Nicola Morgan

BODYPOSITIVE

Superprzewodnik po ciałopozytywności

przełożyły Alicja Laskowska i Patrycja Zarawska

Tytuł oryginału: Body Brilliant. A Teenage Guide to a Positive Body Image

Tekst: Nicola Morgan

Przekład: Alicja Laskowska (wstęp i rozdziały 1–7, 10, 12–15), Patrycja Zarawska (rozdz. 8, 9, 11)

Projekt okładki: Thy Bui

Projekt środka: Rocket Design (East Anglia) Ltd

Ilustracje w środku: Shutterstock, Katherine Lynas (stolik z kwiatem)

Redaktorka prowadząca: Anna Kapuścińska

Tłumaczenie przejrzała i poprawiła: Anna Fac-Biedziuk

Korekta: Anna Kapuścińska

DTP: Ewa Sosnowska

Książka po raz pierwszy wydana w Wielkiej Brytanii w 2019 roku przez The Watts Publishing Group

Text copyright © Nicola Morgan, 2019

Cover and inside design copyright © Franklin Watts, 2019

Polish editon copyright © Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o., 2022

All rights reserved

Wydanie I

Warszawa 2022

ISBN: 978-83-280-9814-5

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 48

tel. +48 22 826 08 82, fax +48 22 380 18 01

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

www.wydanictwowilga.pl

Nicola Morgan jest jedną z głównych ekspertek zajmujących się dobrostanem fizycznym i psychicznym oraz dojrzewaniem. Jeśli chcesz skontaktować się z autorką, dowiedzieć się więcej na temat jej książek i organizowanych spotkań oraz skorzystać z wielu przydatnych materiałów, odwiedź stronę: www.nicolamorgan.com.

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- Podziękowania

- Wyłączenie odpowiedzialności medycznej

- Wstęp

- Część pierwsza. Wszystko jest w twojej głowie

1. Rozdział pierwszy. Obraz ciała

2. Rozdział drugi. Różne czasy, różne kultury

3. Rozdział trzeci. Życie z widoczną (lub niewidoczną) odmiennością fizyczną

4. Rozdział czwarty. Dorastanie i dojrzewanie

5. Rozdział piąty. Tożsamość płciowa

6. Rozdział szósty. Seksualność

7. Rozdział siódmy. Dysmorfofobia

8. Rozdział ósmy. Życie z widoczną (lub niewidoczną) odmiennością fizyczną

9. Rozdział dziewiąty. Zaburzenia odżywiania i samookaleczanie

10. Rozdział dziesiąty. Jak poprawić obraz własnego ciała

11. Podsumowanie

- Część druga. Twoje wspaniałe ciało

1. Rozdział jedenasty. Nakarm swoje wspaniałe ciało

2. Rozdział dwunasty. Znajdź ćwiczenia idealne dla ciebie

3. Rozdział trzynasty. Wysypiaj się

4. Rozdział czternasty. Twoje wspaniałe ciało w najlepszym wydaniu

5. Rozdział piętnasty. Autoekspresja i szacunek do siebie

6. Podsumowanie

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Podziękowania

Książka Body Positive jest oparta na danych naukowych oraz ugruntowanej wiedzy na temat ludzkiego zachowania, a dodatkowo wzbogacono ją o zapis doświadczeń zwykłych ludzi. Wiele osób w najróżniejszym wieku odpowiedziało na moją prośbę o przesłanie swoich uwag i komentarzy, wykraczających poza sferę naukową – jestem im ogromnie wdzięczna za ich szczerość i otwartość.

Szczególne podziękowania kieruję do:

Dr Carrie Parris oraz wspaniałego zespołu uczniów z Haggerston School w Londynie, którzy postanowili wnieść wkład w powstanie Body Positive: Alhinoi, Alejandra, Arrana, Ebele, Ellie-Marie, Joany, Jyotsny, Kate, Kawsara, Petera, Rohei, Sii, Shakir, Shannon, Thomasa, Tony’ego, Victora i Yasmin. Ich wypowiedzi (ze zmienionymi imionami) pojawiają się w książce wielokrotnie, a ich zaangażowanie, poczucie humoru, szczerość, wsparcie oraz uprzejmość sprawiły, że proces pisania stał się znacznie przyjemniejszy, a sam przewodnik – bardziej autentyczny i uniwersalny. Czekolada, pizza i chipsy też miały w tym swój udział...

Moich dwóch cudownych asystentek naukowych, czyli moich siostrzenic: Megan Morgan oraz Lucy Morgan. Jako świeżo upieczone absolwentki studiów psychologicznych i anglistycznych miały kontakty w kręgach, do których nigdy nie udałoby mi się samej dotrzeć; poza tym doskonale znają się na swojej pracy i mają ugruntowane przekonania na temat akceptacji własnego ciała.

Nicoli Clayton, dietetyczki dziecięcej specjalizującej się w zaburzeniach odżywiania, Deborah Sandler z Cosmetic Support oraz Evie Musby, założycielki Anorexia Family, a także wielu innych organizacji oraz specjalistów, którzy wsparli prace nad Body Positive od strony merytorycznej.

Wszystkich pracowników wydawnictwa Hachette Children’s Group, którzy przyczynili się do wydania Body Positive (łącznie z samym pomysłem na książkę!).

Wyłączenie odpowiedzialności medycznej

Informacje zawarte w niniejszej książce nie powinny być traktowane jako substytut porady lekarskiej. Jeśli masz obawy związane ze swoim zdrowiem psychicznym lub fizycznym, zgłoś się do odpowiedniego lekarza lub odpowiedniej lekarki i postępuj zgodnie z jego lub jej wskazówkami.

Niniejsza książka porusza tematy, które mogą wywoływać niepokój u niektórych czytelniczek i czytelników ze względu na ich osobiste doświadczenia. Zapoznaj się ze spisem treści – jeśli któryś z tytułów rozdziałów sprawia, że czujesz się niekomfortowo, poproś o wsparcie zaufaną osobę dorosłą.

Wstęp

Masz wspaniałe ciało. Wiem to, chociaż nigdy cię nie spotkałam. Jest mi obojętne, ile masz wzrostu, ile ważysz, czy masz jasną czy ciemną skórę, czy twój nos jest bulwiasty czy haczykowaty, czy twoje oczy są okrągłe czy skośne, ile masz kończyn i czy w widoczny sposób różnisz się od innych.

Żadna z tych cech nie ma związku ze wspaniałością twojego ciała. Twoje ciało jest wspaniałe nie ze względu na to, jak wygląda, ale ze względu na to, co jest w stanie zrobić. A jest w stanie zrobić naprawdę dużo. Pomyśl o wszystkich tych umiejętnościach, które udało ci się nabyć od czasu niemowlęctwa, o wszystkim, czego udało ci się nauczyć i co trzeba było wyćwiczyć. Jak już wspominałam, nie znam cię, ale jestem pewna, że potrafisz robić którąś z tych rzeczy: biegać, podskakiwać, pływać, grać w gry, rysować, pisać, czytać, korzystać z komputera, piec, opiekować się innymi, wiązać węzły, robić salto, wpadać na nowe pomysły, śpiewać, odgrywać role, tańczyć, skakać, wrzucać piłkę do kosza albo mocno ją kopać, dotknąć dżdżownicy lub biedronki, chodzić na paluszkach, tupać, uśmiechać się i przytulać. Takie właśnie są możliwości ludzkiego ciała i twoje także ma wiele z nich. Z pewnością potrafisz zrobić mnóstwo innych rzeczy, których nie ma na tej liście – również takich, których ja sama nie umiałabym zrobić.

Martwi mnie to, jak niektóre z moich koleżanek oceniają swoje ciała. „Mam za szerokie ramiona!” albo „Mam za duży brzuch!”. A przecież z ich ciałami wszystko jest ok! Wszystkie ciała są ok! Znam kogoś, kto choruje na anoreksję, więc wiem, co ta choroba potrafi zrobić z człowiekiem. Sama porównuję się czasem z innymi ludźmi. Mam wrażenie, że wszyscy robimy tak coraz częściej. Zwłaszcza jeśli mieszkamy w czysto żeńskim gronie. Porównujemy swoje nogi, piersi, nosy i tak dalej. Musimy w końcu zrozumieć i zaakceptować to, że każdy jest inny, że mamy odmienne zdolności i różnimy się od siebie pod względem wyglądu. Osobowość zaczyna się tam, gdzie kończy się porównywanie.

Maddie, 16 lat

To, jak wyglądamy, nie ma najmniejszego znaczenia, jeśli weźmiemy pod uwagę możliwości naszego ciała. Fakt, że masz mniej albo więcej centymetrów czy kilogramów, albo jesteś bliżej aktualnego kanonu piękna niż inna osoba, nie oznacza, że potrafisz lepiej pływać czy śpiewać. To, że jesteś szczuplejsza czy szczuplejszy lub masz bielsze zęby, nie sprawia, że jesteś lepszą czy bardziej spełnioną osobą. To, że brakuje ci zębów, masz skrzywiony kręgosłup czy nietypowy nos, nie oznacza, że jesteś złą osobą. Twoja waga nie przekłada się na to, jak bardzo wartościowy jest twój umysł, a twój brzuch – na to, jak wielka potęga drzemie w twoim mózgu. I nawet jeśli niektóre fizyczne aspekty naszych ciał ułatwiają nam lub utrudniają wykonywanie pewnych czynności, to co z tego? Wciąż możemy wiele dokonać bez względu na to, jak wyglądamy.

Twoje ciało jest twoim przyjacielem na całe życie. To ono jest źródłem wszelkich wyborów i możliwości, ambicji i siły. To od niego zaczynają się twoje marzenia i to ono pomaga ci zrobić wszystko, aby je urzeczywistnić.

Gdyby jednak to było takie proste, ta książka kończyłaby się w tym miejscu.

Problem z ludźmi

Problem z ludźmi polega na tym, że nie potrafią ignorować tego, jak wyglądają. Owszem, możemy się nauczyć przywiązywać mniejszą wagę do wyglądu zewnętrznego i zmienić nasze podejście do ciała – co jest jednym z celów Body Positive – ale nie jesteśmy w stanie kompletnie go zignorować. Obraz ciała jest wytworem naszego mózgu. I czy nam się to podoba, czy nie, każdy z nas ma w głowie mentalny obraz siebie.

W naszych wyobrażeniach wszyscy wypadamy gorzej od innych.

Rachel, 14 lat

Bywa to źródłem różnych problemów. Mogą być one łatwe do przezwyciężenia lub całkowicie zdominować nasze życie.

Chcę, aby ten przewodnik pomógł ci zrozumieć, że to, jak wyglądasz, jest o wiele, ale to o wiele mniej ważne od tego, jaki/jaka jesteś. Sama ciągle się jeszcze czasem zmagam z podobnymi myślami, ale praca nad Body Positive bardzo mi pomogła i jestem przekonana, że ty również wiele wyniesiesz z tej lektury!

Szybkie pytanie. Co rozumiem przez „obraz ciała”?

Wiele osób sądzi, że określenie „obraz ciała” jest równoznaczne z tym, jak człowiek wygląda.

Nic podobnego! Obraz ciała nie odnosi się do tego, jak wyglądamy, lecz do tego, jak postrzegamy nasz wygląd i jak się z tym faktem czujemy – chodzi o to, jak sami siebie widzimy i jak myślimy, że inni nas widzą.

Posiadanie pozytywnego lub negatywnego obrazu ciała określa, czy odnosiMy się do swojego wyglądu w sposób pozytywny czy negatywny. Ważnym aspektem jest także to, ile naszej mentalnej energii pochłaniają myśli dotyczące wyglądu zewnętrznego w porównaniu z energią poświęconą bardziej konstruktywnym kwestiom – takim jak pełne wykorzystanie naszego życiowego potencjału. Jeśli mamy pozytywny obraz własnego ciała, szanujemy je za to, co jest w stanie zrobić. Z kolei jeśli mamy jego negatywny obraz, jesteśmy w stosunku do siebie bardzo krytyczni i chcemy wyglądać inaczej.

Zastrzyk ciałopozytywności

W całej książce znajdziesz ramki z ZASTRZYKAMI CIAŁOPOZYTYWNOŚCI. Niektóre z nich to inspirujące myśli, inne – propozycje czynności, które pozytywnie wpłyną na twój obraz własnego ciała lub pomogą ci poradzić sobie z trudną sytuacją; jeszcze inne to praktyczne porady, jak wieść lepsze i zdrowsze życie oraz jak dbać o swoje wspaniałe ciało. Spróbuj zastosować się do jak największej liczby wskazówek, a zobaczysz, że poczujesz się znacznie lepiej.

ZASTRZYKI CIAŁOPOZYTYWNOŚCI sprawią, że wyniesiesz jeszcze więcej z tej książki – poprawią twoją relację z ciałem, a lepsza relacja z ciałem to lepsze życie!

Na początek przygotuj notatnik (lub otwórz nowy plik tekstowy w komputerze) – to będzie twój prywatny ciałopozytywny poradnik. Możesz tam zapisywać cenne wskazówki, inspirujące hasła i pomysły.