Aleksandra Sztorc

Bardziej kochać siebie

Saga

Bardziej kochać siebie

Zdjęcie na okładce: Shutterstock

Copyright ©2021, 2024 Aleksandra Sztorc i SAGA Egmont

Wszystkie prawa zastrzeżone

ISBN: 9788727216690

1. Wydanie w formie e-booka

Format: EPUB 3.0

Żadna część niniejszej publikacji nie może być powielana, przechowywana w systemie wyszukiwania danych lub przekazywana w jakiejkolwiek formie lub w jakikolwiek sposób bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy, ani rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie oprawy lub z okładką inną niż ta, z którą została opublikowana i bez nałożenia podobnego warunku na kolejnego nabywcę. Zabrania się eksploracji tekstu i danych (TDM) niniejszej publikacji, w tym eksploracji w celu szkolenia technologii AI, bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy.

www.sagaegmont.com

Saga jest częścią Grupy Egmont. Egmont to największa duńska grupa medialna, należąca do Fundacji Egmont, która każdego roku wspiera dzieci z trudnych środowisk kwotą prawie 13,4 miliona euro.

ROZDZIAŁ 1
Rok 2016

Zjazd

– Czego by pani dzisiaj dla siebie chciała? – zapytała pani Sara, moja terapeutka.

Ma śliczne blond włosy, proste jak druty. Też chciałabym takie mieć. To znaczy nie o kolor mi chodzi, bo go lubię. Nie rozumiem za bardzo jej pytania. Czego miałabym chcieć? Szukam w głowie pomysłu na odpowiedź, czegoś bardziej przyziemnego, normalniejszego od tego, czego rzeczywiście chcę.

– Chciałabym dzisiaj… – No, czego bym chciała? – nie mam pojęcia, czego chcę dla siebie – mówię zdruzgotana. Nie potrafię odpowiedzieć na tak proste pytanie. Ewenement pieprzony.

– W porządku, nic się nie dzieje. Proponuję w takim razie, by w wolnej chwili spróbowała pani zadać sobie to pytanie jeszcze raz. – Przerwała na moment. – Ono ma panią zbliżyć do samej siebie.

Widzę to. Mam się teraz nad tym zastanowić, tak?

Po krótkiej chwili terapeutka kontynuuje temat:

– Myślę, że tutaj się zatrzymamy. – Znów te słowa. Nienawidzę ich. Nienawidzę się zatrzymywać na sesji. Zbyt szybko czas tutaj mija. – Mamy ustalony kolejny termin? – pyta.

To pytanie już bardziej lubię.

– Tak. Za tydzień – odpowiadam dość cicho. Jak zawsze zresztą.

– Jeszcze sprawdzę dla pewności. – Wstaje i podchodzi do biurka.

Obserwuję, jak otwiera czerwony notes w formacie A4 i przerzuca kilka kartek, by zatrzymać się na 29 czerwca. Dostrzegam z daleka wyraźny napis „Zuzanna Kaczmarek”. Pani Sara zerka krótko na niego, po czym mówi: – Tak. Za tydzień w piątek, też na ósmą.

– To wszystko, tak?

Teraz ja zadaję jedno ze znienawidzonych pytań. Jestem już trochę zirytowana. Przecież minęło dopiero czterdzieści minut.

– Tak. Do zobaczenia, pani Zuzanno.

– Do widzenia. Dziękuję – rzucam lekko zawiedziona i wychodzę.

Nigdy nie zdążę spojrzeć, co stoi na tych komodach w gabinecie, ani co jest napisane na kartkach wywieszonych na tablicy korkowej. Zawsze wchodzę, siadam w wygodnym brązowym fotelu i patrzę w okno naprzeciwko albo w kalendarz po lewej stronie. I gówno zapamiętuję z otoczenia. Te gabinety państwowe są dziwne, totalnie nijakie. Przynajmniej na początku. Za to jak już się chwilę posiedzi w takim pomieszczeniu, to można coś zobaczyć, coś wyczuć, jeśli się dobrze człowiek wczuje. To kopalnia emocji, przeważnie tych najcięższych, tych najbrzydszych. Ja też tam swoje zostawiam. Czasem mam wrażenie, że jakieś również zabieram. Nie swoje, a cudze.

Wracam niezadbanym chodnikiem do auta, starej mazdy trójki ze rdzą w nadkolach, otwieram drzwi i wsiadam za kierownicę. Przekręcam kluczyk, załącza się muzyka. Teraz można posiedzieć i pomyśleć.

Dobrze jest się wygadać. Tylko czemu się śmieję, gdy mówię o samobójstwie? To głupie. Tak głupie, że aż wkurzam się na samą siebie. Nie mam pojęcia dlaczego. Potrzebuję zrozumieć, co wywołuje ten porywczy gniew, potrzebuję coś zmienić. Natychmiast.

Sięgam do przełącznika radia, by zmienić piosenkę. Mam ochotę na coś spokojnego. O, „The End” Diane – idealnie.

Myślę, że zaczynam się uzależniać od terapii. Nie wiem, jak znosić to nienasycenie pomiędzy jedną dawką uwagi a drugą. Brakuje mi jej w tym życiu pomiędzy. Czy to normalne? Jezu, nie wiem. Jak brzmiało to pytanie? Czego chcę dzisiaj dla siebie. To w gruncie rzeczy dobre pytanie. Trudne. Właściwie to dzisiaj chcę się nie wkurwiać. To wystarczy. Myślę, że to dobra odpowiedź. No i – jak widać – pracuję nad sobą.

Odpalam silnik i ruszam do domu. Szybko przemieszczam się pod blok numer dwadzieścia sześć przy ulicy Kazimierza Wielkiego i wbijam na dziesiąte piętro, do pustego mieszkania, by się napić świeżo zmielonej kawy z mlekiem. Do pracy wychodzę za dwie godziny, więc właściwie mogłabym jeszcze coś porobić.

Z filiżanką kawy siadam przy laptopie i sprawdzam artykuł, który miałam skończyć na dzisiaj. Chyba jest dobrze. Nigdy nie lubiłam pisać na temat polityki, jednak czasem trzeba robić rzeczy, za którymi się nie przepada. Nie powinnam się tym w ogóle zajmować po godzinach, ale wczoraj nie zdążyłam, zawalona poprawianiem głupich ogłoszeń koleżanki, która jest na urlopie i wyszukiwaniem informacji o kryptowalutach dla kolegi, który się pochorował zaraz po drugim śniadaniu. Od zastępstw jestem ja, z tym że mnie nikt nie zastąpił i zaległości nadrabiam w domu. Jeśli dzisiaj tego nie oddam, to naczelny będzie się czepiał o to pół dnia. Czasem, w takich chwilach jak ta, zastanawiam się, czy nie pora na zmianę pracy. To co robię, bardzo odbiega od moich wyobrażeń, które miałam tuż po rozmowie kwalifikacyjnej. Pamiętam to jak dzisiaj. Spotkanie miałam oczywiście z Maciejem, moim naczelnym, on tam jest od rządzenia. Ledwo zdążyłam się przedstawić, wyliczyć z pamięci wszystkie osiągnięcia i opisać doświadczenie, gdy on przeszedł od razu do obiecywania złotych gór i słonia w karafce. Starałam się o posadę młodszego redaktora, lecz póki co zapewnił mi pracę przy korekcie. Czyli jako dość nowy pracownik robię wszystko to, czego innym się nie chce, od kawy, przez drukowanie, wyszukiwanie artykułów i wiadomości, po korektę docelowo. Zawsze pragnęłam pracy w wydawnictwie, ale z wakatami jest ciężko, a w gazecie jakoś się udało, więc lepszy wróbel w garści…

Nie mogę się za bardzo skupić. Wciąż wspominam terapię i słowa jakie usłyszałam. Zawsze tak jest, cały dzień chodzę jak wyjęta przed sekundą z pralki. Nieudolnie, dla odwrócenia uwagi zerkam po półkach z książkami, po zakurzonych zdjęciach na szafkach, popijam gorącą kawę i staram się zrozumieć, co czuję – emocje bywają skomplikowane, mogłyby wylecieć szparką w oknie i nie wrócić. Po co mi one? Przez nie wciąż jestem gdzieś w skrajnościach. Albo noc albo dzień, radość albo smutek, zima albo lato, albo żyję, albo nie. Nie ma czegoś pomiędzy. Totalny bezład. Tracę bez sensu czas na myślenie o tym, czego nie mam, śpię w teraźniejszości, żyję przeszłością, na której nigdy nie zbuduję przyszłości. Czuję gniew i złość, które mną rządzą, jak chcą, nic nie mogę z nimi zrobić, poza pozwoleniem na to, by były.

Rozkładam bezsensu śmierdzące myśli na części pierwsze. Przekładam je, kształtuję, ubieram, wyrzucam z głowy na wierzch. Smakuję ich gorycz. Liżę te uczucia – niezrozumiałe, ociekające wypaleniem. Niemocą jakąś. Już nie mogę. Nijak się ma to moje „z boku” patrzenie na świat. To „z dystansem” czucie. To „nic”, ”nie wiem”, „obojętnie”. Teraz tylko pozostaje siedzieć tutaj, puszczać słowa wyszeptane pod sufit i czekać. Nie wiadomo na co.

Siłuję się na rękę z lękiem. O siebie. Składam obolałe palce ku sobie. Dłonie mam obite, czerwone, wciąż przegrywające. Uczucia rzuciłam pod ścianę, przygniotłam stertą ubrań. Nasycone zapachem gniewu i jakiejś nerwowości leżą tam i sapią ze zmęczenia.

Widzę, że kwiat umiera na oknie, podłoga choruje na samotność, książki na półce mdleją, świeczka w ostatnim akcie agonii zwraca moją uwagę. Gaśnie. To mieszkanie umiera. A ja codziennie razem z nim. Co mam ze sobą zrobić?

Zaglądam jeszcze do znanych portali społecznościowych, a chwilę później robi się już za późno, by robić cokolwiek.

Bez kalorii i bez śniadania muszę wychodzić. Łapię butelkę gazowanej wody, jabłko o smaku gruszki, klucze, torebkę i wychodzę, by zarobić na życie.

*

– Zuza! – drze mordę Kamil, ten od kryptowalut.

– Czego? – drę mordę ja. Niezbyt to dojrzały sposób na komunikację, ale wewnętrzny krytyk nie pochyla się nad tym zbyt długo. Nie przejmuję się, tutaj wszyscy tak mają.

– Potrzebuję twojego wsparcia! – odkrzykuje „kryptoKamil”. – Jeśli mi nie pomożesz, utopię się w kryptogównie! – Kilka osób siedzących w pobliżu parska śmiechem na ten niezbyt śmieszny żart.

Podnoszę tyłek od swojego mini-biureczka i idę z miną mówiącą o tym, że z asertywnością jestem na bakier.

– Słucham – mówię z wymuszonym uśmiechem, nie akcentując, że to pytanie. Zatrzymuję się przed kolegą. Ma na sobie bardzo przyjemny zapach płynu do płukania. Jestem prawie pewna, że to żółty lenor. Trochę mnie to rozprasza, wdycham raz za razem, upajając się obsesyjnie tą chwilą. Przełykam ślinę na samą myśl o tym. Kamil z dziwną miną patrzy się na mnie przez chwilę, a potem niepewnie mówi:

– Potrzeba mi coś wydrukować.

Aha. W sekundzie zapominam o zapachu mężczyzny, a raczej płynu. Rozumiem, że mam się domyślać, o co chodzi. Nie. Nie ułatwię mu tego.

– To zawołaj drukarkę, a nie mnie – odpowiadam równie poważnie i powoli odwracam się plecami do niego.

Nagły wybuch śmiechu każe mi się zatrzymać. Okazało się, że potraktował to jako żart, a mówiłam poważnie. To nawet nie było śmieszne. Nie będę nic drukować. Nie.

Nie.

– Uwielbiam cię, Zuzełko! – mówi niezbyt wyraźnie między jednym wdechem a drugim, wciąż śmiejąc się do rozpuku.

Dlaczego on mnie tak irytuje?

– Że jak?

– Zuzka, no weź się nie denerwuj – odzywa się już spokojniej, chyba dostrzegając moje wkurwienie. – Potrzebuję twojej pomocy, zobacz, w jakim syfie siedzę. – Macha ręką w stronę swojego biurka i tego, co poza nim.

Dopiero teraz rozumiem, że syf ma tutaj zupełnie inne znaczenie. Na biurku i na podłodze leży cała masa artykułów, gazet i książek. A on jeszcze chce coś drukować! Ledwo można się obrócić w obrębie jego miejsca pracy. Nie powiem, robi mi się go żal.

– No dobra – mówię już nieco delikatniejszym tonem. – Co mam wydrukować?

– Jesteś niesamowita! – woła uśmiechnięty. Schyla się po jakieś ciężkie księgi, które potem składa na moje ręce. – W każdej jest zaznaczone, co trzeba wydrukować. Jak już się z tym uporasz, to tutaj jeszcze trochę tego jest. – Ponownie macha ręką w bliżej nieokreślonym kierunku. I dobrze. Może lepiej nie widzieć, co mnie dzisiaj czeka. Znów nie wyrobię się ze swoją robotą.

Odchodzę czym prędzej od niego, z naręczem książek o graczach giełdowych i jakąś trudną do nazwania emocją, i kieruję się do punktu ksero.

Kantorek z białymi ścianami, o powierzchni metr na metr, bez okna ani innej wentylacji, nie jest zbyt przyjemnym miejscem do długich posiadówek. Zapach papieru, drukarki i wilgoci wyłażącej ze ścian miesza się w niezbyt przyjemną nutę zapachową, od której chce mi się rzygać.

Zastanawiam się, jak długo jeszcze będę musiała się zgadzać na taką „pomoc”, tak chyba nie może być wiecznie. Nie mogę odwalać najgorszej roboty tylko dlatego, że jemu się nie chce. To jest nie fair. Już to przerabiałam! Znów będę musiała wziąć całą pracę do domu. Chyba właśnie wyszła na wierzch ta nienazwana emocja.

Wkurzona wychodzę z punktu ksero i podchodzę do biurka Kamila. A on, zaskoczony, że tak szybko wróciłam, unosi brwi pytająco i z głupim uśmiechem pyta:

– Już?

Kładę na biurko książki, które wcześniej zabrałam, i oznajmiam mu, że zmieniłam zdanie, bo nie mam na to czasu.

– Ale jak to? – pyta, znów dość głupio.

– Już któryś dzień z rzędu zabieram pracę do domu i wykonuję ją w swoim wolnym czasie dlatego, że wciąż muszę coś za kogoś zrobić. Wybacz mi, Kamil, ale tym razem ci nie pomogę. Szanujmy się.

Chyba go zaskoczyłam, bo nic na to nie odpowiada. Patrzy tylko dziwnym wzrokiem, unosząc wysoko brwi. Czuję się już trochę zażenowana, do mojej głowy zaczynają napływać gęstniejące wyrzuty sumienia, złość zaczyna ustępować innemu uczuciu. To wstyd. Zastanawiam się, czy odejść, czy czekać, aż w końcu coś powie.

– Okej. – Ocknął się po kilku sekundach.

To wszystko? Tyle? Bezbarwne „okej”. Odwracam się i wracam do siebie, po drodze nie patrząc na żadne twarze, najpewniej we mnie wpatrzone.

Reszta dnia w pracy mija mi dość owocnie. Skupiając się na zaległościach, odwracam uwagę od emocji. Przez większość czasu inteligentnie milczę, po niezbyt przyjemnej sytuacji z drukowaniem, choć czuję w powietrzu zbulwersowane głośne myśli współpracowników. W spokoju kończę edycję jakiegoś kiepskiego tekstu o zdrowym odżywianiu i kolejnego, trochę lepszego, o schronisku dla zwierząt. A po kilku godzinach z lekkim oddechem opuszczam zimne mury budynku Gazety Wrocławskiej MONITOR. Tym zimniejsze wydają się te mury, gdy nikt nie odpowiada mi na pożegnanie „cześć”. Atmosfera po pokazie asertywności zgęstniała jak budyń. Waniliowy. Czyli obrzydliwy.

Oho!

Niektórzy ludzie nie powinni próbować być egoistami, to ich może zniszczyć. Skoro lubią się poświęcać, to tak powinno zostać. Inaczej zalety zaczynają być wadami i bez terapii nic nie można później z tym zrobić.

Ja jestem takim właśnie człowiekiem.

Już czuję jak powoli, bardzo subtelnie, narasta we mnie to coś. Panika. Zaczyna się od takiego banalnego „to nic, obeszło mnie to, że nikt nie odpowiedział cześć”, a kończy na trzeciej wojnie światowej. Pozwalam na rozwój tych emocji. Czas wszystko wziąć do siebie. Wiem, co będzie dalej, czekałam na to. Niektórzy uzależniają się od wódki, a niektórzy od cierpienia. Choć jeśli by mnie kto pytał, to na jedno wychodzi.

Wracam do wynajmowanego mieszkania – bo trudno przecież powiedzieć, że do domu. Napięcie, które skrupulatnie budowałam przez całą drogę powrotną, wydaje się być zbudowane. Myśli sowicie obtłukły mi głowę, teraz jest ciężka i senna, cała obolała, na wskroś. Uruchamia się powoli cała seria innych doznań, poczynając od lęku.

Siadam do uśpionego komputera zdejmuję buty i sekundę później już piszę:

DZIWNIE SIĘ CZUJĘ.

Podobno złamane serce lub zraniona dusza sprawia taki sam ból jak złamana noga czy poobijane ciało po wypadku. Podobno psychiczne cierpienie jest tak samo odczuwalne jak fizyczne… Czuję, że to prawda. Bo boli mnie wszystko. Czuję ból. Dotkliwy, przejmujący ból. Czuję, jak narasta z każdą minutą. Zaczyna się koszmar spazmatycznych oddechów i cicho pulsującej, druzgocącej energii, siejącej spustoszenie między gardłem a pępkiem. Chociaż tak właściwie, to przecież nic mi nie jest. Przecież tak naprawdę nic się nie stało.

Wycieram wierzchem dłoni dwie łzy, po jednej z każdego oka.

Ukryty kawałek piekła w głowie, to pogorzelisko nieistniejących wydarzeń. Przecież nic się nie stało, a pali wszystko, serce, płuca, żołądek, jelita, paraliżuje…

Przerywam. Próbuję coś z tym zrobić, obejmuję się ramionami, ściskam mocno, jakby intuicyjnie próbując zapobiec katastrofie, nie chcąc rozpaść się na kawałki.

Zapadam się w jakąś przestrzeń, zresztą tak dobrze mi znaną. Jakbym była pod wpływem narkotyku. Nie ma w niej dnia ani nocy. Jest tylko czucie i pożerająca cicha, czarna pustka, która zasysa z każdą minutą coraz głębiej. Nie słychać już prawie nic. Nie mogę złapać tchu, nie mogę oddychać… Zaraz się uduszę i nikt mi nie pomoże. Nikogo nie ma.

W tych tysiącach hektarów świata nie ma ani jednej duszy, która wyciągnie mnie z tego obłędu.

Chyba chcę umrzeć. Gdyby dzisiaj było Boże Narodzenie, poprosiłabym o śmierć pod choinkę.

Czuję niepokój o to, co się dzieje. Tu już nie chodzi o sytuację z pracy. Jestem popieprzona. To wszystko to wymówka. Wymówka, by babrać się dalej w tym bagnie z przeszłości.

Analizuję i szukam wyjścia, rozwiązania, jak wypełznąć z siebie i zacząć żyć. Albo przynajmniej się uspokoić na początek.

Poznając co dzień na nowo smak samotności, nie potrafię inaczej działać, jak tylko walczyć ze sobą o siebie. Ta walka też oczywiście jest przegrana. Przynajmniej na razie.

Mdli mnie od tego. Ile można smakować to samo danie… Jeszcze tak niesmaczne.

*

Muszę przerwać pisanie na moment. To jedna z tych chwil, gdy boli samo oddychanie, a oczy są zbyt suche, by łzawić. Czuję, jak znów w żyłach wraz z krwią coś się przemieszcza. Wypala czy mrozi – sama nie wiem. Pocę się, choć jest mi zimno. Wbijam chude palce w chude ramiona. Nie wiem, jak się zatrzymać, jak przestać, przecież wiadomo, co się zaraz stanie…

Jeden szczegół, a wywołał taką gównoburzę. Nie wyrwę się ze swojej głowy. Znów palce lądują na klawiaturze. Pisz, nakazuję sama sobie. Tak jest lepiej.

Gniję w grzęzawisku wspomnień, nasycam się każdym niepowodzeniem, by już nigdy się nie wynurzyć, by utonąć, by się udusić nadmiarem nieszczęścia. To nie jest zabawne, a bawię się przy tym tak dobrze, jak dziecko na placu zabaw. Od karuzeli wspomnień aż chce się rzygać, ale nie zatrzymuję się, krzyczę o więcej, tak by świat zawirował, tak by nie wiedzieć, w którą stronę iść, tak by stracić równowagę, by upaść i już nie wstać.

Uparcie trwam w tym, co nazywam swoją piątą porą roku. I dobrze mi z tym. Wiem, że nikogo to nie uszlachetnia, ale nie mogę przestać…

Znów przerywam pisanie. Nie mam pojęcia, o co mi chodzi, to przecież bez sensu. Właściwie, właściwie… To przecież bez sensu. Boże, zabierz ode mnie te wszystkie myśli… Myśli. Nie mogę się skupić. Pomyśl. Ale o czym? Nie myśl. Oddychaj. Oddy…

Wsłuchuję się w nierówny oddech, obserwuję, jak wraca powoli do normalnego rytmu. Wynurzam się ze swojej gehenny. I jestem zmęczona. Wyeksploatowana. Odchodzę od komputera i padam na materac leżący pod oknem. Nie ruszam się przez kilka minut, wdychając zapach niezbyt świeżej pościeli. Nie mogę się wyprostować, kiwnąć palcem, mrugnąć powieką, nic. Leżę skulona, w pozycji embrionalnej i czekam, aż wrócę do siebie. Nie wracam.

Sięgam ręką pod materac, na wysokości głowy. Wyciągam czerwony cyrkiel i bez chwili zawahania wbijam go sobie w udo. Raz za razem rozsiewam maki na bladej skórze, osiągając przy tym niewymowne ukojenie. Cisza w głowie jest tak głucha, że nie słyszę niczego poza nią.

*

Nie zawsze czułam się tak samotna, jak teraz. Kiedy byłam dzieckiem, miałam kolegę. Od ósmego roku życia byłam w nim zakochana przez kolejnych kilka lat. Nie przeszkadzało mi nic w tej relacji, może poza tym, że czasem się zachowywał, jakby był zakochany w mojej przyjaciółce. Mnie tylko lubił. Ubolewałam nad tym. Miałam koleżanki w szkole, potem byłyśmy przyjaciółkami. Spotykałyśmy się po lekcjach, by grać w palanta i w gumę, a jak byłyśmy starsze, piłyśmy razem wódkę w starej mleczarni i grałyśmy w karty do świtu. Po ukończeniu ogólniaka coś się wydarzyło, może to było coś w stylu; „każdy już ma własne życie” i zostałyśmy już tylko koleżankami od wina raz na jakiś czas. Taka degradacja.

Samotność bywa bardzo dotkliwa. Teraz, kiedy skończyłam szkołę, jestem dorosła, mam całkiem dobrą pracę – jeszcze – no to powinnam czerpać z młodości garściami, a tymczasem sama siebie gnębię. Deprawuję. I nie wygram w tym konflikcie. Z takimi kartami nie ma co walczyć. Samotność, którą sama sobie funduję, to część tego, kim jestem. Choć nie bardzo chciałam, to włożono mnie do szuflady zaburzonych, z dodatkowym dopiskiem niejakiego syndromu dorosłego dziecka alkoholika. Ściślej dwóch alkoholików.

Przewijają się różni ludzie obok mnie. Niby nie powinnam narzekać na samotność. Ci, których kocham bezwarunkowo, niekoniecznie z wyboru, są nieco dalej. I nie mam tutaj na myśli kilometrów.

Nie wiem, co się ze mną dzieje. Zawisłam w próżni. Jakkolwiek by na to nie spojrzeć, jest zajebiście pusto.

Czy to tak jest, że powinnam już zawsze zgadzać się na koleżeński seks, żeby wyżebrać uczucie? Czy przez to nie stracę do siebie resztek szacunku na rzecz czegoś, co przypomina bliskość? Mam wrażenie, że moje życie osobiste nie istnieje. Zagubiło się na nieznanej mi orbicie i krąży niewidzialne wokół innych. Ma jakąś swoją nieznaną ścieżkę. Czemu sobie na to przyzwalam? Przecież tylko ja mam władzę nad sobą.

No ale też i skąd mam brać wzór, jak tworzyć relacje? Po co ten sarkazm, Zuza? Moi rodzice są ostatnimi, z których mogłabym brać przykład, wiadomo.

Tata, pionier nieróbstwa. Chyba że za pracę uznać opróżnianie pełnych puszek i butelek, rzecz jasna nie z wodą. Do tego wszystko jest sponsorowane przez państwo. A więc chyba jest na to przyzwolenie.

Matka niby jest, ale jakoś jej nie ma. I nigdy nie było, tak emocjonalnie. A jak już się pojawiała, to po coś: „poszedłbyś do roboty”, „posprzątałabyś ten syf”, „zawieź mnie do Kariny”. Karina to jej koleżanka, z którą spędza więcej czasu w ciągu tygodnia niż przez niemal całe życie ze mną. Tak dla zobrazowania jej matczynej obecności. Być może trochę przesadzam.

Jeśli miałam z kimkolwiek z mojej rodziny relację, którą mogłabym ciepło wspomnieć, to ta z moim bratem. Jednak tylko do momentu, aż skończył osiemnasty rok życia.

Janek jest starszy ode mnie o dziesięć lat i dopóki nie zyskał pełnoletniości, byliśmy całkiem zgranym rodzeństwem. Potem nawiązał bliską relację z wódką, porzuciwszy na zawsze braterską więź ze swoją siostrą.

Z więzami krwi nigdy nie wiadomo, jak postępować. Kochać musisz, nie lubić możesz, pomóc wypada, chociaż się nie chce. Tak nakazują ci wszyscy mądrzy ludzie od etyki i empatii.

Żeby nie było, mam kilka cennych relacji. Między innymi z panią Anielą Iwczynek. Spotkałyśmy się w jeden z trudniejszych momentów w moim życiu. Zaprzyjaźniłyśmy się na zawsze. Jestem pewna, że jesteśmy bratnimi duszami. Gdy miałam jakieś siedemnaście lat, szukałam pracy, w której mogłabym zacząć sobie dorabiać, by uzbierać na prawo jazdy czy na coś innego. Znalazłam ogłoszenie dla pomocy domowej do emerytowanej nauczycielki, która miała problem ze stawami i ciężko jej było zajmować się domem. Chodziłam do niej raz w tygodniu przez trzy lata. Sprzątałam, robiłam zakupy, czasem gotowałam coś prostego. Odnalazłyśmy się. Czasem odwiedzałam ją tylko po to, żeby pogadać i napić się kawy. Ona bardzo lubi kawę, dzięki niej ja też polubiłam. Wiele o sobie wiemy. Wiele dopowiadamy. Wniosła się do mojego życia robiąc cuda, dając miłość, ale po trzech latach trochę się odsunęłyśmy. Syn zaproponował jej wspólne zamieszkanie, a ona zgodziła się. Wyprowadziła się do Finlandii. Tak od tej pory wymieniamy się listami. Najprawdziwszymi listami. Na początku pisałyśmy co czwartek, od kilku lat jest to raz w miesiącu, czasem rzadziej. Piszemy do siebie trochę w formie pamiętnika. Uwalniamy się z ciężkich emocji, dołujących myśli, rozśmieszamy się głupotami, wspieramy mimo dzielącej nas przepaści kilometrowej i wiekowej. Dla przyjaźni nie liczy się wiek. A ta przyjaźń, to moje bogactwo.

Spotykam różnych ludzi na swojej drodze i każda z tych relacji coś wnosi, czasem upokorzenie, czasem piasek w oczy, czasem masę dobrych słów, czasem chwile pełne uśmiechu, czasem pomocną dłoń, a czasem ogrom miłości. Nigdy nie wiadomo, co komu kto w życie wniesie. Dlatego trzeba być ostrożnym. Trzeba być uważnym, co się rozdaje.

*

Patrzę na zegarek. Jest późny wieczór. Wstaję, by przygotować sobie płatki z mlekiem. Czuję się, jakbym była z waty albo po wirowaniu na tysiąc dwieście obrotów, wyrżnięta, powyciągana. Dziwię się jak szybko minął mi czas wolny, o który przecież postanowiłam zawalczyć. Równowaga. Sprawiedliwość. Karma. Wszystko się zgadza. Tylko pytanie, gdzie byłam przez ostatnie godziny?

Wycieram krew kapiącą z nogi w ręcznik papierowy. Noga przyjemnie boli. O ile ból można przyjemnie odbierać. Nawet jeśli przez myśl przelatuje mi coś na kształt poczucia wstydu czy jakiegoś pojmowania, że to głupie czy chore, to i tak to ignoruję. Zbyt wielką ulgę odczuwam.

Gdy zabieram się za płatki, dzwoni telefon.

– Halo – mówię zrezygnowana.

To matka. Nie ma lepszej pory na dzwonienie do kogoś, niż pora, kiedy normalni ludzie już śpią. Ale kto tu mówi o normalności w naszym przypadku.

– No halo. Cześć, co słychać? Papierosa palę. Dzieci były, Julek w ogóle nie słucha… – Mówi mama ciężkim głosem, przeciągając wyrazy w typowy dla niej sposób.

Słucham jej chwilę i zastanawiam się, czy rzucając pytanie „co słychać?”, rzeczywiście chciała usłyszeć odpowiedź.

Płynnie przechodzi z opowiadania o nieznośnych dzieciach brata na temat pociech jej sąsiadki. Potem znów o dzieciach brata i przez kilka minut słyszę o problemach z matematyką, modlitwą i chodzeniem w piątki do kościoła. Pomiędzy moimi „yhym”, „no”, „aha” – bo nic więcej nie udaje mi się wcisnąć w ten monolog – słyszę przyśpieszony oddech. Zmęczyło ją cudze życie. To dobry znak.

Nigdy nie zapytała, co u mnie słychać, tak, jakby rzeczywiście chciała to usłyszeć. Kiedy ja ją pytam o jej życie, opowiada o wnukach i o dzieciach. O sobie nie. Nie umiemy o sobie mówić. Za to gadanie o innych idzie nam świetnie. Każdemu idzie to świetnie. Kiedyś gdzieś przeczytałam, że gdy mówimy „my” i dotyczy to robienia czegoś, to tak naprawdę zawsze mówimy nieświadomie o sobie. Ciekawe jak to jest?

A więc mi idzie świetnie mówienie o kimś. O sobie nie mówię, bo nie umiem.

Zwłaszcza do mamy.

ROZDZIAŁ 2
Rok 2016

Stare rzeczy

– Zostałam zwolniona – wyznaję dramatycznie w piętnastej minucie sesji.

Pani Sara patrzy na mnie chwilę, a potem pyta ostrożnie:

– Co się stało?

– Byłam asertywna. To wszystko.

– Przepraszam, ale nie bardzo rozumiem. Mogłaby pani to bardziej rozwinąć?

– Ja też nie rozumiem – mówię do swoich czarnych trampek Converse. – Z szacunku do swojego czasu nie chciałam koledze pomóc przy kserowaniu, więc następnego dnia mnie zwolniono.

– Czy ktoś powiedział pani dlaczego? To bardzo duże konsekwencje, pani przecież tylko dbała o własne granice – odpowiada terapeutka, jak zawsze stając po mojej stronie.

– KryptoKamil okazał się synem szefa. A takim się nie odmawia najwyraźniej – mówię bardzo spokojnie.

Dziwne.

– To bardzo niesprawiedliwe. Jak to pani przeżywa?

– Jak bezrobotna – mamroczę cicho.

– To znaczy?

Pani o blond włosach próbuje coś ze mnie wyciągnąć. Dałabym jej wszystko co chce, ale nie wiem jak.

– Nie wiem co powiedzieć. Nie chcę o tym teraz rozmawiać.

– No dobrze – kobieta porusza się w fotelu, chwilę się nad czymś zastanawia, ale nic nie mówi.

Za to ja zmieniam zdanie i postanawiam wyrzucić z siebie, co teraz czuję. Mam wrażenie, że właśnie na to dostałam przed chwilą przestrzeń.

– Czuję, że wszystko jest mi teraz obojętne. Czuję, że jeśli uchylę drzwi, za którymi czają się emocje, to się posypię i już się nigdy nie pozbieram. Czuję, że jeśli odpuszczę, to znów umrę.

– Co ma pani na myśli mówiąc „znów umrę”? Czy to oznacza, że już zna pani to uczucie?

No jasne! Kiwnęłam głową.

– Kiedy czuła je pani ostatni raz? – dopytuje.

A ja wciąż się boję. Nic nie mówię.

– Mogłaby pani zrobić sobie taką wycieczkę w przeszłość i poszukać tego wydarzenia? Chodzi o pierwszą myśl, jaka przychodzi pani do głowy, o konkretną sytuację, kiedy czuła się pani podobnie.

– Tak było, gdy skończyła się moja pierwsza prawdziwa relacja. Trzy lata temu. Po wszystkim wylądowałam pierwszy raz w psychiatryku – przypominam sobie.

– Co się wtedy stało? – pyta łagodnie.

Tak łagodnie, że mnie to wzruszyło i robi się jakoś łatwiej.

– Właściwie to nic takiego się nie stało. Mój chłopak wkurzył się, że musi zrobić coś, czego robić mu się nie chce. Pojawiły się w nim negatywne emocje, więc je wyraził. Był autentyczny. Rozumiem to teraz, tak na poziomie intelektualnym, i nie neguję, ale emocjonalnie skończył mi się świat. Kłóciliśmy się jakiś czas, a później się rozpadłam. Zostawił mnie samą. Poszłam wtedy pobiegać. Zeszło mi blisko dwie godziny. – Zatrzymuję się na chwilę, czując w sobie napięcie. Spoglądam na panią Sarę, po czym bezwiednie wyjmuję z kieszeni spodni klucz od auta, z doczepionym do niego szarym misiem. Obcowanie z nim przynosi mi ulgę. Kontynuuję: – Zaczęłam żałować, że do tego wszystkiego doszło. Miałam okropne myśli. Nie chciałam siebie czuć, nie chciałam istnieć. Nie mogłam oddychać, czułam, jak pękam od środka. Coś mi przeszkadzało trzymać się na nogach, a mimo to wciąż biegłam. Przez głowę przelatywały mi obrazy, wszystkie usłyszane słowa, wypowiedziane i niewypowiedziane myśli. Zanosiłam się płaczem, a ludzie, obok których przebiegałam, patrzyli się na mnie z głupią miną. Nikt nie zareagował. Nikt nie zapytał, czy pomóc. Czułam się okropnie. Samotnie. – Znów milknę na chwilę.

Pani Sara słucha cierpliwie tego długiego monologu.

– Czy ja sama w takiej sytuacji bym zapytała? Czy chciałabym pomóc? – pytam retorycznie. – Czasem się nad tym zastanawiam i widzę, jakimi pieprzonymi egoistami jesteśmy. Bardzo często wydaje nam się, że jesteśmy sami, że ciemność nas pochłonie i nic już nigdy jej nie rozświetli. Myślałam wtedy ciągle o śmierci – ciągnę smutnym głosem. – By wziąć tabletki albo pobiec na stary most i z niego skoczyć. Na pasach przez moment chciałam rzucić się pod auto. Ale wciąż biegłam, kilometr za kilometrem, płacząc, myśląc minuta za minutą, by skończyć, by mieć już spokój. By w ogóle przestać istnieć. – Wciąż molestuję tego nieszczęsnego misia w rękach, ukręciwszy mu głowę, odrzucam go nieco dalej na kolana, mówiąc z jakąś złością: – Wróciłam jednak do mieszkania, ale tylko po to, by chwilę później wylądować pod prysznicem. Pod wrzątkiem. Stałam tak przez blisko godzinę i żałowałam, że nie mogę nic zrobić, że mogę tylko zgadzać się na ten ból. I nic więcej – kończę z goryczą.

Patrzę na zegar, czas tak szybko mija.

– Wzięłam wtedy z koszyka maszynkę do golenia, wyjęłam z niej jedną z trzech cienkich żyletek i podcięłam sobie żyły na obu nadgarstkach. Usiadłam w brodziku, wrzątek wciąż lał się po moim ciele, postanowiłam tam umrzeć. Nie wiem, ile czasu to trwało – skończyłam beznamiętnie.

– Biorąc pod uwagę to, co usłyszałam, sytuacja sprzed trzech lat i ta, która teraz miała miejsce, wywołała w pani podobne emocje. Zastanawiam się, czy gdyby pójść dalej, to czy przypomniałaby pani sobie jeszcze inną sytuację, po której czuła się pani podobnie?

Zastanawiam się przez chwilę. Pustka w głowie i ciężkie emocje nie pozwalają mi się skupić, zwłaszcza gdy terapeutka na to czeka. Im bardziej staram się sobie przypomnieć, tym głupiej hipokamp się zachowuje. Nic. No kurwa nic.

– Nie potrafię sobie teraz niczego przypomnieć.

– Nic nie szkodzi, będzie jeszcze na to czas…

– Chociaż – mówię nagle – w momencie, kiedy odpuściłam grzebanie w pamięci, przypomniały mi się pewne sytuacje z dzieciństwa, to chyba było wtedy. Mój tata miał w zwyczaju drzeć się na mnie albo na mojego brata z różnych powodów, po czym odchodził, mówiąc, że idzie się zabić. Albo tłukł i niszczył różne rzeczy. Kłócił się wtedy ze wszystkimi w domu. Pamiętam, jak jednego dnia zbił mnie, bo zjadłam wszystkie truskawki, które dostaliśmy od cioci ze wsi. Tego dnia pierwszy raz poczułam, że lepiej byłoby, gdybym umarła. Miałam wtedy osiem lat. – Zaschło mi w ustach. Jestem zaskoczona, że wszystko do siebie pasuje.

– Gdzie była wtedy pani mama? Zareagowała jakoś?

– Była w pokoju obok. Siedziała półnaga na podłodze, oparta o kanapę. Patrzyła w telewizor. Była pijana, tak samo jak tata.

– To straszne. A pani brat gdzie wtedy był?

– Nie pamiętam.

– To bardzo przykre, co panią wtedy spotkało. Co się po wszystkim z panią działo?

– Zamknęłam się w swoim pokoju. Zawsze tak robiłam, miałam swój świat. Tego razu w ogóle nie płakałam, choć bardzo mnie wtedy zbił. Dostałam grubym, skórzanym pasem. Pamiętam do teraz jego zapach.

– Pani Zuzanno, takie sytuacje nigdy nie powinny zaistnieć, a jednak się wydarzyły. Musiała pani się czuć bardzo samotnie – patrzy na mnie współczującym wzrokiem. Pasuje mi to. Potrzebuję tego. Potrzebuję jej oczu mówiących, że miałam chujowo. – To trudne, gdy w domu, czyli w miejscu, które powinno być bezpieczne, jest się skazanym tylko na siebie. W takich chwilach jedyne, co pani mogła zrobić, to odciąć się. Zamykała się pani w swoim dziecięcym pokoju i teraz dzieje się to samo w podobnych sytuacjach, gdy traci pani poczucie bezpieczeństwa, gdy jest pani odrzucana przez kogoś. Wtedy była pani porzucana przez najbliższych, ojciec panią prał, matka była nieobecna, brat żył swoim życiem. Sytuacja z chłopakiem ma się podobnie, została pani przecież porzucona. W pracy to się też zadziało. To również było odrzucenie. W każdej z tych sytuacji silnie się pani zregresowała. Te wejścia pod prysznic, takie bardzo autodestrukcyjne, sprawiły, że się pani jeszcze bardziej rozmiękczyła. Przez gorącą wodę docierało do pani jeszcze więcej. Ale teraz już nie o to chodzi, aby po każdej takiej sytuacji sięgała pani po żyletkę czy wchodziła pod prysznic i parzyła się wodą. Chodzi o to, żeby zobaczyła pani, że ma pani wpływ na to, co pani z tym zrobi. Że może się pani zatrzymać, zdystansować. Spojrzeć też na siebie trochę łagodniejszymi oczami. Dostrzec, że znów się to dzieje, że zna to pani i wie, że to nie jest niebezpieczne. To nie przyjdzie tak od razu, ale można zmienić ten zapis. Skorygować go. – Terapeutka milknie na chwilę, a później patrzy na mnie i pyta: – Jakie są teraz w pani emocje?

To niestety koniec bezpłatnego fragmentu. Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.