Spis treści

1. Karta redakcyjna

1. Prolog

2. Jerzy Stelmach. Tańczące słowo

1. Tym razem napiszmy o czymkolwiek

2. Urzekające i niedocenione

3. Cokolwiek, czyli wszystko

4. Cokolwiek, czyli coś

5. Cokolwiek, czyli nic

3. Michał Heller. Z czegokolwiek starannie wybrane

1. Bardzo krótki traktat o czymkolwiek

2. Wszechświat i moje spodnie

3. Tajemnice szybkościomierza

4. O pożytku z łapówki, czyli od indukcji do sztucznej inteligencji

5. Prawo Dunsa Szkota

4. Bartosz Brożek. Medytacje o byle czym

1. Wstęp

2. Medytacja 1. O przeciętności

3. Medytacja 2. O brudzie i błocie

4. Medytacja 3. O bezcelowości

5. Zakończenie

6. O autorach

5. Przypisy

Punkty orientacyjne

1. Spis treści

2. Okładka

3. Strona tytułowa

4. Początek tekstu

Lista stron

1. 5

2. 6

© Copyright by Bartosz Brożek, Michał Heller, Jerzy Stelmach
& Copernicus Center Press, 2025

Redakcja i korekta
Artur Figarski

Projekt okładki, stron tytułowych i rozdziałowych
Michał Duława

Grafika na okładce
Kazimierz Malewicz, Czarny kwadrat na białym tle,
olej na płótnie, 1914–1915

Skład
Artur Figarski

ISBN 978-83-7886-868-2

Wydanie I

Kraków 2025

Wydawca: Copernicus Center Press Sp. z o.o.
pl. Szczepański 8, 31-011 Kraków
tel. (+48) 12 448 14 12, 500 839 467
e-mail: redakcja@ccpress.pl
www.ccpress.pl

Konwersja do formatu ePub 3: eLitera s.c.

PROLOG

Ograniczymy się w tym prologu do kilku tylko uwag oraz wyjaśnień, bowiem każdy z nas swoją część poprzedził już krótkim wprowadzeniem.

Najpierw parę słów o genezie tytułu. Michał Heller na Targach Książki 2023, na których promowaliśmy Ciekawość, powiedział, że może teraz napisalibyśmy coś o czymkolwiek. Wprawdzie Bartosz Brożek proponował inny nieco tytuł, a mianowicie o byle czym, ale uznaliśmy jednak, że Cokolwiek bardziej pasuje do koncepcji naszej książeczki. Chcieliśmy też uniknąć komentarzy, że my przecież cały czas piszemy o byle czym. „Cokolwiek” jest pod wieloma względami pojęciem ciekawym, bowiem poprzez swoją wieloznaczność daje się interpretować na wiele różnych sposobów. Bartosz pozostał przy byle czym, a my chętnie na to zgodziliśmy się, bo przecież byle co, to także cokolwiek...

Jest to czwarta, po Sporze o rozumienie (2019), Szkicach z filozofii głupoty (2021) oraz Ciekawości (2023), nasza wspólna książka, a czy ostatnia, tego jeszcze Czytelnikom nie możemy obiecać. Jednak, czy po „czymkolwiek” można w ogóle jeszcze coś napisać?

Cokolwiek różni się w dość zasadniczy sposób od opisywanych przez nas wcześniej pojęć, czyli rozumienia, głupoty oraz ciekawości. Rozumienie nigdy nie będzie oznaczać braku rozumienia, głupota mądrości, zaś ciekawość braku ciekawości. Natomiast pojęciu cokolwiek można nadać dowolne, zarówno pozytywne, jak i negatywne znaczenie.

Każda z części jest zamkniętą, w pełni autonomiczną całością. Daje się czytać, podobnie zresztą jak we wcześniejszych naszych książkach, w dowolnej kolejności. Wymyślaliśmy tytuł i zaczynaliśmy niespiesznie pisać. Każdy po swojemu i na własną odpowiedzialność. Jako że rezultat był zarówno w tym, jak i w poprzednich przypadkach całkowicie nieprzewidywalny, to radość z pisania stawała się większa. W każdym razie niczego nie mogliśmy „przegadać”, bo w ogóle nie rozmawialiśmy.

Zdecydowaliśmy się na okładce zreprodukować obraz Kazimierza Malewicza Czarny kwadrat na białym tle, którego pierwsza, zaginiona zresztą wersja pochodzi z 1915 roku. Uznaliśmy, że dzieło to, jak mało które, pasuje do tego zbioru esejów. Takie niepozorne „coś”, „cokolwiek”, dla niektórych może nawet „byle co”, prosty kwadrat, stał się ikoną sztuki abstrakcyjnej XX wieku.

Bartosz Brożek, Michał Heller, Jerzy Stelmach

Kraków, wrzesień 2025 r.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Jerzy Stelmach

TAŃCZĄCE SŁOWO

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

TYM RAZEM NAPISZMY O CZYMKOLWIEK

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

URZEKAJĄCE I NIEDOCENIONE

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

COKOLWIEK, CZYLI WSZYSTKO

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

COKOLWIEK, CZYLI COŚ

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

COKOLWIEK, CZYLI NIC

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Michał Heller

Z CZEGOKOLWIEK
STARANNIE WYBRANE

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

BARDZO KRÓTKI TRAKTAT O CZYMKOLWIEK

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

WSZECHŚWIAT I MOJE SPODNIE

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

TAJEMNICE SZYBKOŚCIOMIERZA

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

O POŻYTKU Z ŁAPÓWKI,
CZYLI OD INDUKCJI DO SZTUCZNEJ INTELIGENCJI

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

PRAWO DUNSA SZKOTA

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Bartosz Brożek

MEDYTACJE O BYLE CZYM

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

WSTĘP

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

MEDYTACJA 1

O PRZECIĘTNOŚCI

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

MEDYTACJA 2

O BRUDZIE I BŁOCIE

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

MEDYTACJA 3

O BEZCELOWOŚCI

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

ZAKOŃCZENIE

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

PRZYPISY

Przypisy są dostępne
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu