Spis treści

Legenda

Mapa skorowidzowa

Wstęp

Nie przegap!

Zagrzeb

Mapa

1. Katedra Wniebowzięcia NMP

2. Targ Dolac

3. Ulica Tkalčića

4. Kamienna Brama

5. Trg sv. Marka

6. Trg Katarine Zrinske

7. Wieża Lotrščak

8. Kolejka Uspinjača

9. Trg bana Josipa Jelačića

10. Teatr Narodowy

11. Mirogoj

Zagorje

Mapa

1. Samobor

2. Medvednica

3. Marija Bistrica

4. Zamek Wielki Tabor

5. Lepoglava

6. Zamek Trakošćan

7. Varaždin

Slawonia, Baranja, Srijem

Mapa

1. Slavonski Brod

2. Kutjevo

3. Đakovo

4. Osijek

5. Park Krajobrazowy Kopački Rit

6. Vukovar

Lika, Gorski Kotar, Kvarner

Mapa

1. Jeziora Plitwickie

2. Jaskinie Baracia

3. Park Narodowy Risnjak

4. Rijeka

5. Opatija

6. Lovran

7. Cres

8. Lošinj

9. Rab

10. Krk

Istria

Mapa

1. Labin

2. Pula

3. Park Narodowy Wysp Briońskich

4. Rovinj

5. Poreč

6. Grota Baredine

7. Umag

8. Motovun

9. Hum

Północna Dalmacja

Mapa

1. Pag

2. Nin

3. Zadar

4. Park Narodowy Kornati

5. Murter

6. Szybenik

7. Park Narodowy Krka

8. Knin

Środkowa Dalmacja

Mapa

1. Split

2. Trogir

3. Sinj

4. Brač

5. Hvar

6. Vis

7. Makarska

8. Imotski

Południowa Dalmacja

Mapa

1. Cavtat

2. Wyspy Elafickie

3. Ston

4. Orebić

5. Mljet

6. Korčula

7. Lastovo

Dubrownik

Mapa

1. Wzgórze Srđ

2. Mury obronne

3. Brama od Pile

4. Stradun

5. Kościół Zbawiciela

6. Klasztor Franciszkanów

7. Trg Luža

8. Pałac Sponza

9. Klasztor Dominikanów

10. Kościół św. Błażeja

11. Pałac Rektorów

12. Katedra Wniebowzięcia NMP

13. Kościół św. Ignacego

14. Muzeum Etnograficzne

15. Stary port

16. Wyspa Lokrum

Informacje praktyczne

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Nie tylko słońce i morze

Zajmujący zaledwie 56 tys. km^2 kraj ma do zaoferowania piękne wybrzeże Adriatyku, strzeliste szczyty, ciekawe zabytki oraz wyśmienitą kuchnię.

Większości turystów Chorwacja kojarzy się głównie z wakacjami, słońcem i morzem. Jednak w tym stosunkowo niedużym kraju można znaleźć o wiele więcej. Miłośnicy historii mogą tropić ślady rozmaitych kultur, jakie w ciągu wieków osiedlały się na tych terenach. Są tu starożytne zabytki – z czasów greckich i rzymskich – nie brak też świadectw panowania Republiki Weneckiej oraz Habsburgów. Liczne twierdze przypominają zaś o tureckich podbojach i najazdach piratów.

Jednym z największych skarbów Chorwacji jest bogata przyroda, którą można podziwiać w wielu parkach narodowych i krajobrazowych. Nie zawiodą się też miłośnicy aktywnego spędzania czasu – wybrzeże jest pełne interesujących miejsc do nurkowania, na zdobycie czekają również górskie szczyty, a cały kraj jest opleciony siecią tras rowerowych.

Wiele obiektów w Chorwacji jest wpisanych na listę UNESCO. Najbardziej znane, zaliczane do dziedzictwa kulturowego, to pałac Dioklecjana w Splicie, stare miasto w Dubrowniku oraz bazylika Eufrazjana w Poreču. Dziedzictwo przyrodnicze reprezentuje Park Narodowy Jezior Plitwickich. Długa jest lista dziedzictwa niematerialnego. Trafiły na nią m.in. wielkanocna procesja „Za Krzyżem” odbywająca się na wyspie Hvar, dubrownicki odpust św. Błażeja, turniej rycerski Sinjska Alka czy koronka z wyspy Pag.

Chorwacja jest republiką parlamentarną. Na czele państwa stoi prezydent wybierany na pięcioletnią kadencję w wyborach powszechnych. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament (Sabor) liczący 151 posłów, a wykonawczą rząd, na którego czele stoi premier mianowany przez prezydenta.

Chorwacja graniczy z pięcioma państwami: od północy ze Słowenią i Węgrami, od wschodu z Serbią oraz Bośnią i Hercegowiną, a od południa z Czarnogórą. Zachodnią część kraju oblewa Morze Adriatyckie (Jadransko more). Od 1557 r. stolicą Chorwacji jest Zagrzeb, w którym mieszka blisko 800 tys. osób. Drugim pod względem liczby ludności miastem jest Split (ponad 178 tys.), kolejne pozycje zajmują Rijeka (prawie 129 tys.) i Osijek (ponad 108 tys.). Chorwacja jest podzielona na 20 żupanii (odpowiednik polskiego województwa) i miasto Zagrzeb na prawach żupanii.

Jak świętują Chorwaci

Chorwackie tradycje często odwołują się do odległej historii. Podczas świąt odbywają się walki gladiatorów czy turnieje rycerskie. Zamiłowanie Chorwatów do jedzenia przejawia się zaś w festiwalach poświęconych lokalnym produktom.

Nieodłącznym elementem chorwackiej tradycji jest bogata kultura ludowa, przejawiająca się w tańcach, pieśniach, strojach i obyczajach. Mimo rozwoju kultury masowej jest ona nadal ceniona, a występy zespołów ludowych cieszą się sporym zainteresowaniem.

Święta Wielkanocne, Boże Narodzenie czy dni patronów miast, jak wpisany na listę UNESCO odpust św. Błażeja w Dubrowniku, są okazją do włożenia odświętnych strojów. W Slawonii są one ozdabiane zlatovezem, czyli złotymi nićmi. Z Liki pochodzi męskie nakrycie głowy, przypominające nieco turecką czapkę z frędzlem. Podczas świąt można posłuchać gry na tradycyjnych instrumentach, m.in. tamburze – rodzaju lutni o trzech lub pięciu strunach, wydającej dźwięk podobny do mandoliny albo dud. Nie zabraknie też okazji, by przyjrzeć się ludowemu rękodziełu, np. wpisanym na listę UNESCO koronkom z Lepoglavy. We wrześniu odbywa się tam impreza poświęcona koronczarstwu.

O tym, jak istotna jest dla Chorwatów lokalna kuchnia, świadczą liczne festiwale kulinarne. W Slawonii odbywa się Fišijada, czyli wielkie gotowanie rybnego gulaszu, z kolei w Ninie – Šokolijada, kiedy jest organizowany konkurs na przygotowanie najsmaczniejszego dania z karczku wieprzowego zwanego šokol. Po ogłoszeniu wyników czeka nas degustacja. Smakosze powinni jesienią odwiedzić Istrię. Organizowane są tam wtedy Dni Trufli, podczas których na pewno nie zabraknie okazji, by skosztować tych podziemnych grzybów.

Wiele chorwackich imprez odwołuje się do odległej historii. W sierpniu Split wygląda jak za czasów rzymskich. Odbywają się wtedy Dni Dioklecjana i po ulicach dawnego pałacu cesarza spacerują przechodnie w togach i tunikach, a po promenadzie jeździ orszak przewożący Dioklecjana i jego świtę do perystylu. Tam władca, jak niegdyś, zwraca się do splitczan. W wąskich przejściach unosi się zapach śródziemnomorskich potraw. W czerwcu w antycznym Amfiteatrze w Puli ponownie walczą gladiatorzy, z kolei w sierpniu w Sinju oraz miesiąc później w Poreču w szranki stają rycerze.

Kulinarna przygoda

Chorwacką mieszankę kulturową najlepiej oddają potrawy. W zależności od regionu wyczuwalne są wpływy innych kuchni europejskich, wśród których prym wiodą węgierska, austriacka i włoska.

W północnej i środkowej części kraju na stołach królują dania typowo kontynentalne, których podstawą jest mięso. Wpływy austriackie wyczuwalne są w wielu daniach, jak choćby popularnym w stolicy cielęcym kotlecie po zagrzebsku (zagrebački odrezak) – młodszym bracie sznycla wiedeńskiego, czy podawanym na słodko strudlu (štrudla lub savijača), najczęściej z nadzieniem wiśniowym bądź serowym. Najlepszym miejscem do skosztowania tradycyjnej chorwackiej kuchni są lokale zwane konobami. Wśród oferowanych tam dań na pewno można znaleźć čevapi, czyli kiełbaski z siekanego mięsa wołowego i wieprzowego, oraz pljeskavicę, czyli kotlet z siekanego mięsa wołowego, wieprzowego lub jagnięcego (albo wszystkich jednocześnie).

Na dania chorwackiego wybrzeża największy wpływ miała kuchnia włoska. Jej lokalnych wariacji można skosztować zarówno na Istrii, jak i w całej Dalmacji. Na półwyspie dominują potrawy gotowane, zaprawiane sosami. Dotyczy to szczególnie domowych makaronów, takich jak fuži, których nazwa pochodzi od włoskich fusilli. Na stołach nie zabraknie rižota, czyli włoskiego risotta, często podawanego z truflami (tartufi) rosnącymi w środkowej części Istrii. Dalmacja to jednak przede wszystkim kuchnia oparta na rybach i owocach morza, od solonych sardynek (slane srdele), przez sałatkę z ośmiornic (salata od hobotnice) po olbrzymie kvarnerskie krewetki (kvarnerski škampi) i ostrygi hodowane w Stonie.

Nie można wyjechać z Chorwacji bez skosztowania solonej szynki o nazwie pršut, przypominającej w smaku włoskie prosciutto, a także owczego sera z wyspy Pag.

Zwolennicy wysokich procentów powinni skosztować rakii – wódki otrzymywanej z owoców (najpopularniejsza jest ta ze śliwek), lozy, czyli wódki na bazie winogron, jak również wódki ziołowej (travarica), orzechowej (orahovača) lub miodowej (medovača). Delikatniejsze podniebienia z pewnością zadowoli bogata oferta win. W restauracji lub kawiarni warto poprosić o wino domaće, czyli lokalne. Dostanie się to, co piją miejscowi, w dodatku za dobrą cenę. Z win popularnych na chorwackim wybrzeżu godne polecenia są graševina, plavac, malvazija, pošip oraz žlahtina.

Naturalne piękno

Choć Chorwacja kojarzy się głównie z wypoczynkiem nad Adriatykiem, niejednego turystę zaskakuje przyrodniczym bogactwem i różnorodnością.

Największą atrakcją turystyczną Chorwacji jest wybrzeże Adriatyku. Ma ono ponad 5,8 tys. km długości, z których aż 4 tys. należy do wysp. Chorwacja posiada ok. 1200 wysp, które na ogół mają wydłużony kształt i są ułożone równolegle do linii brzegowej. Największą jest Cres, lecz pełno też uroczych, maleńkich wysepek, jak choćby te należące do Parku Narodowego Kornati i Parku Krajobrazowego Archipelagu Lastovskiego, z których żadna nie jest na stałe zamieszkana. Dzięki temu, pomimo faktu, że latem wybrzeże jest oblegane przez turystów, nadal można tu znaleźć idylliczne zatoczki i dziewicze plaże, a także miejsca na wakacje w stylu Robinsona Crusoe. Warto pamiętać, że znaczna większość chorwackich plaż jest kamienista i żwirowa, piaszczyste należą do rzadkości – występują m.in. na wyspie Rab. Część plaż jest przeznaczona dla naturystów – w Chorwacji nie brakuje bowiem zwolenników opalania się w stroju Adama i Ewy.

Równolegle do wybrzeża adriatyckiego biegną Góry Dynarskie (Dinarsko gorje), których częścią są takie pasma jak: Wielka Kapela (Velika Kapela), Mała Kapela (Mala Kapela), Welebit (Velebit), Dinara (tu znajduje się najwyższy chorwacki szczyt Gór Dynarskich – Dinara o wysokości 1831 m n.p.m.) i Biokovo. W górach wytyczono wiele tras pieszych, zarówno dla mniej doświadczonych turystów, jak i tych wprawionych w górskich wędrówkach. Do najciekawszych szlaków należą te w Welebicie, prowadzące wśród malowniczych formacji krasowych. Welebit, a konkretnie wytyczony na jego obszarze Park Narodowy Paklenica, jest też ulubionym miejscem wielbicieli wspinaczki. Do uprawiania sportów wodnych świetnie nadają się chorwackie rzeki. Najdłuższe to: Dunaj (Dunav), Drawa (Drava), Sawa (Sava), Mura i Kupa. Przez Dalmację przepływają Cetina, będąca jednym z ulubionych miejsc raftingu w kraju, oraz Krka. W korycie tej ostatniej powstały niezwykłe wodospady – kąpiel u ich podnóża jest niezapomnianym przeżyciem. Równie piękne są wodospady w Parku Narodowym Jezior Plitwickich.

Pasjonujący jest również świat podziemny – pełno tu jaskiń i grot, które w większości są dostępne dla zwiedzających. W Parku Krajobrazowym Medvednica znajduje się jaskinia Veternica, gdzie można zobaczyć nacieki w kształcie makaronu spaghetti, jeżowców czy muszli. Bogactwem stalagmitów i stalaktytów zachwycają również inne jaskinie: Grota Baredine, jaskinia Biserujka oraz Jaskinie Baracia. Nie brakuje jaskiń dla pasjonatów podwodnych przygód, np. na wyspie Biševo.

Nie przegap!

Rockowy koncert w antycznym amfiteatrze, spacer dawnymi korytarzami cesarskiego pałacu, kąpiel u podnóża wodospadów, a może relaks na plaży? Oto, co powinno się znaleźć w planie zwiedzania Chorwacji.

Katedra Wniebowzięcia NMP patrz tutaj

Neogotycka świątynia w Zagrzebiu zachwyca bogactwem misternych zdobień i brzmieniem organów posiadających ponad 6 tys. piszczałek.

Jeziora Plitwickie patrz tutaj

Szesnaście kolorowych jezior połączonych ze sobą wodospadami warto odwiedzić o każdej porze roku.

Rab patrz tutaj

Większość chorwackich plaż jest kamienista lub żwirowa, lecz na Rabie można się cieszyć złotym piaskiem.

Pula patrz tutaj

Koncert w antycznym amfiteatrze? Niegdyś w Puli gwiazdami byli gladiatorzy, obecnie na zabytkowej arenie występowali Bon Jovi czy Sting.

Rovinj patrz tutaj

Kolorowe kamienice schodzące do morza, kwiaty zdobiące parapety, pranie powiewające nad wąskimi uliczkami – Rovinj to najbardziej romantyczne miasto na Istrii.

Poreč patrz tutaj

Przepiękne bizantyjskie mozaiki – to powód, dla którego należy odwiedzić Poreč. Przetrwały 15 wieków i wciąż wspaniale mienią się złotem.

Pag patrz tutaj

Księżycowe krajobrazy, pyszne owcze sery i misterne koronki – te trzy rzeczy najlepiej charakteryzują wyspę Pag.

Park Narodowy Krka patrz tutaj

Ten, kto ma ochotę na kąpiel u podnóża malowniczych wodospadów w otoczeniu przepięknej, bujnej przyrody, powinien odwiedzić Park Narodowy Krka.

Split patrz tutaj

Można się tu przespacerować niegdysiejszymi korytarzami pałacu cesarza Dioklecjana – dziś to ulice Splitu.

Hvar patrz tutaj

To ponoć najcieplejsza wyspa na Adriatyku. Jak skruputalnie wyliczono, słońce świeci tu przez 274 dni w roku.

Ston patrz tutaj

Średniowieczne mury obronne oplatające Ston należą do najdłuższych fortyfikacji w Europie. Miasto słynie też z hodowli ostryg.

Mljet patrz tutaj

Według legendy Odyseusz spędził tu siedem lat w towarzystwie nimfy Kalipso. Trudno mu się dziwić, ta niezwykle zielona wyspa to prawdziwy raj na ziemi.

Korčula patrz tutaj

Można tu odwiedzić dom, w którym prawdopodobnie urodził się Marco Polo, a latem podziwiać pokazy spektakularnego tańca z mieczami.

Mury Dubrownika patrz tutaj

Spacer po liczących 800 lat masywnych murach Dubrownika będzie niezapomnianym przeżyciem.

Zagorje

Zamki położone na wzgórzach, barokowe pałace i źródła termalne to największe atrakcje tego regionu położonego na północy Chorwacji.

Zagorje

1 Samobor patrz tutaj

2 Medvednica patrz tutaj

3 Marija Bistrica patrz tutaj

4 Zamek Wielki Tabor patrz tutaj

5 Lepoglava patrz tutaj

6 Zamek Trakošćan patrz tutaj

7 Varaždin patrz tutaj

Zamki i gorące źródła

Zagorje spodoba się zarówno miłośnikom zabytkowych zamków, jak i tym, którzy chcą zrelaksować się w spa.

Blisko Zagrzebia rozciąga się pasmo Medvednica. Można tu odpocząć od gwaru miasta. Idealnym miejscem na relaks będą też tzw. toplice, czyli kompleksy basenów termalnych. Warto wymienić Stubičke Toplice (20 km na północ od Zagrzebia) i Krapinske Toplice (na południe od Krapiny).

Z racji przygranicznego położenia Zagorje jest pełne twierdz. Niegdyś służyły do obserwacji okolicy, teraz mieszczą się w nich muzea. W regionie znajduje się też jedno z najważniejszych w Chorwacji miejsc kultu religijnego – Marija Bistrica. Z kolei ci, którzy poszukują naukowej odpowiedzi na pytania o naszych protoplastów, powinni się wybrać do Krapiny, gdzie mieści się nowoczesne muzeum poświęcone neandertalczykom. Nieopodal, w skansenie „Stara Wieś” w Kumrovcu stoi zaś chata, w której urodził się przywódca Jugosławii Josip Broz-Tito. Warto odwiedzić również Varaždin, by obejrzeć piękne barokowe pałace.

Bazą wypadową do zwiedzania okolicy można uczynić Zagrzeb lub Varaždin. Oba miasta mają dobre połączenia autobusowe z miejscami opisanymi w rozdziale. Ceny biletów wahają się w granicach 60–100 HRK.

Ciekawe zabytki, bogaty folklor – to wszystko czeka w okolicach chorwackiej stolicy.

1 Samobor

Niewielki Samobor jest celem niedzielnych wycieczek mieszkańców Zagrzebia. Przyjeżdżają tu na kawę i słynne kremówki.

Główny plac miasta – Trg Kralja Tomislava – jest otoczony XIX-wiecznymi kamienicami. Warto zwrócić uwagę na tę pod nr. 11 – jej secesyjna fasada jest ozdobiona motywami kwiatowymi. Nad placem góruje XVII-wieczny kościół św. Anastazji (Crkva sv. Anastazije), zbudowany na wzór zagrzebskiego kościoła św. Katarzyny. W jego architekturze wyróżnia się 36-metrowa dzwonnica z barokowym wykończeniem.

Miasto leży u podnóża wzgórza Tepec, na którym wznoszą się ruiny XIII-wiecznej twierdzy. Prowadzi do nich 15-minutowa leśna ścieżka, będąca kontynuacją miejskiej promenady – alei Franja Tuđmana.

Samoborskie kremówki (kremšnita) podawane są zazwyczaj na ciepło. Według powszechnej opinii najsmaczniejsze kremówki są sprzedawane w Caffe bar u Prolazu przy Trgu Kralja Tomislava – pomiędzy dwoma chrupiącymi, cienkimi warstwami ciasta francuskiego jest puszysta, delikatna i umiarkowanie słodka masa z białek. W weekendy trudno o miejsce w kawiarni, wiele osób kupuje kremówki na wynos. Ludzie przyjeżdżają po nie aż z Zagrzebia.

Samobor słynie też z ziołowego aperitifu bermet o mocy ok. 16%. Powstaje on na bazie wina będącego mieszanką kilku popularnych w tej części kraju szczepów, jak portugizac czy frankovka, oraz przeróżnych ziół, w tym piołunu, jak również rogacza (owocu chleba świętojańskiego) i suszonych fig. W smaku przypomina mieszankę campari i Jägermeistera. Można go kupić w większości sklepów, serwowany jest również w kawiarniach i restauracjach.

2 Medvednica

Eksploracja jaskiń, wycieczka do kopalni, a może zdobycie średniowiecznej twierdzy? Wśród wspaniałej przyrody Medvednicy kryje się wiele atrakcji.

Zaledwie pół godziny jazdy samochodem dzieli Zagrzeb od masywu Medvednica, objętego ochroną w ramach parku krajobrazowego (Park prirode Medvednica). To świetne miejsce dla miłośników pieszych i rowerowych wycieczek, wytyczono tu wiele tras. Najpopularniejsze prowadzą na najwyższy szczyt – Sljeme (1035 m n.p.m.). Można na niego również wjechać samochodem, w planach jest też kolejka.

Na południowym zboczu Medvednicy stoi twierdza Medvedgrad, wzniesiona w XIII w. Dziś starannie odrestaurowany zamek mogą oglądać turyści. Roztacza się stąd piękny widok na Zagrzeb. Atrakcją w Medvednicy będzie również zwiedzanie zabytkowej kopalni Zrinski (Rudnik Zrinski), gdzie można poznać realia życia górników w XV–XVII w. W parku turyści mogą zwiedzić jaskinię Veternicę (Špilja Veternica). To czwarta pod względem długości jaskinia w Chorwacji. Odkryto ponad 7 km podziemnych korytarzy, z czego 380 m udostępniono zwiedzającym. Można tu zobaczyć nacieki w kształcie makaronu spaghetti i muszli. Nie brakuje też heliktytów tworzących fantazyjne drzewiaste formy oraz zasłon naciekowych. Przykładem tych ostatnich jest Kamienny Wodospad (Kameni slap) do złudzenia przypominający prawdziwy. Jest też Sala Koncertowa (Koncertna dvorana), największe pomieszczenie jaskini, odznaczające się dobrą akustyką.

Park prirode Medvednica

www.pp-medvednica.hr

na Sljeme dojazd z Zagrzebia autobusem komunikacji miejskiej odjeżdżającym z pętli Mihaljevac

Rudnik Zrinski

zwiedzanie wyłącznie z przewodnikiem, IV–X sb.–nd. 11.00–17.00, pn.–pt. po rezerwacji (min. 20 osób)

23 HRK (18 HRK)

Špilja Veternica

zwiedzanie wyłącznie z przewodnikiem IV–X sb.–nd.10.00–16.00, pn.–pt. wyłącznie po rezerwacji (min. 20 osób)

40 HRK (20 HRK)

dojazd autobusem nr 124 z pętli Črnomerec w Zagrzebiu do ostatniego przystanku tej linii – Gornji Stenjevec, stamtąd szlak nr 3 biegnący wzdłuż potoku Dubravica

Na południowym zboczu Medvednicy wznosi się zamek Medvedgrad.

3 Marija Bistrica

Ukryta wśród pagórków Zagorja Marija Bistrica jest chorwacką Częstochową. Do tutejszej bazyliki pielgrzymują liczni wierni.

Imponujące neorenesansowe sanktuarium wyróżnia się w panoramie miasteczka. Jego obecny wygląd pochodzi z końca XIX w. i jest dziełem Hermanna Bollégo. W krużgankach znajdują się setki wotów do Matki Boskiej Bystrzyckiej, w marmurowym barokowym ołtarzu stoi zaś cudowna figura patronki z Dzieciątkiem.

Crkva Uznesenja Blažene Djevice Marije

ul. Zagrebačka, Marija Bistrica

www.svetiste-mbb.hr

codz. 7.00–20.00

wstęp wolny

Okazałe sanktuarium w Marii Bistricy odwiedzają pielgrzymi z całej Europy.

4 Zamek Wielki Tabor

Wielki Tabor jest doskonale zachowanym późnośredniowiecznym zamkiem. Został wpisany na listę UNESCO.

Centralną i zarazem najstarszą część kompleksu zamkowego stanowi średniowieczna pięcioboczna wieża z zachowanymi oryginalnymi gotyckimi oknami i futrynami. W XVI i XVII w. nowi właściciele (pierwszymi byli Cylejscy) – szlachecka rodzina Rattkaych – dodali do niej cztery półokrągłe wieże połączone murami. W 2011 r. zakończyła się gruntowna renowacja zabytku. W zamku mieści się oddział Muzeum Chorwackiego Zagorja. Prezentuje tu wystawę „Tajemniczy gotyk”, której części są zabytkowe dokumenty, rzeźby lub naczynia.

Na południe od zamku leży Kumrovec – w 1892 r. urodził się tutaj Josip Broz-Tito. Można tu zwiedzić skansen „Stara Wieś”. Z Na wschód od zamku znajduje się Krapina, gdzie działa nowoczesne Muzeum Neandertalczyka.

Dvor Veliki Tabor

Košnićki Hum 1, Desinić

www.veliki-tabor.com

IV–IX pn.–pt. 9.00–17.00, sb.–nd 9.00–19.00; X i III pn.–pt. 9.00–16.00, sb.–nd. i święta 9.00–17.00; XI–III śr.–nd. 9.00–16.00

20 HRK (10 HRK)

5 Lepoglava

Lepoglava słynie z koronek. Mieszkańcy nauczyli się dziergania ponoć od paulinów, którzy przybyli tu w XV w.

Koronka lepoglavska uchodzi za wzorzec chorwackiej koronki. Wyroby z niej są drogie. Niewielka serweta może kosztować kilka tysięcy euro.

Głównym zabytkiem miasta jest klasztor Paulinów z gotyckim kościołem Niepokalanego Poczęcia NMP (Crkva Bezgrešnog začeća Blažene Djevice Marije). Znajduje się tu obraz Matki Boskiej, będący prawdopodobnie najstarszą kopią malowidła z Częstochowy. Podczas renowacji jasnogórskiego obrazu w latach 70. XX w. korzystano z duplikatu w Lepoglavie.

Crkva Bezgrešnog začeća Blažene Djevice Marije

Trg 1. hrvatskog sveučilišta 3, Lepoglava

nd. 7.00–19.00, pn.–sb. 7.00–13.00

wstęp wolny

6 Zamek Trakošćan

Stojący wśród gęstych lasów na szczycie niewielkiego wzgórza zamek Trakošćan przegląda się w tafli jeziora.

Bogate wnętrza budowli są wymownym świadectwem potęgi rodziny Draškoviciów. W pięknie urządzonych zamkowych komnatach mieści się muzeum. Wśród zbiorów warto zwrócić uwagę na te znajdujące się w Sali Rycerskiej (Viteška dvorana). Są tu dwie rycerskie zbroje jeździeckie z XVI w. oraz liczne egzemplarze broni używanej w XV–XVII w. W pokoju zwanym Julijanina soba mieszkała artystka Julijana Erdődy (1847–1901). Była pierwszą kobietą w Chorwacji, która uzyskała tytuł malarza akademickiego oraz jednym z prekursorów monachijskiego realizmu w kraju.

Twierdzę Trakošćan wzniesiono w XIII w., choć jej obecny wygląd romantycznego zamku pochodzi z połowy XIX w. Latem po długim na 1,5 km jeziorze położonym przy budowli można popływać łodzią.

Dvor Trakošćan

www.trakoscan.hr

IV–X codz. 9.00–18.00; XI–III codz. 9.00–16.00

30 HRK (15 HRK)

Juraj V Drašković zamienił zamek Trakošćan w romantyczną rezydencję.

7 Varaždin

Barok, anioły i festiwale – te trzy słowa najlepiej opisują Varaždin.

Przy położonym w sercu starego miasta Trgu Kralja Tomislava stoi XVI-wieczny ratusz (Gradska vijećnica) z herbem Varaždina na wieży. Nieopodal wznosi się XVIII-wieczna katedra (Katedrala Uznesenja Blažene Djevice Marije na nebo) o charakterystycznej łososiowej fasadzie. Od ponad 40 lat odbywa się tu inauguracja muzycznego festiwalu Barokowe Wieczory (koniec września).

Najlepiej zachowanym rokokowym budynkiem w mieście jest pałac Patačić (Palača Patačić) przy Franjevačkim trgu – obecnie to siedziba banku. Symbolem handlarzy jest płaskorzeźba żółwia na fasadzie. Przy tym samym placu można podziwiać również barokowy kościół św. Jana Chrzciciela (Crkva sv. Ivana Krstitelja). Świątynna wieża jest najwyższa w mieście – ma 54,5 m. Wewnątrz koścoła znajduje się zaś ambona, będąca najlepiej zachowanym przykładem manieryzmu w Chorwacji.

Varaždin to miasto aniołów. Pełno ich na stiukach, w kościelnych ołtarzach, portalach kamienic czy na ulicznych instalacjach. Mają one nawet swoje muzeum (Muzej Anđela, ul. S. Kranjčevića 14).

Nie można pominąć Starej Twierdzy ze względu na położenie nazywanej „zamkiem na wodzie”. Obecnie działają tu dwa oddziały Muzeum Miejskiego – historyczno-kulturowy oraz etnograficzny.

Stari Grad

Strossmayerovo šetalište 7, Varaždin

www.gmv.hr

wt.–pt. 9.00–17.00, sb.–nd. 9.00–13.00

25 HRK (15 HRK)

Wejście do varaždińskiej katedry NMP jest ozdobione ładnym portalem.

tekst: Opracowanie na podstawie tekstu Eweliny Szeratics do przewodnika „Chorwacja 3w1”. Skróty pochodzą od redakcji.

redakcja przewodnika: Anna Młynowska

korekta tekstu: Katarzyna Juszyńska

opracowanie map: Marek Opach, Aneta Zapała

redakcja i opracowanie wydawnicze map: Agnieszka Adamiak, Ada Sokołowska

fotografie:

Shutterstock.com/xbrchx, Shutterstock.com/Suha Derbent, Shutterstock.com/Fineart1, Chorwacka Wspólnota Turystyczna: Sergio Gobbo, Nenad Ruszkowski, Saša Pjanić, Ivo Biočina, Tomislav Šklopan, Ivo Pervan, Mario Romulić && Dražen Stojčić, Boris Štajduhar, Damir Fabijanić, Goran Šafarek, Vedran Metelko, Renco Kosinožić, Igor Šeler, Zlatko Ramničer, Milan Babić, Juraj Kopač, Stipe Surać, Hrvoje Serdar oraz iStockphoto.com/Davor Lovincic, 123RF.com/epokrovsky, Shutterstock.com/Astrobobo, Shutterstock.com/Phant, Shutterstock.com/iascic, Wikimedia/Roberta F.2, Anna Młynowska, Shutterstock.com/OPIS Zagreb, Fotolia.com/joma58, Shutterstock.com/paul prescott, 123RF.com/agurovic, Shutterstock.com/Zvonimir Atletic, Fotolia.com/laufer, Wikimedia/Ex13^3, Dreamstime.com/Tomispin, Ewelina Szeratics, Fotolia.com/xbrchx, Dreamstime.com/Lesa, Fotolia.com/zatletic, Dreamstime.com/M4rio1979, Dreamstime.com/Oriontrail, Fotolia.com/Tihomir Crnjac, Fotolia.com/Evgeniya Moroz, Dreamstime.com/Ihb iStockphoto.com/Patric Schielke, Fotolia.com/Anatolijs Laic&ā, Fotolia.com/Andrey Omelyanchuk, Dreamstime.com/Blanaru, Fotolia.com/pacopi, Fotolia.com/ezioman, Pixabay.com/jill111^1, Shutterstock.com/xbrchx, Fotolia.com/Moreno Novello, 123RF.com/tini, Maja Walczak-Kowalska, Wikimedia/Jerzy Strzelecki^2, Shutterstock.com/Nataliia Budianska, Fotolia.com/silver-john, Fotolia.com/ROBERT HOETINK, Shutterstock.com/Matej Kastelic, Fotolia.com/Ewald Fröch, Fotolia.com/deviantART, Shutterstock.com/Vilainecrevette, Shutterstock.com/MikeDotta, Shutterstock.com/Lucertolone, Shutterstock.com/Mila Atkovska, Marcin Stańczak, Shutterstock.com/dvoevnore, Shutterstock.com/Boris15, Dreamstime.com/Shanin, Shutterstock.com/Emi Cristea, Dreamstime.com/Plazmatik, Shutterstock.com/Michael Paschos, Shutterstock.com/Valentina Photo, Shutterstock.com/Brendan Howard, Dreamstime.com/Anshar, Shutterstock.com/ZM_Photo, Fotolia.com/Artur Kotowski, Shutterstock.com/HrMiro, Shutterstock.com/Amra Pasic, Shutterstock.com/Dreamer4787, Krzysztof Radwański, Fotolia.com/anshar73, Fotolia.com/adogg, Shutterstock.com/lukaszimilena, Shutterstock.com/Dani Vincek, Shutterstock.com/RnDmS, Dreamstime.com/Simosimo87, Fotolia .com/bepsphoto, Shutterstock.com/Wojciech Dziadosz, Shutterstock.com/Frantisek Gela, Dreamstime.com/Marcelkudla, Fotolia.com/cescassawin, Pixabay.com/MemoryCatcher^1, Dreamstime.com/Ginasanders, Fotolia.com/kirilart, Dreamstime.com/Indos82, Shutterstock.com/Anton_Ivanov, Shutterstock.com/photosmatic, Shutterstock.com/Dario Vuksanovic, Shutterstock.com/Fotokon, Shutterstock.com/nomadFra, Shutterstock.com/Andrei Rybachuk, Shutterstock.com/Mikhail Blajenov, Dreamstime.com/Deymos, Fotolia.com/Thierry Hoarau, Shutterstock.com/Inu, Fotolia.com/Jgz, Fotolia.com/Aleksandrs Kosarevs, Shutterstock.com/Melissa Sullivan, Fotolia.com/LianeM, Fotolia.com/Darios, Dreamstime.com/Trevorb687, Pixabay.com/Momonator^1, Fotolia.com/Gudellaphoto, Dreamstime.com/Vincenthanna, Fotolia.com/Aleksandar Todorovic, Wikimedia/Silverije2

1 Lic.: CC0 1.0, https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.pl

2 Lic.: CC BY-SA 3.0, http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.pl

3 Lic.: CC BY-SA 2.5, http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/deed.pl

fotoedycja: Bartosz Zieliński, Anna Młynowska

przygotowanie zdjęć do druku: Bartosz Zieliński, Mariusz Wideński

projekt graficzny serii POCKET explore! guide, na podstawie której opracowano publikację: Katarzyna Marcinkowska, Michał Zielkiewicz

skład i łamanie: Justyna Wiśniewska, Anna Młynowska

projekt okładki: Justyna Wiśniewska

rysunki: Aleksandra Kus, Justyna Wiśniewska, Shutterstock.com/Dima Groshev

© Copyright ExpressMap Polska Sp. z o.o.

ul. Jeździecka 1/11, 01-461 Warszawa, tel. 22 666 04 05

e-mail: info@comfortmap.com

www.comfortmap.com

www.facebook.com/ExpressMap

Wydanie drugie, 2018

978-83-8046-477-3

Autorzy przewodnika dołożyli wszelkich starań, aby zawarte w nim dane były aktualne i rzetelne, jednak informacje praktyczne (godziny otwarcia, ceny, numery telefonów itp.) często ulegają zmianom. Uwagi i opinie prosimy przesyłać na adres redakcja@comfortmap.com.

Wydawca przewodnika dołożył wszelkich starań, aby zapewnić poprawne działanie e-booka, jednak jakość wyświetlania publikacji zależy w znacznej mierze od urządzenia lub aplikacji, z jakich korzysta czytelnik.

Skład wersji elektronicznej: