Tytuł: Córka Azrai

Tytuł oryginału: Донька Азраі

Przekład autoryzowany: Jacek Izworski

© Copyright: Oksana Usenko 2024

© Copyright: Wydawnictwo „OdeSFa” – Fundacja KIS 2024

Seria wydawnicza: SlaFa! – Slawiańska Fantastyka (od 2023)

Pozycja w serii: 04

Redaktor tomu: Katarzyna Szewioła-Nagel

Redaktor serii: Jacek „Franco” Horęzga

Koncepcja i nazwa serii: Jacek „Franco” Horęzga

Wersja elektroniczna: Agata Jackiewicz, Paweł Jackiewicz

Ilustracja na okładce: Dorota Reszke

Opracowanie graficzne: Joanna Fijałkowska, Anna Szwajgier

Logo serii: Joanna Fijałkowska

DTP: Dorota Reszke, Dominika Świątkowska

Korekta: Katarzyna Szewioła-Nagel, Dominika Świątkowska

Logo Fundacji KIS: Anna Szwajgier

Koncepcja, nazwa i logo wydawnictwa: Jacek „Franco” Horęzga

Redaktor naczelny wydawnictwa: Jacek „Franco” Horęzga

Sekretarz redakcji: Dorota Reszke

Żadna część tej książki nie może być powielana i kopiowana w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek formie bez wiedzy i zgody Wydawnictwa OdeSFa, nie licząc krótkich cytatów oraz miniaturki okładki, użytych na potrzeby recenzji i opracowań popularnonaukowych i naukowych.

Wydawnictwo Odmienne Stany Fantastyki „OdeSFa” e-ISBN 43341

Fundacja Kultura-Integracja-Społeczeństwo (Rok powołania – 2012)

KRS 0000438565

redakcja@odesfa.pl | www.odesfa.pl

Wydanie II Brzeg 2024

ISBN 978-83-67504-60-7 (oprawa miękka)

ISBN 978-83-67504-61-4 (e-book)

ISBN 978-83-67504-62-1 (audiobook w pliku do pobrania)

Spis treści

Okładka

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

Spis treści

Motto

Od autorki

Rozdział 1

Rozdział 2

Firmowy e-sklep Wydawnictwa "OdeSFa"

Księgarzu - Księgarku - Księgarnio

Nasze książki

Prawie wszyscy czytaliśmy w dzieciństwie bajkę o syrence. Piękna historia miłosna, która wzruszyła wielu z nas. Ale czy to tylko bajka? A może piękne syreny naprawdę istnieją? Pewna dziewczyna dostała szansę sprawdzenia tego osobiście – i nagle okazało się, że ta bajka opiera się na niezaprzeczalnych faktach.

Od autorki

Dylogia[1] „Córka Azrai” powstała na bazie dziecięcych marzeń, miłości do ojczyzny, oczarowania morzem oraz szczerego podziwu dla podwodnego świata. Syreny jako ucieleśnienie tajemniczego piękna, ryby, glony i cała ta niesamowita różnorodność – fascynowały mnie bowiem od najmłodszych lat.

„Córka Azrai” to dobra baśń, ale, jak każda bajka składa, się z fragmentów prawdziwego życia: faktów, opowieści, myśli i emocji, których osobiście doświadczyłam lub napotkałam na swojej życiowej drodze. W tej książce znajdziesz nie tylko przygody, ale także opowieść o zwykłych mieszkańcach Ukrainy w spokojnych, choć nie najłatwiejszych latach 90. XX wieku, dziewczęce marzenia i oczywiście morze. Przede wszystkim jest to Morze Azowskie, które od dzieciństwa urzekało swoim pięknem, ciepłem, bogactwem życia i zdolnością leczenia ran zarówno tych duchowych, jak i fizycznych.

Ale oprócz Azowskiego, w mojej książce są inne morza i oceany. Ich niesamowity świat, bogactwo życia i piękno odkrywa dla siebie i czytelników młoda syrenka, której przeznaczeniem są niezwykłe przygody i znajomości.

Teraz niestety całe Morze Azowskie i duża część Morza Czarnego są okupowane przez państwo terrorystyczne, wiele wiosek, które w moim dzieciństwie i młodości były pięknymi kurortami, zostało całkowicie zniszczonych, tysiące osób zostało zabitych, a zgładzeniu uległa ogromna ilość unikalnej flory i fauny.

Mimo wszystkich ostrzeżeń międzynarodowych biologów i ekologów, okupanci, w celu zaspokojenia swoich potrzeb militarnych, zbudowali most krymski, który dosłownie zabija Morze Azowskie. Twór ten zakłócił krążenie prądów, blokuje ścieżki migracji morskich istot, szybko zmniejsza różnorodność życia tego wyjątkowego morza leczniczego, przekształcając je w masowy grób wielu stworzeń.

Sam pomysł na „Córkę Azrai” istniał we mnie od dawien dawna, ale w spisanie historii weszłam dopiero po 2014 roku, kiedy z powodu okupacji zostałam zmuszona do opuszczenia własnego domu. Nie bawiłam się jakimikolwiek ambicjami, była to po prostu chęć utrwalenia i podzielenia się z ludźmi wszystkim tym, co najlepsze i co dała mi moja Ojczyzna.

Kiedy Jacek Izworski napisał do mnie i poinformował, że przypadkowo znalazł w Internecie „Córkę Azrai”, przeczytał ją i tłumaczy książkę na język polski, była to dla mnie duża i bardzo miła niespodzianka. Sam fakt, że ktoś nie tylko przeczytał książkę i odniósł dobre wrażenie, ale postanowił przetłumaczyć ją na inny język, aby podzielić się nią z rodakami, był dla mnie niesamowity.

W tym samym roku, 2019, ukończyłam i uporządkowałam drugą część dylogii. Wtedy napisał do mnie Jacek Franco Horęzga i poinformował, że być może „Córka Azrai” zostanie wydrukowana w Polsce po polsku. Było cudownie.

A potem był 24.02.22 i czas, kiedy pod kanonadą wybuchów jedną z myśli rozgrzewających duszę było to, że mimo wszystko gdzieś w innym kraju może długo pożyje moja bajka o dobroci, człowieczeństwie, pięknie i wierze w najlepsze cechy ludzi.

Wsparcie otrzymane od polskich przyjaciół jest niesamowite i imponujące. W trudnych dla Ukrainy czasach dobitnie pokazali, że w Polsce żyją piękni ludzie, których serca przepełnia życzliwość, empatia i człowieczeństwo. Nie umiem reklamować własnej pracy, nie mam talentu biznesmena, dlatego jestem bardzo wdzięczna Jackowi Izworskiemu, Jackowi Franco Horęzdze, Luizie Evivie Dobrzyńskiej, Annie Szwajgier, Dominice Świątkowskiej i wszystkim innym, którzy postanowili młodej syrence otworzyć drogę do nowych czytelników.

Z miłością

Oksana Usenko

←1 - Za zgodą Autorki drugi tom dylogii został podzielony na dwie części i dylogia stała się trylogią (przypis redakcji).

Rozdział 1

Rok 1982, gdzieś na terytorium ZSRR

Bezksiężycowa noc pełna była szelestów, głosów nocnych ptaków i brzęczenia komarów. Dwie ciemne sylwetki, niosące coś ciężkiego, wyszły z zarośli otaczających nieduży porzucony dom i skierowały się w stronę samochodu.

– Ty durniu! – jeden z nich klął półszeptem drugiego.

– Nie przypuszczałem, że on umrze. Oni są przecież tacy żywotni… Poprzedni przetrwał tydzień w takich warunkach.

– Może nie był truty chlorem? Ty idioto! I co my teraz powiemy szefowi? Znalazłeś chociaż medalion?

– Znalazłem. Wszystkie studentki pobiegły do pożaru. Dobrze to zrobiłeś. A po co nam ta błyskotka?

– Nie mam pojęcia, ale szef kazał zwrócić na to szczególną uwagę. Czyli musi to być coś ważnego. Włóż do samochodu.

– Robi się. – Mówiący rzucił srebrzysty przedmiot na siedzenie kierowcy. – A co z ciałem?

– Jak to co? Zabierzemy. Zawsze jakiś materiał. Chociaż tyle…

– A jeśli go będą szukać?

– Niby kto? Jego przyjaciół już obrobiliśmy. Dziewczyna takich, jak on, ma już cały wagon – nawet nie zauważy. Trzy razy dziennie pod jej oknem zmieniają się adoratorzy. Jeden więcej, jeden mniej…

– Kobiety to samo zło – zauważył wieloznacznie jeden z rozmawiających, ładując ciężki wór do bagażnika łazika. – A w ogóle dziwne to wszystko… Czego on tu szukał? Doktor jest pewny, że to jeden z tych?

– Pewny… był. A co on tu robił, tego się już nigdy nie dowiemy. Dzięki tobie.

– Przecież ja nie specjalnie.

– Napiszesz tak w raporcie…

– Do diabła! Stój!

– Co tam?

– Jakiś zwierz capnął medalion!

– Więc goń go!

Dwóch mężczyzn z latarkami rzuciło się w pogoń za umykającym małym stworzeniem w przydrożny gęsty i ciemny las.

Po godzinie wyszli z gąszczu, wściekle klnąc zarówno głupotę jednego z nich, jak i „cholernego zwierzaka”. Żałośnie trzasnęły drzwi i łazik, nie włączając reflektorów, odjechał spod opuszczonego domu na przedmieściu po rozjechanej drodze gruntowej, pozostawiając po sobie tylko ciszę wiosennej nocy.

W gęstej i wysokiej trawie po drugiej stronie drogi, trzymając w łapkach srebrzysty medalion na skórzanej tasiemce, siedział niezauważony tchórz. Odprowadziwszy spojrzeniem błyszczących ślepków odjeżdżający pojazd, parsknął śmiesznie i zniknął pomiędzy drzewami.

***

Wysoki i barczysty mężczyzna w średnim wieku, z pooraną zmarszczkami twarzą, siwymi wąsami i dobrymi czarnymi oczami, siedział zamyślony przy stole, z papierosem w ustach, i zaparzał ziołową herbatę, patrząc przez otwarte okno na nocny las. Gdzieś daleko zahukała sowa, a po chwili na parapet dziarsko wskoczył tchórz z medalionem w zębach.

– Cześć, Chwost! Coś ty mi tym razem przyniósł?

Mężczyzna nie zdziwił się, tylko spokojnie pogłaskał gościa, zabrał mu nieznaną rzecz, wytarł o ciemne spodnie i uważnie obejrzał przy świetle lampy naftowej. Trzymał w dłoni okrągły, srebrzysty medalion z gwiazdą pośrodku, trzema małymi kamykami na obwodzie i jakąś sylwetką na niebieskim tle.

– Hm, gdzieś ty to znalazł, mały złodziejaszku? No i co ja mam z tobą zrobić? Próbuję cię oduczyć, a ty ciągle swoje… Widocznie cyganie musieli cię tego nauczyć… – Człowiek ze smutkiem pokręcił głową, obracając ozdobę w rękach. – I gdzie mam szukać jej właściciela, co, Chwost? Gdzie właściciel tego podarunku? – Podniecony zwierzak wskoczył na starą szafę i schował się za wielkim koszem. – Ależ nie bój się, ja cię nie przeklinam… Rozumiem, tak cię nauczyli… Ach, ten złodziejski naród… Nauczyć nauczyli, a jak zachorował – porzucili bez litości koło drogi… No już dobrze, wyłaź. Twoje „znalezisko” dam wnuczce, gdy do mnie przyjedzie, może jej się spodoba. – Powiedziawszy to, mężczyzna powiesił ozdobę na gwoździu wbitym w ścianę i podszedł do starego łóżka, stojącego w kącie pokoju.

Sześć lat później

Pięcioletnia Ola wyszła z domu i zastanawiała się przez chwilę, dokąd mogłaby pójść. Gdyby ktoś ją zobaczył, na pewno rozczuliłby go ten uroczy widok. Mała, jasnowłosa, krótko ostrzyżona dziewczynka z wielkimi szarymi oczami, ubrana w zwykłą perkalową sukienkę i sandałki, stała, w zamyśleniu rozglądając się po zalanej słońcem pustej wiejskiej ulicy.

Przy asfaltowej drodze stały dwa rzędy nowych dwurodzinnych domów, a wzdłuż nich dwa rzędy młodziutkich sadzonek, bardziej podobnych do łozin niż do drzew. Wszystko wydawało się Oli wielkie i puste. Prosta jak strzała ulica zaczynała się gdzieś bardzo daleko, a kończyła całkiem blisko, przechodząc w ścieżkę między polem a stawem i łąką z kwitnącą lucerną, za którymi gdzieś na horyzoncie widniały drzewa. Koniec wsi…

Dziewczynka dopiero niedawno przyjechała z rodzicami do tej wioski. Po samotnej leśniczówce, w której wcześniej mieszkała nad cienistą rzeką, miejscowy step wydawał się zadziwiająco pusty, a wieś stanowiła dla niej nudną zbieraninę domów i dróg. Nie wiedziała, jak się tu bawić w chowanego, gdzie podziać się podczas upałów i jak przywyknąć do nieprzyjemnego smaku miejscowej wody. Bardzo tęskniła za ulubionym lasem i przyjaciółmi, ale z jej zdaniem nikt się nie liczył. Na wszelkie skargi mama tylko się uśmiechnęła i odpowiadała krótko: „Przywykniesz”, dodając nieco później, że każda okolica jest po swojemu piękna, trzeba tylko umieć to piękno dostrzec. I Ola od kilku miesięcy uczciwie próbowała przywyknąć, ale nie bardzo jej to wychodziło. Zapoznała się już z miejscowymi dziećmi i beztrosko spędzała większość czasu na ulicy i łące, ale różnica między gładkim stepem a gęstym lasem pozostała dla niej zbyt rażąca. Patrząc na łąki i pola z niewielkimi kępami drzew, szczerze się dziwiła, jak to może być takie jednostajne. Zresztą, jak się okazało, biegać po bezkresnej łące, padając w aromatyczną lucernę, także było przyjemnie. Latały tu duże jasne motyle, gdzieś wysoko śpiewały prawie niewidzialne, ale na pewno piękne ptaki i znacznie częściej niż koło leśniczówki dawało się zobaczyć zająca. W stepie trudniej się schować, więc sterczące z trawy słuchy dość często dostrzegała za wioską, nawet z daleka.

Wielką kompensacją tego, co straciła, i dziecięcą namiętnością stało się poza tym morze, nad które niedawno pierwszy raz pojechała z rodzicami. Znajdowało się względnie blisko. „Dziesięć kilometrów to żadna odległość”, jak powiedział tato. Dla Oli wielkim wydarzeniem, wręcz przygodą okazały się zarówno przejażdżka z rodzicami na motocyklu przez pola i łąki nad piaszczysty brzeg, gdzie na horyzoncie zlewały się niebo i woda, jak i samo morze, które odkryła jako… baśniowe. Bezkresny horyzont, wspaniałe rybitwy, cichy, tajemniczy szept fal na plaży, ogromna ilość złotego piasku usłanego kolorowymi muszelkami – wszystko to wprawiło dziewczynkę w dziki zachwyt. Biegała po brzegu, rozbryzgując bosymi nogami przezroczystą wodę, budowała z ojcem wymyślne zamki z piasku, zbierała muszelki i goniła wielkie mewy o długich, ciemnych dziobach. Ale przygoda się skończyła, musieli wracać… Morze znajdowało się mimo wszystko zbyt daleko i widywała je stosunkowo rzadko. Rodzice pracowali, a Olę wyprawili do przedszkola. Codziennie miała do dyspozycji tylko step i pobliski nieduży stawek z kaczkami i gęsiami. Słaba pociecha, zarówno po cienistym zielonym lesie, jak i po tak życzliwym dla niej morzu.

Pięć lat to nie jest jednak wiek długich rozmyślań, a tęsknotę za przeszłością łatwo przebijają nowe wrażenia. Ola postanowiła wreszcie zawołać najbliższą sąsiadkę, o rok starszą od niej Nataszę, potem wraz z nią wstąpiła po inną koleżankę i tak dalej, aż wesoła kompania obsiadła jedną z ławeczek na końcu ulicy. Zaczęły się rozmowy, ciekawe historyjki, zabawy w „kolory”, w „gęsi i łabędzie”, w berka, aż w końcu ktoś przyniósł piłkę, i dzieci zagrały w wybijanego. W samym szczycie igraszek Ola nagle usłyszała:

– O, patrzcie, Alina wyszła z domu, ale nie ubrała się czysto, nawet nie zaplotła włosów.

Zwróciła oczy tam, gdzie patrzyły inne dzieci. Tej dziewczynki jeszcze na ulicy nie widziała.

Zbliżała się do nich jej rówieśniczka w brudnej sukience w paski, z wielkim stogiem poplątanych kasztanowych włosów sięgających aż po ramiona. Sądząc po śmiesznej kokardce na końcu puszystej grzywki, sama próbowała uporządkować włosy, ale szczerze mówiąc, nie bardzo jej się to udało. Szła do dzieci niepewnie, od czasu do czasu oglądając się za siebie, jakby oczekując dobiegającego z tyłu gniewnego okrzyku. Nikt jednak jej nie wołał.

– Pewnie sama plotłaś warkoczyk? – zainteresowała się złośliwie jedna z dziewczynek, gdy nowa podeszła bliżej, ale od razu dostała od najstarszej w kompanii Nataszy mocnego kuksańca w bok z komentarzem:

– Sama nawet takiego nie zapleciesz.

Patrząc na obcą, Ola też pomyślała, że sama by nie zaplotła, po prostu nie potrafiła. Nie miała zresztą na czym praktykować, gdyż jej mama u fryzjera zawsze prosiła: „Na chłopca. Prosto, wygodnie i z warkoczykami nie trzeba się cackać”. Ola żywiła jednak nadzieję, że kiedyś zapuści bardzo długie włosy, jak księżniczki z kreskówek.

– To takie uczesanie – odpowiedziała dumnie nowa, ale zaraz dodała: – …ale ta bzdura przeszkadza. – I zdjęła kokardkę, która i tak trzymała się głowy tylko na słowo honoru.

Dzieci zaśmiały się, ale zaraz zaczęły się kłócić o to, czy zaczynać rozgrywkę od początku, skoro zjawił się nowy uczestnik. Postanowiły zacząć od nowa i te, które zostały już „wybite”, w tym i Ola, powróciły na „linię wybitki”. Oli Alina spodobała się od pierwszego wejrzenia, mimo nieporządnego wyglądu i dziwnej reakcji innych dzieci. Zresztą bawiła się z nimi niezbyt długo. Rozległy się krzyki z któregoś domu i nowa koleżanka odeszła, a raczej odbiegła, tak jakby goniło ją stado wilków. Na pytanie o tę dziwną sytuację Ola dostała odpowiedź, że „matka trzyma Alinę bardzo krótko i w ogóle dziwne, że udało jej się tu wyrwać”.

Wieczorem, już zasypiając, dziewczynka ciągle nie mogła zapomnieć trochę zaszczutego, a jednak łobuzerskiego spojrzenia nowej znajomej. Alina bardzo różniła się od innych, umytych i dobrze ubranych dzieci, nie tylko wyglądem. Było w niej coś nieuchwytnego, ciekawego i niezwykłego, ale dla Oli jakby swojskiego. Morze tak się jej spodobało – a ta dziewczynka przypominała je, mimo że Ola nie potrafiłaby wyjaśnić, dlaczego.

Dziecko ciągle wierciło się w łóżku, myśląc o nowej znajomej, aż postanowiło sobie, że dowie się o niej więcej i na pewno zaprzyjaźni się z nią.

***

Było wczesnojesienne ciepłe południe, koleżanki wracały do domu. Ola, z rozplecionymi jasnymi warkoczykami (jej marzenie się spełniło), w brązowym szkolnym mundurku, niosąc na plecach tornister z przymocowanym do niego od góry sweterkiem, z apetytem jadła śliwki, zerwane z czyjegoś przydrożnego drzewa. Jej ciemnowłosa, krótko ostrzyżona koleżanka, Alina, szła obok, wesoło opowiadając, jak w domu pogania młodszego brata, i na przemian to robiąc straszne miny, to gestykulując trzymaną w ręce długą gałązką. Ola krztusiła się ze śmiechu, wyczyniając równocześnie cuda zręczności, by nie dać się trafić chaotycznie latającą witką i przy tym nie zgubić śliwek, którymi nabiła sobie wszystkie kieszenie.

Dziewczynki stały się wielkimi przyjaciółkami. Miały ku temu wiele powodów. Najbardziej oczywisty z nich to ten, że uczyły się w tej samej klasie i razem chodziły do szkoły. Nauczyciele nie sadzali ich razem, ale przyjaciółkom zupełnie wystarczyły przerwy i droga. Szkoła znajdowała się dość daleko, więc zdążały nagadać się, naśmiać, narobić planów i, jeśli zaistniała okazja, ściągnąć coś smacznego z drzew i krzaków.

Alina, w odróżnieniu od pozostałych dzieci, rzadko pokazywała się na ulicy, ale, jeśli już wychodziła, jej pomysły i psoty stawały się dla wszystkich natchnieniem – zresztą często kończyło się to karami, także dla wszystkich. Była przy tym zadziwiająco pomysłowa, łobuzerska, śmiała aż do granicy ryzyka i bardzo wesoła. Jej rodziców Ola widywała rzadko. Kilka razy próbowała „wyprosić” Alinę u mamy, ale się nie udawało. Kobieta za pierwszym razem zareagowała na nią dość dziwnie: przyglądała się jej długo i uważnie, aż w końcu westchnęła ze smutkiem i odeszła w milczeniu, nie wypuszczając córki na ulicę; a później już tylko niezmiennie odpowiadała, że „koleżanka jest zajęta”.

Nie przeszkadzało im to jednak w przyjaźni. W lecie, kiedy nie miały możliwości codziennych spotkań w szkole, umówiły się, że, jeśli Alina nie będzie zaabsorbowana pracami domowymi, to przyjdzie sama do Olgi, a dalej istniało już wiele wariantów. Sama Ola była grzecznym dzieckiem i rodzice dawali jej prawie pełną swobodę spacerów po wiosce i okolicy. Tak więc przyjaciółki zbadały razem wszystkie pobliskie wąwozy, stawiki, zagajniki oraz kołchozowe sady. Łapały motyle i pasikoniki, oglądały pędraki, szukały ptasich gniazd, zbierały grzyby w mizernych zagajnikach między polami. Budowały szałasy, ściągały z pól kukurydzę i piekły ziemniaki w ognisku.

Alina pochodziła z mniej szczęśliwej rodziny niż Olga. Dzieci opowiadały straszne historie o surowości jej matki i psotach starszego brata, a o jej ojcu prawie nigdy nie wspominały. Sama Alina bardziej lubiła ojca niż matkę, ale wolała nie mówić nic o rodzinie, a i Ola starała się nie poruszać tego tematu, kiedy zrozumiała, że przyjaciółce się to nie podoba. Ale mimo tych problemów optymizmem i humorem Aliny można byłoby obdzielić dziesięcioro innych dzieci i właśnie to zachwycało jej spokojną i posłuszną koleżankę.

Raz, gdy nikogo nie było w domu, Alina zaprowadziła ją na podwórze. Z dumą podeszła do szopy, szybkim ruchem otworzyła wrota – i w różnych kierunkach rozbiegły się zwierzęta, z których największe miały wielkość sporych kotów domowych. Ola nie od razu domyśliła się, że to szczury, gdyż myślała, iż one są mniejsze oraz mniej płochliwe. Dopiero, kiedy opowiedziała o tym mamie, z jej reakcji wywnioskowała, że tak duże i tak liczne gryzonie w szopie ze zwierzętami gospodarskimi – to niezbyt dobrze. Ale czy mogło to być powodem do zrywania przyjaźni? Oczywiście, że nie!

***

Czas biegł, koleżanki rosły. W rodzinie Olgi urodziła się siostrzyczka, w rok po niej braciszek, a później odszedł z domu ojciec i życie dziewczynki bardzo się skomplikowało. Cały jej czas zajmowała szkoła, pomoc mamie w niemałym gospodarstwie i małe, wymagające ciągłej opieki dzieci. W dodatku matka straciła posadę kwalifikowanego specjalisty i z dnia na dzień została sprzątaczką. To sprawiło, że Olga po szkole najpierw szła do domu, odrabiała lekcje i bawiła się z dziećmi, a potem udawała się do pustego już kołchozowego biurowca, gdzie pomagała mamie przy sprzątaniu, nosząc wiadra z wodą. Ale pomimo nowych obowiązków podrastająca dziewczynka wszędzie znajdowała coś ciekawego – pusty, milczący i tajemniczy biurowiec nie był pod tym względem wyjątkiem. Pogrążone w ciszy i półmroku korytarze, zapach mokrego drewna, spiralne schody na samą górę budynku, gdzie z okna roztaczał się ciekawy widok… Wypolerowane setkami rąk drewniane poręcze, różnorodne drzwi i gabinety… I ta cisza… Wielkie śpiące królestwo i ona z mamą – jedyne jego władczynie. A w dzień działo się tu inaczej: wszędzie tłumy ludzi, ważnych, pysznych, spieszących się w swoich sprawach. Ich lekceważące spojrzenia ślizgały się tylko po malutkiej komórce sprzątaczki albo po samej sprzątaczce[1]. Co prawda zdarzali się i tacy, którzy znajdowali czas na powitanie, rozmowę, a niektórzy nawet częstowali przychodzącą w jakieś dwie-trzy godziny po matce Olgę czymś smacznym.

Jakoś niezauważalnie rodzina staczała się w dół po drabinie socjalnej. Dziewczynka coraz rzadziej pokazywała się na ulicy i miejscach wspólnych zabaw. Żeby się jakoś wyżywić, zaczęli hodować owce i kozy, które pasły się na niedalekim, porytym wąwozami stepie, więc Olga w ciepłej porze roku dużo czasu spędzała w towarzystwie tych miłych zwierzaków.

Na bezkresnym stepie początkowo było jej bardzo nudno, ponieważ nikomu z dzieci nie chciało się chodzić z nią całymi dniami po porośniętych różnorodną roślinnością jarach, lecz stopniowo zaczęła lubić samotność i z niej korzystać. Nauczyła się widzieć i cenić piękno i swobodę bezkresnych pól oraz cieszyć się z drobiazgów, takich jak spotkania z niezwykłymi ptakami, owadami czy innymi zwierzątkami, których było zadziwiająco dużo w pustym na pierwszy rzut oka stepie. Po takich spotkaniach, przychodząc do domu, studiowała przyrodnicze informatory mamy w poszukiwaniu nieznanego albo słabo znanego żywego cudu, oczywiście w celu jego identyfikacji. Prawie zawsze znajdowała i z dumą chwaliła się mamie, która popierała ten sposób badania świata.

Coraz częściej zamiast ludzi otaczały Olę przeróżne trawy, przestrzeń, majestatyczne niebo z wiecznie spieszącymi się obłokami, mewy lecące nad pobliskie morze, krążące wysoko stepowe ptaki drapieżne i… książki. Dziewczynka wszędzie teraz chodziła z książkami. Gdy tylko się nimi zainteresowała, matka zaczęła jej polecać je – jedną ciekawszą od drugiej – a miała ich w domu sporo, dwie szafy pełne różnorodnej literatury, od popularnonaukowej z zakresu fizyki, chemii, a zwłaszcza biologii, aż po kryminały, powieści historyczne, a nawet bajki dla dzieci. Co prawda, los tych książek-kumpli czasem bywał smutny, gdyż razem z gospodynią próbowały je „czytać” kozy i owce – niestety wyłącznie zębami.

Coraz więcej czasu spędzała w samotności, w szkole też była mniej towarzyska, coraz mocniej zamyślona i marzycielska. Jedyną, która czasami dotrzymywała jej towarzystwa, była Alina. Razem wyglądały wręcz kontrastowo: smagła, wysportowana, czarnooka, z krótkimi kasztanowymi włosami Alina i krucha, jasnowłosa Olga z warkoczami i wielkimi szarymi oczami. Energia i wariackie usposobienie pierwszej znakomicie uzupełniały fantazję i ciekawość drugiej.

***

Słoneczny czerwcowy poranek zapowiadał gorący dzień. Woda w niewielkim, sztucznym stawiku pobłyskiwała w promieniach słońca. Z jednej strony jeziorka znajdowały się pola słonecznika, z drugiej zaś kawałek dzikiego stepu, na którym pasły się owce, kozy i krowy. Dalej leżała droga, ogródki i pierwsze domy wsi. Zbiornik zaczynał się zaraz za źródłem i zamieniał w spore lustro wodne tuż przed usypaną zaporą z betonową rurą, przez którą strumyczek wody przepływał do następnego stawiku, a potem tak samo do kolejnego w długim łańcuchu akwenów, utworzonych przez ludzi na płytkiej sezonowej rzeczce.

Dwunastoletnia Ola w stroju kąpielowym wlazła w wysokie zarośla piołunu, zerwała najdłuższą łodygę i zeszła z nią nad brzeg stawiku…

– Witaj, Olu – usłyszała głos Aliny, nadchodzącej z drugiej strony. – Widzę, że owieczki biegają, więc i ty musisz być gdzieś niedaleko.

– Cześć, Alu. – Olga usiadła na brzegu. – Co tak wcześnie? Znowu pokłóciłaś się z matką?

– Nie, ona akurat goniła Wiktora z żelazkiem, więc uciekłam, żeby nie trafić pod jej gorącą rękę – odrzekła wesoło przyjaciółka.

Jej starszy brat regularnie nadziewał się na „bury” matki, która w tym zakresie wykazywała niemałą pomysłowość. Obudzenie syna przez położenie na nogę zimnego, ale już włączonego żelazka nie było jeszcze najgorsze. Chociaż trzeba oddać jej sprawiedliwość: Wiktor też nie był niewiniątkiem – wiecznie coś psuł, niszczył, gdzieś wpadał, coś kradł, z kimś się bił… Dlatego Olga nie zdziwiła się, tym bardziej wiedząc, że kiedy matka Aliny wpadała w złość, to dostawało się wszystkim, więc dzieci w miarę możliwości natychmiast rozbiegały się z domu jak myszy.

– No i co ty takiego kręcisz? – Alina usiadła obok przyjaciółki i z zainteresowaniem obserwowała jej poczynania.

– Ogon.

– Hm… Z nim niewygodnie biegać za owieczkami. A zdaje mi się, że ty je pasiesz.

– One radzą sobie i beze mnie.

– Tak, radzą sobie znakomicie, szczególnie te, które dopiero co wygoniłam z ogrodu Larysy. – Uśmiechnęła się Alina.

– Co? Do diabła, a to troglodyci, mało im trawy w wąwozie! – Jej przyjaciółka ze złością podniosła głowę. – Dziękuję za pomoc.

– Ale to trawa, a tam wyborna, podlewana kapustka. Doskonale je rozumiem. – Alina śmiała się już na całego.

– To dopiero bałwany! Mają taką dużą łąkę. Jak nie pasą się w jakichś granicach, to zaraz włażą, gdzie nie trzeba i szkodzą! – westchnęła Olga.

Jeszcze raz gniewnie popatrzyła na owce, które akurat podeszły bliżej do swojego pastucha i grzeczniutko szczypały trawkę na zboczu stawiku. Doszedłszy do wniosku, że zwierzęta nie wymagają jej uwagi, wróciła do wiązania sobie na nogach zawiłego węzła z trawy.

– Coś nie bardzo wygląda to na ogon, prędzej na wstęp do tortur – zauważyła sceptycznie jej towarzyszka.

– Nieważne, chcę się po prostu nauczyć pływać jak syrena, a do tego i taki wystarczy.

– Przecież ty jeszcze nie umiesz nawet normalnie pływać.

– Na wodzie nie umiem. A pod wodą – łatwo! – z całą pewnością siebie zakomunikowała Olga przyjaciółce, która, w odróżnieniu od niej, pływała jak ryba, choć nikt jej tego nie uczył. Po prostu weszła raz do wody i popłynęła. Mama Oli nazwała to „wrodzonym talentem”.

– W takim razie wszystko wspaniale. Jesteś wyjątkowym człowiekiem, który nie musi wypływać na powierzchnię. Na przykład, żeby pooddychać. – Alina kpiła już na całego.

– Oczywiście. Ale akurat zdążam przepłynąć głęboką część stawu i staję już na płytkim miejscu – uśmiechnęła się Olga i ze stromej części brzegu skoczyła do wody głową w dół.

– Fantastka. Nie na próżno masz znamię w kształcie rybki, podobnie jak ja – roześmiała się jej towarzyszka, rozebrała się i skoczyła do wody w ślad za nią.

Rano woda była zwykle przezroczysta, jakby to nie był żabi staw, tylko czyste leśne jezioro. Olga lubiła takie chwile, gdy inne dzieci, których tu zwykle przychodziło dużo, jeszcze nie zdążyły podnieść z dna iłu. Dopóki woda jest czysta, można w niej otwierać oczy i oglądać podwodny świat. Mimo, że oczy pod wodą nie widziały tak wyraźnie, jak normalnie, dawało się rozróżnić długie, kołyszące się wodorosty, pęcherzyki powietrza, a czasem i przepływającą żabkę albo rybkę. Poruszając się wśród tego piękna, dziewczyna czuła się jak syrenka z bajki i nawet jeśli wokoło śmigały tylko małe, srebrzyste, słodkowodne rybki, a nie duże i barwne, morskie, jak w telewizorze, pod nogami zaś miała ilaste dno, a nie bezdenną morską głębię, to i tak było wspaniale… Trochę wyobraźni – i już jesteś baśniową syrenką w bezkresnym niebieskim morzu.

Wynurzywszy się na płyciźnie, zobaczyła zdumioną twarz koleżanki.

– Oho! A ty już naprawdę daleko pływasz pod wodą.

– O właśnie! Żebym tylko jeszcze nauczyła się utrzymywać na niej… – Ola westchnęła, znowu zanurkowała i popłynęła z powrotem.

Po drodze łodyga zamocowana na nogach szczęśliwie się porwała i do Aliny dziewczynka dotarła już na powierzchni. Płynęła stylem „krzyżówka żabki z psem”, gdyż nie związane nogi nie chciały poruszać się synchronicznie, zwłaszcza, kiedy ich właścicielce groziło utonięcie.

– Alu, a może zabawimy się, że jesteśmy syrenkami i mieszkamy w pięknym podwodnym zamku? Tam są takie wodorosty… – zaczęła na płyciźnie.

– Nie, lepiej po prostu poskaczemy z brzegu, to o wiele weselsze – sprzeciwiła się Alina. – Póki można, bo potem przyjdą pacany i figę poskaczemy. Najwyżej poślizgamy się po glinie i uwalamy się tak, że będą z nas rżeć.

– Dobrze. – Olga spojrzała z żalem na wodę, ale przyjaciółka miała rację: podwodne wodorosty mogła kiedy indziej zbadać sama. Alina nie przychodziła tutaj codziennie, a skakać jest weselej w towarzystwie. – Pamiętasz, jak wyglądałaś ostatnim razem po takim ślizgu? Taka „piękność”, że maluchy aż piszczały na pół wioski – dodała z rozbawieniem.

– O właśnie, rozmiękczyli mokrymi nogami pół brzegu, a potem musiałam udawać kikimorę błotną – roześmiała się wesoło Alina.

Rzeczywiście tydzień temu pechowo pośliznęła się na mokrej glinie i tak się uwalała, że, „upiększywszy się” dodatkowo podanymi jej przez Olgę wodorostami ze stawiku, straszyła młodsze dzieci jeszcze ponad godzinę.

***

Czas spędzany wspólnie przez Olę i jej przyjaciółkę zawsze był bardzo wesoły, choć czasem kończyło się to problemami, gdyż w zapale zabawy mogły nieźle napsocić, a potem zostać ukarane – Ola przeważnie za niedopilnowanie owiec i kóz. Zawsze ostro czuła winę i starała się ją jak najbardziej zminimalizować, przeprosić, obiecać, że się poprawi. Co prawda wytrwałości nie starczyło jej na długo. Ale jak można cały czas pamiętać o owieczkach, jeśli obok jest stawik, dzieci, zabawa? Zresztą, szczerze mówiąc, cichą jasnowłosą dziewczynkę rzadko poważnie rugali. Przeważnie kończyło się przemowami do jej sumienia i rozsądku. Zupełnie inaczej było z Aliną, zwłaszcza, gdy przyłapywano ją na zrywaniu wiśni, śliwek, moreli czy innych owoców. Wtedy wykorzystywano znacznie bogatszy arsenał: od soczystych przekleństw do skarg u matki. Olgę zawsze to dziwiło, ale nie znajdowała wyjaśnienia, Alinę zaś podobne drobiazgi w ogóle nie interesowały, po prostu nie zwracała uwagi na krzyki, przekleństwa czy apele do jej sumienia. Wszystko, oprócz kar od matki, po prostu ignorowała. Wyglądało na to, że w ogóle nie wie, co to jest poczucie winy.

←1 - Matka Olgi jako sprzątaczka przychodziła do pracy około 12-13 i pierwszych parę godzin spędzała przeważnie w owej komórce, choć czasem ktoś dawał jej jakieś zlecenia. Dopiero, gdy wszyscy wyszli, zaczynała sprzątanie..

Rozdział 2

Czas szybko biegł i wszystko się zmieniało: wiek dziewczyn, ich priorytety. Jakoś niepostrzeżenie Alina zaczęła oddalać się od Olgi. Coraz rzadziej przychodziła na spotkania, coraz częściej jej wolny czas zaczynał się o dziewiątej wieczorem, kiedy Olga już kategorycznie nie wychodziła z domu. Jej przyjaciółkę zaczęły interesować dyskoteki, wieczorne spacery, chłopcy, Olga zaś pozostawała przy książkach i niekończących się pracach domowych. W ich rodzinie matka zaczęła pełnić rolę ojca, a najstarsze dziecko zajmowało się młodszymi.

Nie, matka nie zamykała dziewczyny w czterech ścianach, nie zakazywała jej spacerów pod groźbą ciężkich kar. Pozwalała jej wychodzić, ale Olga po paru takich „przechadzkach” sama doszła do wniosku, że ją to po prostu nie interesuje. Zupełnie nie rozumiała sensu obcowania ze sobą, gdy rozmówcy nie widać, piękno przyrody okrywa ciemność, a wszystko sprowadza się do rozmów na dość nudne, a często po prostu głupie i sprośne tematy. Postanowiła, że będzie wyłącznie barwnym dziennym motylem, a nie szarym nocnym nietoperzem. Co prawda istniało jeszcze takie ciekawe miejsce, jak dyskoteka. Ileż opowiadań Olga o niej słyszała, ile zapewnień, jak tam wesoło, jaka muzyka… Ale po zaledwie dwóch wypadach z Aliną dziewczyna strasznie się rozczarowała i zarzekła się tam więcej nie chodzić. To nie było wesołe, tylko po prostu głupie! Jak każda piętnastolatka lubiła tańczyć, po to właśnie tam poszła, ale ta kompania prawie nie tańczyła. Dziewczyny cały czas biegały z sali disco na ulicę i z powrotem, w szatni i toaletach mizdrzyły się przed lustrem, a na ulicy gadały z chłopcami i paliły, pod koniec zaś namówiły Olgę, by napiła się z nimi wina.

Oldze wino nie smakowało, normalnie potańczyć się nie dało, a melancholijne spojrzenia dziewczyn na chłopców i głupie chichoty po prostu ją irytowały. W żaden sposób nie mogła zrozumieć, jak w świetle samych papierosów można kogoś rozróżnić, a tym bardziej puszczać do niego oko. Do kogo? Do niewyraźnej sylwetki z papierosem w ustach i butelką wina w ręce? Jak go rozpoznać, nie mówiąc już o zorientowaniu się, czy w ogóle on jest wart jakiejkolwiek uwagi? Ale ani Alina, ani jej koleżanki nie zawracały sobie tym głowy. Rozumiały zasady gry, czuły się w niej znakomicie i rozkoszowały się nią. Skończyło się tym, że mając dość takiego spędzania czasu, dziewczyna poszła sama do domu. I, chociaż było jej trochę strasznie iść samej w nocy po pustych ulicach, to przynajmniej było to znacznie sensowniejsze niż wygłupy w dyskotece.

A następnego dnia w szkole ze zdumieniem słuchała, jak dobrze było Alinie i pozostałym. Tak skrajna niezgodność osobistych wrażeń i pełnych zachwytu relacji rówieśników na długo odebrały Oldze ochotę do takich wypadów. Albo ona czegoś tu nie rozumiała, albo po prostu jest inna niż wszyscy. A po co ma się na siłę przystosowywać, jeśli jej to ani nie przynosi korzyści, ani nie sprawia przyjemności?

Jedyne czego rzeczywiście zazdrościła Alinie, to częste wycieczki nad morze. Chłopcy, z którymi jej przyjaciółka teraz spędzała czas, mieli motocykle i zabierali dziewczyny na plażę prawie codziennie, Olga zaś dostawała taką możliwość najwyżej raz w tygodniu. Dla wymarzonej przejażdżki dziewczyna musiała wykonać wszystkie prace w domu i wyprosić sobie zgodę mamy. Wtedy wrzucała do bagażnika starego, poobijanego roweru torbę z butelką wody i paroma suchymi plackami, i pędziła nad morze. Wprawdzie przeważnie dostawała zlecenia typu: kupić u rybaków świeże ryby, przywieźć maluchom muszelki, narwać gdzieś specjalnej trawy dla królików, zawieźć znajomej owcze mleko i tym podobne, ale było to warte krótkich chwil swobody.

W takie szczęśliwe dni morze witało ją różowymi obłokami świtu, odbijającymi się w lustrzanej tafli wody, przenikliwymi krzykami mew, a często, tak jak dzisiaj, także łódką znajomego rybaka Borysa Michajłowicza, który właśnie podnosił kotwicę.

– Witaj, Olu. Co ci dziś nałowić? – Mężczyzna uśmiechał się przez swe siwe, puszyste wąsy.

– Dzień dobry, panie Borysie. Trochę byczków i coś dużego, najlepiej bez ości – odpowiadała zazwyczaj Olga.

Ryba całkowicie bez ości to oczywiście mrzonka, ale trafiający się często rybakom średniej wielkości pelengas prawie spełniał podane kryteria: był smaczny i naprawdę mało ościsty.

Mężczyzna kiwał z powagą głową i odpływał, a dziewczyna zostawała na brzegu. Do jego powrotu było sporo czasu i zawsze zaczynała od spaceru po plaży, podczas którego zbierała muszelki, a potem, kiedy słońce się podnosiło, kąpała się i opalała.

Na tym brzegu, na końcu wioski, do której przyjeżdżało bardzo mało odpoczywających, zawsze było cicho. Dlatego zawsze jeździła właśnie tutaj. Ubóstwiała przyrodę o poranku. Dla niej nie istniało nic lepszego od bezludnej plaży o świcie, gdy słońce dopiero co ukazało się zza horyzontu, choć jeszcze się nie rozgrzało; gdy rośliny dopiero wysuszyły nocną rosę, a jeszcze nie poskręcały liści, ratując się od bezlitosnego upału; kiedy woda jest cieplejsza od powietrza i można się w niej ogrzać.

Olga kąpała się, pływała daleko, aż brzeg zamieniał się w wąską kreskę zarysowaną na horyzoncie, po czym wracała i spacerowała po plaży. Często przechodziła tak całe kilometry, mijając po drodze nawet kilka wiosek. Bezludne o tej porze, piaszczysto-gliniaste brzegi Morza Azowskiego były dla niej najwspanialszym miejscem na Ziemi. Cicha plaża, przepływające opodal łódki rybackie, biegające dookoła malutkie krewetki… Zdarzały się strome, gliniane klify, na których rosły przeróżne kwiaty oraz stepowe, ale nie bojące się morskiej soli trawy, upiększone przez malutkie ślimaczki jak świąteczna choinka. Bezczelne mewy ciągle prosiły samotną dziewczynę o placuszki, w piasku tkwiła niewyczerpana ilość muszelek, otaczało ją bezkresne i zawsze inne niebo, no i to morze… Raz oślepiająco niebieskie, raz szare i groźne, to równe jak lustro, to z białymi, zapraszającymi do zabawy barankami, to z wysokimi falami i silnym, zbijającym z nóg wiatrem. Takie potężne, takie różne, takie niepowtarzalne… Było w nim tyle życia i obojętności, tyle mądrości i szaleństwa, tyle wszystkiego… Największy, najmądrzejszy, najcierpliwszy i najwierniejszy przyjaciel Olgi.

Czas spacerów był jednak ograniczony i dziewczyna niezmiennie wracała do domu, do niekończącej się pracy i związanej z tym wymuszonej samotności. No, tak zupełnie sama to ona w domu praktycznie nie bywała, gdyż jej braciszek i siostrzyczka byli jeszcze jak „radio bez wyłącznika”, ale nie stanowili towarzystwa, którego potrzebowała jej dusza. Dla niej brzmiało to prędzej jak „szum tła”, pod który stopniowo nauczyła się czytać, myśleć, uczyć się, marzyć, fantazjować.

Znalazłszy u mamy odpowiednią książkę, Olga nauczyła się wyrabiać z muszelek i żyłki różne ozdoby, które wielu mieszkańcom wioski się podobały, a niektórzy nawet je kupowali. Nabrała w tym dużej wprawy i oznaczała je własną, łatwo rozpoznawalną, piękną „firmową” różyczką. Nawet Alina raz poprosiła ją o naszyjnik z taką różyczką, a Olga chętnie go jej podarowała. Rozpaczliwie chciała przywrócić miniony czas, kiedy były przyjaciółkami, ale Alina jej już nie potrzebowała, a napraszać się nie było w stylu Olgi, uważała to za niemoralne.

Życie wcale nie było takie nudne, gdyż zawsze miała pod ręką książki. Różne: przygodowe i poznawcze, naukowe i beletrystyczne, łatwe w czytaniu i wymagające wnikliwości. I pogrążała się w nich po uszy.

Czytała zawsze i wszędzie, kiedy tylko dostawała wolną, a nawet niezupełnie wolną chwilę. I w polu z owieczkami, i w szkole, na przerwach, a nawet na lekcjach. Otwierając książkę, jakby przenosiła się w inny świat i wtedy nie zwracała uwagi na krzyki kolegów z klasy, szum rozmów czy przechodzących obok ludzi. Po prostu tego nie odbierała. Z zaczytania wyrywał ją tylko dzwonek na kolejną lekcję. Często nauczyciele przyłapywali Olgę z książką na prawie wszystkich zajęciach, nawet na WF-ie. Nauczyciel WF aż zaniemówił ze zdumienia, kiedy jedna z jego ulubionych uczennic – dzięki owieczkom znakomicie biegała – wykorzystała krótką przerwę w meczu siatkówki nie na rozmowy o chłopcach i dyskotekach, a na czytanie! Chyba nikt go jeszcze tak nie zaskoczył…

W ogóle nauczyciele reagowali bardzo różnie. Niektórzy zabierali jej książkę z oburzeniem za lekceważący stosunek do ich przedmiotu i zwracali „konfiskatę” dopiero matce, niektórzy oddawali jej po lekcjach, jeszcze inni po prostu dawali upomnienia. Kiedyś nauczycielka historii podeszła do Olgi po lekcji, zobaczyła, co ta czyta i uśmiechem powiedziała: „tak, praktycznie na temat”. A fizyk poprosił ją o pożyczenie mu kryminału, skonfiskowanego podczas pisania samodzielnej pracy.

Do końca dziewiątej klasy Olga przeczytała prawie wszystko, co było do przeczytania w bibliotekach – szkolnej i publicznej wioski. Raz, kiedy w bibliotece szkolnej w zamyśleniu oglądała regał z książkami, zobaczyła ją Alina.

– Czytałam, czytałam, czytałam, tak, to trzeba przenieść do działu SF, o, ktoś tu schował zeszyt, czytałam, nudne, czytałam… – cicho mamrotała Olga, wodząc palcem po grzbietach.

– Czytałaś to wszystko?! – usłyszała nagle zdumiony krzyk koleżanki, która właśnie przyszła oddać jakiś podręcznik. – A po co?

– Bo to ciekawe.

– A-a-a… – Przyjaciółka z dzieciństwa spojrzała na nią tak, jakby jej nagle wyrosły rogi i kopyta, mruknęła jeszcze coś niezrozumiałego i odeszła.

Dziwnie i smutno było widzieć, jak Alina zupełnie jej nie rozumie. Ale gonić ją, cokolwiek wyjaśniać, opowiadać, próbować podzielić się wrażeniami nie było już sensu. Olga nigdy nie próbowała narzucać swojego poglądu, ale i nie zamierzała się dopasowywać do ogółu. Realny świat był dla niej długim, nudnym i obcym do obrzydzenia snem, a jej rzeczywistość stanowiły książki. Żyła nimi, ich cienkie stronice zawierały tysiące różnych odcieni emocji, wydarzeń, sensów przeżytego czasu. Gdy brała do ręki tom, rzeczywistość schodziła na plan dalszy: praca, bieda, zmęczenie, krzywe spojrzenia rówieśników i całkowita niezgodność jej osobistych odczuć i poglądów otaczającego ją tłumu.

Koledzy z klasy unikali Olgi. Jej zachowanie, zainteresowania, a nawet maniera rozmowy zbijały ich z pantałyku. Mówiąc, często używała książkowych terminów i zwrotów, które wywoływały skrzywienie na twarzach rozmówców; niektórzy nawet nie rozumieli, o czym mówiła. Co prawda, niewielu do tego się przyznawało, większość robiła zdumioną minę i wycofywała się, mrucząc coś pod nosem. Byłoby to nawet śmieszne, gdyby nie okazywało się smutne. Dziwnie było tłumaczyć kolegom, że ona nie mędrkuje, a po prostu tak myśli, więc po kilku próbach po prostu machnęła ręką. Kompletnie jej nie interesowały dyskoteki, towarzyskie wieczorne spacery, alkohol i chłopcy. Dziwnie było słyszeć tyle zachwytów takim spędzaniem czasu, ciągle próbowała zrozumieć, w czym sęk. Czasem dokładnie przysłuchiwała się, o czym mówią rówieśnicy, próbując znaleźć powód tak kardynalnej różnicy punktów widzenia, ale przeważnie, po raz kolejny nie usłyszawszy nic ciekawego, wracała do książek. Coraz częściej czuła się przypadkowym gościem w tej klasie, szkole, wiosce, a może nawet w ogóle w tej epoce, albo w tym świecie.

***

Mijał czas, a z jego biegiem okazało się, że ludzie do wszystkiego w końcu przywykają. Rówieśnicy też się do Olgi w końcu przyzwyczaili. Raz, jak zwykle czytając książkę na lekcji, po dzwonku otrzymała potwierdzenie. Nauczycielka już wyszła, w klasie panował całkowity rejwach, każdy robił, co chciał, przyszli czyiś już się tu nie uczący znajomi i któryś z nich zapytał jedną z dziewczyn:

– Co robi ta laska w ostatniej ławce?

– Czyta – odrzekła obojętnie koleżanka i chciała wrócić do interesującego ją tematu.

Olga już się uśmiechnęła, widząc zdumioną minę chłopaka i absolutny spokój koleżanki, lecz jeszcze bardziej rozśmieszył ją dalszy ciąg dialogu:

– A co ona czyta?

– Książkę, nie widzisz?

– Aha. Ale… po co?

– Noo… Bo podoba się jej czytać książki. – I koleżanka, już z pewnym zniecierpliwieniem, machnęła ręką, ucinając natrętne wypytywanie.

Olga omal nie roześmiała się na głos, widząc zdumioną minę gościa: nie wiadomo, co bardziej go zaszokowało – jej czytanie czy spokojny stosunek jej kolegów do tego. Coś podobnego, okazuje się, że ona już na tyle im spowszedniała, iż niewzruszeni rówieśnicy pogodzili się z faktem, że komuś może podobać się po prostu czytanie! Nie picie, nie hulanki, nie chodzenie nocami po kawiarniach i dyskotekach, a czytanie! To już był postęp. Jak się okazywało, koledzy z klasy ciągle traktowali Olgę jak dziwoląga, ale już zupełnie zwyczajnego, swojskiego. Nie wyrywali jej książki z rąk, nie próbowali woluminu zniszczyć, wyrzucić, schować. A gdy raz czytała piętnastotomową serię kryminałów z bardzo podobnymi okładkami, wszyscy zaczęli się niepokoić, co się stało, że Olga tak długo czyta jedną i tę samą książkę. Gdy im to wyjaśniła, odetchnęli z taką ulgą, że aż się roześmiała.

A potem któregoś dnia ze zdumieniem poczuła, że nie tylko przestali ją ignorować, lecz nawet… zaczęli poważać, szczególnie chłopcy. Mogła ich o coś poprosić, jak wszystkie pozostałe dziewczyny, nie narażając się na kpiny i zaczepki. Mogła pogodzić największych szkolnych zabijaków jednym pytająco-ironicznym spojrzeniem. Przestali ją wyśmiewać i traktować jak obcy element, odszczepieńca. Ze zdumieniem uświadomiła sobie, że zaczęli ją traktować nawet z większym poważaniem niż nieoficjalną królową klasy. Nigdy nie zorientowała się, co było powodem tej zmiany. Czy jej nieprzenikalność moralna, gdyż sprośne żarciki rozbijały się o jej konsternację albo ironiczne spojrzenia, czy brak powodu – nie da się ciągle plotkować o tym, że jedna dziewczyna jest bez przerwy zajęta robotą i pochłanianiem literatury – czy jej aksjomatyczne niepodobieństwo do innych, czy wreszcie jej pełna niezależność i nieprzewidywalność w nauce. Taki obrót spraw w pełni ją zadowalał. Stosunek do niej dziewczyn, zwłaszcza tych aktywnych w wieczornych zabawach, trochę „psuł obraz”, ale to już nie było takie złe. Olga wieczorami nigdy się nie bawiła, a uszczypliwe uwagi były dla niej jak ukąszenia pchły dla słonia. Zaś nauczyciele zawsze odnosili się do niej dość ostrożnie, gdyż ta dziwna uczennica mogła w odstępie tygodnia dostać z tego samego przedmiotu piątkę i dwóję, rozwiązać zadanie wspaniale i nie rozwiązać go w ogóle, napisać znakomite wypracowanie i koślawe niemieckie dyktando. W rzeczywistości wszystko zależało w dużym stopniu od tego, czy Olga miała czas nauczyć się przedmiotu czy nie, a także od tego, czy skoncentruje się na pracy kontrolnej, czy będzie jeszcze w myślach przeżywała przygody bohaterów kolejnej książki.

***

Zaczął się ostatni rok jej nauki w liceum, koledzy układali plany na czas po maturze, smucąc się na rozstania. Olga słuchała ich rozmów jednym uchem i raczej nie smuciła się z powodu zakończenia szkolnego okresu życia, a już na pewno nie planowała tęsknie go wspominać. Marzyła, żeby pójść na uniwersytet, opuścić tę wioskę i tych ludzi oraz zapomnieć o wszystkim, jak o długim i niezbyt przyjemnym śnie. Gdzieś musi przecież istnieć inne życie, pełniejsze sensu i wydarzeń, inni ludzie, z którymi da się ciekawie porozmawiać, a nie szokować nazwą rosnącego pod ich nogami burzanu czy latającego całe życie przed ich oczami motyla! Nie mówiąc już o czymś bardziej złożonym…

***

Przyszła zima, szczodrze zasypała wszystko śniegiem, okna upiększały mroźne wzory. W domu Olgi stała już choinka, ozdobiono go też włosami anielskimi, girlandami i zabawkami choinkowymi. Przedsmak święta znacznie podniósł nastrój, mimo trwających jeszcze sprawdzianów i prac kontrolnych oraz śnieżnych zasp i innych nieprzyjemności.

Już od tygodnia każdy dzień młodej dziewczyny zaczynał się od czyszczenia dróżek na podwórzu i pracy jako „konika” przy wożeniu na sankach braciszka do przedszkola. Zanim dochodzili do przedszkola i położonej tuż obok szkoły, wszyscy troje byli utytłani w śniegu. I sam Tarasek, wypadający w śnieg na ostrych zakrętach, serwowanych mu przez Olgę w celu poprawienia jego równowagi na sankach, i idąca obok nich Julka, obrywająca od brata śnieżkami za złośliwe komentarze, i sama najstarsza siostra, której też nie oszczędzali. Uchylenie się równocześnie przed obojgiem zręcznych diablątek ze śnieżkami było praktycznie niemożliwe, a fakt, że jest starsza od obojga razem wziętych, absolutnie jej nie ratował.

Otrzepując się i obiecując siostrzyczce „wspaniałą” drogę powrotną, Olga poszła do szatni licealistów, a rozweselona Juleczka pobiegła do skrzydła pierwszych klas.

– Cześć, Ola. – Szatniarka prześliznęła się wzrokiem po uczennicy.

– Cześć, Natka. – Kiwnęła jej głową dziewczyna.

Od jakiegoś czasu w szkolnej szatni pojawiła się „garderobiana”. Na tym etacie zatrudniono właśnie sąsiadkę Olgi, która w zeszłym roku ukończyła szkołę. Podobno przyczyną wprowadzenia tej nowości były kradzieże rzeczy, lecz czy to prawda, dziewczyna nie dociekała, gdyż jej samej to na pewno nie groziło. Jej kurtka, w porównaniu z porządnymi rzeczami zimowymi kolegów, nie była warta uwagi, a zbędnych pieniędzy, które mogłaby przypadkowo zapomnieć w kieszeni, nigdy nie miała. Jakby tam nie było z tymi kradzieżami, szatnia zrobiła się teraz znacznie weselszym miejscem, gdyż wśród kurtek i płaszczy uczniów zawsze siedziała Natasza z włączonym magnetofonem i… dużym wyborem lakierów do paznokci i włosów.

– O, Natka, znowu się wymalowałaś! – Do szatni wpadł kolega Olgi z klasy, Siergiej.

Kładąc kurtkę na stolik „stróża”, usiadł obok i niedbale objął dziewczynę za ramiona.

– To już dawno, aleś ty nieuważny – odrzekła, spuściwszy skromnie wzrok Natasza, podnosząc odzież wierzchnią młodzieńca i wieszając ją na odległym o dwa kroki wieszaku.

Zachowanie Nataszy po raz kolejny zdziwiło Olgę. Niby dorosła dziewczyna, a nie krępuje się kokietować takich pacanów. Każdy może stać się dla niej chwilowym „mężczyzną jej marzeń”, też coś… Co ona w tym Siergieju dostrzegła? To już było zupełnie wątpliwe „marzenie”. Z nim się przecież nie da o niczym poważnie porozmawiać. Ma w głowie tylko żarty i głupie psoty, jak choćby niedawne zagwożdżenie gniazdek w gabinecie fizyki. Ale wyglądało na to, że Natasza myśli inaczej, gdyż wieszanie odzieży uczniów, nie mówiąc już o ich obejmowaniu, w ogóle nie należało do jej obowiązków.

– Tak, wy, dziewczyny, przemalowujecie się po kilka razy w tygodniu. Nie zdążamy się wam przypatrzyć. Tylko Olka, jak była płowowłosa od pierwszej klasy, tak pozostała, tylko wydłużyła warkoczyki. A ty… Ja już nawet nie pamiętam, jaki jest twój naturalny kolor włosów. – Siergiej zaśmiał się i wyszedł, nucąc wesołą melodię.

Olga cicho przemknęła za nim, odprowadzana długim, niezadowolonym spojrzeniem sąsiadki. No i masz, znowu!… Czy to jej wina, że szkoda jej czasu na zmiany, a według niej na psucie własnego wyglądu, zwłaszcza tak kardynalne, jak kolor włosów? To jest głupie i w dodatku szkodliwe. Jak w ogóle włosy Nataszy wytrzymują pastwienie się nad nimi? Siergiej ma rację, ona wypróbowała już chyba wszystkie odcienie, nie wiadomo tylko po co. W przeciwieństwie do Siergieja, Olga dokładnie pamiętała, że naturalne włosy Nataszy były kasztanowe, o ciepłym złotym odcieniu, falujące i bardzo gęste. I takie piękno dobrowolnie zamieniła w krótkie białe pakuły! Gdzie logika?

Dziewczyna weszła do klasy i jak zwykle usiadła w ostatniej ławce. Ale tym razem jej „dumna samotność” została naruszona, obok leżała torba Siergieja, z której ten właśnie dziarsko wyjmował długopis – książek nie nosił do szkoły już od trzech lat.

– Jakie wiatry ciebie tu przywiały? – zainteresowała się powściągliwie.

– Przecież dzisiaj sprawdzian z algebry. – Kolega uśmiechnął się rozbrajająco.

– A co ja mam do tego? Jest przecież Ania. – Olga wskazała świetną uczennicę, która miała reprezentować szkołę w olimpiadzie matematycznej i, zdaniem wielu, miała szanse medalowe. – Ja ten temat znam słabo, dobrze, jeśli napiszę na trójkę.

– Nie przesadzaj, na pewno napiszesz na czwórkę, a mnie wystarczy nawet trójeczka. Pomożesz mi? – Naiwno-błagalne spojrzenie niepoprawnego chuligana nie robiło na dziewczynie żadnego wrażenia, najwyżej rozweselało. Ale problem istniał i wymagał rozwiązania.

– Dopiero, gdy sama rozwiążę, co nie jest takie pewne – zastrzegła się, rozumiejąc, że nie zdoła wygonić go z ławki.

Jeśli nie określi swoich warunków, będzie jej porządnie przeszkadzał. Czym jak czym, a niesłychaną natarczywością ten chodzący skandal zawsze się wyróżniał.

– Znakomicie. – Siergiej rozpłynął się w uśmiechu i poszedł jeszcze na chwilę do kolegów, zostawiając na ławce Olgi przybory szkolne.

Dziewczyna tylko się uśmiechnęła i po raz kolejny pomyślała, że jej koledzy z klasy są naprawdę unikalni. O obecności „nietowarzyskiej mieszkanki galerii” przypominają sobie tylko wtedy, kiedy czegoś im potrzeba i są jej zdolności pewni bardziej, niż ona sama. Choćby ta ostatnia zabawowa „olimpiada”, zaserwowana im przez historyka. Podzielił klasę na trzy drużyny według rzędów ławek i zadawał pytania. Odpowiedzieć mógł ktokolwiek z rzędu – każde pytanie było za punkt dla całego rzędu i liczyła się suma. Olgę akurat coś odwlekło i w pewnej chwili, podnosząc wzrok, ze zdumieniem zrozumiała, że cały jej rząd obejrzał się i czeka, aż ona odpowie na pytanie! Dziesięć osób czekało, aż za cały rząd odpowie „cicha myszka z galerii”. Musiała poprosić o powtórzenie pytania i – odpowiedziała! I żeby ktoś się zdziwił! Nie, zaszokowana była tylko sama Olga.

Chociaż, szczerze mówiąc, rola „białego kruka” już jej tak nie ciążyła. Przywykła do niej, a i otoczenie też pogodziło się z jej „upierzeniem”. W pewnej chwili zauważyła, że nawet fryzurą wręcz wyzywająco odbiega od innych. Jej jasne warkocze do pasa kontrastowały z modnie podstrzyżonymi koleżankami. Ale Olga od dziecka lubiła długie włosy i nie mogła zrozumieć, jak można je dobrowolnie zmienić na czasowo modną fryzurę. Poświęcić dziecięce marzenia, by wpisać się w ramki? Po co, jeśli ona i tak pod każdym względem mieści się poza nimi? Poświęcanie się dla mody to głupota, zwłaszcza jeśli kłóci się z własnym gustem.

Z czasem bycie inną niż wszyscy okazało się… wygodne. O dziwo, dało to jej więcej swobody. Mogła dzięki temu robić pewne rzeczy bez przykrych następstw. Mogła założyć krótką spódniczkę, nie narażając się na sprośne żarty lub lustro pod nogami. Mogła spóźnić się na lekcję bez komentarza nauczyciela typu „trzeba było wczoraj mniej hulać”. Mogła przejść wąskim korytarzem między dwoma rzędami chłopców, nie narażając się na dokładne obmacywanie z komentarzami o „technicznych osobliwościach”. Wokół niej powstała jakaś bariera i nieważne, co to było – wyobcowanie czy poważanie – w każdym razie pracowało na jej korzyść.

***

Noc noworoczną dwutysięcznego roku spędzili wesoło, choć nieco chaotycznie, u sąsiadów, którzy mieli dwie córki niewiele starsze od rodzeństwa Olgi. Dom stanął do góry nogami – śmiech, chichot, przysmaki. Po biciu zegarów oraz szampanie zaczęła się uczta i bieganina z dowcipami, a także noworoczne „wróżby”. Wszyscy, z dziećmi włącznie, napisali najrozmaitsze „przepowiednie” i włożyli je do starej maminej czapki z norek, na której zazwyczaj spał kot, po czym na ślepo wyciągali papierki, próbując odgadnąć, co kogo czeka w nadchodzącym roku.

Olga rozwinęła niebieski papierek, na którym dziecięcym pismem napisane było „Skarb w podwodnym królestwie” – i chrząknęła ironicznie. No tak, proroctwo przyjemne, ale nawet przy całej fantazji nie do spełnienia w życiu, no, chyba że chodzi o znalezienie w lecie na plaży jakiejś pięknej muszli… Ech, gdyby tak mieć karty do tarota – o których niedawno czytała w jakiejś książce – i móc powróżyć sobie realnie i szczegółowo… Czasem tak chciałoby się dowiedzieć, co czeka ją w życiu. Bo całe życie nie może składać się tylko z pracy i rzadkich drobnych radości. A może jednak… może?

– Co dobrego wyciągnęłaś? – zapytała mama, podchodząc do niej.

– Nowy Rok obiecuje mi skarb w podwodnym państwie. Pewnie zamienię się w syrenkę i będę, jak w tej kreskówce, topiła statki, jeździła na kotwicach i zbierała złoto skrzyniami – burknęła ironicznie Olga i zaśpiewała linijkę znanej piosenki: „Zostań chłopcze z nami, będziesz naszym królem…”.

– No, nie zaraz jak w filmie, tam syrenka ma za duże wargi, taką tylko straszyć dzieci. – Uśmiechnęła się mama. – Ale proroctwo jest dobre, nawet jako przenośnia. Skarb to skarb, gdziekolwiek go znajdziesz, nawet w Afryce.

– Miejmy nadzieję. – Olga też się uśmiechnęła i zaraz podskoczyła: Julka spróbowała na siłę schować cukierka w jej warkoczu, ale braciszek zaraz po niego sięgnął, chcąc go wyrwać i zjeść razem z włosami starszej siostry. – Dajcie mi spokój! Zielona noworoczna choinka stoi w tamtym pokoju! – spróbowała groźnie zakomenderować, ale dzieci zupełnie się jej nie przestraszyły, tylko uciekły ze śmiechem, w dodatku capnąwszy ze stołu czekoladę należącą „prawnie” do Olgi.

– Dokąd?! No, jak was złapię, to zobaczycie! – Dziewczyna rzuciła się ratować swój deser.

Dla nich czekolada była rzadkim luksusem i nie zamierzała jej za darmo oddać, tym bardziej, że mama kupiła każdemu tylko po jednej tabliczce.

***

Pod koniec klasy maturalnej Olga, ku zdumieniu zarówno swojemu, jak i nauczycieli, zrozumiała, że przy całej swojej nieregularności w nauce może mieć bardzo dobre świadectwo – mimo, że symetrycznie przez całą naukę pod koniec każdego kwartału i roku „łatała dziury” w tabeli, gdyż zawsze z jakiegoś przedmiotu – za każdym razem innego – groziła jej trójka. A mama trójek nie lubiła i nauczyła Olgę, że bycie trójkowiczem jest niepoważne.

Nauka Oldze przychodziła w zasadzie łatwo, ale wymagała czasu, którego z powodu prac domowych chronicznie brakowało, a czasami chciała jeszcze odpocząć. A przecież nawet do egzaminów przygotowała się na łące, zaś czas na przejażdżki nad morze musiała pozyskiwać tak chytrymi sposobami i „wykupami” w postaci uzupełniającej, wykonanej w przyspieszonym tempie pracy, aż czasem sama była zdumiona własnymi zdolnościami.

I właśnie teraz, wyruszywszy w pierwszą w tym roku taką „pozaplanowo-bonusową” przejażdżkę za zdany wczoraj na piątkę egzamin, mknęła radośnie na rowerze drogą nad morze. Na wycieczkę dostała kilka godzin, o dziesiątej przed południem musiała być w domu, gdyż tam miała w planie konsultację przed kolejnym egzaminem, a potem ogródek i… jak zawsze, długa lista „szczęścia”. Ale teraz jeszcze nie ma nawet piątej rano!

Był właśnie koniec maja i słońce, które dopiero co wzeszło, barwiło wszystko na różowawo. Po obu stronach drogi kwitnący step rozpościerał się wielobarwnymi wzorami, a gdzieś wysoko nad jej głową śpiewał w niebie skowronek… A jednak życie bywa piękne! I zupełnie się nie liczyło, że jej miłości do przyrody, morza i tak wczesnych wypraw nikt z jej rówieśników nie potrafił zrozumieć. Najważniejsze, że rozumiało ją morze.

Wybrzeże powitało Olgę kwitnącymi makami na glinianych zboczach nadmorskich wzgórz i ledwie słyszalnym szeptem fal. Był prawie pełny sztil, a rybaków koło plaży już nie widziała.

Podczas zimy morze mocno rozmyło brzeg, po zeszłorocznej szerokiej plaży pozostał tylko wąski pas piasku, a wielki odłamek granitu, który nie wiadomo skąd i kiedy wziął się tutaj, sterczał teraz daleko w wodzie; poprzednio znajdował się na samym brzegu. Ale czy samotnej Oldze potrzeba szerokiej plaży? Pozostawiwszy rower i rzeczy, zrzuciła szorty i bluzkę, zdjęła gumkę z koka, by długie włosy nie plątały się w wodzie, i z rozpędu wbiegła do przejrzystej wody. Jak pięknie, jak przyjemnie! Woda była zadziwiająco czysta z powodu braku wiatru i łatwo dawało się w niej dostrzec nawet małe rybki.

Młoda dziewczyna napływała się do woli, po czym wdrapała się na wystający z wody kamień. Poranne słońce jeszcze nie nagrzało granitu, za to z niego rozpościerał się wspaniały widok, zwłaszcza na podwodny świat. Boki kamienia zarosły wodorostami, dookoła nich kipiało życie, które z ciekawością obserwowała. Rozpuszczone włosy Olgi sięgały aż do wody, gdzie przyciągały niektórych mieszkańców morza.

– O, Alek, zobacz, syrenka. A mówiłem, żebyśmy poszli tędy! Mamy pierwszą zdobycz! – usłyszała nagle czyjś głos.

Zza glinianego przybrzeżnego urwiska wyszło dwóch młodzieńców z pontonami i wędkami, ubranych w szorty, koszulki sportowe i cyklistówki. Twarz jednego z nich jakby znała.

– Nie, Andriej, ona nie będzie naszą zdobyczą. To miejscowa osobliwość, za którą Borys nam głowy urwie. – Głosy chłopców na pustynnej plaży niosły się daleko.

A to niby dlaczego? – Zainteresował się ten zwany Andriejem.

– To jego ulubienica. Mówi, że jak przychodzi do niego po ryby, łowi ich trzy razy więcej niż zwykle – odrzekł Alek.

Olga patrzyła na nich czujnie, lekko zaniepokojona. Aleksieja znała z widzenia – ukończył jej szkołę w zeszłym roku – ale nie można powiedzieć, żeby się z takiej kompanii ucieszyła. Lubiła samotność, a poza tym słyszała, że najniebezpieczniejszym zwierzęciem w bezludnym miejscu jest… człowiek i nie spieszyła się ze sprawdzeniem tego twierdzenia. Chociaż musiała przyznać, że o takich ciekawych wypowiedziach na swój temat słyszała po raz pierwszy.

– Aż tak? To może by ją wziąć do łódki i przewieźć? I dziewczynce będzie przyjemnie, i dla nas rybki. Hej, krasawico, popłyniesz z nami? – Opalony młodzieniec pomachał jej ręką.

Olga wzruszyła ramionami i odwróciła się. Nie miała najmniejszej ochoty włazić do łódki, praktycznie nie wiedząc, z kim ma do czynienia. Tymczasem Andriej zostawił rzeczy, gdzieś odszedł i po jakimś czasie wrócił. Następnie przyjaciele-rybacy wsiedli do pontonu i powiosłowali w kierunku Olgi.

– Piękna panno, nie gniewaj się, jeśli ci przeszkodziliśmy. Weź, to dla ciebie. – Andriej podał kompletnie zdezorientowanej dziewczynie bukiecik jaskrawoczerwonych polnych maków.

– Dziękuję – zdumiała się.

Było to takie… nieoczekiwane. Nikt dotąd nie podarował jej kwiatów tak po prostu – dziadek i obowiązkowy podarunek od kolegów na ósmego marca się nie liczyły. A teraz przyniósł jej kwiaty sympatyczny, opalony chłopak o rudych włosach, śmiesznie sterczących spod wytartej cyklistówki. Po chwili zaproponował z zadziwiająco przyjemnym uśmiechem:

– Może popłyniesz z nami? Rybak ze mnie taki sobie, a chciałbym mieć czym pochwalić się przed ciotką. Pierwszy raz wstałem tak wcześnie.

– Dziękuję, ale nie lubię łodzi. – Olga wzruszyła ramionami.

Rozdrażnienie z powodu naruszenia jej samotności stopniowo mijało.

– Ja też, ale pływać bez łódki, tylko z wędką i wiadrem jest bardzo niewygodnie. Poza tym ryba nie będzie wiedziała, co jest przynętą. W takim razie przypłyń do nas sama, tylko ostrożnie, nie złap się na haczyk, bo może ci główkę odkręcić, a dla mnie ona jest droga – mówiąc to, Andriej uśmiechnął się jeszcze przymilniej, ignorując zdziwione spojrzenie towarzysza i wywołując mimowolny uśmiech także u Olgi, po czym mocniej nacisnął na wiosła, oddalając łódkę od kamienia.

Zdziwił nie tylko jego. Olga przywykła do tego, że komplementy, przeważnie z aluzjami łóżkowym, prawi się każdemu tylko nie jej. Alek, towarzysz obcego rybaka, dobrze znał tę prawidłowość, ale widocznie jej „nietykalność” nie dotyczyła obcych. A może Andriej po prostu jest inny niż wszyscy? Ciekawe…

Chłopcy odpłynęli dalej, a Olga siedziała i w zamyśleniu patrzyła na malutki bukiecik polnych maków, wyglądający w jej rękach tak dziwnie i… wzruszająco. Borys mówił, że przynosi mu szczęście w połowach? Ha, to oczywiście facet z humorem i bajarz, co się zowie, ale dlaczego by nie popłynąć do nich? Zresztą to ciekawy chłopiec, nie stosuje ani niewybrednych aluzji, ani niecenzuralnego języka, charakterystycznego dla większości jej znajomych. No i tak wzruszająco prosił… Olga położyła kwiatuszki tak, żeby morze ich nie zmyło, ale od czasu do czasu muskało końce łodyg, po czym zanurkowała i z zapałem popłynęła za rybakami.

Gdy uprzejmy chłopak zobaczył ją koło łódki, na jego twarzy znowu rozkwitnął uśmiech.

– Naprawdę przypłynęłaś do nas! Nie boisz się tak daleko wypływać? Ledwie widać brzeg.

– Normalka. A w razie czego macie przecież łódkę – odpowiedziała.

Według jej miary wcale nie znajdowali się aż tak daleko od brzegu. Zanurkowała pod łódkę i popłynęła dalej, wyrabiając sobie zdanie o ciekawym chłopcu. Był krzepki, jak większość wiejskich chłopaków, miał czarne oczy, smagłą cerę i miły uśmiech. No i oczywiście nie miejscowy – zbyt kulturalny i zadziwiająco pozytywny. Rzadki zestaw.

Słońce już było dość wysoko i dziewczyna z żalem przypomniała sobie, że pora do domu – czas, wydzielony jej na odpoczynek szybko się kończył. Zatoczyła koło i skierowała się do brzegu.

– Syrenko, jak się nazywasz? – zawołał za nią chłopak.

– Zapytaj kolegę, on mnie zna! – odkrzyknęła, uśmiechnęła się i znów zanurkowała.

Wynurzyła się już daleko i nie słyszała, o czym mówią. Wzięła bukiecik, zebrała rzeczy i pojechała do domu. Majowe słoneczko już porządnie przypiekało, a w domu czekało ją pielenie, owce i tak dalej według listy. Długiej listy…

***

Następnym razem spotkała uprzejmego chłopaka po dwu tygodniach. Na jej ulubionej plaży rozlokowała się wielka grupa młodzieży i Olga, rzuciwszy smętne spojrzenie na hałaśliwy tłumek, przejechała brzegiem dalej.

– O, przyjechała nasza niedotykalska! – usłyszała za plecami głos jednej z koleżanek.

– Ona nie jest niedotykalska, tylko po prostu niedorozwinięta. Nie ma pojęcia, czym można się zajmować z chłopcami. Nawet, jeśli jej się powie „połóż się i rozsuń nogi”, pomyśli, że to ćwiczenie z WF – poprawiła ją druga. – Tępa, cóż na to poradzisz…

– Alina, ale ty z nią chyba kiedyś się kumplowałaś? – zapytał ktoś jeszcze.

– Ja? Tak, ale kiedy to było? Wtedy jeszcze wchodziłam wyprostowana pod stół. – Olga usłyszała do bólu znajomy głos i uśmiechnęła się smutno.

Ciekawe dlaczego, jak już ktoś zacznie obrzucać błotem coś odbiegającego od normy, większość przyłącza się z radością? Lepiej się wtedy czują? A może po prostu pokrywają tak swój strach przed byciem samemu przeciw wszystkim? Ale co w tym strasznego?

– Co się tak czepiacie dziewczynki? – Ku zdumieniu Olgi słabo jej znany mieszkaniec wioski stanął w jej obronie.

– Wasyl, nie rozpędzaj się, coś ty, będziesz jej bronił?

– To ty się nie rozpędzaj, co ona ci zrobiła?

– No, niby nic…

– Więc i ty jej nie ruszaj, daj jej śpiewać po swojemu, nie potępiaj.

Olga po raz kolejny zauważyła, że chłopcy lepiej odnoszą się do niej niż dziewczyny, zwłaszcza te, które włóczą się po dyskotekach. Czym ona je tak drażni?

Zrozumiała, że tu dzisiaj ani nie odpocznie, ani się nie wykąpie, skręciła więc w drogę gruntową, oddalając się od morza. Szkoda, że rano nie udało się jej wyrwać, po obiedzie to już zupełnie nie to samo… Dzień był pogodny i na plażę wybrało się wielu ludzi, a samotna dziewczyna nie wiadomo dlaczego zawsze wzbudzała zainteresowanie. Wyglądało na to, że nie dadzą jej spokojnie popływać, a jechać gdzieś daleko w poszukiwaniu wolnego miejsca nie miała czasu.

– Zaczekaj, syrenko! – usłyszała nagle i odwróciła się zdumiona.

Chłopak, który niedawno podarował jej kwiaty, ten Andriej, wybiegł z zamiarem przecięcia jej drogi. Że też go nie dostrzegła… Gdy sobie uświadomiła, że i on słyszał te złośliwe uwagi, zrobiło się jej nieprzyjemnie. A zresztą, nie przyzwyczajaj się!

– Witaj, znowu spieszysz się na ryby? – Zwolniła trochę, ale nie miała zamiaru stawać.

– Nie, po prostu chciałem ci podziękować. – Domyślił się, że Olga nie planuje postoju, więc chwycił ręką bagażnik, unieruchamiając metalowego konia dziewczyny. Miał rację, nie lubiła rozmawiać pod obstrzałem nieżyczliwych spojrzeń.

– Za co? – zdziwiła się, podpierając się jedną nogą dla zachowania równowagi i patrząc czujnie na rozmówcę.

– Naprawdę nałowiliśmy wtedy mnóstwo ryb. Aleksieja aż zaszokowało.

– Nie przymilaj się, tam pewnie zwyczajnie jest rybne miejsce. – Machnęła ręką Olga.

– Nie, później jeszcze raz tam łowiliśmy – i prawie nic. Aleksiej może poświadczyć.

– Nie trzeba – uśmiechnęła się. – I nie sądzę, żebym miała z tym coś wspólnego.

– Kto wie?… Daleko pedałujesz? Może przyłączysz się do naszego towarzystwa?

– Coś mi się zdaje, że nie wszyscy w nim będą mi radzi – mruknęła z ironią.

– A kto ich tam będzie pytał? – Lekceważąco machnął ręką chłopak. Dziewczyna przyjrzała mu się uważniej. Wysoko ceniła umiejętność i odwagę przeciwstawiania tłumowi swojego zdania, gdyż wiedziała, że niewielu to potrafi.

– Andriej, chodź tutaj, myśmy już rozlali wino! – rozległo się od strony kompanii.

Olga rzuciła spojrzenie za plecy rozmówcy i mimo woli się skrzywiła. Pijany, hałaśliwy tłum… Nie, nawet dla tego interesującego chłopca ona tam nie pójdzie. Nie lubiła pijatyki, po prostu nie rozumiała jej sensu i nie znosiła zapachu z ust pijących. Poza tym nigdy nie wiadomo, czego się po nich spodziewać.

– Nie, dziękuję, nie lubię stwarzać dyskomfortu ani innym, ani sobie – odrzekła i niezbyt szczerze dodała: – Poza tym nie mam czasu.

– Wszystko będzie normalnie. Zobaczysz.

– Wybacz, ale mi spieszno.

– Przecież dopiero co przyjechałaś. – Andriej ze zdziwienia aż puścił na chwilę jej rower.

– Nie, po prostu tędy przejeżdżałam – wykręciła się, natychmiast wykorzystując możliwość odjazdu.

Andriej stał na ścieżce i patrzył na nią tak uważnie, że Olga kręcąc szybko pedałami, postarała się jak najszybciej zniknąć z zasięgu jego wzroku, mając dziwne wrażenie, iż wywierci jej spojrzeniem dziurę w plecach. I po co tak się napalił właśnie na nią? Przecież obok jest Masza, Natasza – miejscowe gwiazdy. Nie mówiąc już o Alinie, za którą teraz włóczyli się chyba wszyscy. Koleżanki z klasy rozpowszechniały o niej tyle złośliwych plotek, że nawet Olga coś o tym słyszała, choć zupełnie nie interesowały ją wioskowe nowinki. Cóż, zakochanie chłopców i zazdrość dziewcząt można zrozumieć, gdyż Alina była rzeczywiście piękna. Wysoka, smagła, ze wspaniałą figurą modelki, długimi nogami, długimi falistymi, ciemnokasztanowymi włosami i ciemnoszarymi, prawie czarnymi oczami w obwódce z puszystych rzęs. Gdyby zmyła z siebie wyzywający makijaż, mogłaby pozować malarzom! Poza tym czuło się w niej jakąś siłę, dziką grację i wyzwanie. Nic dziwnego, że chłopcy tracili dla niej głowy. Na tle takiej piękności Andriej po prostu nie mógłby zainteresować się niepozorną Olgą. Po co więc ją gonił?

Firmowy e-sklep wydawnictwa „OdeSFa”:

– atrakcyjne ceny i promocje;

– firmowe ciuciaki, kubki i inne gadżety;

– programy lojalnościowe, w tym m.in. „Klienci ze Stali”;

– księgarnia i antykwariat;.

– oferta dla księgarni.

Zapraszamy do kontaktu www.odesfa.pl

Ludzki wymiar fantastyki?

„OdeSFa” – wydawnictwo z „Duszą”

Księgarzu – Księgarko – Księgarnio

(…i Wy też, KsiĄżniczki… ;) )

Oferujemy współpracę bezpośrednią i atrakcyjne rabaty na nasze książki.

Zostań naszym partnerem, skosztuj naszych firmowych „ciuciaków” i zdobądź certyfikat-laur „Księgarni z «Duszą»”

Zapraszamy do kontaktu: sklep@odesfa.pl

Ludzki wymiar fantastyki?

OdeSFa – Wydawnictwo z „Duszą”!

NASZE KSIĄŻKI

Kyna

Michał Kubacki

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-67504-51-5

Format: 125 x 200 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 406

Urban Fantasy

Nazywa się Green. Kyna Green. Powszechnie znana w Londynie i okolicach jako wiedźma.

Współczesny Londyn. Poznajemy miejsca stanowiące w centrum metropolii oazy dawnych, uważanych za magiczne, puszcz. Jak chociażby skrawek prastarego lasu Queen’s Wood – ponad 20-hektarowy rezerwat, wydzielony w dzielnicy Muswell Hill.

To tam przyciągająca uwagę niezwykłą urodą, tytułowa Kyna prowadzi swój zakład fryzjerski. Fryzjerka od 250 lat, uzdrowicielka posiadająca nadnaturalne zdolności. Równie sprawnie jak nożyczkami posługuje się magią. Zafascynowana technologią miłośniczka sztuki, z której czerpie ukryte zasoby Mocy.

Kyna należy do elitarnego Kręgu Władających. Niektórzy mówią z przymrużeniem oka, że wzorem legendarnego agenta MI5 – ma mityczną i mistyczną „licencję na MOCowanie”.

Stawką w tej grze jest nie tylko życie bohaterów, ale przede wszystkim istnienie całej ludzkości.

SILNA POSTAĆ KOBIECA • SPISKI • WSPÓŁCZEŚNI ŁOWCY CZAROWNIC • KRYZYS ENERGETYCZNY • TAJEMNICZE ORGANIZACJE

Wiedźma z Podhala

Tom I. Jesteś na to zbyt młoda

Luiza Dobrzyńska

Seria wydawnicza: SlaFa!

ISBN: 978-83-67504-15-7

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 426

Fantasy, Young Adult

Opowieść o miłości, przyjaźni, samotności i niezwykle trudnych, ale dojrzałych decyzjach, jakie musi podjąć nastoletnia Edyta Gwerska. Po tragicznej śmierci rodziców piętnastoletnia Edi przeprowadza się z Warszawy do niewielkiej wsi pod Krakowem. Trafia pod opiekę jedynych krewnych, o istnieniu których nie miała wcześniej pojęcia – ciotki Janiny i wuja Freda. Nadprzyrodzone zdolności, które odziedziczyła po matce niekiedy utrudniają życie i kontakt z rówieśnikami, ale bywają też niezwykle pomocne.

NASTOLETNIA BOHATERKA • WIEDŹMY • TAJEMNICZE RYTUAŁY • MAGIA • WAMPIRY • ŁOWCY CZAROWNIC • MITOLOGIA SŁOWIAŃSKA

Wiedźma z Podhala

Tom II. Nie jestem już dzieckiem

Luiza Dobrzyńska

Seria wydawnicza: SlaFa!

ISBN: 978-83-67504-50-8

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 354

Fantasy, Young Adult

Znakomita kontynuacja losów Edyty. Dziewczyna żyje w dwóch światach. Chodzi do zwyczajnej szkoły, przygotowuje się do matury, pomaga ciotce w opiece nad zwierzętami, uczy się jak być wiedźmą. Magiczny świat wykreowany przez autorkę, cała plejada niedostrzegalnych ludzkim okiem istot rodem z baśni, legend i prasłowiańskich wierzeń, zagadki, tajemnice, chwile grozy i niezwykłe przygody bohaterów tej powieści – wszystko to sprawia, że od książki nie sposób się oderwać.

NASTOLETNIA BOHATERKA • WIEDŹMY • TAJEMNICZE RYTUAŁY • MAGIA • WAMPIRY • ŁOWCY CZAROWNIC • MITOLOGIA SŁOWIAŃSKA

Wiedźma z Podhala

Tom III. W poszukiwaniu siódmej siostry

Luiza Dobrzyńska

Seria wydawnicza: SlaFa!

ISBN: 978-83-67504-72-0

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 334

Fantasy, Young Adult

Wiedźma z Podhala: W poszukiwaniu Siódmej Siostry, to długo oczekiwana kontynuacja losów Edyty Gwerskiej z powieści Jesteś na to zbyt młoda. Stanowi ona jednak zupełnie odrębną historię. Każdy, kto nie czytał pierwszej części, z łatwością zorientuje się w losach bohaterki i jej przyjaciół.

Autorka sprawnie wprowadza czytelnika w jej historię i snuje opowieść dalej tak, by mógł się z nią zaprzyjaźnić już od pierwszych stron książki. Wiedźma z Podhala to wciągająca i ciekawa powieść, w której dawne podania i baśnie mieszają się z nowoczesną codziennością i wpisują w życie XXI wieku.

To opowieść o miłości, przyjaźni, samotności i niezwykle trudnych, ale dojrzałych decyzjach, jakie musi podjąć nastoletnia Edyta, aby ochronić swoich przyjaciół. Nadprzyrodzone zdolności, jakimi obdarzyła ją natura, niekiedy bardzo utrudniają jej życie i kontakt z rówieśnikami, jednak często bywają bardzo pomocne. Powieść Luizy Dobrzyńskiej czyta się jednym tchem. To wyśmienita pozycja dla nastolatek, które chciałyby się oderwać od rzeczywistości.

NASTOLETNIA BOHATERKA • WIEDŹMY • TAJEMNICZE RYTUAŁY • MAGIA • WAMPIRY • ŁOWCY CZAROWNIC • MITOLOGIA SŁOWIAŃSKA

Córka Azrai

Tom I

Oksana Usenko

Seria wydawnicza: SlaFa!

ISBN: 978-83-67504-58-4

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 358

Science Fantasy Fiction, Young Adult

Trylogia „Córka Azrai” wyrosła na kanwie dziecięcych marzeń, miłości do ojczyzny, oczarowania morzem oraz szczerego podziwu dla podwodnego świata. Syreny jako ucieleśnienie tajemniczego piękna, ryby, glony i cała ta niesamowita różnorodność fascynowały mnie bowiem od najmłodszych lat.

„Córka Azrai” to dobra baśń, ale jak każda bajka składa się z fragmentów prawdziwego życia: faktów, opowieści, myśli i emocji, których osobiście doświadczyłam lub napotkałam na swojej życiowej drodze.

W tej książce znajdziesz nie tylko przygody, ale także opowieść o zwykłych mieszkańcach Ukrainy w spokojnych, choć nie najłatwiejszych latach 90. XX wieku, dziewczęce marzenia i oczywiście morze.

Oksana Usenko

NASTOLETNIA BOHATERKA • RETELLING BAŚNI • SYRENY • PODWODNY ŚWIAT • DOJRZEWANIE • PIERWSZA MIŁOŚĆ

Córka Azrai

Tom II. Tajemnice oceanu

Oksana Usenko

Seria wydawnicza: SlaFa!

ISBN: 978-83-67504-60-7

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 412

Science Fantasy Fiction, Young Adult

Trylogia „Córka Azrai” wyrosła na kanwie dziecięcych marzeń, miłości do ojczyzny, oczarowania morzem oraz szczerego podziwu dla podwodnego świata. Syreny jako ucieleśnienie tajemniczego piękna, ryby, glony i cała ta niesamowita różnorodność fascynowały mnie bowiem od najmłodszych lat.

„Córka Azrai” to dobra baśń, ale jak każda bajka składa się z fragmentów prawdziwego życia: faktów, opowieści, myśli i emocji, których osobiście doświadczyłam lub napotkałam na swojej życiowej drodze.

W tej książce znajdziesz nie tylko przygody, ale także opowieść o zwykłych mieszkańcach Ukrainy w spokojnych, choć nie najłatwiejszych latach 90. XX wieku, dziewczęce marzenia i oczywiście morze.

Oksana Usenko

NASTOLETNIA BOHATERKA • RETELLING BAŚNI • SYRENY • PODWODNY ŚWIAT • DOJRZEWANIE • PIERWSZA MIŁOŚĆ

Córka Azrai - Донька Азраї

Oksana Usenko

Seria wydawnicza: FantaSFa

ISBN: 978-83-962412-9-0

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 652 (327+325)

Wersja polsko-ukraińska

NASTOLETNIA BOHATERKA • RETELLING BAŚNI • SYRENY • PODWODNY ŚWIAT • DOJRZEWANIE • PIERWSZA MIŁOŚĆ

Chciej mnie zawsze

Jakub Turkiewicz

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-962412-2-1

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 414

Fantastyka, Kryminał, Space Opera

Bohaterem powieści jest Michał Kerol, najlepszy na świecie detektyw z przełomu XX i XXI wieku. W 3053 roku, staje przed nim nowa zagadka kryminalna. Musi znaleźć zabójcę kapitana statku „Szczupak”, na którym poprzez kosmiczną pustkę podróżują tysiące ludzi. Kłopot w tym, że śledztwo idzie średnio, a detektyw nie jest do końca sobą.

„Morderstwo, władza, manipulacje i ludzkie namiętności. Elegancki kryminał science fiction, czerpiący z klasyki noir. Gdzie osobowość, świadomość, doświadczenie i wspomnienia polskiego detektywa z XX wieku zostają wszczepione w sklonowane ciało jego sobowtóra, daleko od Ziemi i kilka setek lat w przyszłości”.

Jacek „Franco” Horęzga

„Debiutancka powieść Jakuba Turkiewicza zaskakuje świeżością pomysłów i spojrzenia na temat. Autor z niezwykłą lekkością przeskakuje od poważnego, nawet dramatycznego tonu do niefrasobliwej żartobliwości i z powrotem. Od początku do końca gra na emocjach czytelnika z kunsztem wytrawnego artysty i bez przerwy go zaskakuje”.

paradoks.net.pl

fragment recenzji

DYSKTOPIA • MIŁOŚĆ • MORDERSTWO • WŁADZA • GWIEZDNA FLOTA • PODRÓŻ SENTYMENTALNA • REJSY MIĘDZYPLANETARNE • ANDROIDY

Gwiezdne szczenię

Jacek Izworski

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-962412-0-7

Format: 125 x 200 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 674

Science Fiction, Boys’ Young Adult

Uśmiechnięta nadzieja w każdym

zakątku Wszechświata.

Wojtek Mieczysławski

Książka jest uhonorowaniem życia i twórczości Jacka Izworskiego – bardzo niepełnosprawnego fantasty, pioniera fandomu, tłumacza i redaktora. Wydana na początku lat 80. XX wieku nie zyskała powszechnej aprobaty i przychylności w środowisku miłośników fantastyki, stając się jednocześnie fenomenem i „największą przygodą młodości” dla wielu czytelników niezwiązanych z fandomem.

„Opowieść snuta przez autora podzielona jest na cztery części, które składają się na bardzo interesującą fabułę przedstawianą z różnych perspektyw. Jest to spotkanie ludzi z obcymi istotami oraz wmieszanie się w ich życie.

Jesteśmy też świadkami wielu podróży kosmicznych i odwiedzin na innych planetach. Bardzo przypadło mi do gustu opisanie genezy wydarzeń, które są główną osią fabularną. Cenię książki, które dają mi jasny wstęp i wyjaśnienie realiów. Ciekawie wypada również omówienie różnych technikaliów”.

paradoks.net.pl

fragment recenzji

KULTOWA KSIĄŻKA • SPACE OPERA • PODRÓŻE KOSMICZNE • ANTOLOGIA • WSPOMNIENIA • OPOWIADANIA • WIERSZE

Ciemność

Stanisław Karolewski

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-67504-30-0

Format: 125 x 200 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 382

Literatura piękna, Fantastyka, Urban Fantasy

„Przez malownicze krajobrazy Wrocławia, autor snuje historię bohatera, Szonaja, który tajemniczo traci pamięć i zostaje wplątany w intrygujące wydarzenia. Fabuła rozwija się w sposób hipnotyzujący, a czytelnik odkrywa, że ptasia zaraza to tylko jedna z wielu zagadek, które splatają się wokół postaci Ingrid i tajemniczego Klubu Bibliofilów”.

Salomon

lubimyczytać.pl

„Ta szkatułkowa powieść, której pierwszoplanowe wątki ukrywają drugie dno, dostrzegalne między wersami, opowiada misternie utkaną historię z pogranicza fikcji i jawy”.

Kasia

lubimyczytać.pl

„Wszystko zaczyna się od spadających na ulice wrocławskiego Nadodrza ptaków i realistycznych obrazków z życia ich czyścicieli... Spalone kamienice, skupy surowców, brudne zaułki, antykwariaty. Perspektywa horyzontalna. Chodniki. Piwnice. Buty. Książki, obrazy, niebezpieczne wspomnienia i miejskie legendy. Ktokolwiek tęskni do takich klimatów, na pewno będzie lekturą „Ciemności” ukontentowany. To taki Bruno Schulz w wersji noir – mrok jest tu wręcz ontologiczny, jest sposobem odczytywania/ kamuflowania rzeczywistości”.

Wojciech Szyda

POWIEŚĆ SZKATUŁKOWA • ODWOŁANIA DO KLASYKI • EMOCJONALNA PODRÓŻ PRZEZ CZAS I PRZESTRZEŃ • REALIZM MAGICZNY

Szaman

Wizje profetyczne Tom I

Emma Popik

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-67504-09-6

Format: 125 x 200 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 444

Sci-Fi, Postapokalipsa, Fantasy, Innerspace

Mało jest w fantastyce autorek tak wszechstronnych, obdarzonych tak wnikliwym zmysłem obserwacji, umiejętnością budowania opowieści [...]. Jeśli jest jakaś królowa polskiej fantastyki, to [...] jest nią właśnie Emma Popik.

Bartek Biedrzycki

Antologia premierowych w większości opowiadań Emmy Popik – legendy i wychodzącej z cienia (po przygodach z mainstreamem) – królowej polskiej science fiction, wypromowanej swego czasu przez Macieja Parowskiego. Oniryczny klimat niepokojących wizji, obrazy z makabrycznej przyszłości, odhumanizowany świat, żądza w zderzeniu z energią Miłości – krótkie teksty, gęste od znaczeń, duszne od klimatu. Każdy z nich z powodzeniem może być rozwinięty w większą formę.

Zbiór urozmaicono publicystyką i poezją Autorki oraz okolicznościowymi tekstami innych autorów, powiązanymi z tematyką zbioru zasadniczego i wywiadami.

W zintegrowanym dodatku publicystyczno-krytycznym „Formy z Chaosu” publikujemy teksty okolicznościowe o autorce, galerię prac chorzowskiej pisarki i artystki Katarzyny Szewioły-Nagel oraz pierwszą część kultowej i ważnej książki „Genetyka Bogów”, której ciąg dalszy opublikujemy w kolejnych tomach cyklu.

ANTOLOGIA • KOBIECYM OKIEN • PROFETYZM • PARAPSYCHOLOGIA • WIZJE ZAGŁADY LUDZKOŚCI • ZJAWISKA PARANORMALNE • UFO

Szamanka

Wizje profetyczne Tom II

Emma Popik

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-67504-30-0

Format: 125 x 200 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 382

Sci-Fi, Postapokalipsa, Fantasy, Innerspace

Emma Popik to pisarka-szamanka, bogata mądrością wielu pokoleń kobiet, która swoją literaturą – magią słowa – próbuje naprawić chorą duszę naszego zepsutego świata.

Jacek Inglot

“Była Szamanką i była bardzo piękna. Czarne włosy spływały gęstą falą na ramiona i lśniły. Oczy odgadywały sens, gdy skierowała wzrok na wydarzenia, a czyniła to od ich początku [...]

Kiedy był ten pierwszy raz? Świat przechylał się poza krawędź, tak jak teraz, już nawet nie było potrzebne najlżejsze dotknięcie palcem, by się zwalił w głębię przepaści, pokruszony na kawałki, podobne bryłom skały. Jeszcze chwila, jeszcze tylko chwila, by runął.

A co robili głupi ludzie? Walczyli pomiędzy sobą o kawałek władzy, o rację, która nią nie jest i trwa chwilę, zanim zniknie”.

Tak rozpoczyna się drugi tom „Wizji Profetycznych” – antologii opowiadań gdańskiej autorki, która dokonała feministycznego przełomu w polskiej fantastyce, w połowie lat 80. XX wieku. Tytułowe opowiadanie „Szamanka” zostało napisane specjalnie dla nas. W tomie zebrano między innymi nowe teksty, nigdzie do tej pory niepublikowane, urozmaicając zbiór o kilka retrospekcji.

ANTOLOGIA • KOBIECYM OKIEN • PROFETYZM • PARAPSYCHOLOGIA • WIZJE ZAGŁADY LUDZKOŚCI • ZJAWISKA PARANORMALNE • UFO

Cyklop

Emma Popik

Seria wydawnicza: PostFa

ISBN: 978-83-67504-26-3

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 380

Science Fiction, Postapo

To było wtedy, gdy cywilizacja zmieniła kolor

Czy patrząc na świat jednym okiem można widzieć więcej? Takie pytanie można by postawić przed bohaterem tej postapokaliptycznej, dystopijnej powieści. Emma Popik przedstawiła ponurą wizję brutalnego świata, w którym człowieczeństwo można zakwestionować niemalże na każdym kroku.

„Kim właściwie jest bohater mojej książki? Ma dziewiętnaście lat i jedno oko. Uciekł z domu i wałęsał się sam po przerażającym mieście. Żyje w całkowicie wrogim świecie”.

Emma Popik

„Domniemane barbarzyństwo zmutowanego chłopaka służy innym wyłącznie maskowaniu własnej dzikości. Jego powieściowe przygody dowodzą jednego: najłatwiej zrujnować w człowieku człowieczeństwo i najtrudniej je odbudować”.

Jacek Inglot

POSTAPO • MUTACJE • EKSPERYMENTY • IMPLANTY • SUROGATKI • DEGRADACJA • ZANIK ETYKI • GRANICE CZŁOWIECZEŃSTWA

Cień nadziei

Luiza Dobrzyńska

Seria wydawnicza: PostFa

ISBN: 978-83-67504-34-8

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 340

Science Fiction, Postapo

Wielka Wojna Europejska przetasowała układ sił na świecie. Rosja przejęła kontrolę nad wschodnią Europą i cofnęła te tereny w rozwoju o ponad stulecie. Ludzie żyją tam w biedzie, a rzeczywistość srogo ich doświadcza.

Powieść drogi osadzona w postapokaliptycznej alternatywnej rzeczywistości. Motorem napędowym dla trójki głównych bohaterów jest prozaiczna rzecz – poszukiwanie pomocy medycznej tam, gdzie według wskazań ma istnieć lepszy świat. Jednak lepszy nie musi oznaczać chętny do bezinteresownej pomocy.

Książka napisana przed 24 lutego 2022 i wydana na rynku anglojęzycznym przez Royal Hawaiian Press w 2021.

„Opowieść o sztuce przetrwania w świecie, w którym najgorsze bestie to ludzie”.

paradoks.net.pl

fragment recenzji

POWIEŚĆ DROGI • HISTORIA ALTERNATYWNA • UKRAINA • POLSKA • EPIDEMIA • REGRES CYWILIZACJI • MISJA RATUNKOWA

A jednak istnieję

Smocze opowieści księga I

Paweł Szumił

Seria wydawnicza: SmoFa

ISBN: 978-83-67504-39-3

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 336

Science Fantasy Fiction

Pierwszy tom znakomitego cyklu S-F „Smocze opowieści”, przełożonego na język polski przez Jacka Izworskiego – jednego z pionierów polskiej fantastyki naukowej i jednocześnie jej badacza i biografa.

O dziwnych stworach, które stopniowo zaczynają dominować we wspólnej z ludźmi cywilizacji, w równoległym wszechświecie.

Tom otwiera jednocześnie nową, dawno zapowiedzianą i długo oczekiwaną serię naszego wydawnictwa: „Smoki Fantastyki” (w kuluarach zwaną „SmoFa”).

„To Jackowi Izworskiemu, jego nieustępliwości, zawdzięczamy fakt, że ta powieść – otwierająca długi cykl – przeoczona przez wydawców w okolicach roku dwutysięcznego, trafia wreszcie do czytelnika polskiego. Tłumaczył Szumiła wierząc, że któregoś dnia książka trafi na księgarskie półki. I cóż, wreszcie tak się dzieje. [...] Postać smoka zostaje w pamięci, ale co ważne – zostają w pamięci również zadawane przez niego pytania, które w gruncie rzeczy są przeciez uniwersalne.”

Romuald Pawlak

SMOKI • HUMOR • INNE WYMIARY • BIOFORMACJA • GRANICE POZNANIA • TOŻSAMOŚĆ

Inquisitor

Zemsta Tezcatlipoki oraz inne opowieści mitologie tom I

Jacek Inglot

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-962412-7-6

Format: 125 x 200 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 504

Fantastyka, Kryminał, Urban Fantasy

Pierwsze, pełne wydanie historii nauczyciela polonisty, który staje w szranki ze staroazteckim demonem i edukacją licealnej młodzieży. Zawiera rozdziały odrzucone przez poprzednich wydawców, przeredagowane i napisane na nowo.

„Powieść jest solidna, oryginalna, pełna specyficznego, nieco czarnego humoru. Spojrzenie na szkołę, uczniów, nauczycieli z perspektywy polonisty – samozwańczego inkwizytora jest naprawdę zabawne. Pomysł na głównego antagonistę, również udany prastary demon, będący wrogiem piekła i nieba, idealnie dostosowujący się do współczesnych realiów i nowoczesnych technologii”.

GrzegorzAleksander

lubimyczytać.pl

„Intryga, którą buduje autor, z każdym fragmentem nabiera rozmachu i rumieńców. Poznajemy głęboko skrywane myśli bohaterów oraz ich pasje i namiętności. Nieraz ociera się to wręcz o patologię, ale jest jednocześnie boleśnie autentyczne.”

paradoks.net.pl

fragment recenzji

ZAKAZANA MIŁOŚĆ • POLSKA SZKOŁA • WIRTUALNA RZECZYWISTOŚĆ • YOUNG ADULT • TRUDNA MŁODZIEŻ • OSTRY HUMOR • DEMONY

Antipolis

Tomasz Fijałkowski

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-67504-06-5

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 354

Science Fiction, Historia alternatywna

„Antipolis to miasto, któremu wywróżono zniszczenie. Logika snu, wizji i przeczuć napędza intrygę pełną korytarzy, ślepych zaułków, drzwi prowadzących donikąd i urywających się nagle schodów. Część zagadek znajdzie rozwiązanie. Wielu umrze, zanim pozna prawdę. Tylko nieliczni zrozumieją...”

Tomasz Fijałkowski

„Strach bywa doskonałym utrwalaczem wiary, nie tylko w bogów.”

Jacek Inglot, Posłowie

„Tomasz Fijałkowski zbudował jedyny w swoim rodzaju świat, skonstruowany z alternatywnej historii Polski zmieszanej z elementami fantastyki – to prawdziwa mieszanka wybuchowa. Polska wygrywa wojnę i staje się mocarstwem ze stolicą w Antipolis, chrześcijaństwo to niszowa religia, niemalże sekta, a wśród szarych obywateli kryją się ludzie z nadprzyrodzonymi zdolnościami, których werbuje tajemnicza Struktura.

Zbliża się Zenit – trudno powiedzieć czym jest naprawdę – ale ma odmienić, może nawet zniszczyć świat”.

rzeczokulturze.blogspot

fragment recenzji

POLSKA • HISTORIA ALTERNATYWNA • MITOLOGIA • EPIEANIE • INTRYGI • SPISKI • TAJNE ORGANIZACJE • ZAGADKI • PRZEPOWIEDNIE

Sierpy Kronosa

Tomasz Fijałkowski

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-67504-56-0

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 456

Science Fiction, Historia alternatywna

„To nieszablonowa powieść łamiąca zasady klasycznej historii alternatywnej z fabułą zbudowaną w świecie niby znajomym, a jednocześnie niezwykle obcym i odmiennym. Można wręcz stwierdzić, że wszystko na tym torze historii poszło inaczej. Nad całością czuwa niezawodny autor i to w dwójnasób.

Książka zachwyca bogactwem przedstawionego świata, a także jego pomysłowością i poziomem szczegółów. Jest to obraz dopracowany i interesujący, który powinien zaciekawić koneserów literatury pięknej czerpiącej ze źródła realizmu magicznego jak i miłośników fantastyki, którym nie są obce inne światy i nadprzyrodzone moce”.

SoFiK

fragment recenzji

„Myślę, że to będzie już pisarski znak Fijałkowskiego, to mieszanie konwencji, tworzenie rodzajowych hybryd i chimer. Skądinąd znak czasu. Zresztą dzięki temu nie grozi mu zimitowanie przez Sztuczną Inteligencję, która podobno lada dzień ma zacząć pisać powieści dla mas (jak u Orwella). Na tak osobliwe połączenia w fabule historiozofii, magii, nauki i religii żaden elektroniczny sztuczniak na pewno nie wpadnie”.

Jacek Inglot, Posłowie

HISTORIOZOFIA • REALIZM MAGICZNY • NAUKA • MAGIA • RELIGIA

Pol Trek

W imieniu Rzeczypospolitej

Luiza Dobrzyńska

Seria wydawnicza: FantaSFa

ISBN: 978-83-962412-4-5

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 502

Science Fiction, Komedia

W XXIV wieku Polacy ruszają w kosmos. Na przekór wszystkim, żeby udowodnić, że Polak potrafi. Przecież nie będziemy gorsi! Kosmiczna epopeja i kosmiczne jaja jakie z tego wynikną, to typowa inteligentna satyra i mieszanka motywów popkulturowych.

„Pol Trek. W imieniu Rzeczypospolitej został napisany ze swadą i niewymuszonym humorem, dlatego bawi i ciekawi”.

polter.pl

fragment recenzji

„Polacy lecą eksplorować przestrzeń kosmiczną. Należy po tym stwierdzeniu zadać pytanie „Co może pójść nie tak?” i przepis na mocną historię gotowy. Zatem rzeczywiście jest to epicka opowieść o wielu codziennych proble¬mach, które mogą dopaść człowieka, i nie tylko, na statku kosmicznym”.

paradoks.net.pl

fragment recenzji

„Luiza Dobrzyńska wysłała Polaków w kosmos z ogromną finezją i dawką swojskości. Dzięki czemu humor całej powieści po prostu wymiata, a wszystkie gagi sytuacyjne okraszone soczy¬ście dobrze nam znaną butą, brawurą i religią, powodowały, iż przez cały czas trwania powieści uśmiech nie spełzał mi z twarzy”.

unserious.pl

PASTISZ • SATYRA • GROTESKA • HUMOR • POLACY W KOSMOSIE • EKSPLORACJA KOSMOSU • AWANTURNICZE PRZYGODY • STEREOTYPY

Dusza

Luiza Dobrzyńska

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-962412-5-2

Format: 125 x 200 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 220

Science Fiction

W świecie przyszłości, żeby zaznać odro¬biny radości rodzicielskiej trzeba mieć odpowiedni schemat genetyczny i dosta¬tecznie wysoki numer. A czy wolno kochać? Zależy od definicji i obiektu uczuć. No i zostaje najważniejsza sprawa – co czyni człowieka człowiekiem. Czy jest to dusza? Czy dusza jest wyłącznie domeną człowieka?

„Często rozmyślam nad tym, jak będzie wyglądało nasze życie za kilkadziesiąt lat. Czy podąża ono w dobrym kierunku i czy rozwinięcie technologiczne okaże się dla ludzi lepsze czy gorsze. Temat androidów jest ostatnio coraz częściej poruszany i wiele razy zastanawiałam się, czy jest to pozytyw, czy negatyw. Czy te maszyny mogą okazać się przydatne, czy ich rola polegać ma raczej na tym, by dostarczać zastrzyk gotówki firmom, które ewentualnie chciałyby zająć się ich produkcją”.

Martyna

lubimyczytać.pl

„Książka bardzo przyjemna w odbiorze, pozostawia czytelnika z refleksjami na temat przyszłości rodzaju ludzkiego, jak też z pragnieniem poznania dalszych losów bohaterów”.

Cylonka

lubimyczytać.pl

SILNA POSTAĆ KOBIECA • SKOMPLIKOWANA MORALNOŚĆ • ROMANS • DYSTOPIA • ANDROIDY • DOBÓR GENETYCZNY • KONTROLA URODZEŃ

Powroty

Adam Pietrasiewicz, Wojciech Bogaczyk

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-67504-00-3

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 558

Science Fiction, Historical Fiction

W ręce Piotra Zarzeczańskiego trafia unikatowy przedmiot pozwalający na podróże w czasie. Tak głosi legenda i zaprzyjaźniony sprzedawca. Czy bohater w to wierzy? Oczywiście, że nie, ale postanawia sprawdzić. Teraz pytanie, czy uda mu się naprawić czy zepsuć historię. Znakomita proza przygodowa z pogranicza historii, polityki i fantastyki.

„[...] książka, która odpowiada na nurtujące wiele osób pytanie: „co by było, gdyby?”. I to jak odpowiada! Polacy mają tendencję do tworzenia historii alternatywnej, która leczy nasze rany z przeszłości i kompleksy. Tymczasem autorzy tej książki stawiają sobie chyba za cel pokazanie „realnej” historii alternatywnej.

Co się kryje pod takim intrygującym hasłem? Otóż rzecz prosta – autorzy stworzyli fabułę, która nie wpisuje się w trend i kanon polskich historii alternatywnych. Zajęli się próbą przewidzenia, jak na losy kraju wpłyną zmiany zarówno drobne, jak i kolosalne. Oczywiście mechanizmy kształtowania historii nie są łatwe do odtworzenia, jednak mam przekonanie, że wykonano w tym wypadku naprawdę solidną pracę”.

paradoks.net.pl

fragment recenzji

PARADOKS CZASU • HISTORIA POLSKI • PODRÓŻE W CZASIE • ANTYUTOPIA • RÓWNOLEGŁE ŚWIATY • KWANTOWA RZECZYWISTOŚĆ

Poza światem

Nierealna rzeczywistość

Henryk Tur

Seria wydawnicza: Szamani Fantastyki

ISBN: 978-83-67504-48-5

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Ilość stron: 410

Science Fiction, Antologia

Antologia złożona z mini powieści „Poza światem” oraz pięciu opowiadań pod wspólnym tytułem „Nierealna rzeczywistość” jest dowodem na kreatywność Henryka Tura. Autor użył motywu kreowania rzeczywistości jako przewodniego dla całej książki. Chociaż światotwórstwo to flagowy wyznacznik fantastyki, to w tym przypadku, dostajemy głębię pod warstwą fabularną.

„Bohater Stanisław Kowalski, jedyny ocalały z katastrofy lotniczej jest zmuszony znaleźć sposób na przeżycie. Los jednak podaje mu rękę. Ktoś zapewni mu gościnę. Kwestia, jaka będzie jej cena, ponieważ dochodzimy tu do prawdy starej jak świat – nie ma nic za darmo.

Opowieść nabiera tempa bardzo szybko i równie szybko znajduje rozwiązanie. Dowiadujemy się o tym, jak powstało całe to miejsce, gdzie trafił bohater oraz jak kręci się rzeczywistość tej krainy. A jest ona niezwykle groteskowa. Jeden moment określiłbym nawet jako scena z typowego gore. Jest to jednak bardzo ważny element układanki, który determinuje, gdzie jest granica człowieczeństwa”.

SoFiK

fragment recenzji

ALTERNATYWNE ŚWIATY • ODMIENNE STANY ŚWIADOMOŚCI • WIRTUALNA RZECZYWISTOŚĆ • BAŚNIOWE STWORY • MULTIWERSUM • PĘTLA CZASU

Nieznanych Polaków historie niezwykłe

Piotr Marczak

ISBN: 978-83-67504-19-5

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 314

Historia, Literatura popularnonaukowa

Jedenastu niesamowitych ludzi, którzy zapisali się na kartach historii, a nie każdy o nich słyszał. Ich fascynujące życiorysy i przygody, to porywające opowieści na długie wieczory. Ich wielką zaletą, jest prozaiczna sprawa – wydarzyły się naprawdę. Tym razem nie ma tutaj żadnej fikcji, to surowa i bardzo barwna historia.

„Przedstawiane życiorysy są naprawdę barwne i nieszablonowe, pełne niezwykłych przygód, stanowiących gotową kanwę dla filmu światowej klasy. Książka stanowi doskonałe antidotum na polski kompleks niższości wobec reszty świata, umiejętnie podsycany przez niektóre środowiska, a ponadto jest bardzo ciekawa i napisana piękną, klasyczną polszczyzną. Tak właśnie należałoby pisać podręczniki”.

paradoks.net.pl

fragment recenzji

„Jeśli myślicie, że byli rzewnymi bohaterami szkolnych czytanek, to mylicie się jak Napoleon pod Moskwą. Oto same charakterne typy, awanturnicy, zabijacy, podróżnicy, a przy tym szczerzy patrioci. Z całego serca polecam książkę Piotra Marczaka, mego kolegi ze studiów, o niezwykłych przygodach polskich bohaterów z XIX i XX wieku”.

Jacek Komuda

POSTACIE HISTORYCZNE • SŁAWNI POLACY • PATRIOTYZM • WALKA O WOLNOŚĆ • ZAPOMNIANI BOHATEROWIE

Czarownica

Noc na Łysej Górze, księga I

Krzysztof Rudowski

Seria wydawnicza: OdeSFeros

ISBN: 978-83-67504-66-9

Format: 125 x 200 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 380

Literatura piękna, Fantastyka

Niby-bajka dla dorosłych, wyrosła ze swojskiego, słowiańskiego folkloru ludowego. Pełno tu czarownic, czartów, tajemniczych zakonów, męskich fantazji, wyuzdania i rozpasania oraz orgiastycznych sabatów, przetaczających się po zboczach Łysej Góry w wigilię Nocy Świętojańskiej. Jednocześnie „Czarownica” Rudowskiego, znanego, wrocławskiego literata i redaktora, mocno ukorzeniona jest w klasykach literatury, jej toposach i mitach.

„Rudowski w swojej „Czarownicy” świadomie łamie schematy cechujące współczesną fantastykę literacką, prowadząc nas do własnego bajkowego świata, w którym Eulalia, ukochana bohatera, jawi się siostrą Małgorzaty z niezapomnianego dzieła Bułhakowa, klasztor zagubiony w głuszy wydaje się podobny do tego z „Imienia róży” Umberto Eco, zaś wiedźma Celinella więżąca narratora w celu erotycznego wykorzystania to potomkini czarodziejki Kirke, dybiącej na przystojnego Odysa. Tego rodzaju rozpoznania dodają smaku lekturze, choć najważniejsza jest przyjemność podążania tropem bohatera, który na przemian przeżywa niezwykłe przygody i namiętne chwile w ramionach olśniewających okazów fauny fantastycznej”.

Jacek Inglot

WIEDŹMY I CZAROWNICE • CZARTY I BIESY • SABAT NA ŁYSEJ GÓRZE • ONIRYCZNA WYPRAWA W ŚWIAT EANTAZJI I OBSESJI

Czarnuszka

Ewa Piasecka

ISBN: 978-83-67504-70-6

Format: 125 x 195 mm

Okładka: miękka

Ilość stron: 214

Fantasy

Zbiór opowieści o czarodziejce, Kobiecie-Która-Wie i która wiedzą dzieli się z tymi, którzy ją odnajdują na swej drodze. To opowiadania, które mają moc zmiany tego, kto je czyta. Główny przekaz książki dotyczy wiary tak mocnej, że zmienia ona rzeczywistość, zarówno bohaterki, jak i czytelników.

Jest to również opowieść o wewnętrznej podróży w najciemniejsze miejsca duszy; o tym, że za największym lękiem kryją się najwspanialsze skarby: spokój wewnętrzny, życie w zgodzie ze sobą, radość i szczęście; o tęsknocie za ukochanym; utracie i odzyskaniu nadziei; odwadze i wytrwałości w spełnianiu marzeń.

Autorka, nauczycielka uważności, przewodniczka duchowa. Poprzez indywidualną medytację prowadzi do wewnętrznego świata i pomaga uwolnić się od tego, co przeszkadza w życiu. Wspiera w zmianie przekonań i schematów.

SILNA POSTAĆ KOBIECA • CZAROWNICA • ROZWÓJ OSOBISTY • KWANTOWA RZECZYWISTOŚĆ • TRANSFORMACJA

Fundacja Kultura-Integracja-Społeczeństwo

Wydawnictwo „OdeSFa”

49-304 Brzeg, ul. Majora Sucharskiego 1/6

+48 696 364 343

https://odesfa.pl/

Wydawnictwo nawiąże współpracę z dynamicznymi osobami zajmującymi się sprzedażą asortymentu

• na targach książki,

• konwentach fantastyki itp.

Oferujemy BARDZO wysokie rabaty od cen katalogowych materiały promocyjne, dostęp do premier i promocji

sklep@odesfa.pl

Poszukujemy regionalnych przedstawicieli-dystrybutorów, celem dotarcia do bibliotek i księgarń

Wkład finansowy - niekonieczny!

Table of Contents

- Strona tytułowa

- Strona redakcyjna

- Spis treści

- Motto

- Od autorki

- Rozdział 1

- Rozdział 2

- Firmowy sklep wydawnictwa OdeSFa

- Księgarzu – Księgarko – Księgarnio

- Nasze książki

Table of Contents

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

Spis treści

Motto

Od autorki

Rozdział 1

Rozdział 2

Firmowy sklep wydawnictwa OdeSFa

Księgarzu – Księgarko – Księgarnio

Nasze książki