Spis treści

1. PODZIĘKOWANIA

2. DRAMATIS PERSONAE

3. PROLOG

4. KSIĘGA PIERWSZA

5. ROZDZIAŁ PIERWSZY

6. ROZDZIAŁ DRUGI

7. ROZDZIAŁ TRZECI

Tytuł oryginału: The God is Not Willing

Copyright © Steven Erikson 2021
First published as The God is Not Willing in 2021 by Bantam, an imprint of Transworld
Transworld is part of the Penguin Random House group of companies
Copyright for the Polish translation © 2022 by Wydawnictwo MAG

Redakcja: Urszula Okrzeja
Korekta: Magdalena Górnicka
Ilustracja na okładce: Steve Stone
Mapa: Neil Gower
Opracowanie graficzne okładki: Piotr Chyliński

ISBN 978-83-67353-80-9
Wydanie II

Wydawca: Wydawnictwo MAG
Pl. Konstytucji 5/10, 00-657 Warszawa
www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor: Dressler Dublin sp. z o.o.
ul. Poznańska 91, 05-850 Ożarów Maz.
tel. 227 335 010
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

W podziękowaniu za przyjaźń
i za zaciągnięcie mnie do Internetu,
tę powieść dedykuję
Lenore Kennedy.

PODZIĘKOWANIA

Serdecznie dziękuję czytelnikom pierwszej wersji, którymi byli doktor A. P. Canavan, Baria Ahmed i Mark Paxton-MacRae, a także mojemu agentowi, Howardowi Morhaimowi, oraz redaktorowi, Simonowi Taylorowi. Na szczególną wdzięczność zasługują moi fani odwiedzający oficjalną stronę facebookową Stevena Eriksona oraz wszyscy youtuberzy dyskutujący o sprawach dotyczących „Malazańskiej Księgi Poległych”. Podaliście mi szczepionkę, gdy najbardziej jej potrzebowałem.

DRAMATIS PERSONAE

Rant: Pół-Teblor, bękarci syn Karsy Orlonga

Damisk: myśliwy i tropiciel

Gower: władca Czarnych Jhecków

Nilghan: wojownik Czarnych Jhecków

Sarlis: ludzka matka Ranta

Trójka: Zabójczyni Shi’gal

Czternasty legion, druga kompania

Kapitan Mruk: dowódca kompanii

Trzpień: sierżant, Trzecia Drużyna

Morrut: kapral, Trzecia Drużyna

Gorąc: Trzecia Drużyna

Całkiem Spłukana: Trzecia Drużyna

Benger: Trzecia Drużyna

Powiedz Nie: Trzecia Drużyna

Krzywe Wiertło: sierżant, Czwarta Drużyna

Przekąska: kapral, Czwarta Drużyna

Cicha Woda: Czwarta Drużyna

Folibore: Czwarta Drużyna

Koc: Czwarta Drużyna

Anyx Zygzak: Czwarta Drużyna

Shrake: sierżant, Druga Drużyna

Podwozie: kapral, Druga Drużyna

Delikatny: Druga Drużyna

Ten Głośny: Druga Drużyna

Smutas: Druga Drużyna

Gliniany Talerz: Druga Drużyna

Teblorzy

Delas Fana: córka Karsy Orlonga

Tonith Agra: córka Karsy Orlonga

Karak Thord: wojownik i syn Deluma Thorda

Pake Gild: wojowniczka i córka Owdowiałej Dayliss

Owdowiała Dayliss: towarzyszka życia nieżyjącego Bairotha Gilda

Valoc: Sunyd, były niewolnik

Elade Tharos: wódz wojenny

Sathal: wojowniczka

Bayrak: Sunyd, były niewolnik

Galambar: Rathyd, wyzwoliciel sunydzkich niewolników

Sivith Gyla: Rathydka, wojowniczka

Toras Vaunt: Rathydka, wojowniczka

Salan Ardal: naczelniczka Sunydów

Kadarast: Rathyd, wojownik

Hestalan: Rathydka, wojowniczka

Bagidde: Rathyd, wojownik

Sti Epiphanoz: zwiadowczyni z Jaskrawych Węzłów

Inni

Rozkosz na Kółkach: starszy sierżant regularnej malazańskiej piechoty

Koniarz: kapral regularnej malazańskiej piechoty

Trand: żołnierz regularnej malazańskiej piechoty

Odlot: żołnierka regularnej malazańskiej piechoty

Opak: żołnierka regularnej malazańskiej piechoty

Sus: żołnierka regularnej malazańskiej piechoty

Gund Żółty: żołnierz regularnej malazańskiej piechoty

Nast Forn: porucznik, garnizon ze Srebrnego Jeziora

Silgar Młodszy: burmistrz Srebrnego Jeziora

Storp: oberżysta i weteran

Stworzenie: łasica

Mnisiszczur: mag

Blowlant: markietanka

Varbo: markietan

Pięść Sevitt: dowodząca Czternastym Legionem

Stokrotka Bankrut: komendant batalionu, Czternasty Legion

Trupka: komendant batalionu, Czternasty Legion

Słomiany Ogień: kapitan, Czternasty Legion

Charkot: sierżant, Czternasty Legion

Sulban: sierżant, Czternasty Legion

Bellam Nom: sierżant, Czternasty Legion

Tłuczek: żołnierz piechoty morskiej

Dobranoc: żołnierka piechoty morskiej

Olit Fas: żołnierz piechoty morskiej

Splotowiedźma: duch plemienny

Nistilash: ganrelski czarnoksiężnik

Suka Wojny: bogini Jhecków

Casnock: władca Białych Jhecków

Pallid: Ogar Cienia

Andrison Balk: komendant kompanii najemników

Ara: sierżant w kompanii Balka

Patyk: sierżant w kompanii Balka

Sugal: sierżant w kompanii Balka

Ryk: sierżant w kompanii Balka

Strupiel: mag w kompanii Balka

Cranal: mag w kompanii Balka

Vist: mag w kompanii Balka

Klapka: nocny nóż

Bairdal: nocny nóż

Paunt: nocny nóż

Orule: nocny nóż

Pallat: nocny nóż

Burda: nocny nóż

Irik: nocny nóż

Rayle: nocny nóż

Co o tym sądzić? Pan Śmierci nie żyje. Rodzic Wojny spoczywa w milczeniu w zdruzgotanej krypcie. Światło i Ciemność uciekły do Cienia, a Cień śni o blasku słońca. Domy porzucono. Heroldzi krzyczą, ale nikt nie słyszy ich głosu, murarze przesypują pył w znieczulonych dłoniach. Królowe płaczą, a królowie się potykają. Cały świat utracił równowagę, prawdy umierają z każdym oddechem i z każdym wypowiedzianym słowem.

Stara kobieta idzie korytarzem, zapalając świeczki jedną po drugiej, ale zimny wicher gasi wszystkie płomienie za jej plecami.

Teraz jednak widzę przed sobą nowe pole bitwy, witające świt złowrogim milczeniem. Wkrótce mrok się rozpierzchnie i noc się otrząśnie, odsłaniając dwie armie zwrócone ku sobie nawzajem. Chorągwie łopoczą niczym skrzydła, nad strojnymi w pióropusze szeregami unosi się para. Oręż i zbroje lśnią w blasku wschodzącego słońca niczym porozrzucane po ziemi skarby.

Wtem między wrogami pojawia się samotna postać, wieża z ciała i nieugiętej woli, żelazne kości i naznaczona bliznami twarz. Mężczyzna nie walczy za nikogo, ale wszyscy uznają go za boga. Jest krwawym błogosławieństwem wojownika i słodkim pocałunkiem kochanka, jest świadkiem trupów i twórcą dzieci. Jest pozłacanym dziobem statku historii, prującego z furią morskie fale, ale mieszka w przestrzeni między kurhanem a menhirem. Jest ciężkim tupotem i lekkim jak piórko dotykiem; zimnym spojrzeniem i lotnym zerknięciem. Wszystko mu oddajemy, wszystko dla niego poświęcamy. W jego imię giną narody, w jego imię uklękną bogowie. Jeśli imperia spłoną, nie miejcie pretensji do niego, podobnie jak w chwili, gdy odwróci się od was kochanka. Być świadkiem znaczy zacząć widzieć. Widzieć znaczy zacząć wiedzieć. Wiedzieć znaczy się cofnąć. Ale on stoi spokojnie na drodze przyszłości, nie ma oręża ani zbroi. Znam go. Jest Niechętnym Bogiem, Bezradnym Bogiem, Zabójcą Wszystkich i Nikogo.

Wrogie armie nie ruszają się z miejsca. Słońce rzuca swój złoty blask na powierzchnię świata. Czy to będzie dzień nadejścia wojny? Przekonamy się…

Hanascordia. Wizje Ostatniego Proroka.
Trzeci Apokryf Karsański
(Darudżystan w roku wyzwania Dzikiego)

PROLOG

Nad Płaskowyżem Laederon. Północno-zachodnia Genabackis. Terytorium Teblorów

Pięli się w górę sześć dni. Około południa siódmego dotarli na szczyt skarpy graniczącej z niemal pionową ścianą lodu, którą od dwóch dni mieli na lewo od siebie. Ścianę naznaczyły ślady dawnych roztopów, ale na tej wysokości zima nadal trzymała góry w mocnym uścisku, a dmące w dół turni wichry były białe od szronu i krwawiły tęczami w ostrym blasku słońca.

Szczyt skarpy był pochyłą, wyszczerbioną granią, tak stromą, że czwórka Teblorów ledwie mogła na niej ustać. Wiatr zawodził przeraźliwie, szarpiąc luźne rzemienie broni i wnikając pod futra, które mieli na sobie. Od czasu do czasu próbował zepchnąć ich w dół, jakby wściekała go ich bezczelność. Tak wysokie góry nie były ich światem. Niebo było tu zbyt bliskie, a powietrze za rzadkie.

Owdowiała Dayliss z Teblorów ciaśniej otuliła ramiona wilczym futrem. Przed nimi strome, usiane głazami zbocze opadało ku masie pokruszonego lodu, piasku i śniegu, biegnącej wzdłuż brzegu niczym mur obronny.

Z miejsca, w którym stali, widzieli, co znajduje się za tą przypominającą zęby piły barierą, aż po samo jezioro. Lodowe wybrzuszenia wznosiły się nad jego płaską, pokrytą śniegiem powierzchnię na podobieństwo wysp. Niektóre piętrzyły się wysoko niczym fortece, jakby setka tyranów toczyła ze sobą wojnę o władzę nad tym ogromnym imperium zamarzniętej wody.

Nikt z nich nie czuł się jeszcze gotowy, by cokolwiek powiedzieć. Owdowiała Dayliss uniosła wzrok i spojrzała na północ, mrużąc powieki. Gdzieś tam jezioro powinno się kończyć. Biel ciągnęła się jednak aż po odległy horyzont. Nad tą płaszczyzną – niewyraźne niczym chmury – widniały najwyższe turnie górskiego łańcucha. Ich zwrócone w stronę południa stoki były wolne od śniegu. Już sam ten widok był przerażający. Owdowiała Dayliss zwróciła się ku młodemu wodzowi wojennemu stojącemu na prawo od niej.

Nadal zdumiewała ją myśl, że towarzyszy im Rathyd, jakby tysiąc lat nieustannych wendet i wzajemnych mordów nic nie znaczyło, a przynajmniej znaczyło tak niewiele, że nie powstrzymało tego wodza wojennego przed zwróceniem się do Urydów w poszukiwaniu wojowników, którzy zechcą wyruszyć z nim w to miejsce.

Wszystko się zmieniało. Przyglądała mu się jeszcze przez chwilę.

– Zatem twoi współplemieńcy to zobaczyli – stwierdziła wreszcie.

Elade Tharos wsparł się na dwuręcznym mieczu, wbitym w zeszklony lód wypełniający szczelinę w kamieniu, na którym stał.

– Kiedy latem obozowaliśmy wysoko, Białe Twarze nie były już białe – odpowiedział, kiwając głową.

Tylko nieliczni spośród Urydów, którzy usłyszeli opowieść Elade’a, pojęli jej znaczenie. Życie toczyło się powoli, rytm pór roku był niezmienny. Jeśli poprzednia zima była bardziej mroźna, znaczyło to, że ta, która ją poprzedzała, musiała być łagodniejsza. Jeśli odwilż nadchodziła z przerwami, a z gór na północy przybywały dziwne, ciepłe powiewy, jeśli śnieg sypał codziennie, zasypując Teblorów grubą warstwą, jeśli lasy wspinały się coraz wyżej na górskich stokach, a na niżej położonych obszarach drzewa ginęły latem od suszy i szkodników… trzeba było po prostu każdego lata wybierać inne wysokogórskie pastwisko. Obyczaje Teblorów zmieniały się, dostosowując się do nowych warunków.

Powtarzali półgębkiem, że nowe wieści nie są powodem do obaw. Och, być może Rathydzi – te ich nieliczne osady, które przetrwały, ukrywając się w niedostępnych miejscach przed wiecznie głodnymi łowcami niewolników z południa – nauczyli się strachu jak zbite suki i bali się teraz cieni na niebie.

Gdy Elade Tharos słyszał takie słowa, jego oblicze nie mroczniało. Uśmiechał się tylko, odsłaniając zęby w bezgłośnym grymasie złości.

– Wszystkie dzieci łowiące niewolników nie żyją – mówił. – Czy nie wierzycie nawet w te pogłoski? Czy moje imię nic tutaj nie znaczy? Jestem Elade Tharos, wódz wojenny wszystkich Sunydów i Rathydów. Wódz wojenny wolnych i tych, którzy zaznali kiedyś niewoli. Trasę mojego zwycięskiego powrotu do ojczystych stron naznaczyły głowy tysiąca dzieci łowiących niewolników. Każdą z nich nadziano na sunydzką albo rathydzką włócznię. – W jego szarych oczach pojawiły się dzikie błyski pogardy. – Jeśli będę musiał, znajdę garstkę ocalałych phalydzkich wojowników, żeby towarzyszyli mi w drodze na północ.

To rozstrzygnęło sprawę. W końcu jaką opowieść zaniósłby Elade Tharos do znienawidzonych Phalydów? „Urydowie ukryli się w chatach i nie chcieli mnie wysłuchać…”. Nawet jeśli go nie rozumieli, to nie mieli wyboru. Każdy wojownik musiał klękać przed dumą.

Wódz wojenny Rathydów mógł być młody, ale nie był głupcem.

– Wieczne śniegi się roztopiły – stwierdził Karak Thord. – Już to samo w sobie jest niemożliwe. – Jego lico przybrało zakłopotany wyraz, ale nie patrzył na odległe góry. Wlepił wzrok w jezioro. – Znaleźliśmy odpowiedź na pytanie, co się z nimi stało. – Zwrócił się w stronę Elade’a. – A ta zatopiona dolina? Czy zawsze tak wyglądała?

– Nie, Karaku z Urydów. Tak jest, była tu kiedyś rzeka, czysta i zimna, płynąca po zaokrąglonych kamieniach, małych kamykach oraz piasku. Na płyciznach zbierano tam złoto. Można ją było przejść w bród i woda nigdy nie sięgała wyżej niż do bioder.

– Kiedy tak było? – zapytał Karak Thord.

– W czasach mojego ojca.

Druga kobieta w ich grupie prychnęła lekceważąco.

– Czy zagłębiłeś się w jego wspomnieniach, wodzu wojenny, żeby sprawdzić, w którym stuleciu ostatnio odwiedził tamto miejsce?

– Nie, Tonith z Urydów. Nie zrobiłem tego. Mój ojciec nie żyje. Moja rodzina od dawna miała dar zbierania złota. Zapuszczaliśmy się wysoko w góry, gdzie nie docierali inni Teblorzy. Całe złoto używane w handlu przez Teblorów znalazła moja rodzina. – Przerwał na chwilę, wzruszając ramionami. – Oczywiście miałem odziedziczyć to zajęcie po przodkach. Moje nauki zaczęły się wcześnie. Później przybyli łowcy niewolników i opuściliśmy południe. Ci z nas, którym udało się zbiec. A gdy wreszcie pomyśleliśmy, że jesteśmy bezpieczni, zaatakowali nas wojownicy. Wtedy zginął mój ojciec.

Owdowiała Dayliss raz jeszcze przyjrzała się Elade’owi. Poczuła w ustach nagłą suchość.

– Ci wojownicy byli Urydami, wodzu wojenny.

– To prawda – przyznał pozbawionym wyrazu głosem.

Karak Thord wlepił w niego spojrzenie szeroko otwartych oczu.

– Moimi kuzynami…

– W rzeczy samej – przerwał mu Elade. – Nietrudno było poznać ich imiona. W końcu któż z Urydów nie śpiewa nadal pieśni o Karsie Orlongu, Delumie Thordzie i Bairothu Gildzie? – Przeniósł spojrzenie na Dayliss. – Twoje dzieci, Owdowiała, zrodziły się z nasienia Bairotha. Czy zaliczasz się do wyznawców tego nowego Roztrzaskanego Boga?

– Za dużo wiesz o Urydach – odparła. Za jej słowami kryła się groźba miecza.

Elade wzruszył ramionami. Ponownie skierował uwagę na zamarznięte jezioro, lekceważąc ich wszystkich oraz temat rozmowy.

– Przyjrzycie się dobrze – podjął. – To, co widzicie, nie jest jeziorem. To zatoka. Za Promenadą Bogów, gdzie kiedyś ciągnęła się tundra, teraz jest morze. Wyżyny na zachodzie oddzielają je od oceanu. Na wschodzie rozpościera się na obszarze jednej trzeciej kontynentu. – Przechylił głowę. – Co wiem o tym kontynencie? Z pewnością więcej niż którekolwiek z was. Wyobrażacie sobie, że żyjemy w małym świecie. Te góry i doliny, równiny na południu, a za nimi morze. Ale to nie świat jest mały, tylko wiedza Teblorów o nim.

– Ale nie twoja wiedza? – zapytała Tonith Agra ostrym tonem, sugerującym, że próbuje zamaskować strach pogardą.

– Byli niewolnicy mieli dużo do powiedzenia. Ich wiedza nas oświeciła. Widziałem też mapy. – Zatoczył pełen krąg. – Lodowy mur powstrzymuje morze. W ciągu ostatnich dwóch dni wspięliśmy się na niego od naszej strony. Widzieliśmy szczeliny, oznaki topnienia. Widzieliśmy starożytne zwierzęta, ongiś uwięzione w lodzie, kłęby cuchnącego futra sterczące ze ściany. Z każdą wiosną pojawiają się nowe, przywabiając kondory i wrony, a nawet Wielkie Kruki. Przeszłość oferuje padlinożercom sutą ucztę. Mimo to, widząc ją, widzimy przyszłość. Naszą przyszłość.

Owdowiała Dayliss rozumiała znaczenie nagich turni. Zima świata umierała. Zdawała sobie też sprawę z celu ich podróży. Mieli sprawdzić, co dzieje się z wodą pochodzącą z roztopionego lodu. Przekonać się, dlaczego nie spływa na niżej położone obszary, gdzie każdego lata dręczyła ich susza.

– Gdy ta lodowa tama pęknie… – zaczęła wypowiadać słowa prawdy.

Ale wódz wojenny Elade Tharos nie zamierzał ustąpić jej prawa do ich wypowiedzenia.

– Gdy ta lodowa tama pęknie, wojownicy Urydów, świat Teblorów się skończy.

– Mówiłeś o morzu – przypomniał mu Karak Thord. – Dokąd moglibyśmy uciec przed morzem?

Elade Tharos uśmiechnął się szeroko.

– Nie przybyłem tylko do Urydów. Byłem w wielu różnych miejscach. Zanim skończę, wszystkie klany Teblorów będą ze mną.

– Z tobą? – zapytała Tonith. – Jakie tytuły mielibyśmy ci przyznać? Wielki wódz wojenny Rathydów, wyzwoliciel sunydzkich i rathydzkich niewolników, Zabójca Tysiąca Dzieci z Południa! Elade Tharos! Tak jest! Teraz poprowadzi nas na wojnę z powodzią, której nawet bogowie nie zdołają powstrzymać!

Przechylił głowę, jakby po raz pierwszy zobaczył córkę Karsy Orlonga. Z pewnością od chwili opuszczenia osady Urydów zamienili ze sobą bardzo niewiele słów.

– Tonith Agra, pod twoją cienką skórą uwidacznia się strach, a wszystkie słowa, które wypowiadasz, zdradzają twoją niepewność. – Uniósł rękę, gdy sięgnęła po miecz z krwawego drewna. – Wysłuchaj mnie, Tonith Agra. Strach dręczy nas wszystkich. Każdy wojownik, który by temu przeczył, byłby głupcem. Wysłuchaj mnie uważnie. Jeśli musimy poczuć lodowaty wicher przerażenia, lepiej, żeby dął nam w plecy.

Umilkł, czekając na odpowiedź.

Owdowiała Dayliss wydała z siebie jakiś dźwięk. Sama nie potrafiłaby określić, co mógłby oznaczać.

– Uważasz, że jesteś w cieniu Roztrzaskanego Boga, tak? Że jesteś śladem na jego drodze. Rathyd, którego ojciec zginął od miecza z krwawego drewna dzierżonego przez Karsę. Albo Deluma bądź Bairotha. A teraz chcesz wyjść z tego cienia. Pragniesz, by chwała, jaką się okryjesz, zepchnęła Karsę na bok.

Elade Tharos wzruszył ramionami.

– Szukam chwały, Owdowiała Dayliss, ale jeśli Roztrzaskany Bóg odegra jakąś rolę w tych poszukiwaniach, to tylko w chwili, gdy przebije go mój miecz z krwawego drewna. Tonith Agra ma rację. Nie możemy walczyć z powodzią. Wody nadejdą. Nasze ziemie zatoną. Ale to będzie tylko początek potopu. Czy jeszcze tego nie zrozumiałaś?

Skinęła głową.

– Zrozumiałam, wodzu wojenny Elade Tharos. Wody spłyną z naszych gór i pokryją wszystkie ziemie położone na południu, gdzie mieszkają dzieci łowiące niewolników. Zniszczą je całkowicie.

Potrząsnął głową.

– Wody ich nie zniszczą. My to zrobimy.

Karak Thord wyciągnął nagle miecz i klęknął przed Elade’em Tharosem, unosząc oręż w pozycji poziomej, wsparty na zwróconych ku górze dłoniach.

– Jestem Karak Thord z Urydów. Prowadź mnie, wodzu wojenny.

Elade dotknął z uśmiechem jego miecza.

– Dokonało się.

Po chwili Tonith Agra zrobiła tak samo. Pomimo niedawnego sporu między nimi wódz wojenny zaakceptował ją bez oporu i bez chwili wahania.

Owdowiała Dayliss odwróciła wzrok, choć wiedziała, że Rathyd patrzy na nią i czeka. Nie chciała ani nie mogła mu się sprzeciwiać. W jej żyłach płonął gwałtowny ogień. Serce tłukło jej mocno. Zachowała jednak milczenie, wpatrując się w odległe ziemie na południu.

– Tak – wyszeptał Elade Tharos, który nagle znalazł się tuż przy niej. – Przed wodą nadejdzie ogień.

– Być może to mój mąż zabił twojego ojca.

– To nie był on. Na własne oczy widziałem, jak powalił go Karsa Orlong. Z naszych mężczyzn tylko ja jeden przeżyłem atak.

– Rozumiem.

– Czyżby? – zapytał. – Powiedz mi, kim jest ten Roztrzaskany Bóg? Czy Karsa Orlong wrócił do ojczyzny? Czy zwołał krewniaków i zdobył nowych zwolenników? Czy rozpoczął wielką wojnę z dziećmi z południa? Nie. Nie zrobił żadnej z tych rzeczy. Powiedz mi, Owdowiała Dayliss, dlaczego uczepiłaś się tej fałszywej nadziei?

– Bairoth Gild postanowił stanąć u jego boku.

– I zapłacił za to życiem. Zapewniam, że ja nie będę tak rozrzutny z moimi zaprzysiężonymi zwolennikami.

Prychnęła pogardliwie.

– Żaden z nich nie zginie? Jak sobie wyobrażasz tę wojnę? Czy kiedy ruszymy na południe, nie pomalujemy twarzy na czarno, szaro i biało, wodzu wojenny?

– Mielibyśmy ścigać własną śmierć? – zapytał, unosząc brwi. – Owdowiała Dayliss, mam zamiar zwyciężyć.

– W wojnie z południem? – Pozostali przyglądali się i słuchali ich z uwagą. – Mówiłeś, że widziałeś mapy. Ja też je widziałam, Elade Tharos, gdy pierwsza córka Karsy wróciła do nas. Nie możemy pokonać Imperium Malazańskiego.

Elade ryknął śmiechem.

– To wykraczałoby nawet poza moje ambicje – oznajmił. – Ale powiem ci jedno. Panowanie Imperium nad Genabackis jest słabsze, niżby się zdawało. Zwłaszcza nad ziemiami Genabarian i Nathijczyków.

Pokręciła głową.

– To rozróżnienie nic nie znaczy. Żeby znaleźć dla naszych ludzi miejsce na południu, poza zasięgiem nadchodzących powodzi, będziemy musieli zabić ich wszystkich. Malazańczyków, Nathijczyków, Genabarian i Korhivijczyków.

– To prawda, ale tylko Malazańczycy łączą wszystkie te ludy w jednolitego wroga, zdolnego stawić nam czoło na polu bitwy. Na którym spotkamy go i zmiażdżymy.

– Jesteśmy łupieżcami, Elade Tharos, nie żołnierzami. Poza tym jest nas za mało.

– Twoje wątpliwości mnie nie zniechęcają – odparł z westchnieniem Ruthyd. – Z chęcią usłyszałbym twój głos w naszej radzie wojennej. Czy jest nas za mało? Tak. A czy będziemy walczyli sami? Nie.

– Nie rozumiem.

– Owdowiała Dayliss, czy przysięgniesz mi wierność? Czy uniesiesz wysoko swój miecz z krwawego drewna, bym mógł go dotknąć? Jeśli tego nie zrobisz, nasza rozmowa będzie się musiała zakończyć. W końcu… – ciągnął z łagodnym uśmiechem – …nie jesteśmy jeszcze na radzie wojennej. Jeśli masz wątpliwości, wolałbym, żebyś udzieliła swego głosu wszystkim, którzy je podzielają, ale muszą zachować milczenie.

Wydobyła miecz.

– Zrobię to – oznajmiła. – Ale zrozum mnie dobrze, Elade Tharos. Córki Karsy Orlonga podróżowały z naszych krain w miejsce, gdzie mieszka ich ojciec, Roztrzaskany Bóg. Wielokrotnie.

– A mimo to on nic nie robi.

– Elade Tharos, on tylko wciąga głęboko powietrze.

– W takim razie z chęcią usłyszę jego okrzyk bojowy.

Nie sądzę.

Nie powiedziała tego na głos. Opadła na jedno kolano i uniosła przed sobą drewniany miecz.

– Jestem Owdowiała Dayliss z Urydów. Prowadź mnie, wodzu wojenny.

Słońce osiągnęło najwyższy punkt w swej wędrówce po niebie. Ciszę zmąciły głuche trzaski, dobiegające znad wielkiej, skutej lodem zatoki spowitego mgłami śródlądowego morza. Zaczynała się odwilż. Od ściany lodu, znajdującej się teraz po ich prawej stronie, dobiegał szum wody, spływającej gdzieś za zielonymi i niebieskimi kolumnami lodu. Ten sam dźwięk słyszeli popołudniami podczas wspinaczki, kiedy było najcieplej.

Na południu ucieszą się z nagłej odwilży. Lato, powiedzą, susza się skończy. Widzicie? Nie ma powodu do niepokoju.

Wiedziała, że wkrótce takie niewielkie problemy utracą wszelkie znaczenie. Kiedy przybędzie wódz wojenny, przynosząc ze sobą obietnicę zemsty na znienawidzonych dzieciach z południa. Obietnicę wojny.

Gdy wreszcie dotknął jej miecza i wypowiedział słowa akceptacji, wyprostowała się i wyciągnęła rękę.

– Uznajmy, że to nasza pierwsza rada wojenna.

– Dayliss, to nie jest… – sprzeciwił się Karak Thord.

– Jest – przerwała mu i spojrzała prosto w oczy Elade’a. – Wodzu wojenny, jest pewna tajemnica, której wszyscy czworo musimy dochować. Złożymy przysięgę, której nie wolno nam będzie złamać.

– Co to za tajemnica? – zapytała Tonith.

Dayliss wlepiła spojrzenie w wodza wojennego.

– Obiecaj wszystkim klanom Teblorów wojnę z dziećmi z południa. Opowiedz im o zemście. O sprawiedliwej zapłacie za zbrodnie, jakich dopuścili się wobec naszego ludu handlarze niewolników i łowcy nagród. O nowych osadach powstających na naszych ziemiach. O naszych dawnych zwycięstwach. Zdobądź ich serca, wodzu wojenny, słowami o krwi i chwale.

Tonith stanęła między nimi.

– A co z potopem? Ta wiadomość powinna wystarczyć!

– Wielu nie zechce uwierzyć w nasze słowa – odparła Dayliss. – Zwłaszcza żyjące na uboczu klany, które mogą uważać, że pory roku się nie zmieniły, i nic nie wiedzieć o trudach albo niedostatkach.

Przez chwilę nikt się nie odzywał. Ale poruszenia lodu stawały się coraz głośniejsze.

Wreszcie Elade Tharos skinął głową.

– Jestem skłonny zrobić to, co sugerujesz. Ale jeśli mam zdobyć serca wszystkich klanów, nie mogę być sam.

– To prawda. Dlatego nasza trójka będzie z tobą, wodzu wojenny. Reprezentujemy Rathydów, Sunydów oraz Urydów. Już ten szczegół wystarczy, by przyciągnąć do nas uwagę.

Karak Thord odchrząknął.

– Jeśli znajdziemy jeszcze jakiegoś Phalyda, góry zadrżą ze zdumienia.

Elade Tharos spojrzał na niego.

– Karaku z Urydów, mam wśród swoich zwolenników Phalyda. Pokażemy im przedstawicieli wszystkich czterech klanów. – Ponownie zwrócił się ku Owdowiałej Dayliss. – To mądre słowa. Przysięgnijmy wszyscy, że dochowamy tej tajemnicy, do czasu, gdy wszyscy czworo zgodzimy się, że pora ją ujawnić.

Zerknął na nich kolejno. Wszyscy skinęli głowami. Nawet Tonith Agra.

Dopiero wtedy ruszyli w drogę powrotną.

Woda spływała w dół jaskiniami ukrytymi pod lśniącymi ścianami z lodu. W coraz cieplejszych promieniach słońca ze skał buchały obłoczki pary.

KSIĘGA PIERWSZA

Knykcie

Gdy bezradni, ranni i młodzi uciekli, ponoć wzniesiono za nimi barierę przecinającą wąską przełęcz. Dwunastka dorosłych Teblorów – wszyscy mieli broń, jaką tylko zdołali znaleźć – wzięła w ręce ostatnie ogniwa zerwanych łańcuchów i przez ich otwory wbiła kolce głęboko w skałę. Połączeni w ten sposób za kostki byli gotowi stawić opór furii handlarzy niewolników oraz ich żołnierzy, ścigającej ich amii pragnącej odzyskać utracone żywe bogactwo.

Rzecz jasna, nie sposób udowodnić, że to wydarzyło się naprawdę. Możemy jednak powiedzieć, że ucieczka wyzwolonych Teblorów była udana, co położyło kres instytucji niewolnictwa w Prowincji Malyn malazańskiej Genabackis, a to z kolei doprowadziło do upadku ostatniego bastionu plugawego handlu.

Valard z Tulipanów umieściła jednak w swej Geographa ‘ta Mott intrygującą wzmiankę o Wąwozie Teblorów, zauważając, że w najwęższym punkcie ścieżki przecina ją usypisko kości, podczas gdy nieco niżej znajduje się drugie, znacznie większe. Jak napisała: „Wygląda to tak, jakby tysiąc zbrojnych zginęło w walce z garstką obrońców”.

Powinno się również podkreślić, że Valard, jako pobożna Mistyczka Zaprzeczenia, z pewnością nigdy nie słyszała o buncie niewolników w Malyn ani o miejscowej legendzie o bitwie zakutych w łańcuchy.

Historia Gaerlonu, tom IX
Wielka Biblioteka w Nowej Morn

ROZDZIAŁ PIERWSZY

Złowróżbne początki często przynoszą najstraszliwsze ostrzeżenia.

Powiedzenia głupca
Thenys Bule

Garnizon Mokasyn, Przejście Culverna, w kierunku wschód, północny wschód od Malybridge, Genabackis

Bezbarwne niebo czyniło świat równie pozbawionym barw. Wiosna wciąż nie chciała się zacząć. Chaszcze po obu stronach brukowanego traktu nadal pozostawały chaosem brązu, matowej czerwieni i jeszcze bardziej matowej żółci. Tu i ówdzie pojawiły się jednak nowe pączki, a lód w rowach i na położonych za nimi polach ustąpił miejsca wodzie, zbierającej się w szarych kałużach i w płytkich jeziorkach, w których odbijało się pozbawione wyrazu niebo.

Ktoś – Gorąc nie pamiętał kto – powiedział kiedyś, że świat jest zwierciadłem nieba, ale takim blaszanym, podrapanym, pełnym plam i chropowatym, drwiącym ze wspaniałości firmamentu. Niewątpliwie coś w tym było. To dziwne, że słowa pozbawione sensu często najgłębiej zapadały w pamięć, podczas gdy prawdy po prostu porzucano, jakby nie miały żadnego znaczenia.

Każdy żołnierz, który nie chciał przyznać, że kusi go niebezpieczeństwo, był kłamcą. Gorąc zaciągnął się do armii, gdy miał piętnaście lat. Dwadzieścia jeden lat temu. Przez całe swe dorosłe życie uciekał przed tą prawdą. Nie tylko przed tą jedną. Inne bezużyteczne prawdy czaiły się w jej cieniu. Przyjemność uzależnionego zawsze łączy się z poczuciem winy. Niezmiennie widział u swego boku jego wysoki cień, gdy patrzył na zabitego wroga, wiedząc, że gdyby sprawy potoczyły się inaczej, mógłby się znaleźć na jego miejscu. Doszedł do wniosku, że życie jest łatwiejsze, gdy można zabić własny strach, a potem spojrzeć w jego pobladłą twarz, czekając, aż serce zacznie bić wolniej, a oddech się uspokoi.

Jutro będzie nowy dzień, nowy strach i nowa twarz, a ulga wypełni mu żyły niczym najsłodszy z narkotyków.

Był żołnierzem i nie potrafił sobie wyobrazić, by mógł być kimkolwiek innym. Zginie na polu bitwy, pokazując nieprzyjacielowi swą pobladłą twarz. Zapewne w ostatniej chwili ujrzy też towarzyszący mu wysoki cień. Wszyscy wiedzieli, że śmierć jest jedyną prawdą, przed którą nie sposób uciec.

Za plecami miał położony na północy las. Jego wierzchowiec był zmęczony i nie byłoby dobrze, gdyby zbyt długo pozostawał w bezruchu, bo zesztywnieją mu mięśnie. Niemniej Gorąc nadal siedział spokojnie w siodle. Parę chwil nie zabije żadnego z nich. Miał taką nadzieję. Przynajmniej jego serce zacznie bić wolniej, a oddech się uspokoi.

Gdy z wytartego bruku przed tobą nagle wyłania się duch, nie jesteś w stanie przewidzieć, jakiego figla zamierza ci spłatać. Nie należy mieszać czarów i ich grot z niewidzialnymi światami, w których umarli z pewnością nie są sami. Także panteon bogów i Ascendentów uwięzionych w swych świątyniach, rozkwitających i więdnących niczym kwiaty, gdy jedna epoka przechodzi w następną, należy do innego świata niż wszystkie te nieznające mowy siły, które bytują na pustkowiach i w innych zapomnianych miejscach.

Wysoka zjawa, która wyłoniła się nagle z wytartych brukowców przed nim, była niemal całkowicie bezkształtna. Ledwie przypominała człowieka, jej zarysy były niewyraźne, a w centrum znajdowała się ciemna plama, z której wysuwały się zygzakowate wstęgi czegoś migotliwego, co poruszało się nerwowo, jakby szukało drogi ucieczki. Całość była matowa jak niebo, matowa jak jeziora i kałuże.

Czekał, aż zjawa coś powie. Zastanawiał się, dlaczego koń w ogóle na nią nie reaguje. Gdy chwila się przeciągała, jego umysł wrócił do dawnych pól bitew. Zwłaszcza do ostatniego. Gorąc zadawał sobie pytanie, czy coś nie uszło jego uwagi. Coś takiego, jak jego własna śmierć? Czy umarli w ogóle wiedzieli, że nie żyją? Czy odrzucił jakieś wspomnienie w nagłym spazmie przerażenia i żalu? Gwałtowny ból, gdy grot włóczni wniknął w jego pierś? Straszliwa rana w żołądku albo w gardle, krwawienie z uda?

– Czy zginąłem?

Wierzchowiec poruszył czujnie lewym uchem, czekając na dalsze słowa.

Reakcja zjawy była nieoczekiwana. Zwróciła się w stronę Gorąca, wypełniając jego pole widzenia swą ciemnością, chaotyczny motek czegoś otoczył go, uderzając ze wszystkich stron. Mężczyzna zadrżał, gdy wstążki przemknęły przez jego ciało. Potem nadszedł potężny wstrząs, który przetoczył się przez niego jak fala. Śledził jego poruszenia wokół swego ciała i w jego wnętrzu.

Nagle wrażenie zniknęło.

Zamrugał, rozglądając się wkoło. Nie było tu nic poza matowym, bezbarwnym światem, chłodnym wczesnowiosennym porankiem, cichym szumem płynącej wody i ledwie wyczuwalnym powiewem. Skierował spojrzenie na punkt drogi, nad którym przed chwilą unosiła się zjawa. Jego uwagę przyciągnął jeden z brukowców. Był usmarowany błotem tak samo jak wszystkie, ale coś różniło go od pozostałych.

– Niech to szlag.

Gorąc zsunął się z konia, zachwiał na nogach pod wpływem wspomnienia dotyku zjawy, podszedł do brukowca, przykucnął przed nim i wytarł go z błotnistej wody. Pojawiła się wyrzeźbiona w kamieniu twarz. Okrągłe, puste oczy, wyżłobienia składające się na szorstki, wydłużony trójkąt nosa oraz usta o opadających kącikach.

– Jebać Genabackis – mruknął. – Jebać Puszczę Culvernijską, jebać wszystkich umarłych, którzy od dawna nie żyją, jebać zapomniane duchy, zjawy i wszystko inne. – Odwrócił się i z powrotem wsiadł na czekającego spokojnie konia. – A przede wszystkim jebać ciebie, kimkolwiek jesteś. Takie jebanie jeszcze nigdy mi się nie trafiło.

* * *

Po północnej stronie fortu znajdował się porzucony cmentarz, dziwna mieszanina tolosów i krypt wypełnionych urnami, a także pochylonych, z reguły zapadających się w ziemię płyt nagrobnych, pamiątek po starożytnych, zapomnianych ludach, o których pamięć zaginęła w pomroce dziejów. Dawno temu, podczas podboju, gdy malazańska Trzecia Armia wznosiła tu fortyfikacje, okopy oraz wały ziemne weszły na teren cmentarza i wiele nagrobków znalazło się na wyrównanym terenie. Na niektórych stojących kamieniach, konstrukcjach z cegły i pochylonych płytach nagrobnych zbudowano fundamenty tego, co z początku było drewnianą palisadą, a teraz przerodziło się w wapienny mur. Wykopane kości wyrzucono i teraz walały się w wysokiej trawie obok okopu oraz wału ziemnego. Niektóre nadal były widoczne, ich białe okruchy lśniły pośród splątanych łodyg.

Budowniczowie się nie patyczkowali, ale takie były wymogi konieczności. Poza tym cmentarz znajdował się na cholernym pustkowiu, wiele mil od najbliższego miasteczka. Tylko nieliczne wioski i mniejsze osady dzieliło od niego mniej niż pół dnia drogi. Co więcej, miejscowych nic to nie obchodziło. Wszyscy co do jednego zapewniali, że to nie ich zmarli tu leżą.

Po południowej stronie fortu znajdował się natomiast nowy cmentarz, pełen małych prostokątnych krypt z kamienia, wybudowanych w genabaryjskim stylu. Był tam też długi kurhan, w którym spoczywały butwiejące kości kilkuset malazańskich żołnierzy. Porastał go już niewielki lasek. Wzdłuż tego cmentarza biegł mur fortu, w którym wybudowano nową bramę. Otaczało go miasteczko, które wyrosło razem z imperialną placówką.

Teren za wschodnim murem służył do ćwiczeń i apeli. Nie wolno tam było budować domów, ale pozwalano na wypas owiec, dzięki którym trawa nie wyrastała zbyt wysoko.

Fort zbudowano w odległości stu kroków od rzeki Culvern. W ciągu dziesięcioleci, które minęły od jego powstania, wiosenne powodzie stawały się coraz poważniejsze i teraz fort dzieliło od brzegu niespełna trzydzieści kroków. Na tym wąskim pasie ziemi obozowała Druga Kompania Czternastego Legionu.

Sierżant, jak każdego ranka, oddalił się od szumu wartko płynącej wody. Nienawidził tego dźwięku. Ruszył w głąb lądu, omijając fort z lewej strony, i wkrótce znalazł się w chaszczach porastających opuszczony cmentarz. Wspominał czasy, gdy zobaczył go po raz pierwszy.

Poważnie ucierpieli w niespodziewanym starciu z Karmazynową Gwardią, a z południa nadeszły wieści, które uczyniły nazwę „Czarny Pies” przekleństwem. Jednym ze źródeł problemów był fakt, że Podpalaczy Mostów podzielono. Dwie kompanie wysłano na północny wschód, by wsparły Drugą Armię, reszta zaś ruszyła w przeciwnym kierunku, do Mott.

Sierżant usiadł na nieco pochylonej płycie nagrobnej i wlepił spojrzenie w kamienny mur fortu. Pamiętał czasy, gdy nie było tam niczego poza drewnem i gruzami. Nie zapomniał też, jak bardzo bolały go plecy od wymachiwania kilofem i łopatą. Rozbijał nagrobki, podczas gdy jego towarzysze wycięli cały okoliczny zagajnik, by zbudować pierwsze fortyfikacje.

Powietrze było wtedy ostrzejsze. A może to on się zmienił? Z pewnością okolica była wówczas bardziej dzika, położona na samej granicy cywilizowanego osadnictwa. To był dopiero początek okresu, gdy Podpalaczy Mostów rzucano z jednego koszmaru w drugi. Nadzieja jeszcze żyła, ale zaczynała robić się krucha.

Od tego czasu pokój przykrył zwodniczym kocem kupców, oberżystów, rzemieślników, pasterzy owiec, rolników i całą resztę. Kamień zastąpił drewno, a na pustkowiach wyrosło miasteczko. Nic z tego nie wydawało się realne.

Nie spodziewał się, że tu wróci. Nie w miejsce, gdzie dwukrotnie brał w rękę łopatę, najpierw, by wybudować fort, a następnie, żeby usypać kurhan i patrzeć, jak wtaczają do niego pokrytych krwią przyjaciół. Lojalność żołnierza umiera śmiercią tysiąca cięć, aż wreszcie wydaje się, że nie sposób odnaleźć jej na nowo. Ani lojalności wobec imperium, ani wobec dowódcy, ani nawet wobec wiary. Widział, jak jego towarzysze dezerterowali, znikali bez śladu, nawet sławetni Podpalacze Mostów, zbyt zdesperowani i samotni w swych myślach, by spojrzeć komukolwiek w oczy. Jemu również zabrakło do tego cholernie niewiele.

Wiele lat później, daleko na południowy wschód stąd, w strugach deszczu pod Czarnym Koralem, wielka pięść Dujek Jednoręki nieoficjalnie rozwiązał Podpalaczy Mostów. Sierżant pamiętał tę chwilę. Stał pośród ulewy, słuchając szumu gorącej wody spływającej z nieba. Śmiertelnie Raniony Odprysk Księżyca wisiał niemal prosto nad nimi. Wtedy nauczył się nienawidzić tego dźwięku.

Powinien postąpić tak samo, jak inni z garstki ocalałych. Po prostu odejść. Ale on nigdy nie potrafił osiąść nigdzie na stałe. Nawet kuszące atrakcje Darudżystanu nie zdołały go zatrzymać. Wędrował po świecie, wracając ciągle w te same miejsca. Nie potrafił pojąć, dlaczego wciąż prześladuje go myśl o lojalności.

Trudno uznać za zaskoczenie fakt, że znowu znalazł się w szeregach malazańskiej armii. I czy cokolwiek tu się zmieniło? Drużyny piechoty morskiej zawsze wyglądały tak samo, pomimo nowych twarzy, głosów, historii życia i tak dalej. Lata pokojowej służby przerywane paskudnymi bitwami, niekończąca się oscylacja. Teraz sobie uświadamiał, że zawsze wygląda to identycznie. Był przekonany, że ostatnia chwila Imperium Malazańskiego nadejdzie ze śmiercią ostatniego żołnierza piechoty morskiej w jakiejś bezsensownej bitwie na głębokim zadupiu.

Na zewnątrz nic się nie zmieniło. Ale w głębi umysłu ostatniego byłego Podpalacza Mostów, który nadal służył Imperium, sytuacja wyglądała zupełnie inaczej.

Czarny Koral. Po deszczach, po tym, jak zdrapał białą sól ze skórzanego serdaka i odwrócił spojrzenie suchych oczu od tego, kim był przedtem, ale nie zdecydował jeszcze, kim zostanie w przyszłości. Wybrał się do kurhanu. Kopca błyszczącego jak całe bogactwo świata. Zostawił tam swoją odznakę ze srebra i rubinów. Swój płonący most.

To dziwne, że człowiek, którego nigdy nie spotkał, zmienił go tak bardzo. Człowiek, który ponoć oddał życie, by odkupić T’lan Imassów.

Itkovianie, który wsławiłeś się swym szalonym gestem i przerażającą obietnicą. Czy spodziewałeś się, kim cię to uczyni? Wątpię w to. Nie sądzę, byś poświęcił temu choć jedną przeklętą przez Kaptura myśl, nim ze spokojem wybaczyłeś to, co niewybaczalne.

Wtedy nie wiedział o tym zbyt wiele, ale podczas swych niemal bezcelowych wędrówek wrócił do Czarnego Koralu, by zobaczyć, co uczyniono z miejscem, w którym umarli Podpalacze Mostów. I wtedy ujrzał na własne oczy narodziny boga, wiary i nierealnego marzenia.

Nadal nie mrugnąłeś, prawda? Narodzony przed chwilą spotkałeś nadchodzącą śmierć, uśmiechając się z ironią. Tak wielu z nas było gotowych cię bronić. Dziwny przymus lojalności, nie wobec ciebie, lecz wobec idei, której wcieleniem byłeś.

Żadne prześladowania, żadne cierpienia, uczucia, przerażenie ani żądza, nic we wszystkich światach, realnych i wyimaginowanych, nie mogło odrzucić ani unieważnić tej upragnionej wizji.

Odkupienie.

To była lojalność, której żaden śmiertelnik nie mógł podważyć, pragnienie, do którego musieli się w końcu zwrócić, gdy wszystko inne okazało się niezadowalające i pozbawione znaczenia, a nawet najdłuższe życie zbliżało się wreszcie do końca.

Przez wszystkie te lata, najpierw jako żołnierz między żołnierzami, a później jako wędrowiec wśród obcych, zatrzymywał swe spojrzenie na morzu nieprzeliczonych twarzy i w każdej z nich dostrzegał to samo pragnienie. Często zamaskowane bądź ukryte, lecz nigdy w wystarczającym stopniu. Często też odrzucane, z wyzywającą śmiałością bądź niepewnym zażenowaniem. W innych zaś przypadkach stępione przez pijaństwo bądź narkotyk.

Tęsknota. Przyjrzyjcie się tłumowi, w dowolnym miejscu, a z pewnością ją zauważycie. Pomalujcie ją na dowolnie wybrany kolor – żałoby, nostalgii, melancholii, wspomnień, wszystko to są tylko różne formy, poetyckie odbicia.

A oto odkupiciel. To, co wam przynosi, spełni wasze pragnienia. Jeśli tylko go poprosicie.

Okazało się jednak, że nie był jeszcze gotowy o to prosić. A nawet gdyby był, co by się wtedy wydarzyło? Jak to by wyglądało? Co się dzieje, gdy to pragnienie wreszcie zostaje zaspokojone? Czy zbawienie jest czymś, czego należy się bać, utratą ostatniego powodu do życia? Czy pragnienie odkupienia niczym się nie różni od pragnienia śmierci? Czy raczej jest jego diametralnym przeciwieństwem?

Jego uwagę przyciągnęło jakieś odległe poruszenie. Ze wschodu zbliżał się Gorąc, jeden z jego nocnych noży. Zatem wykonał zadanie. Niemniej warto będzie wysłuchać jego raportu, zanim nadejdzie wezwanie na zbiórkę.

Sierżant zatrzymał się, wspierając dłonie na biodrach, i rozprostował plecy. Dwa dni temu wykopał kolejny dół, niedaleko stąd. Żeby znowu zasypać ziemią znajome twarze. Dobranoc wszystkim.

* * *

Gorąc zauważył, że jego sierżant stoi pośród starych grobów, i zjechał ze ścieżki, ruszając w jego stronę. Szczerze mówiąc, nadal myślał o zjawie. Trudno mu było oderwać od niej myśli. Nic w tym rodzaju nigdy dotąd go nie spotkało. Powinien się przestraszyć, ale tak się nie stało. Powinien cofnąć się trwożnie przed jej objęciami, lecz tego nie zrobił. Niewykluczone też, że ta kamienna głowa, wbita głęboko w ziemię – obecnie element brukowanego traktu imperialnego – nie miała nic wspólnego z tajemniczą istotą.

Myślał o żołnierskiej żądzy, o zimnym blasku w oczach, o kłopotach, w jakie często pakowali się żołnierze, gdy już odłożyli miecz. Źródłem tych myśli był mężczyzna, który czekał na niego na skraju cmentarza. Ktoś, kto zbyt długo już służył w armii, ale nie miał dokąd pójść.

Gorąc ściągnął wodze i zsiadł na ziemię. Następnie spętał konia i podszedł do sierżanta.

– Było tak, jak myślałeś, Trzpień.

– I?

– Sprawa załatwiona. – Gorąc wzruszył ramionami. – Właściwie nie musiałem się wysilać. I tak już był bliski śmierci. Jedyne, co trzymało go przy życiu, to cały ten gniew. Całkiem możliwe, że próbował mi podziękować za to, że go zabiłem, ale nie mógł nic powiedzieć, bo krew wypełniła mu usta.

Trzpień skrzywił się i odwrócił wzrok.

– To bardzo pocieszająca myśl.

– Też mi to przyszło do głowy – przyznał bez oporu Gorąc. Po chwili wzruszył ramionami. – Lepiej zaprowadzę konia do stajni. Później pójdę do namiotu i walnę się spać…

– Jeszcze nie – przerwał mu sierżant. – Kapitan wzywa nas na spotkanie.

– Kurwa, nowe rozkazy? Dopiero co porządnie oberwaliśmy. Nadal liżemy rany i ignorujemy puste miejsca przy stole, kiedy gramy w karty. Niech to chuj, z kompanii zostały tylko trzy drużyny, a oni znowu wysyłają nas do akcji?

Trzpień wzruszył ramionami.

Gorąc milczał przez parę chwil, nie spuszczając go z oka. Wreszcie rozejrzał się wkoło.

– Od tego miejsca przechodzą mnie ciarki. No wiesz, ciała na polu walki to co innego. Wszyscy je znamy. Taką mamy robotę, więc musimy się do tego przyzwyczaić, tak? Ale cmentarze? Całe pokolenia umarłych, jedne na drugich. Zbierają się od stuleci. To przygnębiające.

– Naprawdę? – zapytał sierżant, przyglądając się mu z niemożliwą do odczytania miną.

– To pachnie… Bo ja wiem? Daremnością?

– A dlaczego nie ciągłością?

Żołnierz zadrżał.

– Jasne. Ciągłością śmierci. – Zawahał się. – Sierżancie, myślisz czasem o bogach?

– Nie. A powinienem?

– No wiesz, czy to oni nas stworzyli? A jeśli tak, to po chuja? A jakby tego było mało, ciągle mieszają się w nasze sprawy. Jakby nie mogli nas zostawić w spokoju i pozwolić nam żyć po swojemu. Jakby byli cholernymi przyzwoitkami, które nie chcą wyjść z fety. Wyobraź sobie, że poczuliście coś do siebie z jakąś ślicznotką i rozglądacie się za krzakami, w których moglibyście się ukryć, aż tu nagle… – Umilkł, widząc wyraz niedowierzania na twarzy sierżanta. Potarł twarz i uśmiechnął się z zażenowaniem. – Niech mnie Etkar, ależ jestem zmęczony.

– Odprowadź konia do stajni, Gorąc – polecił Trzpień. – Może zdążysz coś przekąsić, nim zacznie się spotkanie.

– Aha, chętnie to zrobię.

– Gratuluję… udanej misji.

Gorąc skinął głową i wrócił do wierzchowca.

* * *

Słońce było jaśniejszą plamą bieli na białym niebie. Południe jeszcze nie nadeszło. W tle było słychać szmer wody płynącej wąskim rowem biegnącym równolegle do muru. Kogut piejący od świtu nagle wydał z siebie zdławiony dźwięk, po czym umilkł złowrogo.

Cicha Woda patrzyła na potężnie zbudowanego żołnierza wkładającego kolczą koszulę. Jak zwykle długie, brudne włosy plątały się w żelazne ogniwa, co często kończyło się ich wyrwaniem. Gdy kolczuga ze szmelcowanego na niebiesko żelaza pokryła jego pierś, tu i ówdzie sterczały z niej złote loki. Nigdy nawet nie mruknął, kiedy to robił, ale ból był wystarczająco silny, by jego pokryta dziobami twarz czerwieniała, a niebieskie oczy zachodziły łzami.

Kiedy kolcza koszula spoczęła na jego pochyłych już ramionach, sięgnął po miecz, który miał u pasa. W jakiś sposób długie pasma rzadkich rudoblond włosów zaplątały się również w okucia pochwy miecza. Zacisnął mocno pas, podrapał się po płaskim, krzywym nosie, ukradkiem ocierając łzę spływającą z lewego oka, poświęcił jeszcze chwilę na strzepnięcie brudu z wytartych, skórzanych nogawic i zwrócił się w stronę kobiety.

– Na kolano Etkara, Folibore, idziemy tylko do namiotu dowodzenia. – Wskazała na centralny plac apelowy obozowiska. – Jest tam, gdzie był przedtem.

– Zawsze uważałem, że przygotowania ratują żołnierzom życie, Cicha. – Spojrzał we wskazanym kierunku. – Poza tym często najbardziej zdradliwe są te ścieżki, które wydają się łatwe. Czy powinniśmy zawołać Koca? Jest w latrynie.

Cicha Woda się skrzywiła. Koc budził w niej niepokój.

– Jak długo już tam siedzi?

Folibore wzruszył ramionami.

– Nigdy nie wiadomo, ile to potrwa.

– Dlaczego? Coś mu dolega?

– Nie. Już ci mówiłem. Jest w latrynie. – Przerwał na chwilę. – W środku. Wpadł mu tam amulet, który dostał od babci.

– Ten amulet z inskrypcją? Napisem „Zabijcie tego chłopca, nim dorośnie”? Co to ma być za pamiątka? Wiesz, że Koc ma nie po kolei w głowie.

Folibore raz jeszcze wzruszył ramionami z wyraźnie zażenowaną miną.

– Mniejsza z tym – uspokoiła go Cicha Woda. – Chodźmy. Wątpię, by kapitan się ucieszył na widok Koca pokrytego gównem.

Ruszyli w drogę.

– Nie przejmuj się innymi – rzekł jej Folibore. – Ja lubię twój naturalny dowcip.

– Co lubisz?

– Twój naturalny dowcip.

Spojrzała na niego bez zrozumienia. Ciężcy byli dziwni. Dlaczego właściwie zakute w stal pięści każdej drużyny zachowywały się tak osobliwie? Miały tylko jedno zadanie do wykonania. Rzucić się w nadciągający wir walki. Stanąć na czele, przyjąć na siebie ciężar ataku, a potem oddać ciosy. To proste.

– Nawet nie musicie umieć czytać – stwierdziła.

– Ty znowu o tym, Cicha? Posłuchaj, czytanie nie jest trudne. Liczy się to, co robisz ze słowami w swojej głowie. Zastanów się. Dziesięć osób może przeczytać te same cholerne słowa i zinterpretować je na dziesięć różnych sposobów.

– Aha.

– Dlatego zasady mówią, żeby nie wydawać ciężkim rozkazów na piśmie.

– Bo zbijają was z tropu.

– Zgadza się. Gubimy się w permutacjach, niuansach, wnioskowaniach i założeniach. To przysparza nam problemów. Co kapitan właściwie miał na myśli, kiedy napisał, powiedzmy, „Załatwcie ich”? Kogo mamy załatwić? Co, jeśli podpadłem jakiemuś lichwiarzowi i on obiecał nagrodę temu, kto mnie załatwi? Czy w takim przypadku nie powinienem się bać? Zakładając, że wziąłbym ten rozkaz do siebie, oczywiście.

Przyjrzała mu się po raz kolejny. Był stanowczo za duży, miał guzowate czoło, masywną, kanciastą głowę, długie, rzadkie włosy, płaską twarz w większej części porośniętą rudą brodą, wielki, złamany nochal i małe, niebieskie oczka o wyjątkowo delikatnych rzęsach.

– Chcesz powiedzieć, że to właśnie spotkało Pierwszą Drużynę? Ciężcy dostali w ręce rozkazy na piśmie i nim minęła połowa dzwonu, wszyscy już nie żyli?

– Nie chcę powiedzieć niczego w tym rodzaju – zaprzeczył. – To po prostu jedna z długiej listy możliwości. Zapewne znasz je wszystkie lepiej ode mnie.

– A co twoim zdaniem stało się z Pierwszą, Folibore?

– Mnie o to pytasz? Skąd mam wiedzieć? Skąd ktokolwiek miałby to wiedzieć?

Skrzywiła się ze złością.

– Ktoś wie.

– Ciągle to powtarzasz. Posłuchaj, zapomnij o Pierwszej. Nie żyją. Już po nich. Paskudna sprawa.

– A właściwie jaka sprawa?

– Paskudna, oczywiście.

Gdy zbliżali się do namiotu dowodzenia, zatrzymał ich kapral Przekąska.

– Właśnie was szukałem!

Cicha Woda skrzywiła się, gdy Folibore obrzucił ją znaczącym spojrzeniem. Te jego ostrzeżenia przed łatwymi ścieżkami.

Przekąska spróbował zacisnąć pas, łapiąc się za pokaźne brzuszysko, jakby był zaskoczony, że je ma.

– Gdzie Koc? – zapytał. – Będziemy potrzebowali całej drużyny. Kapitan czeka.

– Jest w latrynie – wyjaśniła Cicha Woda. – Pływa w szczynach i w gównie, szukając swojego amuletu.

– Tego, którym zatyka sobie dupę?

– Zgadłeś – odparła Cicha Woda.

– Tego, który kiedyś wystrzelił stamtąd na słupie ognia?

– Najlepszy płonący pierd, jaki w życiu widziałem. – Folibore skinął z powagą głową. – Idę o zakład, że nadal żałujesz, że cię to ominęło.

– Nie użyłbym słowa „żałuję” – sprzeciwił się Przekąska. – W takim razie idźcie po niego. Oboje, żeby nie mógł się sprzeciwiać.

– W takim przypadku wszyscy troje się spóźnimy – zauważył Folibore. – Może ponownie rozważyłbyś ten rozkaz, kapralu, biorąc pod uwagę, że przewinienie stałoby się cięższe? Zamiast jednego nieobecnego żołnierza nagle byłoby troje. To połowa Czwartej Drużyny, kapralu.

– Więcej niż połowa – dodała Cicha Woda. – Anyx Zygzak nikt nie widział od wielu dni.

– Anyx nadal jest w naszej drużynie? – zapytał Przekąska, unosząc krzaczaste brwi. – Myślałem, że ją przenieśli.

– Przenieśli? – zdziwiła się Cicha Woda.

Brwi się ściągnęły.

– Nie zrobili tego?

– Czy nie przysłali takiego rozkazu?

– Nie widziałem go. – Kapral rozpostarł dłonie. – I nagle się okazało, że Anyx Zygzak przenieśli!

– Nic dziwnego, że nikt jej nie widział – dodał Folibore.

– Chwileczkę, Przekąska – odezwała się Cicha Woda. – Jesteś naszym kapralem. Czy nie powinni cię powiadamiać o wszystkich przeniesieniach i tak dalej? Nie można powiedzieć, że sierżant o niczym nas nie informuje.

Przekąska gapił się na nią z niedowierzaniem. Jego mięsista twarz poczerwieniała.

– Jasne! Tak to właśnie wygląda, ty durna czarownico! Nigdy nas o niczym nie informuje!

– Tak czy inaczej, to więcej niż połowa – nie ustępowała Cicha Woda. – Ciężki ma rację. Kto reprezentuje Czwartą Drużynę? Kapral i sierżant. Reszta kąpie się w pierdolonej latrynie. To nie będzie ładnie pachniało, gdy zapytają sierżanta, gdzie jest jego drużyna, a on będzie mógł tylko wzruszyć ramionami!

– Och, Cicha – odezwał się Folibore. – Muszę ci powiedzieć, że śmieję się w duchu.

– Słucham?

– Ta niewinna mina na twojej słodkiej twarzy. Ach… – dodał, oglądając się przez ramię. – Oto i ona.

Cicha Woda i Przekąska również się odwrócili i zobaczyli Anyx Zygzak, zmierzającą nieśpiesznie w kierunku namiotu dowodzenia. Kapral wystąpił z grupy.

– Anyx! Tutaj, do cholery!

Nie ruszyła prosto w ich stronę, niemniej nie zabrakło jej wiele. Miała bladą twarz, ale Anyx zawsze była blada. Co prawda, spuszczała wzrok nieco bardziej niż zwykle. Anyx Zygzak od urodzenia była przeklęta słabym zdrowiem.

– Biedna Anyx – stwierdziła Cicha Woda, gdy kobieta podeszła bliżej.

– Czemu miałabym być biedna? – obruszyła się Anyx. – Dlaczego wszyscy na mnie patrzycie?

– Kapral Przekąska mówił, że cię przenieśli – wyjaśnił Folibore.

– Naprawdę? Och, dzięki bogom.

– Nie – warknął Przekąska. – Nigdzie cię nie przenieśli, do cholery. Po prostu zgubiłaś się na kilka dni.

– Nieprawda. Cały czas wiedziałam, gdzie jestem. Posłuchaj, czy kazano Niedobitej Kompanii się zebrać?

– Nie lubimy tej nazwy – oznajmił Przekąska.

– Kto to są my? – zapytała Anyx. – Z pewnością nie ci, którzy tak nas nazywają. To by znaczyło prawie wszyscy, kapralu.

Ich rozmowę przerwał sierżant Krzywe Wiertło, wychodząc z namiotu dowodzenia.

– Wszyscy są obecni, sierżancie – odezwał się nagle podenerwowany Przekąska. – Poza Kocem, który sra amuletami w latrynie. To znaczy…

– Chodzi mu o to, że Koc ugrzązł w sraczu na dłużej – przerwała mu miłosiernie Cicha Woda.

– Och – rzekł Folibore. – Kocham cię, Cicha.

– Słucham? – burknęła. – O czym to mówiłam? – Ponownie spojrzała na Krzywe Wiertło. – Rzecz w tym, sierżancie, że nieobecność Koca nie jest żadną stratą dla tego spotkania, bo bez amuletu i tak nie potrafi gwizdać tyłkiem.

– Kapitanowi to nie zaimponowało – zaczęła Anyx.

Chrząknięcie sierżanta uciszyło ją i pozostałych żołnierzy z Czwartej Drużyny. Wszyscy gapili się na sierżanta, który z kolei spoglądał na w przeważającej części białe niebo. Po chwili zamknął łagodne piwne oczy i uszczypnął się w wielki nochal. Następnie odwrócił się i ruszył z powrotem do namiotu dowodzenia, lekkim skinieniem nakazując im podążyć za sobą.

Cicha Woda wymierzyła Przekąsce szybkiego szturchańca w bark.

– Za nim, idioto. Wszystko będzie dobrze.

* * *

W namiocie dowodzenia panował ścisk. Ponieważ jednak zjawili się wszyscy żołnierze Drugiej Kompanii Czternastego Legionu, poza tylko jednym, powinno być tu znacznie tłoczniej. Właściwie to nie powinno być szans, by się tu zmieścili. Cicha Woda spróbowała sobie wyobrazić dwanaście drużyn wepchniętych do namiotu. Musiała powstrzymać uśmiech, gdy przesunęła się pod brezentową ścianę, by się o nią oprzeć, jak miała w zwyczaju. Nie powinna się uśmiechać, biorąc pod uwagę niewielką liczebność kompanii. Bardzo wielu twarzy nigdy już nie zobaczy.

Przez krótką chwilę zastanawiała się, co właściwie jest z nią nie tak. Nastroje były bardzo kiepskie. Nic w tym dziwnego. Kapitanowi zostały tylko trzy niepełne drużyny, przynajmniej do chwili przybycia nowych rekrutów. A kiedy będzie to możliwe? Zapewne nigdy. Powinna też myśleć o poległych przyjaciołach. Na tym właśnie polegał problem. Nigdy o nich nie myślała, ponieważ nie żyli.

Skrzyżowała ramiona na piersiach, patrząc, jak kapitan przesuwa wzrokiem po pierścieniu żołnierzy piechoty morskiej. Za chwilę wstanie i zacznie mówić. Wtedy wszyscy, którzy nigdy go nie spotkali i znali go tylko z imienia, będą gapić się nań ze zdumieniem.

Kapitan nosił to imię od urodzenia. Nie było innej możliwości. Nawet od dawna nieżyjący Wyłam Ząb nie potrafiłby wymyślić takiego przezwiska. Nie dla tego człowieka. Było zbyt idiotyczne, by dało się to pojąć. Przyglądała mu się uważnie. Sprawdził stan lawendowej jedwabnej koszuli, poprawił mankiety, a następnie przyjrzał się cienkim skórzanym rękawiczkom osłaniającym długie, cienkie palce. Nagle zerwał się ze stołka szybkim, płynnym ruchem, uniósł lewą dłoń do ucha i zatrzepotał palcami. Czerwone wargi na umalowanej, bladej jak śmierć twarzy rozciągnęły się w szerokim uśmiechu.

– Witajcie, najdrożsi żołnierze.

Tak jest, panie i panowie, to jest Mruk, nasz ukochany kapitan.

* * *

Całkiem Spłukana trzymała się tak daleko od swego sierżanta, jak to tylko było możliwe. Między nią a nim stali Gorąc, Benger i kapral Morrut. Wepchnęłaby tam również Powiedz Nie, ale ona była leworęczna, zawsze walczyła u lewego boku Spłukanej i nic nie mogło zmienić jej przyzwyczajeń.

Nie chodziło o to, że nie lubiła sierżanta albo mu nie ufała. Nic z tych rzeczy. Chodziło o to, że śmierdział. A właściwie nie on sam, tylko jego koszula.

Słyszała pogłoski, że Trzpień jest ostatnim żyjącym Podpalaczem Mostów, ale wątpiła, by kiedykolwiek służył w tej osławionej jednostce. Takie plotki zawsze powtarzano o żołnierzach cechujących się szczególnym stosunkiem do służby. Ludzie tego potrzebowali. Zwłaszcza malazańscy żołnierze.

Niesamowite aluzje, osobliwe tajemnice, powtarzane szeptem opowieści o samotnej postaci, która wędrowała ciemną nocą wokół obozu, rozmawiając z Końskimi Duchami Kompanii Śmierci. Z samym Sui Etkarem, chromym strażnikiem Bramy Śmierci.

Ludzie twierdzili, że tylko ostatni żyjący Podpalacz Mostów mógłby się obracać w takim towarzystwie. Starzy przyjaciele, od dawna nieżyjący, ich ciała rzadkie jak mgła, a konie pokryte szronem. Towarzysze broni nadal zbrukani krwią swojej śmierci, przerzucający się żartami z sierżantem we włosienicy cuchnącej trupem.

Ona jednak nigdy nie widziała, by Trzpień wałęsał się po polach, gadając z duchami. A jego włosiennica śmierdziała trupem, ponieważ zrobił ją z włosów matki albo może babci. To jednak również mógł być wymysł. Kto chciałby nosić coś takiego? Trzpień czasami zachowywał się dziwnie, ale nie był szaleńcem. Z drugiej strony ta włosiennica skądś się wzięła. Była częściowo siwa, częściowo czarna i zmiętoszona. Niewykluczone, że rzeczywiście zrobiono ją z włosów starej kobiety.

Cóż jednak za pożytek z takich wyjaśnień? Wiedza o pochodzeniu koszuli nie zmieni jej smrodu. Co więcej, Podpalacze Mostów mieli ponoć tatuaże na czołach – płonące mosty oczywiście – a na wysokim czole Trzpienia widniały tylko dzioby, które mogły się wziąć skądkolwiek. Jakaś choroba w dzieciństwie wydawała się znacznie prawdopodobniejszą przyczyną niż amunicja Moranthów. Zresztą od dziesięciu lat takiej amunicji nigdzie nie widziano.

Podpalacze Mostów, Łowcy Kości, Wrony Coltaine’a. W swej historii Imperium Malazańskie straciło wiele armii. Wszyscy zginęli, ale o nich nie zapomniano. Na tym właśnie polegał problem. Umarli potrzebowali zapomnienia, ale, jak powtarzała Powiedz Nie, pamięć to jedno, a powód, dla którego się pamięta, to coś całkiem innego.

Zerknęła na ciężką, zawsze stojącą po jej lewej stronie. Powiedz Nie odwzajemniła jej spojrzenie i wzruszyła ramionami.

Rzeczywiście zawsze tak mówiła, ale co to właściwie znaczyło, na wszystkie czarne pióra świata?

Kapitan Mruk zakończył przygotowania i wstał.

* * *

Delikatny i Ten Głośny z Drugiej Drużyny postanowili usiąść na tej samej ławce. Trudno im było się na niej zmieścić, bo obaj byli potężnymi mężczyznami, ale żaden nie zamierzał się posunąć. Toczyli tytaniczny bój w pozycji siedzącej. Obaj napierali na przeciwnika barkami, biodrami i udami, próbując zepchnąć go z ławki.

Oddychali coraz głośniej, świszcząc przez nozdrza. Ławka skrzypiała pod ich ciężarem. Nie patrzyli na siebie nawzajem. To niczemu by nie służyło. Nawet ich twarze były podobne – spokojne, flegmatyczne, naznaczone bliznami i brodate. Mieli też małe oczka, płaskie nosy i usta najwyraźniej niezdolne do uśmiechu.

Smutas stał niemal w zasięgu ręki Tego Głośnego, nieco za resztą drużyny Shrake. Przyglądał się z uwagą ich rywalizacji. Przeniesiono go z Pierwszej Kompanii, gdy niedobitki rozdzielano między drużyny Drugiej. Przedtem był żołnierzem regularnej piechoty w Siedemnastej Armii, aż do chwili, gdy wybuchł bunt w Gris, który stłumiono kosztem życia połowy żołnierzy cholernego legionu. Smutas miał talent do przetrwania, który przestał być czymś korzystnym. Otaczała go sława kogoś, kto zostawia za sobą spustoszenie. Nic dziwnego, że jakoś nie mógł się doczekać miłego przywitania w nowej drużynie.

W walce z Balkiem spisał się jednak nieźle. To przynajmniej świadczyło na jego korzyść. Nie sposób było wątpić w jego odwagę. Zdołał nawet zatrzymać tarczą włócznię wymierzoną w pierś kaprala Podwozia, czym zasłużył na jego podziękowanie pod postacią niechętnego skinienia głową. Chyba że kapral po prostu opuścił wzrok, żeby się upewnić, czy nie został ranny.

Tak czy inaczej, większą część roboty wykonała dwójka ciężkich. Okazało się, że Delikatny i Ten Głośny są skłonni do rywalizacji, zwłaszcza podczas bitwy. W gruncie rzeczy Smutas zaczynał sobie uświadamiać, że ta rywalizacja przekroczyła granice patologii, przeradzając się w gorącą nienawiść. Dwaj mężczyźni nie odzywali się do siebie ani słowem. Nigdy na siebie nie patrzyli. Nie jedli razem w kantynie. A mimo to zawsze byli blisko siebie, pilnując, by przeciwnik nie zdobył przewagi.

Smutas pomyślał, że kogoś mniej pechowego mogłoby to śmieszyć. W nim nieustająca walka między dwoma ciężkimi budziła coś w rodzaju chorobliwej fascynacji. W tej chwili nie mógł się doczekać, kiedy ławka pod nimi się rozleci.

* * *

– Niestety, w każdej okolicy można spotkać bandytów – oznajmił Mruk, zakończywszy ciepłe przywitanie. Następnie uniósł ręce, by powstrzymać sprzeciwy, mimo że Cicha Woda nie zauważyła, by ktokolwiek miał zamiar je zgłaszać. – Wiem, kochani, wiem! Jak często zdarzają się bandyci, którzy są w stanie wystawić oddział równający się w praktyce kompanii dobrze wyekwipowanych, świetnie wyszkolonych i nadzwyczajnie zdyscyplinowanych żołnierzy? Niemniej pięść ostatniej nocy ponownie mnie zapewniła, że raporty zwiadowców nic nie wspominały o imponującej sile oddziału Balka. – Przerwał, by przyjrzeć się otaczającym go twarzom. – Dlatego nasza kompania zapłaciła bardzo wysoką cenę za pokonanie go.

– Wcale go nie pokonaliśmy – sprzeciwiła się sierżant Shrake z Drugiej Drużyny, pociągając się za jedyny kosmyk długich, czarnych włosów. Jej leniwe spojrzenie skierowało się na Trzpienia. – Nikogo z nas nie byłoby tutaj, gdybyśmy nie pojmali samego Balka, a jego żołnierze nie wykazaliby się zaskakującą lojalnością, odkładając broń, gdy Trzpień przystawił mu nóż do gardła.

– Shrake, zapewniam, że właśnie miałem przejść do pochwalenia Trzeciej Drużyny za imponujący wyczyn, jakim było pojmanie herszta bandytów – odparł z uśmiechem Mruk.

– To od początku był twój plan, kapitanie – odezwał się kapral Morrut, jak zwykle zajmujący pozycję obok swojego sierżanta. – Trzpień zawsze powtarza, że trzeba uznawać zasługi innych.

– Mówiąc ściślej, chodziło o ucięcie głowy węża – odparł Mruk. Pomimo swych ekscentrycznych zachowań nie lubił się przechwalać.

– Chyba nie ująłeś tego zbyt szczęśliwie – zauważyła Cicha Woda.

– Ponieważ było oczywiste, że zastępcy Balka będą w stanie kontynuować walkę, jego śmierć nie poprawiłaby zbytnio sytuacji. – Natomiast… – ponownie uniósł lewą dłoń do ucha – …słowa Trzpienia, który zagroził, że go zabije, ale tego nie zrobił, wywołały nadzwyczaj dobroczynny skutek. Krótko mówiąc, moi drodzy, mieliśmy kurewskiego farta.

Tym razem wszyscy pokiwali głowami.

* * *

Cicha Woda z reguły nosiła podartą apaszkę, pas niebarwionego płótna, którym niegdyś owiązano oczy trupa. Trup go nie potrzebował, bo w krypcie i tak było ciemno, nawet jeśli przez szczeliny między kamieniami kurhanu do środka wnikała odrobina dziennego światła. Zresztą umarli nie potrzebowali oczu, żeby widzieć, nie było więc sensu ich przewiązywać. Miała talent do logicznego myślenia.

Przypomniała sobie, że w kurhanie towarzyszył jej stary kumpel Brenoch. Problem z ograbianiem krypt i innymi tego typu czynnościami polegał na tym, że zawsze się okazywało, że inny rabuś dotarł tam wcześniej. W niektórych okolicach rabowanie grobów było zbrodnią karaną śmiercią. Cicha Woda była za tym, zwłaszcza jeśli dzięki temu miała szansę choć raz znaleźć cholerny kurhan, którego ktoś nie splądrował przed nią.

Brenoch rozgarniał nogą jakieś śmieci przy końcu krypty, gdzie kopulasty sufit opadał. Nagle oznajmił, że coś zauważył. Pozwoliła mu się tym zająć. Sama zatrzymała się z satysfakcją przy otwartym sarkofagu, patrząc na ślady łomu na wapiennym obrzeżu. Skurwysyński złodziej, który ich wyprzedził, podważył pokrywę i zrzucił ją po drugiej stronie, gdzie się roztrzaskała. Ten szczegół był interesujący tylko dlatego, że przypomniał jej, że kiedy następnym razem wedrą się do kurhanu, powinni przynieść ze sobą parę łomów. Powodem jej zadowolenia było zmumifikowane ciało czarownicy oraz ładne płótno, którym je nakryto.

Większość rabusiów była mężczyznami, a mężczyźni nie znali się na ładnych rzeczach. Nawet jeśli płócienne całuny były pokryte okruszkami wyschniętej skóry oraz plamami tajemniczego płynu, który wycieka z umarłych – jej matka nazywała go „miodem Kaptura” – płótno pozostawało płótnem, a płótno jest ładne.

Dlatego Cicha Woda zdjęła pas tkaniny z oczu trupa i w ten sposób znalazła dwie złote monety, które leżały pod spodem zgrabnie wciśnięte w oczodoły. Szybko je ukryła, ale Brenoch coś zauważył i zrobił się podejrzliwy. W końcu powiedziała mu o monetach, bo miała już dość jego utyskiwania. Wściekł się, potem opanowała go zazdrość, a wreszcie chciwość. Na koniec musiała go zabić, bo ukradł te cholerne monety, nawet jeśli zapewniał, że tego nie zrobił. Biedny Brenoch dołączył do długiej listy jej byłych kumpli.

Obecnie Cicha Woda nosiła tę apaszkę po to, by ukryć sznur wytatuowany na jej szyi. Niektórzy mogliby błędnie uznać go za pętlę, co było głupie, bo tatuowanie sobie pętli było proszeniem się o kłopoty. Natomiast złoty sznur grubości palca, otaczający szyję i niemający początku ani końca, symbolizował jej zawód oraz gotowość zabicia tylu ludzi, ilu będzie trzeba. To było eleganckie.

Z zajęciem skrytobójcy łączyło się pewne ryzyko. Nie zdecydowałaby się na ten zawód, gdyby nie jej noc objawienia. Który ze starych kumpli to był? Aha, Filbin. Znał trochę czarodziejskich sztuczek. To była Rashan, słodka magia cieni. Gdy w wolnej chwili próbował nauczyć ją paru rzeczy, nagle coś sobie uświadomiła.

Moim patronem jest Kotylion. Pan Skrytobójców. Ale chwileczkę, on był tylko połową całości, czyż nie tak? On i Tron Cienia wspólnie stworzyli imperium. Sztylet i magia. Złączone w jedno. Sznur i Cień. Ale dlaczego to miałoby być dwóch ludzi? Magskrytobójca! Czemu nikt przedtem na to nie wpadł?

Będzie pierwsza. Pierwsza i najlepsza. Nauczy się wszystkiego od Filbina, zanim… No cóż, biedny Filbin.

Kluczem było zachowanie magii w tajemnicy. Dlatego tatuaż był użyteczny, choć w pierwszej chwili mógł się wydawać idiotyczny. Wyobraźcie sobie kogoś, kto otwarcie ogłasza, że czci Pana Skrytobójców! Któż zrobiłby coś takiego? Ona by zrobiła, zwłaszcza że to była bardzo użyteczna zmyłka.

Jeśli wiesz, że ktoś jest zabójcą i może cię załatwić, skupiasz się na środkach obrony przed skrytobójczymi zamachami, a to otwiera ścieżkę przed magią cienia. Nim zdążysz się zorientować, wyjdę z cienia, który rzucasz, i ciachciachciach!

Krzywe Wiertło wiedział, jak cenna jest Cicha Woda, i wykorzystywał ją odpowiednio. Nigdy nie pytał, dlaczego zaciągnęła się do malazańskiej piechoty morskiej, podczas gdy mogła żyć dyskretnie i w dostatku, w którymś z wielkich miast imperium, przyjmując kontrakty od wiecznie oddającej się wendetom szlachty. Mogła ubierać się w jedwabie i dbać o to, by jej kruczoczarne włosy były długie, czyste i błyszczące. Co więcej, umiała być zmysłowa, a przynajmniej była pewna, że to umie, ale w piechocie morskiej nie było zapotrzebowania na zmysłowość. Nikt nigdy nie okazał jej zainteresowania.

Zdarzało się już, że w piechocie morskiej służyli skrytobójcy. Moczygęba, Lurvin Wodne Dziecko i Kalam Mekhar. Prędzej czy później trzeba było wykonać nocną robotę i Krzywe Wiertło zlecał ją jej.

Nosiła apaszkę z uwagi na skromność, a także dlatego, że nie chciała straszyć innych żołnierzy. Wszyscy wiedzieli o jej tatuażu, ale z jakiegoś powodu ten widok przyprawiał ich o dreszcze. Chyba że to nie tatuaż sprawiał, że robili się dziwnie nerwowi, gdy spojrzeli na jej szyję, lecz dwie bliźniacze plamy z miodu Kaptura na apaszce, wyglądające jak oczy. Oczywiście nie mogły nimi być. Nawet umarli nie potrafili patrzeć przez złote monety, nieprawdaż?

Zawsze się zastanawiała, gdzie Brenoch ukrył te monety. Pewnie je połknął. Szkoda, że wtedy o tym nie pomyślała. Mogłaby rozpruć mu brzuch i je odzyskać.

* * *

– To nie było zbyt zabawne – poskarżył się Przekąska, gdy wracali do niewielkiego kręgu namiotów należących do ich drużyny. W koszarach było mnóstwo miejsca, ale nikt z ocalałych nie chciał spać tam, gdzie nie słyszało się niczego poza echami pustki.

– Nigdy nie jest – skwitowała Anyx Zygzak. – Srebrne Jezioro. Czy nie tam wybuchło powstanie Teblorów? Słyszałam, że spłonęła wtedy połowa miasteczka, a wraz z handlem niewolnikami skończył się dopływ pieniędzy. Czemu mieliby nas tam potrzebować?

– Rozkazy są skomplikowane – odparł Folibore. Cicha Woda zerknęła na niego i zauważyła, że zmarszczył czoło.

– Nie są – sprzeciwiła się. – Mamy wzmocnić tamtejszy garnizon. Bezterminowo.

Ciężki pokręcił głową.

– W tym właśnie problem. Jak długo trwa „bezterminowo”? Możemy tam się zestarzeć, marnować lata, aż umrzemy i pochowają nas w okropnym kopcu. No wiesz, zimy nad polodowcowym jeziorem są surowe. Umarłym i tak zawsze jest zimno, po co dodatkowo pogarszać sprawę? To mi się nie podoba. Poza tym uważam, że kapitan nie wyraził się wystarczająco precyzyjnie. Podobno garnizon przerzedzili niewolnicy. Ilu żołnierzy zostało? Siedmiu? Mówiąc ściśle, to oni wzmocnią nas, a nie my ich.

Ich sierżant szedł kilka kroków przed nimi, ale jak zwykle nie próbował niczego wyjaśniać.

– Jedziemy na północ, nad Srebrne Jezioro, Folibore – nie ustępował Przekąska. – To wszystko, co potrzebujesz wiedzieć.

– W takim razie dlaczego Mruk poprosił Trzpienia, żeby zaczekał? Chciał z nim porozmawiać w cztery oczy? W tym kryją się implikacje, można z tego wyciągnąć wnioski.

– Trzpień to Trzpień – odparła Anyx Zygzak, jakby to wszystko wyjaśniało.

Folibore przyjrzał się jej uważnie, ale nic nie powiedział.

Gdy przybyli do obozu, położonego tuż za zachodnim murem fortu, Koc był przy ognisku. Gotował herbatę. Anyx zakrztusiła się głośno i wycofała do namiotu. Krzywe Wiertło zrobił to samo, tylko bez krztuszenia. Zniknął w namiocie bez słowa. Przekąska poszedł po swój blaszany kubek, ale przechodząc obok Koca, najwyraźniej zmienił zdanie i ruszył do położonej niedaleko „Gospody Kupieckiej”, zasłaniając usta i nos.

Folibore usiadł na kłodzie obok drugiego ciężkiego.

– Śmierdzisz, Koc.

– Ale to triumfalny smród.

– To znaczy, że go znalazłeś?

– Zdumiałbyś się, co można znaleźć, kiedy brodzi się z sitem w rękach po kolana w gównie i szczynach.

– Z sitem? – zdziwiła się Cicha Woda, trzymając się na dystans. – Skąd wziąłeś sito?

– Pożyczyłem od Glinianego Talerza – odpowiedział Koc.

– A czy on o tym wie?

– Nie musi. Już mu je oddałem.

W tej samej chwili usłyszeli ryk wściekłości, dobiegający od obozowiska Drugiej Drużyny. Troje żołnierzy spojrzało w tamtym kierunku, ale tylko na jakieś uderzenie serca.

– Jak rozumiem, nie wyczyściłeś go – zauważyła Cicha Woda.

– Czy wyglądam na czystego?

– W forcie jest studnia.

– Nie dopuściliby mnie do niej. Garnizonowi wartownicy nas nie lubią.

Herbata była gotowa. Folibore wyciągnął kubek, a Koc wykazał się dobrymi manierami, wypełniając go przed własnym. Podobne gesty były dziwne. Cicha Woda nie ufała dobrze wychowanym ludziom. Taktownym, miłym i pomocnym. Co było z nimi nie w porządku? Na pewno coś. Była tego pewna.

– Dostaliśmy nowe rozkazy – oznajmił Folibore, dmuchając na herbatę. – Srebrne Jezioro.

– To niepokojące – stwierdził Koc.

– Wiem – zgodził się drugi ciężki. – Mówiłem im, ale nikt nie chciał mnie słuchać. A kapitan zatrzymał Trzpienia, żeby porozmawiać z nim na osobności.

– To jeszcze gorzej.

– Tak właśnie powiedziałem.

Koc wydął umazane gównem policzki.

– Srebrne Jezioro. Tam Bóg o Roztrzaskanym Obliczu po raz pierwszy starł się z imperium.

– Co takiego? – zdumiała się Cicha Woda.

– Też chciałem o tym wspomnieć, ale i tak nikt mnie nie słuchał – oznajmił Folibore.

– Koc… – Cicha Woda zrobiła krok w jego stronę, ale zaraz się cofnęła. – Co przed chwilą powiedziałeś?

– Bóg o Roz…

– Masz na myśli Toblakai. Ale on wyłonił się z popiołów rebelii sha’ik. W Siedmiu Miastach na Raraku, nie nad pierdolonym Srebrnym Jeziorem.

– Nad Srebrnym Jeziorem – upierał się Koc. – To było jeszcze przed Raraku. Nie jest też prawdziwym Toblakai, tylko Teblorem. To zgraja ciemnych, upadłych dzikusów, mieszkających w górach na północ od jeziora. Pamiętasz opowieść o Ataku Idiotów? Trzech Teblorów próbowało zdobyć garnizonowe miasto. To było nad Srebrnym Jeziorem.

– Naprawdę? Myślałam, że w Stopie Nosiciela.

– Stopa Nosiciela jeszcze wtedy nie istniała – wyjaśnił Koc. – Osadnicy docierali tylko do Srebrnego Jeziora. – Tam właśnie wydarzył się Atak Idiotów, Cicha. Dowodził nim ten, kto później został Bogiem o Roztrzaskanym Obliczu.

– Omeny… – mamrotał Folibore w przerwach między siorbnięciami. – Permutacje… implikacje… tajemnice poruszające się pod zwodniczo spokojną taflą.

– Jeden z tych trzech myślał, że jest psem.

Cicha Woda spojrzała na niego ze zdziwieniem.

– A co to właściwie znaczy?

– Trudno wyczuć – odparł Koc, wzruszając ramionami.

– Ale coś z pewnością znaczy – dodał Folibore.

Obaj mężczyźni pokiwali głowami i wrócili do picia herbaty.

Cicha Woda potrząsnęła głową.

– Myślałam, że Atak Idiotów wydarzył się, bo ja wiem, ze sto lat temu. Z pewnością nie w Stopie Nosiciela, bo, jak mówisz, to nowa osada – dodała. – Ma dopiero dziesięć lat. Nie wiem, dlaczego myślałam, że to było tam, skoro uważam, że było sto lat temu. Ale z drugiej strony nie wiem zbyt wiele o północnych osadach, prawda?

– Najwyraźniej nie wiesz – zgodził się Koc.

Skrzywiła się.

– Nie musisz mi tego tak wypominać. Rzecz w tym, że nigdy nie łączyłam Toblakai z Atakiem Idiotów. Ani w ogóle z niczym na Genabackis. Mówisz, że jest Teblorem? Z którego klanu? Z Sunydów czy z Rathydów?

– Z żadnego z nich – odpowiedział Folibore, unosząc kubek, by nalano mu więcej herbaty. Koc spełnił jego prośbę. – Dalej na północy, wysoko w górach, mieszkają inne klany. Sunydów i Rathydów przerzedzili handlarze niewolnikami, choć okazało się, że trochę ich jeszcze zostało. Powstanie było w rzeczywistości wyzwoleniem przez krewniaków. Jeśli mam zgadywać, przenoszą nas do Srebrnego Jeziora, bo coś podekscytowało Teblorów. Po raz kolejny.

– Tym razem podekscytował ich Bóg o Roztrzaskanym Obliczu – zasugerował Koc.

– Słucham? On tu jest?

– Nie, Cicha, nie ma go tu. – Śmierdzący ciężki zmarszczył brwi. – Przynajmniej nic o tym nie słyszałem. – Ale z drugiej strony, kto wie, gdzie krążą bogowie i czym się zajmują?

– Bóg o Roztrzaskanym Obliczu mieszka w chacie pod Darudżystanem – oznajmił Folibore.

Cicha Woda spojrzała na niego ze zdumieniem.

– Naprawdę? A po co, do chuja? Co właściwie tam robi?

– Nikt tego nie wie – odpowiedział Folibore. – Nie ruszył się stamtąd od lat. Mówią, że nie przyjmuje Ascendencji. Że bije swoich wyznawców, gdy tylko jacyś się zjawią. Wiesz, jaki skutek to wywołuje? Zwabia kolejnych czcicieli. Wiem, to nie ma sensu. Nic, co robimy, nigdy go nie miało. I nigdy nie będzie miało. Możesz kogoś przegnać. Ale on następnego dnia wróci z kilkoma kumplami.

Mężczyzna wzruszył ramionami.

– Jestem pewien, że kult upowszechnił się już wśród Teblorów – dodał Koc.

– Och – wyszeptał Folibore. – Masz rację.

Poły namiotu Anyx Zygzak poruszyły się głośno . Kobieta wystawiła głowę na zewnątrz.

– Moglibyście się wreszcie zamknąć? Chcę się trochę przespać.

– Jest środek dnia, Anyx! – warknęła Cicha Woda. – W tym namiocie musi być cholernie gorąco!

– Dlatego chciałam, żebyśmy rozbili obóz po wschodniej stronie fortu.

– Wtedy słońce świeciłoby na nas o świcie i budzilibyśmy się spoceni. Mówiliśmy ci o tym.

– A ja wam mówiłam, że zawsze wcześnie wstaję!

– To rozbij namiot po drugiej stronie!

– Może właśnie tak zrobię! – odpowiedziała i schowała głowę.

Na parę chwil zapadła cisza.

– Znalazłeś wreszcie bezpieczne miejsce dla amuletu? – zapytała wreszcie Koca Cicha Woda.

– Chcesz zobaczyć ognistego pierda?

* * *

Kapitan Mruk spacerował w kółko.

– Mimo to chciałbym zobaczyć, jak próbujesz to zrobić.

Zatrzymał się, by przyjrzeć się z uwagą sierżantowi Trzpieniowi. Prawdziwy były Podpalacz Mostów. Dziwne, nieprawdaż? Wyglądał całkowicie normalnie, pomijając tę cuchnącą włosienicę. Mruka zawsze zachwycały ekstrawaganckie stroje, ale są pewne granice.

Niemniej mężczyzna, który siedział skulony na krześle siodłowym, był jedną z legend. Nie zaliczał się do tych najsławniejszych, ale tylko on pozostał przy życiu, a to samo w sobie zapewniało pewien prestiż. Poniekąd. Był ostatnim Podpalaczem Mostów, a być może również najmniej ważnym. Z pewnością wiązało się to ze szczególnym spojrzeniem na świat. To mogło tłumaczyć, dlaczego Trzpień jest najbardziej lakonicznym człowiekiem, jakiego Mruk w życiu spotkał.

– Spróbujesz, prawda?

– Jest jeszcze kwestia lojalności, kapitanie.

Mruk obrócił się zgrabnie na jednej nodze i znowu zaczął spacerować w kółko.

– Być może cię to zdziwi, mój drogi, ale bardzo mało przejmuję się tą kwestią. – Zatrzymał się i zerknął na sierżanta. – Zastanawiasz się, dlaczego? – podjął, unosząc jedną brew. – To prawda, że ciekawość jest cnotą. W związku z tym zaspokoję twoją. Najpierw jednak muszę przyznać, że trochę się niepokoję, jak moja kompania przyjmie tę wiadomość.

– Przyjmie ją – zapewnił Trzpień.

– Ach! Wotum zaufania? Cóż za ulga!

– Przyjmie ją, kapitanie. Inna sprawa, czy będzie mogła z nią żyć.

– Och. Hmm, dostrzegam różnicę. – Rozpromienił się. – Ale z drugiej strony mądre, uspokajające słowa z twoich ust? Z pewnością to z nawiązką wystarczy… Ojej, nie sprawiasz wrażenia przekonanego.

– Mogę z tym żyć – odparł sierżant po paru chwilach.

Słowa tak całkowicie pozbawione wszelkiej intonacji z pewnością nie mogły uspokoić słuchacza.

– Och, słodyczy. To podważa moją wiarę.

– Dostrzegam to, kapitanie.

Po krótkiej chwili Mruk rozpostarł dłonie.

– Posłuchaj nas tylko! Znowu niepotrzebnie wybiegamy naprzód! Nie martwmy się na zapas, jak to mówią. I słusznie. Pierwsze pytanie, i w związku z tym jedyne, jakie wymaga odpowiedzi już w tej chwili, brzmi następująco: „Czy zgodzisz się to zrobić, sierżancie Trzpień?”.

Były Podpalacz Mostów wstał z krzesła i zaczął ugniatać krzyż.

– To nie będzie łatwe.

– Tak?

Trzpień wzruszył ramionami.

– Przedstawiłem się, przystawiając mu nóż do gardła, kapitanie.

– Co było, to było!

– A teraz pragniesz, by jego kompania połączyła się z naszą.

– Z pewnością. Czyż to nie byłoby rozwiązanie godne poematu?

– Oczywiście. Jak łyk trucizny dla duszy, kapitanie.

Mruk pobladł.

– Ojej, jakiego rodzaju poezję czytasz? Ale mniejsza z tym. To eleganckie rozwiązanie problemu naszej zmniejszonej liczebności.

– Nie zapominaj, że to oni zmniejszyli tę liczebność, kapitanie.

– Co było, to było!

Trzpień gapił się na przełożonego, jakby nadal nie był pewny, co o nim sądzić.

– Wspominałeś coś o pewności siebie.

– W rzeczy samej. Chodzi o pozycję społeczną Balka, sierżancie. Jesteśmy do siebie podobni.

– Naprawdę?

– Ranga, mój drogi. Ranga. Pewne cnoty nie znikają.

– Masz na myśli jego rangę, kapitanie? – zapytał Trzpień po chwili milczenia.

– Ach… no tak, wiem. Porucznik Balk. To brzmi atrakcyjnie.

– Tak jest, kapitanie.

– Trzpień, rozumiesz, że to ty musisz go poprosić. Z całą pewnością nie ja.

– Nie rozumiem.

– To był twój nóż! Ty zmusiłeś ich do kapitulacji.

– To czyni mnie ich ulubionym żołnierzem piechoty morskiej, czyż nie tak?

– No cóż, gdybyś poderżnął Balkowi gardło… – Trzpień nie przestawał się na niego gapić, aż wreszcie Mruk uświadomił sobie z westchnieniem, że potrzebne będzie coś bardziej bezpośredniego. Spojrzał żołnierzowi prosto w oczy. – Sierżancie, gdybym to ja w tamtej chwili przystawił Balkowi nóż do gardła, oderżnąłbym mu głowę – oznajmił nieco spokojniejszym tonem.

Trzpień otworzył szerzej oczy. Cisza się przeciągała. Wreszcie odchrząknął.

– W porządku, poproszę go.

Mruk uśmiechnął się wyraźnie uspokojony.

– Znakomicie, mój drogi sierżancie Trzpień!

Były Podpalacz Mostów zatrzymał się przy wyjściu z namiotu i obejrzał za siebie.

– Kapitanie?

– Słucham?

– Czy kiedyś zmoczyłeś sobie ręce… w ten sposób?

– Słodyczy! Więcej razy, niż potrafię zliczyć.

Trzpień mu nie odpowiedział. Skinął tylko głową i wyszedł z namiotu.

Mruk zadał sobie pytanie, dlaczego takie wyznania zaskakują jego podkomendnych. Żołnierze powinni mieć grubszą skórę. To bardzo dziwne.

Wzruszył ramionami, usiadł za oficerskim biurkiem, uniósł lusterko i, nucąc cicho, zajął się malowaniem ust.

ROZDZIAŁ DRUGI

Zawsze coś się dzieje. Dlatego cierpienie nie zna odpoczynku.

Karsa Orlong

Dowódca bandytów, Balk, siedział zgarbiony na drewnianej ławie w celi, wsparty plecami o kamienny mur. Cela – podobnie jak trzy pozostałe – znajdowała się naprzeciwko koszar, które przerobiono na więzienie dla pojmanych członków bandy. W celach z reguły trzymano morderców albo pijaków, żołnierzy z kompanii, których zachowanie wymagało skorygowania. Na ogół za pomocą pięści, bo poderżnięcie gardła zdarzało się rzadko.

Trzpień kazał strażnikowi opuścić korytarz i przyciągnął jego stołek do krat. Balk zerknął na niego, po czym znowu wlepił spojrzenie w podłogę. Trzy martwe szczury leżały tam w małym stosiku. Nie ulegało wątpliwości, że przetrącono im karki.

Coś w tej scenie sprawiło, że Trzpień zmarszczył brwi.

– Chyba nie jesteś nekromantą, co?

Ujrzał przelotny błysk odsłoniętych zębów.

– Nie jestem.

Uspokojony tym zapewnieniem sierżant usiadł na stołku.

– On nie żyje – oznajmił.

– Kto?

– Samozwańczy baron Rinagg z Lasu Głupca. Najwyraźniej był poważnie chory. Umierający. Ale zanim umarł, wyciągnęliśmy z niego wszystko, czego potrzebowaliśmy.

– A czego od niego potrzebowaliście, sierżancie?

– Miał na ciebie coś, co wystarczyło, by zmusić cię do współpracy.

– Współpracy w czym?

Trzpień wzruszył ramionami.

– Jak rozumiem, byliście kompanią najemników, ale to, co zaczęło się jako standardowy kontrakt, przerodziło się w coś innego. W bandytyzm.

Balk ponownie uniósł wzrok. Jego oczy były ledwie widoczne w wypełniającym celę półmroku.

– Baron korzystał ze swoich praw do władania regionem. Podatki i myta. To nie jest bandytyzm.

– Aha, rozumiem to – odparł Trzpień. – Ale podatki i myta pobiera imperium. A jeśli imperium mianuje miejscowego zarządcę, on również przekazuje większą część dochodów miejscowemu poborcy. Nikt nie mianował Rinagga i on nie oddawał nikomu ani grosza.

– Baron był kiedyś żołnierzem – nie ustępował Balk. – Walczył z najeźdźcami.

– Ale przegrał.

Obaj mężczyźni umilkli na chwilę. Wreszcie sierżant wstał i potarł twarz, po czym przeciągnął się i skrzywił lekko.

– Jesteś szlachcicem, tak przynajmniej sądzi mój kapitan. Człowiekiem honoru. Twoi ludzie z pewnością zgadzają się z tą opinią.

– Nie powinni kapitulować – stwierdził Balk.

– Gdybym cię zabił, z pewnością by tego nie zrobili.

– I wtedy byście przegrali.

– Zapewne. Dlatego muszę zadać sobie pytanie: po co wybrałeś się do Lasu Głupca z kompanią złożoną z czterystu weteranów? Imperium nie wynajmuje zaciężnych żołnierzy, a z pewnością nie chodziło ci o pieniądze Rinagga. Nie na początku.

– Dlaczego tak uważasz?

– Dlatego że on był nikim. Nawet jeśli pobierał podatki od karawan i drwali na wschodzie, nie mógł sobie pozwolić na płacenie wam przez dłuższy czas. Cokolwiek miał na ciebie, to musiało być na tyle poważne, że pogodziłeś się ze stratami. Zapewne cały czas pokrywałeś wydatki z własnej kieszeni.

Balk odwrócił wzrok, udając, że wpatruje się w ścianę.

– Dużo wiesz o kompaniach najemników, sierżancie?

– Kilka razy się z nimi spotykałem. Wiele lat temu. Większość z nich ledwie wychodziła na swoje, nawet jeśli mieli dobry kontrakt. Jeśli pokazało się im zakutą w stal pięść, z reguły zwiewali. Tylko szczególny rodzaj głupców jest gotowy ginąć dla pieniędzy. Poza nielicznymi wyjątkami kończyło się na tym, że imperium wykupywało kompanię i ją rozwiązywało.

– A co z tymi lepszymi?

Trzpień oparł się plecami o ścianę naprzeciwko krat i skrzyżował ręce na piersi.

– Były dwie, może trzy.

– Elińskie Tarcze? Tulipański Hufiec? Bursztyn?

– To wszystko karzełki – odparł sierżant, uśmiechając się szyderczo.

– Jesteś durniem. Nigdy się z nimi nie zetknąłeś, prawda? Tulipański Hufiec składa się z ośmiu kompanii…

– Czasy dobrych najemników dawno minęły, Balk. To prawda, twoja kompania mogła rozkwasić nam nos i zrobiła to, ale tylko dlatego, że byliśmy w niepełnym stanie, a w dodatku źle poinformowani. Spodziewaliśmy się, że mamy przeciwko sobie może z setkę nieudaczników.

– Stanęliście do bitwy ze wszystkim, co mieliście.

– Tak. Byliśmy zbyt pewni siebie. Gdybyśmy mieli lepsze informacje, wasi żołnierze obudziliby się rano i zobaczyli, że wszyscy ich oficerowie nie żyją, w tym również ty i twój baron.

– Zatem nie otwarta walka, tylko noże pośród nocy.

– Tak jest. Szybkie i słodkie.

– Naprawdę nic nie wiesz…

– Och, Balk – przerwał mu Trzpień, wspierając głowę o ścianę. – Karmazynowa Gwardia. Szare Miecze. – Przechylił głowę. – Mottańscy Pospolitacy? Szczerze mówiąc, nie jestem pewien, czy ich liczyć. To było raczej plemię niż kompania. W dodatku wtargnęliśmy na ich teren.

– Kłamiesz.

– Nie liczyłbym też Tiste Andii z Odprysku Księżyca – ciągnął Trzpień. – Właściwie nie byli najemnikami. Nie brali pieniędzy od nikogo. Jeśli zaś chodzi o Szare Miecze, no cóż, na szczęście nie walczyliśmy z nimi. Staliśmy po tej samej stronie. Wyzwolenie Capustanu… Nigdy nie zapomnę tego dnia.

Balk wstał i zbliżył się do krat.

– Naprawdę myślisz, że ci uwierzę, sierżancie? Po co te gierki?

– Nie sądzę, bym ci ufał, Balk – odparł Trzpień, przyglądając się więźniowi spod opadających powiek. – Ale kapitan Mruk ma dla ciebie propozycję. Twój poprzedni pracodawca nie żyje. Druga Kompania jest w niepełnym stanie, a musimy stworzyć garnizon w Srebrnym Jeziorze. Miejscowa pięść zaakceptowała sześciomiesięczny kontrakt. Zarobisz wystarczająco dużo, by powetować straty. W hierarchii dowodzenia otrzymasz stopień porucznika.

– Kontrakt? Nie rozwiążecie nas i nie wcielicie do legionu?

Trzpień odsunął się od ściany i ruszył ku wyjściu. Nie miał zwyczaju się powtarzać.

– Jak już zdecydujesz, zawiadom strażnika.

* * *

– To sprzeczne z jego naturą – oznajmiła Cicha Woda.

– A na czym miałaby polegać ta natura? – zapytał Smutas, pochylając się, by zebrać drewienka. – Biała farba schodzi.

– To nie jest farba. To ołów – wyjaśnił Gliniany Talerz. – Jeśli nie przestaniesz ich zbierać, ręce zrobią ci się sine, a potem zgniją i odpadną. Ale tobie będzie już wszystko jedno, bo przedtem oszalejesz. – Wskazał palcem Anyx Zygzak. – Mówiłem ci, że potrzebujesz porządnej farby, Anyx. Kruszony wapień, ptasie gówno i kilka kropel lnianego oleju. A jeszcze lepiej byłoby pozłocić te cholerstwa.

– Czy mógłbyś łaskawie zamknąć jadaczkę? – zapytała spokojnie Anyx. – Daj mu pomyśleć.

– Benger nie umie myśleć – odpowiedział Gliniany Talerz.

Cicha Woda jęknęła i potarła powieki.

– W tym tkwi problem – przyznała. – Posłuchaj, Anyx, wystrugane kawałki drewna nie są Talią Smoków, bez względu na to, jak je nazwiesz. A cały sens Gambitu Skrzypka polega na tym, że to gra w karty, do której używa się Talii Smoków.

– Masz taką talię, Cicha? – zapytała Anyx. – W ogóle kiedyś ją widziałaś?

– Raz. W G’danisbanie. Trzypalcy Herahv, chwilę przed dezercją. Zanim zniknął, powiedział, że znalazł starą Ścieżkę Dłoni. Biedny Herahv.

– Ha, ha, ha – roześmiał się Gliniany Talerz.

Cicha Woda łypnęła na niego ze złością.

– Co znowu?

– Facet, który miał tylko trzy palce, wyruszył na poszukiwania dłoni. Ha, ha, ha!

Benger wyprostował się i położył na stole dysk.

– Odpowiadam Panią.

– To nadal Kompania Śmierci – zauważył Gliniany Talerz. – Nie możesz wygrać, jeśli cały czas chowasz się za Bramą.

– O zwycięstwie pomyślę później – odparł Benger. Wziął kufel i pociągnął długi łyk.

Cicha Woda wydała dźwięk, który miał wyrażać wesołość, ale zabrzmiał, jakby coś uwięzło jej w gardle. Również pociągnęła z kufla, zadając sobie pytanie, dlaczego ciągle zdarzają się jej takie rzeczy.

– Na razie skupia się na przetrwaniu, tak? Jak już mówiłam, to sprzeczne z jego naturą. Przyciśnij Bengera do ściany, a zacznie szukać okna, które mógłby zamknąć.

– Jeśli mnie przyciśniesz do ściany, zrobię to samo – zauważył Gliniany Talerz i położył na blacie dwa drewienka. – Icari zamazuje przeszłość, pozwalając mi grać swobodnie. Niekochana Kobieta, żeby złamać Panią.

Smutas zmarszczył brwi i wsunął do gry swoje drewienko.

– Czarne Pióra z flanki.

– Wszyscy przeciwko mnie! – wysyczał Benger. – Zrób coś, Cicha!

– Kto mnie mianował twoją przyjaciółką? Ale jeśli dasz mi tę Korabas, którą ukrywasz w kupce…

– Nie wolno się zamieniać! – zawołał Gliniany Talerz.

– Kto tak powiedział? – sprzeciwiła się Cicha Woda.

– Na tym polega problem z grą, w której nie ma zasad – poskarżyła się Anyx Zygzak. – W każdej kompanii, w której służyłam, znali inną wersję.

– Ale nasza wersja jest oficjalna – oznajmił Gliniany Talerz.

– Nie ma żadnej oficjalnej wersji!

Benger dyskretnie pchnął Korabas po blacie. Drewienko zniknęło w prawej dłoni Cichej Wody.

– No proszę – stwierdziła kobieta. – To nie było takie trudne, co?

– Zabrałaś mi zwycięstwo – mruknął Benger. – Ale przynajmniej nie będę ostatni.

– To prawda – zgodziła się Cicha Woda. – Kładę Kościół Węgorza. Niemrugające Oko, Pana Omenów. Niekochana Kobieta odwraca się, a Całun opada. Łzy spływają do Rzeki, która wypływa przez Bramę. Ta katastrofalna powódź wypełnia przerzedzone szeregi Kompanii Śmierci. Wszyscy omijacie kolejkę z powodu zamieszania i oto nadchodzi Korabas, Zabójczyni Magii. Świat się kończy. Wygrywam!

– Dałeś jej zwycięstwo! – warknął ze złością Gliniany Talerz.

– Tak jest! – odpowiedział Benger. – Po to, żebyś skończył ostatni! A teraz daj mi Żyjącego Dwa Razy. Następnym razem ja zaczynam grę, bo zwycięstwo przez Korabas zrzuca ją z piedestału.

– Nie chcę już dłużej grać – oznajmił Gliniany Talerz. – Polityka, zdrada i podstępy, czemu mnie to dziwi?

– Jak sobie życzysz – odparła Anyx Zygzak. – Dajcie mi wszystkie drewienka. Trzeba je pomalować na nowo.

– Tylko pamiętaj, kto ma Żyjącego Dwa Razy.

– Będę pamiętała, Benger. Być może.

– Jeśli mnie oszukasz, przeklnę cię, Anyx.

– Proszę bardzo. Muszę wypróbować Żelazną Paszczę. Będziesz równie dobrym celem, jak każdy inny.

– To kiepska groźba – odrzekł z uśmiechem Benger. – Wynalazek, który nawet nie działa. A poza tym głupio wygląda.

Anyx zagarnęła przedramieniem wszystkie drewienka, wsypując je do skórzanego woreczka, który następnie mocno zawiązała.

– Zapamiętajcie sobie wszyscy słowa Bengera. Będzie mógł je powtórzyć nad swoim grobem. A przynajmniej nad kopcem, w którym spocznie kilka kawałków, które z niego zostaną.

– Biedny Benger – wtrąciła Cicha Woda.

Gliniany Talerz ściskał w dłoniach kufel ale.

– To Koca powinno się przekląć. Benger, w następnej grze sprzymierzę się z tobą, jeśli rzucisz klątwę na tę cuchnącą kupę ożywionego gówna.

– Nie potrzebuję sprzymierzeńców. Mam Żyjącego Dwa Razy.

– Być może – zastanowiła się Anyx Zygzak. – Przeklinanie ludzi nie przysporzy ci przyjaciół. Poza tym podobno jesteś uzdrowicielem, a nie rzucającym klątwy skurwielem?

– Rzucającym klątwy skurwielem?

– Tym z pewnością jest Koc – zauważył Gliniany Talerz.

Wszyscy parsknęli śmiechem, poza Cichą Wodą, która zastanawiała się, co ich tak bawi.

W „Gospodzie Kupieckiej” było tłoczno, ale nie aż tak, jak w jeszcze niedawnych czasach. Była tu większość żołnierzy z trzech drużyn. Wszyscy ciężcy siedzieli przy jednym stole, spierając się o coś. Jedynym sierżantem, którego Cicha Woda widziała z miejsca, które zajęła, był dowódca jej drużyny, Krzywe Wiertło. Siedział przy małym stoliku, mając za towarzystwo tylko kufel ale.

Nie chodzi o to, że nikt go nie lubi, pomyślała z przygnębieniem. Po prostu nikt go nie zna. To znaczy wszyscy go znali, ale nie naprawdę. Przez wszystkie te lata poznali go w wystarczającym stopniu, by sobie uświadomić, że go nie znają. Tak właśnie powinna była to ująć.

Kaprale mieli własny stolik. Gorąc zajął czwarte krzesło, ale trzymał się na dystans od Morruta, Podwozia i Przekąski. Pewnie nie znalazł innego miejsca. Pracowała z nim kiedyś. Był kompetentny. Jeden z ostatnich saperów, lecz również nocny nóż, bo saperzy nie mieli już takiego znaczenia jak kiedyś. Mieli trochę pocisków, ale wszystkie były dość niebezpieczne w użyciu. Nie produkowali ich Moranthowie, oczywiście. To były tylko imperialne kopie. Gorąc zawsze się na nie skarżył. Co czwarty okazywał się niewybuchem. Rzecz jasna, tylko w przybliżeniu. A zapalacze czasami wybuchały w rękach. To nie było dobre. Cicha Woda nie rozumiała saperów.

Zachowała wyraziste wspomnienie z ostatniej bitwy. To było na skrzydle, tuż przy granicy drzew. Pithambra z Siódmej Drużyny miał tylko jednego przebijacza, a zaatakowało go sześciu wrogów. Rzucił im pocisk pod nogi, ale gliniana skorupa była za gruba, jak tłumaczył później Gorąc. Przebijacz odbił się, zamiast wybuchnąć, i w następnej chwili Pithambra zginął. Później ktoś nadepnął na pocisk i stracił obie nogi. Za mało i za późno.

Przypomniała sobie, że tak właśnie wtedy powiedziała, wskazując na beznogiego bandytę, który umarł natychmiast. Ci, którzy ją usłyszeli, roześmiali się z jakiegoś powodu. Po zastanowieniu zasępiła się jeszcze bardziej. Śmiali się, mimo że ich kompania dostawała łomot. A kiedy ktoś opowiadał teraz o całej tej scenie, opisując bandytę, któremu nadali imię „Za Mało i Za Późno”, wszyscy rechotali znowu.

Malazańska piechota morska miała tendencję do śmiania się z niewłaściwych rzeczy. Cicha Woda nie potrafiła tego pojąć. Śmieszne było to, jak okradła umarłą czarownicę.

Tak czy inaczej, biedny Pithambra.

Benger i Gliniany Talerz wstali i się oddalili. Smutas po chwili podążył za ich przykładem. Została tylko Anyx Zygzak. Cicha Woda przyjrzała się jej.

– Wyglądasz niezdrowo.

– Ciągle mi powtarzasz, że wyglądam niezdrowo – poskarżyła się Anyx. – Mogłabyś wreszcie przestać. Tak się składa, że mam porcelanową cerę.

– Jaką?

Anyx pogłaskała swój policzek i zatrzepotała rzęsami.

– Kremową…

– Bezbarwną.

– Delikatną.

– Trupią.

Anyx umilkła.

– Mów dalej – zachęciła Cicha Woda. – Usłyszmy, co masz do powiedzenia o tych workach pod oczami.

– Mam je po matce.

– W takim razie dlaczego je nosisz?

Anyx zmarszczyła brwi.

– Już ci powiedziałam. Mam je po matce!

– Po co ci je dała i dlaczego zgodziłaś się je przyjąć? Co ci powiedziała? „Weź je, kochanie, zmęczyłam się już ich noszeniem”. A ty odpowiedziałaś „Tak, mamo”, a teraz wyglądasz, jakbyś żyła pod kamieniem.

– Tylko się zgrywasz, Cicha, prawda? Świetnie ci wychodzi. Wszyscy ciężcy uwierzyli.

– Uwierzyli w co?

– Że jesteś tępa jak nigdy nieostrzony nóż.

– Szkoda, że nie wstąpiłam do Szponu. Wtedy nie musiałabym słuchać tych wszystkich obelg. W Szponie rozmawiają tylko o zabijaniu, bo właściwie o czym innym warto rozmawiać? Zwłaszcza kiedy jest się w Szponie.

– Gorąc był szponem – poinformowała ją Anyx Zygzak. – Bardzo możliwe, że nadal nim jest.

– Gorąc? Nie wierzę w to. On nigdy nie mówi o zabijaniu.

Zerknęła na mężczyznę siedzącego obok kaprali, ale nie z nimi. Coś wyraźnie powiedziało mu, że na niego patrzy, bo odwrócił się i spojrzał jej w oczy, a potem się skrzywił. Odpowiedziała mu podobnym grymasem i przeniosła spojrzenie na Anyx, wkładającą sobie do ust zwitek rdzawego liścia. – Wczoraj po południu mówił tylko o tym, że coś w nim skacze.

– Co w nim skacze?

– Coś. Wewnątrz jego ciała. To w tę, to w tamtą.

– Jakie coś?

– Pewnie skaczące.

Anyx przymrużyła powieki. Jej oczy nagle utraciły wszelki wyraz.

– To musi być gra.

– Mówisz o Gorącu? On nie umie grać. A poza tym teraz coś w nim skacze.

– Nie robi takiego wrażenia. Wygląda na sennego.

– Pytał mnie też o to, czy duchy, zjawy i bogowie lubią się pierdolić ze śmiertelnikami i co by się stało, gdyby któraś z nich lubiła?

Anyx splunęła brązową śliną do pustego kufla stojącego na blacie, przyjrzała się naczyniu i odsunęła je na bok.

– I co mu powiedziałaś, Cicha?

– To, co powiedzieliby wszyscy.

– To znaczy?

– Nie, Gorąc, nie chcę się z tobą pierdolić. Spierdalaj.

Anyx pokiwała głową.

– Z tym trudno się spierać. Zatem… którą z nich jesteś?

– Słucham?

– Duchem, zjawą czy bogiem? To znaczy boginią.

– Nie pierdoliłam się z nim, więc to nie mogłam być ja.

– Myślisz, że to naprawdę się wydarzyło?

– Z Gorącem? Kto chciałby zrobić coś takiego? Nie, po prostu próbował mnie poderwać. – Oparła się wygodnie i skrzyżowała ramiona na piersiach. – To świadczy, że nie jest szponem i nigdy nim nie był.

– Masz trochę racji – przyznała Anyx. – W końcu w ogóle nie ma w sobie magii. No wiesz, większość szponów ją ma.

– Naprawdę?

– Oczywiście. Są magamiskrytobójcami, Cicha. To warunek wymagany przy przyjęciu do organizacji.

Cicha Woda wlepiła spojrzenie w Anyx. Wydała z siebie dźwięk, który oznaczał… coś z pewnością oznaczał, ale druga kobieta nie potrafiła określić co.

– Cholera! – zaklęła po chwili. – Zawsze tak jest! Tak samo jak z kurhanami! Zawsze ktoś mnie wyprzedzi!

Gliniany Talerz odwrócił się nagle, złapał kufel, wypił całą zawartość, odstawił naczynie i wyszedł.

Cicha Woda zerknęła na naczynie, a potem na Anyx, która przeniosła wzrok na nią, a następnie z powrotem na kufel. Przez pewien czas obie gapiły się na niego. Po dłuższej chwili Anyx wstała i zarzuciła na ramię torbę z drewienkami.

– Muszę zająć się malowaniem.

– Farbą ołowiową?

– Czemu by nie? Mam cały słoik tego syfu. Po prostu nie powinno się ich ciągle dotykać.

– Może właśnie dlatego masz taką niezdrową cerę, Anyx.

– Porcelanową.

* * *

Sierżant Shrake zanurzyła w winie koniec warkocza, a potem włożyła go do pełnych ust i possała.

– Musisz to robić? – zapytał Smutas.

– Rzucałyśmy knykcie – odparła z włosami w ustach. Zaczęła je żuć. – Przegrałam.

– Poza tym twoja drużyna miała za niski stan.

– To już się przedtem zdarzało, Smutas. Twoja reputacja cię poprzedza. I to nie jest dobra reputacja.

– Nic się nie zmieniło – mruknął Smutas z wyraźną irytacją. Nie pomagał mu też fakt, że był trochę pijany. Fart to fart. Pociągnięcie Pani. Aż nagle ktoś doszedł do wniosku, że to wszyscy wokół mnie dostają Pchnięcie Pana. To niesprawiedliwe.

– Masz rację – zgodziła się Shrake. – Prawo sprawiedliwości złamano. Sugeruję, żebyś napisał skargę do wszechświata. Oczywiście najlepiej będzie wydrapać ją na kawałku glinianego naczynia i wrzucić do studni. Słyszałam, że to działa niezawodnie.

– Naprawdę powinnaś uznać mnie za swój amulet.

– Zrobiłabym to, gdybyś miał w sobie choć odrobinę czaru. Kłopot w tym, że jesteś naprawdę brzydki. Smutas. A poza tym przeszedłeś do nas z tym imieniem, a to znaczy, że na nie zasłużyłeś.

– Zasłużyłem na nie, bo straciłem bardzo wielu przyjaciół. Zresztą w tym twoim nieszczęsnym wszechświecie nie ma żadnych praw.

Shrake ponownie zanurzyła warkocz w winie i zamieszała płyn.

– Mój wszechświat wcale nie jest nieszczęsny. Pełno w nim kwiatów, łąk i motyli, latających w promieniach słońca w ciepły letni dzień. Chciałbyś się do niego dostać?

– Gdybym tylko mógł.

– To się nie zdarzy. Jesteś za brzydki. A teraz jesteśmy skazani na ciebie. Jeśli nas przeżyjesz, Smutas, przysięgam że złamię Strażnikowi Bramy drugą nogę, żeby wrócić do świata żywych i cię straszyć aż do końca twojego życia pocałowanego przez Panią dupoliza. I przyprowadzę ze sobą piechotę morską.

Przez chwilę gapił się na nią ze złością, gdy znowu wsadziła sobie warkocz do ust i zaczęła głośno ssać.

– Mam nadzieję, że się zakrztusisz.

– Czuwa nade mną mój fart. Czy raczej twój. A teraz idź wypić jeszcze trochę i narzygać na kogoś innego. Czekam na Trzpienia.

Wstał, zachwiał się lekko, a potem ruszył w stronę wyjścia z taką godnością, na jaką mógł się zdobyć. I tak nie lubił „Kupieckiej Gospody”, a już szczególnie nocą przed wyruszeniem w drogę. Co gorsza, tym razem coś tu było nie w porządku. Nie potrafił określić co, ale podobne wrażenie nawiedzało go już niejednokrotnie. Zwykle poprzedzając katastrofę. Ale z drugiej strony lepiej było nikomu o tym nie wspominać, zwłaszcza że kiedy ostatnio miał takie wrażenie, następnego dnia mieli się policzyć z setką niegroźnych bandytów.

Jego życie najwyraźniej wkroczyło na nową trajektorię. Zsuwał się ze schodów krok po kroku.

Gdy już znalazł się na dworze, zatrzymał się, pozwalając, by omyło go zimne tchnienie nocy. Doszedł do wniosku, że nienawidzi sierżant Shrake, z jej mokrym od wina warkoczem, wielkimi, mlaskającymi ustami, oczami leniwymi i pozbawionymi wyrazu jak powierzchnia stawu, spiczastym podbródkiem, wydatną żuchwą, kościstą klatką piersiową oraz stopą zwróconą nieco ku wewnątrz, przez co kroczyła niepewnie, mimo że żwawo poruszała tyłkiem. Jeszcze bardziej wściekała go jej inteligencja, sarkazm sączący się z niej niczym jad ze żmii. Najbardziej jednak nienawidził tego, jak sprawnie machała swym wielkim mieczem. Kto by pomyślał, że mogła przeciąć dużego mężczyznę prawie wpół na wysokości piersi! Nie uwierzyłby w to, gdyby nie widział tego na własne oczy.

To było chwilę po tym, jak uratował życie kaprala Podwozia. A może chwilę przed tym. Jedno albo drugie. To prawda, że miała dość potężne bary, ale to nogi dały jej siłę, gdy zatrzymała się na końcu nagłej szarży – nadbiegła z boku i w ogóle jej nie widział, a do tego z jakiegoś powodu przeciwnik uniósł obie ręce i cięła go pod nimi. Żebra pękały jak stukacze sapera. Trzask! Trzask! Trzask! Potem trysnęła krew i zadławił się szkarłatnym płynem.

Tak jest, nienawidził jej. Nienawidził jej tak bardzo, że niczego nie pragnął bardziej, niż to, żeby ją przelecieć.

Ale brzydcy mężczyźni nie mieli szczęścia z takimi kobietami. Z tego powodu nienawidził jej jeszcze bardziej. Tak wyglądała prawda. Ten nieszczęsny wszechświat zawsze pokazywał mu swe najsmutniejsze oblicze.

Zatoczył się, gdy nagle go olśniło.

Twój wszechświat, Smutas? To twoje wierne odbicie. To wszystko, czym jest i czym kiedykolwiek będzie. Bądź mężczyzną i przyjmij to do wiadomości!

Zaraza na czarne pióra pociągnięcia Pani. Gdy nadejdzie następna bitwa, następne starcie, czy cokolwiek, rzuci się do walki, modląc się o pchnięcie Pana. Skończ z tym. Skończ z tym wszystkim, do cholery!

Osunął się na kolana i zwymiotował.

* * *

– W tym wszystkim chodzi o wyższe dobro – tłumaczył Koc. – A jeśli to oznacza, że trzeba przykuć bandę biednych durniów do cholernego muru, no cóż, lepsze to, niż żeby cały kontynent zalały wody i utonęły tysiące ludzi.

– Łatwo ci mówić – skwitowała Całkiem Spłukana. – Ciebie nie przykuli do Sztormowego Muru.

– Mówiłem o zasadach, Spłukana. O to chodziło w całej tej dyspucie.

– Ale twoje zasady to tylko kolejna przykrywka maskująca paskudne szczegóły, Koc. Dlatego uważam, że Kamienny Wojownik postąpił słusznie.

– Nie wiemy, co naprawdę zrobił – zauważył Folibore.

Zwróciła się w jego stronę.

– To dla ciebie typowe. Może cię to zdziwić, ale ignorancja nie dowodzi słuszności twoich argumentów. Podkreśla tylko ich słabość, nie wspominając już o przerażających brakach w wykształceniu.

Folibore zamrugał.

– Natomiast ty skupiasz się na atakach osobistych, ostatniej obronie tego, czego nie da się obronić.

– Mylisz się. Moja ostatnia obrona to cios pięścią w twoją gębę.

– Ha! – zawołał Koc. – Czyż fizyczna przemoc nie jest ulubionym rozwiązaniem intelektualnie ograniczonych?

Wskazała na niego palcem.

– Tak jest! A co zrobił Kamienny Wojownik na Sztormowym Murze? Przestał walczyć! Dzięki niemu zabijanie i umieranie wreszcie się skończyło!

– I z napływem lodowatych wód… – zaintonowała Powiedz Nie – …białe fale niszczą wszystko / aż kamień zostaje sam. / Na słonogrzywych koniach jadą / wokół samotnej wieży. Czy chcecie połknąć serce / Upadłego Boga? / Wejść na górę, by zmierzyć się / z jego piękną, załamaną córką? / Spójrzcie na granitowy miecz / który już się nie unosi…

Ciężcy umilkli. Oczy niektórych powilgotniały.

Folibore westchnął i oparł się wygodniej. Wystarczała odrobina poezji, żeby powstrzymać użycie pięści.

– Jak to idzie dalej? – zapytał ochrypłym głosem Koc.

Powiedz Nie wzruszyła ramionami.

– Szczerze mówiąc, nie pamiętam.

– Coś o „oślepionym oku” – zasugerował Delikatny.

– To nie ta pieśń – warknął Ten Głośny, łypiąc na niego ze złością – Tamta to „Duma o Ipshanku”.

– Nieprawda – sprzeciwił się Delikatny. – „Duma o Ipshanku” jest w rytmie czterytrzycztery i potrzebuje bębna z kła obniżonego o oktawę…

– Nie bez kontrapunktu tańca tupiących pięt!

– Tylko w Dal Honie! Taniec tupiących pięt nikogo nie obchodzi, ty cholerny durniu!

Folibore zdumiał wszystkich, uderzając pięścią w stół. Wino i ale rozlały się na blat.

– Dyskutujemy o zasadach, na których opierają się prawdziwe etyczne cnoty, przyjaciele. Całkiem Spłukana postanowiła skupić się na losie Kamiennego Wojownika na Sztormowym Murze oraz na Potopie Łez, który następnie oczyścił Kolanse. Czy mogę w odpowiedzi powołać się na przykład tych, którzy nie mieli świadków…

– Znowu to samo! – poskarżyła się Całkiem Spłukana. Cholerny Upadek Łowców Kości wydarzył się bez świadków, skąd więc mamy wiedzieć, co naprawdę się stało? Ta historia jest całkowicie fałszywa! Nie, gorzej niż fałszywa! Jest wymyślona!

Koc podniósł się nieco z krzesła, odsłaniając zęby.

– A co jest złego w wymyślonych historiach?

– Nie wiemy, co nas czeka… – zaśpiewała nagle Powiedz Nie – …na końcu magicznej drogi / gdzie skrzydła nie dadzą schronienia…

Ponownie, dopóki kontynuowała, panował spokój. Folibore wiedział jednak, że przed nimi długa noc. Zerknął na Powiedz Nie, modląc się do wszystkich bogów, by znała na pamięć wystarczająco wiele wzruszającej poezji.

* * *

Shrake zauważyła, że Trzpień wszedł do gospody i ruszył ku jej stolikowi. W tej samej chwili Krzywe Wiertło wstał z krzesła i również skierował się ku niej. Krzywe Wiertło pierwszy dotarł do celu. Shrake odsunęła nogą krzesło od stolika. Mężczyzna usiadł na nim i podziękował jej krótkim skinieniem głowy.

– To nikomu się nie spodoba – stwierdził, spoglądając na Trzpienia, który przyciągnął sobie drugie krzesło.

– Smutas się upił – dodała Shrake.

– I co z tego? – zapytał Krzywe Wiertło z zasępioną miną.

– Smutas.

– Słyszałem cię. Pytam: co z tego?

– Stare opowieści mówią prawdę. Teraz mamy dowód. Kiedy ma się zrobić paskudnie, Smutas zawsze upija się pierwszy.

– Wcale nie robi się paskudnie.

– Na razie.

– W takim razie szkoda, że nie mogłaś odwrócić jego uwagi – stwierdził po chwili Krzywe Wiertło.

– Już ci mówiłam, Wiertło. To zły pomysł. Posłuchaj, i tak trudno mi się powstrzymać. Jest jak… szczeniaczek.

Trzpień i Krzywe Wiertło wymienili spojrzenia.

– Odpierdolcie się obaj. Nie powinno się łapać za krocze żołnierzy ze swojej drużyny i świetnie o tym wiecie.

Przyszedł obsługujący, postawił na blacie dzbanek taniego wina i się oddalił.

– Zapomniał o kubkach dla was – zauważyła Shrake, osłaniając dłońmi swój, żeby nie przyszły im do głowy jakieś głupie pomysły. – Ale możecie na zmianę pociągać z dzbana, prawda?

– To znaczy, że sztuczka z warkoczem nie zadziałała? – zapytał.

– Och, wydawał z siebie dźwięki mające wyrażać niesmak, ale nie potrafił oderwać od niego spojrzenia. Inaczej mówiąc, skutek był odwrotny od oczekiwanego. Może gdybym zaczęła dłubać w nosie… ale nie, nic nie skutkuje. Jesteśmy jak dwa magnesy położone na blacie. Cały czas powoli zbliżamy się do siebie. Już wkrótce… Trzask!

– Zwierzę o dwóch grzbietach i czterech nogach – skwitował Krzywe Wiertło. – Małe Shrake, małe Smutasy.

– A czy powiedziałaś mu, że jest obrzydliwy? – zapytał Trzpień.

– Powiedziałam, że jest brzydki.

– Następnym razem spróbuj obrzydliwego.

Krzywe Wiertło wypuścił głośno powietrze przez nozdrza.

– Słowa nie zmienią faktu, że jest całkiem atrakcyjny. Przynajmniej dla ciebie, Shrake. Gdybym ja musiał codziennie oglądać tę gębę, chyba bym się powiesił.

– To dlatego, że wszystkich nienawidzisz.

– Nieprawda, Shrake. Po prostu wszyscy mnie nudzą. – Nagle zamrugał. – Nie mówię o obecnych.

Trzpień odchrząknął.

– Porucznik Balk poprowadzi swoją kolumnę. Po drodze do Srebrnego Jeziora będziemy obozowali w pewnej odległości od nich, ale i tak spodziewam się wyzwisk, a być może nawet paru bójek. Musimy trzymać naszych żołnierzy na krótkiej smyczy. Kapitan chce, żeby wszyscy to zrozumieli. Posiłki będziemy spożywać wspólnie.

Shrake oparła się wygodnie i zaczęła moczyć warkocz w winie. Nagle wyciągnęła go z grymasem złości.

– Przewiduję walną bitwę o jedzenie, ze stratami po obu stronach. Sugeruję, żebyśmy zaczęli pierwsi. Niech Gorąc wbije stukacze w parę bułek. Wiem, że one służą do płoszenia koni, ale jeśli któryś wybuchnie komuś w ustach, to będzie niezła niespodzianka.

– Imperium nie jest już takie jak kiedyś – stwierdził z westchnieniem Krzywe Wiertło. – Opłaca najemników. I, jakby tego było mało, takich, z którymi dopiero co walczyło.

– Ich poprzedni pracodawca nie żyje – zauważył Trzpień.

– Spójrz na nas – odparła Shrake. – Zostało nas troje.

– Dzięki temu narady są krótsze – zauważył Krzywe Wiertło i uniósł rękę. – Wiem, to było w złym guście. Przepraszam. Powinniśmy być jak Cicha Woda.

Shrake uniosła brwi.

– Cicha Woda? Ta twoja magiczka z nożem?

– Nikt nie wie, że ona włada magią – odrzekł Krzywe Wiertło.

– Co ty gadasz? Wszyscy o tym wiedzą!

– Ale ona nie wie, że wiedzą.

– To znaczy, że jest idiotką – skwitowała Shrake. – Czy tym właśnie mamy się stać? Idiotami?

– Ona nie widzi otaczającego ją świata – wyjaśnił Krzywe Wiertło. – Ani tych, którzy go zamieszkują. Żyje we własnym, małym miejscu. I cóż to za miejsce! Pełno w nim martwych kumpli, a także żywych kumpli, którzy wkrótce będą martwi. Nic poza tym nie istnieje. – Oparł się wygodniej. – Zazdroszczę jej.

Shrake ponownie zanurzyła warkocz w winie, po czym zaczęła go ssać.

Dwaj siedzący przy stoliku żołnierze przyglądali się jej uważnie.

Skrzywiła się i wyciągnęła warkocz z ust.

– Pierdoleni mężczyźni. Wszyscy jesteście tacy sami.

ROZDZIAŁ TRZECI

W tamtym czasie malazańskimi Prowincjami Północnymi na Genabackis zarządzała pięść Sevitt. Nie wiemy o niej zbyt wiele i zapewne nigdy już nie dowiemy się więcej. To dziwne, że historia nieraz przesuwa się przed naszymi oczami i wszyscy jesteśmy ustawionymi w szereg świadkami, ale choć staramy się coś powiedzieć, tylko jeden na dziesięciu albo nawet dwudziestu jest w stanie choć otworzyć usta. Przeszłość często jest niema, ale to, co krzyczy do nas, żyjących w teraźniejszości, jest drwiną ze wszystkich przeczuć. Mógłbym się założyć, że każdy zniszczony pomnik upamiętnia głupotę. Mądrość zawsze ginie. Pozostają tylko pełne buty wspomnienia pychy i głupoty.

O czym to chciałem opowiedzieć? Aha, pięść Sevitt…

Cahagras Pilt
Przedmowa do wstępu, Wstępne myśli na temat reinterpretacji historii
Wielka Biblioteka w Nowej Morn

Srebrne Jezioro. Prowincja Malyn

Choć przez większą część życia był myśliwym, przez całą tę noc ani razu nie nasunęła mu się myśl o obudzeniu innych mieszkańców miasteczka. Miał już swoje lata. Widział bardzo dużo, wystarczająco wiele, żeby wiedzieć, że nadszedł już czas, by odłożyć łuk, znaleźć sobie wygodny ganek i siedzieć tam jako milczący świadek, czekając na coś cudownego.

Zwierzęta miały nawyki. Łatwo było sobie wyobrazić, że to wszystko, czym są. Żerowanie, rozmnażanie się, opieka nad młodymi. Ucieczka przed niebezpieczeństwem i walka, kiedy nie było innego wyjścia. Widział, jak się zachowywały, gdy się bały, kiedy ogarniało je przerażenie albo cierpiały. Widział nawet, jak ginęły, spadając z urwisk w panice, gdy stado zmieniało się w jedno zwierzę, uciekające na oślep przed czymś, czego nawet nie widziało.

Widywał też inne zwierzęta, te, które polowały, nieubłaganie ścigały zdobycz. Dzięki nim zrozumiał, że konieczność jest często okrutna i bezlitosna.

W życiu istniały różne regularności – niektóre małe, inne zaś tak ogromne, że trudno je było pojąć. Rośliny, zwierzęta, ludzie – wszystko musiało się wpasować w ten wzorzec, czy tego chciało, czy nie, czy uznawało ten fakt, czy mu zaprzeczało. Czas niósł wszystko naprzód. Można było z nim płynąć albo nie.

Nocą, która właśnie się kończyła, powierzchnia jeziora odnalazła nowy wzorzec. Myśliwy nigdy dotąd go nie widział. Pod rozbitym półksiężycem, spowitym w srebrny, płomienny blask, w nieruchomym powietrzu unosił się cichy trzask zderzających się ze sobą poroży. Przez jezioro płynęły karibu. Tysiące, być może dziesiątki tysięcy.

Północny brzeg jeziora porastał bezładnie skłębiony północny las, seria jarów i wąwozów biegła ze wschodu na zachód niczym pokrywające ziemię zmarszczki. Te blizny zapewne były tu na długo przed pojawieniem się jeziora. Woda odpływała z niego, jedynie sącząc się przez skalne podłoże albo płynąc przez szczeliny i podziemne korytarze. Pomarszczony teren ciągnął się na północ, wzdłuż wygładzonej przez erozję granicy Promenady Bogów, przechodząc w torfowe bagnisko, a wreszcie w tundrę, rozległą na setki mil, jeśli nie więcej.

Stado miało swoje nawyki, ale nie należała do nich migracja tak daleko na południe. Myśliwy był tego pewien. Karibu zimowały w lesie, a wiosną z reguły wędrowały na północ, starożytnymi ścieżkami wiodącymi przez torfowiska, by ostatecznie dotrzeć na pagórkowatą tundrę.

Myśliwy nigdy nie zapuścił się tak wysoko, ale słyszał opowieści żyjących na północnym wschodzie mieszkańców lasu, handlujących futrami, bursztynem i dzikim ryżem. Niekiedy też polował w lesie na karibu.

Stado przeprawiało się przez jezioro prawie całą noc. Gdyby to wydarzyło się dwadzieścia lat temu, mógłby popędzić do osady, by zwołać tylu łowców, ilu tylko zdoła. Potem zaczęłaby się rzeź. Tyle mięsa i skór, kopytne bogactwo.

Doszedł do wniosku, że żądza krwi odchodzi ostatnia, ale i ona w końcu odchodzi. Zmęczył się już zabijaniem.

Siedział spokojnie, obserwując widowisko w srebrnym blasku księżyca. Tysiące stworzeń zmienionych w jedno, które zerwało ze swymi związanymi z porami roku nawykami. Nie wystarczyło po prostu zastanawiać się, dlaczego do tego doszło. Mogło istnieć kilkanaście różnych powodów, niewykluczone, że ważnych i godnych uwagi, ale gdy noc zbliżała się do końca i zwierzęta wygramoliły się na brzeg i rozproszyły, zmierzając na południe poprzez pastwiska oraz rozległe obszary porośnięte ongiś lasem, jego duszę i myśli zaprzątnęło coś znacznie głębszego. Ludzie dostrzegali w zachowaniu zwierząt jedynie instynkt, jakby były one niewolnikami swojej natury.

Być może pod wieloma względami rzeczywiście nimi były. Ta noc uświadomiła jednak myśliwemu, że zwierzę – każde zwierzę – jest czymś więcej niż tylko zbiorem instynktów. W tym aspekcie nie różniły się one od ludzi. Każde z nich żyło własnym życiem, tak samo jak ludzie. Znało nadzieję, być może nawet marzenia. I pożądanie, och, z pewnością wszystkie znały pożądanie.

Nie chcę utonąć.

Nie chcę, żeby moje młode utonęło albo żeby dopadły je wilki.

Nie chcę, żeby strzała zatrzymała moje serce. Albo przebiła mi płuco, od czego zacznę kasłać krwią, osłabnę, zachwieję się na nogach, a wreszcie padnę na kolana.

Gdy niebo zaczęło jaśnieć, ostatni członkowie stada opuścili jezioro, wyszli na ląd i zniknęli we mgłach na południu. Obserwował zwierzęta, czując wilgoć na policzkach.

Inni myśliwi się wściekną. Wielu wyruszy w pościg za stadem i zwierzęta będą ginęły od ich strzał. Ale najbardziej niebezpieczna chwila minęła.

Dopiero wtedy zlazł ze skały, podniósł wiązkę zabitych zajęcy i ruszył przed siebie. To było jego ostatnie polowanie.

* * *

Gospoda „Pod Trójnogim Psem” znajdowała się na samym końcu uliczki, tuż obok jeziora. Po lewej stronie miała ulicę Nadbrzeżną, z przodu zaś główną aleję Srebrnego Jeziora. Poniżej balkonu, a nad drzwiami, umieszczono ogromną końską czaszkę, prawie dwukrotnie większą od normalnej, przynajmniej jeśli chodzi o konie z południa.

Wewnątrz, nad kominkiem o kamiennym obramowaniu, naprzeciwko baru wisiała poplamiona od dymu czaszka szarego niedźwiedzia. Brakowało jej żuchwy. Natomiast w samo obmurowanie wmontowano czaszkę Teblora. Wszystko powyżej linii czoła było w niej zdruzgotane.

Gdy tylko Rant spoglądał na północ, na drugą stronę jeziora, albo na spowite mgłą góry na północnym zachodzie, wyobrażał sobie świat, w którym był kimś małym, niegodnym uwagi bestii i wojowników. W minionych latach, gdy jeszcze był prawie dzieckiem, fascynowały go trzy czaszki „Pod Trójnogim Psem”, ale ta fascynacja – podobnie jak zrodzone z niej płomienne wizje – nie przeżyła kilku okresów przyśpieszonego wzrostu, które nadeszły później. Kilku jego kolegów w zbliżonym wieku przestało się z nim bawić i zaczęło na jego widok uciekać.

Wkrótce potem uświadomił sobie inne prawdy. Wszyscy w miasteczku wiedzieli, że jego matkę ogarnęło szaleństwo. Tak właśnie to nazywali, ale przez większą część życia Ranta matka była dla niego jedyną przewodniczką po niezwykłym świecie dorosłych, uważał ją więc za całkowicie normalną. Doszedł do wniosku, że dorośli mają ukryte twarze. Jedną pokazują za dnia, na ulicach i w innych miejscach publicznych, drugą zaś nocą, w zaciszu swych domów.

Przez bardzo długi czas nawet czerwone zęby matki uważał za normalne. W końcu jednak uświadomił sobie, że takie nie są, gdy ze zdziwieniem usłyszał słowa „uśmiech kurwy, czerwony od krwawego oleju”. Dodał je do listy rzeczy, które na razie nie miały dla niego sensu, lecz któregoś dnia go nabiorą.

Nim – według własnej rachuby – skończył dziewięć lat, przerastał już o głowę najwyższego dorosłego w Srebrnym Jeziorze. Jego dawni koledzy dla własnej ochrony połączyli się w bandę i rzucali w niego kamieniami z drugiej strony ulicy. Dwa lata później dorośli sięgali mu do piersi. Kamienie rzucane przez dawnych kolegów również zrobiły się większe. Niedługo potem mieszkańcy miasteczka zaczęli go nazywać „półteblorskim kundlem”. Wylewali na niego cały jad, który nagromadził się w nich od czasu powstania niewolników.

Rzecz jasna, widział tych niewolników i z czasem zrozumiał, że czaszka wbudowana w kominek pochodziła od Teblora. Przez bardzo długi czas nie potrafił jednak połączyć tego z własnym życiem, okresami przyśpieszonego wzrostu, coraz szerszymi barami i wielką siłą.

Powstanie było krótkie, ale krwawe. Teblorskie dzikusy, nieposkromione przez kajdany i łańcuchy, przybyły, by wyzwolić pobratymców. Zabiły wszystkich, którzy próbowali ich powstrzymać. Wszystko to wydarzyło się w ciągu jednej nocy. Widział to z jedynego okna w swoim pokoju, wychodzącego na Nadbrzeżną – czerwone płomienie, nieruchome postacie leżące na ulicy. Od czasu do czasu w oddali rozbrzmiewał krzyk, od którego przebiegały go ciarki.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki