcu świata. Szczera myśl, banalna, ale skomplikowana.

– Fuck, co tu się stało? – spytał Halders.

– Dwoje dzieci, kobieta – odparł Ringmar. – Wydaje się, że od noża.

– Kuchennego?

– Nie wiem.

Halders się rozejrzał. Nic mu się tam nie podobało. Nigdy nie lubił ślepych uliczek. Przedmieścia, miasteczka willowe i idylle to ślepe uliczki. Nie lubił ani miejsc zbrodni, ani samych zbrodni. Właściwie nie lubił wszelkiej przemocy, choć dla wielu było to tajemnicą. Generalnie niewiele lubił poza własnymi dziećmi, Anetą i ludźmi, z którymi pracował.

– Przeżyło niemowlę – mówił dalej Ringmar.

– Czyżby ojciec rodziny postanowił skarcić swoich bliskich przy użyciu kuchennego narzędzia? – Halders napotkał spojrzenie Anety. – To nie było pytanie – powiedział.

– Ani stwierdzenie.

Ale wszyscy zdawali sobie sprawę, że właśnie to jest pytanie. Najoczywistsze. Odpowiedź też. Banalna, złożona, prawdziwa.

– Podobno jest w Sztokholmie – powiedział Winter. – Zajmuje się jakimiś szkoleniami. Jeszcze się do niego nie dodzwoniliśmy.

Z domu wyszedł Torsten Öberg, szef wydziału techniki kryminalistycznej, a właściwie zastępca, ale nikt nie wiedział, jak się nazywa jego przełożony. Ściągnął kosmiczne nakrycie głowy i maseczkę.

– Minęło kilka dni – powiedział. – Może trzy, a może więcej. Ten zapach nie jest przyjemny. Zobaczymy. Jak dotąd zauważyłem u kobiety ślady po jedenastu ciosach. Kilka z nich mogło być śmiertelnych.

– A dzieci? – spytała Aneta.

– Ten sam koszmar – odparł Öberg i głośno odetchnął.

– Ale bez przemocy seksualnej, na ile mogę teraz ocenić.

– Tylko morderstwo – stwierdziła Aneta Djanali. Cóż tu dodać. Tylko morderstwo.

– Ale dlaczego tyle tych ciosów? – powiedział Ringmar, jakby do siebie.

Öberg wzruszył ramionami, ale nie obojętnie. Zobaczymy. Jeszcze wszystko ustalimy.

– To może być bardzo ważne – powiedział Halders. – Torsten, znalazłeś nóż?

– Nie, jeszcze nie.

– To ten sam?

– Jaki ten sam?

– Wiesz przecież.

– W tej chwili jeszcze nic nie wiem.

Winter spojrzał na Öberga. Ciekaw był, czy Torsten to powie, bo było coś jeszcze. Nie chodziło o to, że niechętnie dzielił się informacjami. Trzymał je dla siebie, bo jeszcze nie uporządkował obrazów w głowie. To jeszcze przyjdzie i dotyczy to wszystkich, którzy tu są, w tym miejscu, pod tym bezlitosnym niebem. Wszyscy obejrzą zdjęcia. Winter i Ringmar już widzieli, jak było naprawdę.

3

NAD ZATOKĄ ZAPADŁA CISZA. Gęsta. Jakby przez dociśnięcie zamieniła się w beton, który przykrył wszystko, łącznie z nim. Niebo było dachem, niechcianym i całkiem zbędnym.

W Hiszpanii niebo zmierzało do innych układów planetarnych. Na północy ukrywało wszystko, co jest na tym świecie. Świat zaczynał się i kończył tam, gdzie właśnie stał.

Ruszył po szarym piasku, czuł wiatr wiejący z południowego zachodu. Przed chwilą dął nad jego działką położoną piętnaście kilometrów dalej na południe, nad plażą należącą tylko do nich, do jego rodziny, nad ich własnym kawałkiem brzegu. Mógł tam w kilka sekund wrzucić do morza kamienie, które potrzebowały dziesięciu milionów lat, żeby się wydostać z wody.

Cisza panująca w domu była gorąca i lepka. Patrzył na wszechobecną biel za oknem. Śnieg przestał padać, a potem znów zaczął. Na dworze nie dostrzegł żadnego ruchu. Zapadał zmierzch. Spojrzał na zegarek. Trzecia. Był tam od trzech godzin. Trzy godziny w domu na końcu świata. Pokoje wypełniła śmierć i jej odór. Wszystko wokół nosiło jeszcze ślady życia, ale ten czas minął. Trzy dni minionego czasu, może trochę dłużej, może krócej.

Wszedł do pokoju, który wciąż pachniał życiem. Dało się stamtąd dojrzeć szkiery na morzu. Łóżeczko stało blisko okna. Nagle rozjaśniło je odchodzące światło.

Dlaczego to dziecko zostało oszczędzone? Przypadek? A może przeciwnie – albo jeszcze gorzej: wystawione na długie, samotne konanie, bez możności zrozumienia czegokolwiek poza bólem, głodem, chłodem, gorącem, nieumiejące nic powiedzieć ani nic zapamiętać. Widziała go? Czy mała widziała mordercę? Czy wziął ją na ręce? A może jej nie zauważył? Dziewczynka miała na imię Greta. Dzięki imieniu była osobą, w odróżnieniu od tamtych, którzy stali się tylko czyimś wspomnieniem.

Technicy Torstena zabrali z pokoju łóżeczko i całą resztę. Winter miał zaufanie do Torstena. Ślady materialne mają znaczenie decydujące, są ważniejsze od przyznania się. Ludzie potrafią się przyznać do wszystkiego, puszczają wodze fantazji i dają się zaprowadzić do piekła.

Obszedł dookoła łóżeczko, miał je przed oczami. Wszedł tu wtedy, gdy dziecka już nie było – było u pani Krol – ale wszystko inne zostało, pościel, to, co leżało na podłodze… właśnie, co tam leżało?

Co ja wtedy widziałem? Coś miękkiego, jakiegoś pluszaka. Elsa i Lilly miały takie, sam kupowałem. Takie, którymi nie można się udusić. Leżał w tamtym kącie. Teraz jest u techników. Dlaczego ta przytulanka tam leżała? Greta nie mogła jej tam rzucić. Dlaczego leżała w tym odległym kącie?

Co zobaczył w łóżeczku?

A czego nie?

Co widziałem?

Zobaczyłem, że czegoś nie widzę. Czego?

Już wiedział, czego nie zobaczył. Ani na podłodze, ani na łóżeczku, nigdzie.

Wyjął iPhone’a i wybrał skrócony numer Öberga. Wybrzmiały trzy sygnały, zanim odebrał.

– Torsten, jestem w domu koło Amundön. Zabraliście stąd jakiś smoczek?

– Smoczek? Musiałbym sprawdzić. Przeglądam teraz wszystko. Jak wiesz, nie zajmowałem się pokojem dzieci.

– Wiem. Byli tam Lisbeth i Mario, prawda?

– Tak. Dowiem się. Lisbeth jest na miejscu. Zaraz ją spytam.

– Dziękuję.

Torsten nie pytał. Winter nie musiał nic wyjaśniać. Nie było to potrzebne. Nasłuchiwał odgłosów z zewnątrz, ale wokół panowała zimowa cisza. W głowie mu szumiało. Przeszedł kilka kroków po pustej podłodze.

– Eriku?

– Tak, słucham.

– Nie ma smoczka.

– Jesteście pewni?

– Kurwa, a co ty myślisz?

– Przepraszam.

– Nie było żadnego smoczka. Ale chyba powinien być?

– Może mała ssała kciuk – powiedział Winter. – Lilly tak robiła. Jeśli mam być szczery, czasem wciąż to robi. Mowy nie było o smoczku.

– Eriku, będziesz musiał spytać ojca.

– Odpowie, że dziecko miało smoczek – odparł Winter.

– W takim razie…

– Już sam nie wiem. Ale prawdopodobnie morderca zabrał smoczek.

– Czekaj – powiedział Öberg. – Przyszła Lisbeth.

Winter słyszał ich w tle.

– Znaleźliśmy kilka nowych smoczków w szufladzie w kuchni – powiedział Öberg do słuchawki. – Nieużywanych. Czyli jednak mała ssała smoczek, chyba że zostały po tamtych dzieciach.

– Ten skurwiel zabrał smoczek. Dotykał go. Wiedział, że go dotykał, dlatego go zabrał.

– To możliwe. A dlaczego dotykał?

– Bo uspokajał dziecko.

Winter stał w dużym pokoju i patrzył przez okno, inside looking out, pomyślał. To może być Marsalisa. Już wiedział, do czego są podobne skałki nad domem. Do dwumasztowca, kamiennego żaglowca oddzielonego od swojego morza.

Chłopiec był częściowo przykryty kocem, czy raczej pledem. Dlaczego? Bo morderca nie chciał już na niego patrzeć? Winter przykucnął przy narysowanym na podłodze obrysie zamordowanego dziecka. Chłopczyk miał na imię Erik, wciąż ma tak na imię, pomyślał. Miał pięć lat. Wszędzie – na ścianach, szafkach – były jego zdjęcia: sam, z młodszą siostrzyczką, ze starszą siostrą, która miała na imię Anna. Ma na imię Anna, poprawił się w myślach.

Ale nie wchodził jeszcze do drugiej sypialni.

W przedpokoju stanął przed drzwiami wejściowymi. Nie nosiły śladów włamania. Ludzie Torstena zauważyliby, to zawsze widać.

Odwrócił się. Na podłodze zostały ślady: ktoś ciągnął ciało. Ktoś wszedł, kobieta stała tam, tam, któreś z dzieci tam, może oboje. Doszło do szamotaniny, stawiała opór. Chociaż może nie od razu. Albo wcale. Coś takiego można zrobić po fakcie, morderca mógłby to zaaranżować z zimną krwią. Wystylizować, pomyślał. Teraz wszystko się stylizuje. Po fakcie można zrobić większość rzeczy, ale nie wszystko. W przedpokoju jest krew, bo zaczęło się już tu. Te ślady opowiedzą swoją historię. Torsten ma w zespole dwóch specjalistów od interpretowania plam krwi. Plamy mogą wiele powiedzieć o sprawcy, o premedytacji i tak dalej. Rozpryski o tym, w którą stronę, z której strony. Kolejność – miłe słowo – kierunek, liczba ciosów. Ten skurwiel przyszedł tu z własnym narzędziem. Potem już samo poszło.

Krew na krew, pomyślał, krew na krew.

Zadzwoniła komórka.

– Tak?

– Jeszcze tam jesteś?

– Tak.

– I jak ci się wydaje? – spytał Ringmar.

– Dlaczego pytasz?

W słuchawce zapadła cisza. Dlaczego zadaję takie pytania? Dlaczego tak mówię? Nie pamiętam, jak było w poprzednim wcieleniu. Muszę się na nowo nauczyć rozmawiać z Bertilem. Wrócić do naszej metody, do wolnych skojarzeń. Chyba miałem za dużo słońca.

– Wydaje mi się, że on ich znał. Albo odwrotnie, że ona znała mordercę.

– W jakim sensie?

– Był znajomym.

– Na ile bliskim?

– Wystarczająco.

– A dlaczego nie czekał?

– Bo żądza mordu objawiła się już w przedpokoju.

– Żądza mordu?

– Sama mu otworzyła?

– Tak.

Winter wrócił do pokoju dzieci. Wyjrzał przez okno. Widział dróżkę prowadzącą do ulicy, domy, samochody, białe pola, skały, niebo, morze, wszystko.

– Wszystko widział – powiedział.

– Co takiego? Widział wszystko w domu?

– Coś jest z tym oknem – dodał Winter.

– Z którym?

– W pokoju dzieci. Tam gdzie było niemowlę.

– Widział niemowlę? Z zewnątrz?

– Wszystko widział – powtórzył Winter, ale jakby z innego miejsca w pokoju, jakby nie słyszał własnego głosu. Sam nie wiedział, co znaczą jego słowa, ale dowie się, był tego pewien.

Angela zadzwoniła o wpół do dziesiątej. Właśnie zamknął drzwi balkonowe. W pokoju zrobiło się zimno, całkiem przyjemnie. Dolał sobie whisky Springbank, dwudziestkijedynki, ale tylko na dwa palce. Rozgrzał się w środku, ale z wierzchu pozostał zimny.

– Co robisz?

– Tak sobie rozmyślam o zmierzchu.

– Zmierzch trwa już od sześciu godzin, prawda?

– Stale jest zmierzch.

– Mówiłam ci, gdy nas zostawiałeś. Opuszczałeś.

– Miałaś rację.

– Piłeś?

– Cztery palce.

– Wydajesz się przygaszony.

– Mhm…

– Ciężki był pierwszy dzień w pracy? Opowiesz?

– Lepiej nie.

– Takie to straszne?

– Jeszcze gorzej.

– Nie wiem, co ci powiedzieć.

– Dziewczynki już śpią?

– Tak. Elsa zasnęła pół godziny temu. Siv przed chwilą pojechała do domu.

– Ile palców wypiła moja kochana mamusia?

– Cha, cha.

– Jesteś pewna, że Elsa śpi?

– Tak. Chciałeś z nią porozmawiać?

– Tak.

– Obudzić ją?

– Nie, nie.

– Czy to ma jakiś związek z tym, co się dziś stało? Że chciałbyś usłyszeć jej głos?

Nie odpowiedział. Na Vasaplatsen ktoś coś krzyknął. Zabrzmiało to jak krzyk, ale równie dobrze mógł to być śmiech, pijak, który z prędkością światła pędził gdzieś, do jakiegoś miejsca między niebem a piekłem.

– Eriku, co się stało?

– Właśnie tego muszę się dowiedzieć.

Zamknął oczy, wyciągnął ręce nad głową. Próbował się odprężyć, zagłębić w łóżko, odwrócić wzrok od obrazów pod powiekami, poczuć, jak znika twardość, zastępuje ją miękkość, a potem sen bez snów. W uszach miał szum morza. Narastał i opadał, nie czekając na siódmą falę, nie przejmując się rytmem. Za dnia było dobrze, wieczorami najczęściej też, ale kiedy zasypiał, a ta chwila nigdy nie chciała przyjść, szum przechodził w zawodzenie. A nie chciał wstawać, żeby zażyć tabletkę imovane albo lergiganu, albo wypić jeszcze jedną whisky. Po prostu chciał uciec w sen od tego szumu, tego życia w szaleństwie, przez słabych zwanego tinnitusem. Nazwał to oczywistością, może nawet koniecznością: trwające od kilku lat bóle głowy w końcu eksplodowały, o dziwo wtedy, gdy już było po wszystkim. Lekarze, między innymi Angela, gratulowali mu, że nie cały mózg został unicestwiony wskutek nienaprawialnego udaru. Tak to nazwali? Nienaprawialny? Brak części zamiennych.

Przekręcił się na łóżku. Szum przycichł, jakby morze się cofnęło. Ale nigdy nie cofnie się całkowicie. Wiedział to, przecież tyle lat gnał przez życie najszybszym pasem, na baku pełnym adrenaliny, więc kiedy mu się skończyła, oszalał, przynajmniej na chwilę, na dziesięć minut. Stał nad basenem w Nueva Andalucía – że też akurat tam – i patrzył, jak pewien człowiek próbuje się utopić, a drugi usiłuje ratować życie mordercy, a on, Winter, jest pusty w środku, totalnie pusty, i na widok wyciągających się do niego rąk – niebezpieczeństwo? ratunek? – odruchowo, pozarozumowo podaje mu swoją. Został wciągnięty do wody, jakby przybity do krzyża, woda trysnęła mu do głowy, wypełniając pustkę. Było wystarczająco dużo wody, takiej błękitnej, sztucznej, więc zmiękł i opadł na dno, potem powoli przepłynął pod ciałami szalejącymi, kipiącymi na powierzchni, dotarł do drabinki i dźwignął się na górę, myśląc tylko o tym, że ani razu nie chciał odetchnąć. Ból poczuł dopiero wtedy, gdy musiał wciągnąć do płuc hiszpańskie nocne powietrze. Było chłodne, a woda w basenie była nagrzana słońcem. Czuł się w tej wodzie jak w objęciach.

Raptem znalazł się w innym miejscu, jak zawsze obcym. Zasnął i od razu zaczął śnić. Szedł za cieniem, bardzo wyraźnym w skośnym, długim słonecznym świetle, dłuższym od wszystkiego innego. Cień został przełamany w połowie, gdy zniknął za fasadą domu. Była biała jak ekran w kinie, nic się tam nie ruszało. Minął ścianę, skręcił za róg i zobaczył cień w postaci idealnego rowu przecinającego pole aż do morza, jak poprzeczna linia, poszedł wzdłuż niej, a ona powoli się od niego oddalała. Przy głowie, jeśli to była głowa, cień zniknął w wodzie, potem ciągnął się przez morze jak poczerniona linia na falach, dzieląc morze na pół, a on stał na brzegu i słyszał szum, tylko ten szum. Odwrócił się, ktoś wołał. Zobaczył rękę machającą z okna. Pokazywała coś. Zobaczył wiele rąk, które coś wskazywały, chyba morze, i wtedy znów się odwrócił, a cień właśnie wracał, ale tym razem nie był sam.

O!

Rzucił się na łóżku, jak od uderzenia.

Wyskoczył, jakby chciał uciekać, bo częściowo tkwił jeszcze we śnie. Widział opadające go cienie. Jedną z ich głów.

O!

Przeszył go dreszcz, jakby przez mieszkanie przeszedł podmuch wiatru. Był nagi. W głowie głośno mu szumiało. Zegar na stoliku nocnym wskazywał trzecią. Spał dwie godziny. Chyba śnił przez cały ten czas. Czyżby to wszystko działo się tak wolno? Od czego się zaczęło? Czy stało się coś jeszcze? Był jeszcze gdzieś? Czy to było nad morzem?

Szum w kranie brzmiał prawie tak samo jak ten w jego głowie. Stał i patrzył na wodę. W końcu nalał do szklanki i wypił. Ciągle miał w pamięci machające ręce. Ostrzegały przed czymś, był tego pewien, ale było coś jeszcze. Gdy się odwrócił, rozpoznał dom, to był dom w Amundövik. Ktoś machał z okna na piętrze. To była ta pierwsza ręka, powiewała pod samym dachem, jak flaga. Przecież na piętrze nic się nie stało. Było spokojnie, czysto, kontrast był niemal nieprzyzwoity. Ludzie Torstena oczywiście tam byli, ale koszmar nie dotarł na górę po siedemnastu stopniach schodów. Policzył je. Piekło rozegrało się na parterze.

Odstawił szklankę na marmurowy blat. Piętro. Tam coś jest. Nie sprawdził dokładnie, nie posłuchał. Nie zrozumiał.

Wrócił do sypialni i szybko się ubrał. Kiedy zapinał koszulę, usłyszał szczekanie ze snu, bardzo wyraźnie, dopiero teraz, jakby potrzebowało czasu, żeby się przedrzeć przez pokłady świadomości. Samotny pies, samotne szczekanie. Skąd mu się to wzięło? Mieli psa? Czy Marsowie mieli psa? Czy Torsten mówił coś o tym? Tyle tego było. Czy spytali męża, Jovana Marsa? Ma dziś przyjechać ze Sztokholmu. Wczoraj nie udało się z nim skontaktować.

Zadzwonił do Egila Tornera, ojca Sandry. Zaczął od kondolencji, czy jak to zwą. Jak zwykle nie wyszło mu najlepiej.

– Chciałbym z panem porozmawiać – powiedział.

– Właśnie rozmawiamy – odparł Torner.

– Ale nie tak.

– Nie dam rady.

– Kto mógł zrobić coś takiego? – spytał Winter.

– Nikt – odpowiedział Torner. – Próbuję sobie wmówić, że to się nie stało. Nie ma sensu, żeby pan mnie teraz przesłuchiwał. To się nie stało.

– Wyślę kogoś, żeby panu pomógł – odparł Winter.

– Mowy nie ma. Nie utopię się w morzu, ale w tej chwili nie mogę myśleć, nie jestem w stanie.

Jana głośno szczekała nad wodą, nad Skallvik. Tu cię nikt nie usłyszy, pomyślał. Koło Skallvik nikt nie usłyszy twojego szczekania, ha![7].

Puste, bezludne szkiery w zatoce mieniły się w promieniach słońca matowym złotem. Gdy doszli nad brzeg morza, założył okulary słoneczne. Nawet lutowe słońce może razić w oczy.

– No, biegnij! – zawołał do szczeniaka. – Możesz pobiegać! – Pokazał palcem na skały. – Tam!

Psiak spojrzał na niego podejrzliwie. Kto wie, co taki pies może wiedzieć. Pewnie niewiele. Po kilku dniach nic nie pamięta. Gdzieś o tym czytał. Po pewnym czasie pies przestaje tęsknić. To może być kwestia kilku dni. Może z ludźmi jest podobnie. Wszystko inne jest grą, udawaniem. Nie znosił udawania. Wszystko powinno być takie, jak jest naprawdę, pomyślał. Pochylił się, podniósł gałązkę i rzucił w stronę skał. Spojrzenie psa podążyło po łuku za lecącą gałązką.

– Biegnij, Jana! Przynieś!

Jana się nie ruszyła. Odwróciła łepek w stronę zatoki i znów zaszczekała. Nic tam nie było. A może było, ale widoczne tylko dla zwierzęcia. Czy są rzeczy, które dostrzegają tylko zwierzęta? Czy zwierzęta pamiętają rzeczy, które tylko one widziały?

Ruszył. Pies wreszcie zrozumiał, bo szedł obok, a właściwie podbiegał i podskakiwał jak dziecko.

Namawiał Liv, żeby poszła z nimi aż do skał. Dobrze ci zrobi, przekonywał. Wyjdziesz na świeże powietrze.

– Jestem zmęczona – odparła.

– I właśnie dlatego powinnaś.

– Zimno jest.

– To luty! Słońce świeci!

– Nie. Idźcie sami.

Idźcie sami, jakby mieli zostawić ją samą w domu jako resztę rodziny. Idźcie sami. Cokolwiek by zrobił, ona i tak nie wyjdzie z domu. Jeśli to depresja, to trzeba to leczyć, ale ona nie chce. Co roku zimą jest to samo. Za ciemno, za zimno. I właśnie dlatego powinna teraz wyjść. Akurat jest słońce.

– Słońce świeci! – powtórzył.

– Christian, głowa mnie boli – powiedziała. – Jutro wyjdę.

– Liv, słońca może nie być przez następnych kilka tygodni.

– Jutro. Czytałam, że będzie ładnie przez dobrych kilka dni.

– Więc jutro wyjdziesz?

– Tak.

– Obiecujesz?

– Obiecuję.

Wiedział, że ta obietnica jest nic niewarta. Jutro będzie inny dzień, przyniesie inne problemy. Teraz jest tylko on i Jana. I tak pozostanie.

Szczeniak odskoczył kawałek. Zaczął się przyzwyczajać. Może skały nie wydają mu się już tak groźne.

– Prawda, jak tu ładnie! – zawołał. Odwrócił się. Wydawało mu się, że dojrzał na pysku kundla uśmiech. To dobrze. Uśmiech zawsze jest dobry, u wszystkich stworzeń.

– Więc morderca uśmierca rodzinę i zabiera ze sobą psa – powiedział Halders.

– Psa?

– Tam był pies. Mieli psa. Torsten tak powiedział, zanim wrócił do wydziału. Nawet ja potrafię rozpoznać sierść psa, tak powiedział. Chociaż miał pewne wątpliwości. Mógł do nich przyjść ktoś z psem.

– Morderca przyszedł z psem?

– Torsten da znać, kiedy będą wyniki. Nie było aż tyle tych śladów.

– Ta sprawa robi się coraz gorsza – zauważyła Aneta.

– Więc może morderca przyszedł z psem i wymordował rodzinę.

– Nie całą – zwróciła mu uwagę Aneta. – Nie wymordował całej rodziny.

– To jeszcze gorzej – stwierdził Halders.

– Co masz na myśli?

Nie odpowiedział od razu. Leżeli w łóżku, dostatecznie szerokim dla nich obojga. Nie byli małżeństwem, ale to było ich łóżko. Kiedyś ten dom należał do niego i Margarety, ale teraz był ich, a Magda i Hannes byli ich dziećmi. Tak się stało. Chcesz mieć dziecko, Aneto? – spytał pewnego razu. Może był pijany. Już mam dwoje, odparła. A właściwie troje, dodała po chwili.

Halders wstał z łóżka i podszedł do okna. Światła milionowego miasta pokrywały całą przestrzeń, od leżącego poniżej Lunden aż do morza kilkadziesiąt kilometrów dalej. W ubiegłym roku liczba ludności aglomeracji Göteborga przekroczyła milion, i to z nawiązką, a zatem mieszkali teraz w wielkim mieście na rzadko zaludnionych peryferiach świata. Kiedy przyjechał tu jako młody policjant, w mieście był jeden jedyny koń, saloon, hotel i jedna ulica. Ależ szybko poszło. Miasto nadal znajdowało się na końcu świata, ale zapełnili je wszyscy ci ludzie. Skąd oni się wzięli? Nie wszyscy się tutaj urodzili. I nie wszyscy tutaj umrą, pomyślał, odwracając się.

– Chodzi o to, że zostawił dziecko, żeby umarło – powiedział. – To jeszcze gorzej.

– Tego nie wiemy – odparła i również wstała z łóżka. Stanęła obok niego i wyjrzała przez wielkie okna. – Może nie wiedział o tej malutkiej. Była w innym pokoju.

– To myślenie życzeniowe – zauważył, ale powiedział to miękko.

Oboje byli nadzy. Położyła mu dłoń na ramieniu. Czwarta rano. Jeszcze przez prawie pięć godzin będzie ciemno. Wtedy będą w innym mieście niż to nocne i już nie będzie tak pięknie.

– Nadal jest sezon światła – powiedział.

– Sezon światła elektrycznego.

– Niektórzy wolą je od naturalnego – powiedział.

– Położymy się jeszcze? – spytała.

– On wiedział o dziecku.

Nic na to nie odpowiedziała.

– Jeśli nie dlatego zostawił dziecko, żeby umarło, to po co?

– Nie rozumiem, Fredriku.

– Komu

ją zostawił?

– Musisz mi to wytłumaczyć. Chociaż nie wydaje mi się, żebym miała siłę o tym rozmawiać. Chcę pospać jeszcze kilka godzin.

– Nie możesz zasnąć, prawda? Oboje nie możemy. Dlaczego?

– Okej, okej.

– Czy ten potwór wiedział, że ktoś zauważy dziecko? Zanim będzie za późno?

– Nie wiem – odparła.

– Ja też nie.

– Może wiedział, że jej mąż zadzwoni?

– Że mąż zadzwoni? Skąd mógł wiedzieć?

Nie odpowiedziała.

– Albo że przyjdzie do domu – powiedział Halders. – Może morderca liczył na to, że jej mąż wróci do domu jeszcze tego samego dnia. Jak zwykle. Codziennie wracał do domu.

– Przecież nie wracał – odparła. – Przecież w tygodniu nie mieszkał w domu.

– Morderca o tym wiedział? Czy nie wiedział?

Na to też nie odpowiedziała. Ale już się domyślała, do czego on zmierza.

– Może wiedział, że jej męża nie ma – powiedział. – Ale na pewno liczył się z tym, że zadzwoni do domu, bo dzwonił codziennie, gdy go nie było. Tym razem nikt nie odbierał, więc już pierwszego wieczoru by się zaniepokoił. Zacząłby sprawdzać, co się stało. I dowiedziałby się. Już pierwszego wieczoru.

– Ale nie zadzwonił – powiedziała Aneta.

– Właśnie. – Halders złapał ją za rękę. Nie zadzwonił.

Winter spotkał się z Jovanem Marsem w swoim gabinecie. Mars mógł wybrać miejsce. Rano przyjechał ze Sztokholmu i pojechał do małej. Nie pozwolili mu zobaczyć zwłok przed sekcją. Niemowlę miało wkrótce zostać zawiezione do jego siostry, do Hagen. Winter dobrze znał tamte strony. Wychował się tam. W ich dawnym domu rodzinnym mieszkała teraz jego siostra. Do przystani Långedrag dojeżdżało się rowerem w dziesięć minut, czasem w siedem. Od wielu lat tego nie robił, ale niedługo zrobi.

Mars miał nieruchome spojrzenie, jakby patrzył do środka.

Był to jeden z tych szczególnie trudnych momentów. Winter przyniósł kawę. Stała na stole przed Marsem i stygła. Winter też nie pił, nie chciał zaczynać pierwszy.

– Pokłóciliśmy się – powiedział Mars z wciąż tym samym niewidzącym spojrzeniem. – Pokłóciliśmy, kiedy w ostatni weekend przyjechałem do domu – dodał i rozpłakał się.

– O co się pokłóciliście? – spytał Winter.

– A jakie to ma znaczenie? – Mars podniósł wzrok i spojrzał mu w oczy.

Winter pomyślał, że jest od niego dziesięć lat młodszy. Znał wszystkie jego dane, obejrzał dużo zdjęć. Teraz w ogóle nie przypominał człowieka, którym był przedtem. Jego włosy wyglądały, jakby wiatr przylepił mu je do czaszki. Oczy bez blasku, ale najwięcej o jego stanie emocjonalnym mówiło ciało. Siedział na fotelu, jakby to było krzesło elektryczne, jakby został posadzony siłą, wbrew swojej woli, co w pewnym sensie było zgodne z rzeczywistością.

– Może nie ma to znaczenia – odparł Winter. – Ale i tak spytam. Będę pytał o wiele rzeczy. Niektóre pytania wydadzą się panu głupie. Proszę o wybaczenie.

– O wybaczenie?

– O co się pokłóciliście?

– Zwykłe sprawy.

– Co to są zwykłe sprawy?

Mars nie odpowiedział. Znów to samo puste spojrzenie.

– Co to są zwykłe sprawy? – powtórzył Winter.

– Chciał pan powiedzieć: co to były te zwykłe sprawy? Po raz pierwszy spojrzał tak, jakby był obecny w tym pokoju, w gabinecie Wintera. To był jego gabinet od czasu, kiedy – chyba – szesnaście lat temu został komisarzem. Zresztą jakie to ma znaczenie? I tak nigdy nie czuł się tam u siebie. W pierwszym odruchu przyniósł wieżę Panasonic. Do tej pory stała na podłodze, wciąż to samo badziewie, ten sam Coltrane razem z tym wszystkim, co się tu przetoczyło jak lód albo ogień, ale i tak nie zrobiło z tego pokoju jego drugiego domu. Oszalałby, gdyby tak było. Ale jeszcze nie oszalał.

– Nie chciała, żebym pracował w Sztokholmie – wyjaśnił Mars.

Winter skinął głową.

– Ja też nie chciałem – dodał Mars.

– To dlaczego? – spytał Winter.

– Co dlaczego?

Mars spoglądał teraz zupełnie inaczej. Wcześniej Winter nie widział u niego tego spojrzenia. U innych tak. Kiwnął głową, tylko tyle. To była kwestia tu i teraz. Za chwilę może być po wszystkim. Z tego, co wiedzieli, nie miał niezbitego alibi. Sztokholm nie leżał na drugim końcu świata, tylko po drugiej stronie Szwecji.

– Dlaczego nie zmieniłem pracy? – Mars machnął ręką.

– Co pan wie o sytuacji na rynku pracy? O możliwościach wyboru?

Winter nie odpowiedział. To on jest od zadawania pytań. Trzeba się do tego w końcu zabrać.

– W Göteborgu nie ma pracy? – spytał.

– Nie takiej jak moja.

– Rekrutuje pan ludzi. W Göteborgu też są ludzie, których można rekrutować.

– Nic pan nie rozumie – powiedział Mars.

– Czego nie rozumiem?

– Jak to działa.

– A jak działa?

– Tak, że muszę prowadzić działalność również gdzie indziej. – Mars wstał. – Już nie mam siły.

– Proszę, żeby pan usiadł – powiedział Winter.

– To rozkaz?

– Proszę o współpracę – odparł Winter.

– W takim razie niech mi się pan postara o sznur – powiedział Mars.

– Słucham?

– Żebym się mógł powiesić – odparł Mars. – To będzie współpraca.

– Dlaczego chce się pan powiesić?

– Też pytanie!

– Muszę pytać.

– Mam wrażenie, jakby pan nie zrozumiał, co się stało – stwierdził Mars.

– Ma pan dziecko.

– Chce pan powiedzieć, że jedno zostało, tak?

– Greta.

Mars nadal stał, jakby sam decydował o sobie. Spojrzał na Wintera z góry. Winter nadal siedział naprzeciwko fotela, w którym on siedział chwilę wcześniej. Wstawienie fotela to też był pomysł Wintera.

– Nie lubię pana – powiedział Mars. – Świnia z pana.

4

WINTER PATRZYŁ NA ŚPIĄCE DZIECKO. Towarzyszyło mu wiele różnych uczuć, ale najsilniejsza była ulga, nie radość. W głowie miał szum. To przez to zimno. Na pewno. Stres nasilający się podczas nocy polarnej. Nerwy kłębiące się w tyle głowy.

Zdążył zmarznąć, gdy parkował na starym ohydnym parkingu przed szpitalem Sahlgrenska. Zepsuło się ogrzewanie w siedzeniu mercedesa. Było mu zimno, gdy wysiadł z samochodu i ruszył w stronę oblodzonego chodnika. Pesymista doczepiłby do butów kolce antypoślizgowe. I chodziłby z kijami, pomyślał. Zmierzamy do grobu, podpierając się kijami. Kijów używał, tylko kiedy jeździł na nartach. Dawno temu, w innym wcieleniu.

Na małej buzi malował się spokój. Greta. Ona wiedziała tylko tyle, że była straszliwie głodna i spragniona, nic więcej. Tu było bezpiecznie. Wkrótce otworzy oczy, zacznie obserwować wszystko wokół i będzie się uczyła żyć.

Winter wyszedł z pokoju i poszedł korytarzem do recepcji. Kobieta siedząca przed monitorem podniosła wzrok. Wydała mu się znajoma. Nie było jej, gdy przyszedł. Może to pielęgniarka, ale nie. Mógł ją widzieć, gdy przyjeżdżał po Angelę po pracy. Albo gdy przywozili ofiary przestępstw i przestępców, ludzi dobrych i ludzi złych.

– Zastałem Arnego Johnssona? – spytał.

– Przepraszam?

– Niech pani nie przeprasza. Jestem umówiony z doktorem Johnssonem.

– Kto pyta?

– Ja.

– Kim pan jest?

– To ja – powiedział, sięgając do wewnętrznej kieszeni palta. Pokazał legitymację.

– Aha – odparła. – Dziecko.

Kiwnął głową.

– Mógłby pan być uprzejmiejszy – powiedziała. Nie miała nazwiska, nie miała plakietki na piersi. Może była w jego wieku. Trudno powiedzieć. Może była przystojna.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1. Nordstan – galeria handlowa w centrum Göteborga (wszystkie przypisy tłumaczki). [wróć]

2. Plac i jednocześnie centrum handlowe w Göteborgu. [wróć]

3. Näset – dzielnica mieszkaniowa na półwyspie o tej samej nazwie. [wróć]

4. Manpower – globalna firma zajmująca się pośrednictwem pracy. [wróć]

5. Styczeń to po szwedzku januari. [wróć]

6. Jama – miauczeć. [wróć]

7. W dosłownym tłumaczeniu Skallvik znaczy zatoka szczekania. [wróć]