Spis treści

Karta tytułowa

WSTĘP

MIŁOŚĆ

Z tobą wszystko w porządku

Pora pokochać własne ciało

Zadbaj o swój pokarm

Zadbaj o swoje konto

NADZIEJA

Porównywanie

Pewność siebie

LCMO

Gdy życie nie jest bajką

Wszystko się zmienia

SPOKÓJ

Gdy jesteś zestresowana

Złamane serce

Utrata ukochanej osoby

Gdy jesteś chora

RADOŚĆ

Jak dbać o siebie w związkach

Przyjaciele i rodzina

Znajdź swoje plemię

Odpuść

Gdy radość jest daleko

ŚWIATŁO

Dobrze zacznij dzień

Jak dbać o siebie w pracy

Jak dbać o siebie w podróżY

Nie ma jak w domu

Dobrej nocy

KONIEC

O autorkach

Podziękowania

Indeks przepisów

Zdjęcia

Karta redakcyjna

dla Mamy i Taty

CO TO ZNACZY DBAĆ O SIEBIE?

„Dbanie o siebie to nie dogadzanie sobie, tylko walka o przetrwanie”.
Audre Lorde

W najbardziej podstawowym sensie dbać o siebie znaczy zjeść, umyć się, ubrać i jakoś egzystować w świecie. Każdy dba o siebie, nawet jeśli nie zdaje sobie z tego sprawy. W tej książce chcemy ci pomóc nauczyć się tak dbać o siebie, by nie tylko egzystować, ale wręcz rozkwitnąć. My lubimy mówić, że dbać o siebie to umieć się opiekować samym sobą tak jak dzieckiem lub najbliższym przyjacielem. Z miłością, dobrocią i wyrozumiałością.

Słowa dbać czy dbałość mają wydźwięk pozytywny. Gdy jednak mowa o dbaniu o siebie, wiele osób uważa, że to zajęcie się tylko własną osobą bez oglądania się na innych. Słyszałyśmy nawet opinie, że to zwykły egoizm. My natomiast sądzimy, że jeśli jesteś najlepszą wersją siebie, możesz dać więcej ludziom i światu. Gdy masz pozytywny stosunek do własnej osoby, okazujesz więcej miłości i życzliwości sobie i innym, a dobre rzeczy w twoim życiu naturalnie się rozrastają, kwitną i wydają owoce. Gdy czujesz się źle, stajesz się bardziej samolubna i skupiona na sobie. Nie masz siły, by poświęcić uwagę ważnym dla ciebie ludziom lub sprawom.

Dbanie o siebie może się czasem kojarzyć ze spa lub odnową biologiczną. Pamiętaj jednak, że dotyczy nie tylko tych, którzy mają mnóstwo wolnego czasu i górę pieniędzy na kosztowne masaże i pedicure. Nie czekaj, nie obiecuj sobie, że zadbasz o siebie później, gdy życie wreszcie trochę zwolni, gdy już zapanujesz nad własną wagą albo kupisz sobie szałowe legginsy do jogi.

Dla nas dbanie o siebie oznacza pełną świadomość i zaangażowanie w życie. To przeciwieństwo izolacji i ucieczki od świata. Ignorowanie własnych potrzeb odbiera siły, natomiast dbanie o siebie ich dodaje.

Żyjemy w realnym świecie. Zawsze coś lub ktoś będzie pochłaniać twój czas i energię. Jednak ty sama też zasługujesz na trochę swego czasu i energii, tak jak wszyscy wokół. Zadbanie o siebie nie oznacza gwałtownego wywrócenia do góry nogami całego życia. Zresztą kto ma na to czas? To spotkanie z samą sobą tu, gdzie teraz jesteś, a nie gdzie według ciebie powinnaś być. To myślenie o małych krokach, które możesz zrobić, by lepiej zadbać o siebie. Zdziwisz się, jak wiele może zmienić zaledwie kilka małych kroków.

Pamiętaj, dbanie o siebie to nie egoizm. To nauka miłości, szacunku i współczucia dla samej siebie oraz zrozumienie, jak to wszystko wpływa na samopoczucie, zarówno twoje, jak i ludzi wokół ciebie. W tekście zwracamy się przede wszystkim do kobiet, wydaje się nam jednak, że wiele z tego, co tu piszemy, przemówi również do mężczyzn.

Ta książka pełna jest rozwiązań, które pomagają nam od wielu lat. Mamy nadzieję, że zainspirują również ciebie.

CO DLA CIEBIE ZNACZY DBAĆ O SIEBIE?

Podstawy pewnie już znasz: ćwicz i odżywiaj ciało, rozwijaj umysł i duszę. Ważne jest jednak, byś pamiętała, że dbanie o siebie dla każdego oznacza coś innego.

Najlepszą drogą do zrozumienia, co to znaczy dla ciebie, jest nauczyć się odróżniać potrzeby od zachcianek. To, czego chcesz – czy to będzie najnowszy iPhone, czy para wspaniałych butów – wydaje się powierzchowne. Zapewni ci błyskawiczne zadowolenie, ale nie starczy na długo. To, czego potrzebujesz, sięga głębiej.

Istota dbania o siebie wyraża się w słowach: pokarm, odnowa, odbudowa, rozwój, energia, siła, ocalenie, miłość i dobroć. Przypomnij je sobie, gdy sięgasz po coś, czego chcesz. Zatrzymaj się i zadaj sobie pytanie: Czy to mnie nakarmi? Doda mi sił i energii? Odbuduje?

Spójrz na ogólny rachunek. To ważne, by myśleć o wszystkim, co dzieje się w twoim życiu, żeby zyskać całościowe spojrzenie i postąpić właściwie.

W różnych momentach życia dbanie o siebie może wyglądać inaczej. Jeśli przeżywasz coś poważnego – rozstanie, żałobę, przeprowadzkę – musisz zadbać o siebie z czułością i troską. Jeśli wszystko układa się dobrze i masz trochę czasu i sił, być może najlepiej zadbasz o siebie, podejmując jakieś wyzwanie.

Pamiętaj, cudzy sposób dbania o siebie nie sprawdzi się u ciebie. Nawet nasz! Ta książka ma ci pomóc w znalezieniu własnej drogi.

DBANIE O SIEBIE TO OBOWIĄZEK

Naszym celem nie jest osiągnięcie ideału. Chodzi nam o to, byś zaakceptowała, że jesteś człowiekiem, w całym swym pięknie i ze wszystkimi wadami, że zasługujesz na szczęście i dobre samopoczucie. I żebyś zrobiła wszystko, co możesz i kiedy możesz, by do tego dojść.

Z doświadczenia wiemy, że pobożne życzenia nie działają, tak samo jak wymuszone pozytywne nastawienie. Gdy jest ci źle, powtarzanie motywujących frazesów może czasem sprawić, że poczujesz się jeszcze gorzej. Najlepiej, gdy nauczysz się, co ci pomaga i co konkretnie możesz zrobić, by poprawić swoje samopoczucie.

Dobre samopoczucie może ci się wydać dziwne, jeśli nie jesteś do niego przyzwyczajona. Być może kiedyś uwierzyłaś, że nie zasługujesz na to, by ktoś o ciebie dbał. Zasługujesz. I ty sama zrobisz to najlepiej.

Pamiętasz, co mówią podczas prezentacji procedur bezpieczeństwa na pokładzie samolotu? Że najpierw trzeba włożyć maskę tlenową sobie, a dopiero potem dziecku? Przez wiele lat wydawało się to nam niedorzeczne. Jednak im więcej wiemy o dbaniu o siebie, tym lepiej rozumiemy, że jeśli w sytuacji awaryjnej rodzic najpierw sam nie włoży maski, to jego dziecko nie przeżyje. Ta zasada ma zastosowanie we wszystkich sytuacjach w życiu. Zmęczona i wyczerpana fizycznie, umysłowo lub emocjonalnie nie jesteś w stanie nic z siebie dać innym.

Pomyśl, że przetrwają tylko ci najbardziej odporni. Być może w tej chwili na morzu życia zalewają cię fale i rzucają na wszystkie strony. Nauka dbania o siebie jest jak cierpliwe budowanie łodzi ratunkowej klepka po klepce. Gdy już ją masz, czujesz się bezpiecznie i pewnie, choć wokół nadal szaleją fale. Teraz możesz przyjść z pomocą tonącym, których napotkasz w drodze.

ODKRYJ, CZEGO POTRZEBUJESZ

Pierwszy krok w dbaniu o siebie to zwracanie uwagi. Wsłuchuj się w potrzeby swego ciała i przypatrz, jak reaguje. W ten sposób powoli wyrobisz w sobie wrażliwość. W tej książce proponujemy ćwiczenia, które ułatwią ci odczytywanie sygnałów i rozumienie własnego ciała.

Wiemy, że to niełatwe. Zewsząd bombardują cię informacje, co powinnaś robić, co jeść, a czego nie. Masz może skłonność, by próbować czegoś, co akurat jest w modzie (np. rezygnujesz z cukru), a potem chcesz na to nawrócić wszystkich dookoła? My kiedyś też tak robiłyśmy. Nie ma jednak jedynego słusznego rozwiązania. W różnych momentach różnym osobom pomoże co innego. Jeśli robisz tylko to, co zalecają ci inni, zapewne nie da ci to spokoju czy energii, których pragniesz. Albo efekty nie będą trwałe, bo zmiana przyzwyczajeń nie przystaje do tego, czego naprawdę potrzebujesz.

Być może jesteś tak zajęta, że nie masz czasu wsłuchać się w siebie. Czy po pracy idziesz ćwiczyć, bo naprawdę chcesz, czy tylko uważasz, że powinnaś? Czy czwarta kawa lub herbata dzisiaj to przyzwyczajenie, czy konieczność? (Jeśli odpowiadasz, że konieczność, w jednym z dalszych rozdziałów popracujemy nad tym, byś porządnie odpoczęła!) Dlaczego zjadasz tę wielką tabliczkę czekolady? Dla przyjemności? A może z kimś się pokłóciłaś i czujesz teraz wielką pustkę, którą próbujesz zapełnić?

Nauczymy cię odczytywać sygnały twego ciała, byś w każdej chwili umiała wsłuchać się w siebie i ocenić, co może ci pomóc. Wierz nam, twoje ciało po prostu wie.

JAK MY ZADBAŁYŚMY O SIEBIE

Nasza droga do zrozumienia, jak mamy dbać o siebie, była długa, kręta i wyboista. Nauka nie przyszła nam łatwo. Od wczesnej młodości ćwiczyłyśmy jogę, praktykowałyśmy reiki i robiłyśmy masaże. Całkiem nieźle szło nam dbanie o innych, zanim wreszcie nauczyłyśmy się dbać o siebie!

KOCHAMY ROBIĆ LISTY!

W książce Dość dobre powody, aby pozostać przy życiu Matt Haig opisuje, jak robił listy, by poradzić sobie z lękiem i depresją. Spisał najpierw rzeczy, które sprawiały, że czuł się źle, a potem te, od których czuł się lepiej. Gdy tylko o tym przeczytałyśmy, zaczęłyśmy robić własne listy, by pomagały nam w zadbaniu o siebie. Spisałyśmy rzeczy, od których czujemy się okropnie i dzięki którym czujemy się dobrze i pewnie. Połączyłyśmy nasze listy, bo jesteśmy do siebie dosyć podobne – z wyjątkiem gotowania (to domena Katii) i medytacji (to lubi tylko Nadia).

A co znajdzie się na twojej liście? Spisz wszystko po kolei.

CO NAM NIE POMAGA DBAĆ O SIEBIE

- Zbyt wiele zarwanych nocy.

- Myślenie, że powinnyśmy być gdzie indziej.

- Udawanie kogoś innego.

- Porównywanie się z innymi.

- Niesłuchanie własnego ciała.

- Za dużo cukru w diecie.

- Śmieciowe jedzenie.

- Zbyt dużo pracy.

- Za mało ćwiczenia jogi.

- Zapominanie o medytacji z powodu zbyt długiego siedzenia na Instagramie.

- Oglądanie całych sezonów seriali.

- Ogólnie telewizja.

- Ogólnie media społecznościowe.

- Niewzięcie dnia urlopu, gdy tego potrzebujemy.

- Opuszczanie posiłków.

- Zaniedbywanie przyjaciół i rodziny.

- Zbyt długie przebywanie w zbyt licznym gronie.

CO NAM POMAGA DBAĆ O SIEBIE

- Kładzenie się do łóżka zwykle o wpół do jedenastej.

- Relaksująca kąpiel lub prysznic przed snem.

- Wcześniejsze przygotowanie posiłków, by jeść zdrowo i smacznie.

- Przebywanie z przyjaciółmi i rodziną.

- Taniec.

- Ćwiczenie jogi.

- Codzienna medytacja (Nadia).

- Prowadzenie dziennika wdzięczności każdego ranka i wieczora.

- Szczerość wobec samych siebie.

- Zwracanie uwagi na krytyczne myśli i zmiana ich na bardziej pozytywne.

- Traktowanie siebie równie łagodnie jak osób, które uczymy i karmimy.

- Drzemka i odpoczynek, gdy trzeba.

- Spacery na świeżym powietrzu.

- Pływanie w morzu.

- Chwile wyciszenia.

„Choć na chwilę otwórz się na myśl, że z tobą wszystko w porządku”.
Cheri Huber

Pewnie myślisz, że miłość własna to zwykłe dogadzanie sobie. Gdy jednak w pełni pokochasz siebie, weźmiesz większą odpowiedzialność za swoje życie, a tym samym zdejmiesz ją z ramion osób, które kochasz. Miłość do siebie samej to nie narcyzm czy egocentryzm. To dobroć okazywana sobie i ludziom wokół ciebie. Nie będziesz szukać miłości w innych ludziach czy rzeczach z nadzieją, że inni wypełnią pustkę, którą odczuwasz.

Być może zdaje ci się, że miłość to wielkie, romantyczne uczucie. Popełniasz błąd, myśląc, że skoro w tej chwili nie ma w twoim życiu cudownego romansu, to nikt cię nie kocha i nie jesteś warta miłości. To dlatego miłość własna i dbanie o siebie z miłością są takie ważne. To miłość, która cię nie zawiedzie. Zawsze możesz na nią liczyć, bez względu na to, co się wydarzy.

Gdy obdarzysz siebie dobrocią i miłością, bardziej otworzysz się na miłość okazywaną ci przez innych. Zrozumiesz też, jak wiele możesz dać. To niczym fala, która rozchodzi się kręgami i zaczyna od ciebie.

Są tacy szczęściarze, którzy nauczyli się kochać siebie już w dzieciństwie. Reszta musi się tego uczyć w drodze, na różnych etapach życia. Mamy nadzieję, że ten rozdział ci w tym pomoże.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Copyright © Nadia Narain & Katia Narain Phillips, 2017
Prawa do zdjęć: informacja na str. 271

Aforyzm Kate Crow na str. 86 wykorzystany za zgodą autorki.
Aforyzm Yunga Pueblo na str. 154 wykorzystany za zgodą autora.

All rights reserved. No part of this book may be used or reproduced in any manner whatsoever without written permission except in the case of brief quotations embodied in critical articles and reviews.

First published as Self-Care for the Real World by Hutchinson, an imprint of Cornerstone. Cornerstone is part of the Penguin Random House group of companies.

Copyright © for Polish Edition by Wydawnictwo FILO,
Warszawa 2018

Tytuł oryginału: Self-Care for the Real World
Wydawca: Katarzyna Drewnowska
Przekład z języka angielskiego: Anna Palmowska
Redakcja i korekta: Anna Magierska
Skład: Milena Leśniak

Dystrybucja: Firma Księgarska Olesiejuk
ul. Poznańska 91, 05-850 Ożarów Mazowiecki
www.olesiejuk.pl

ISBN: 978-83-62903-44-3

Informacje o książkach Wydawnictwa Filo znajdziesz na stronie internetowej:
www.filo.com.pl

Skład wersji elektronicznej
pan@drewnianyrower.com