Ignacy Krasicki

BAJKI NOWE

Wydawnictwo Avia Artis

2022

ISBN: 978-83-8226-790-7

Ta książka elektroniczna została przygotowana dzięki StreetLib Write (https://writeapp.io).

spis treści

1. Allegorya

2. Wierzba i Lipa

3. Słonecznik i Fijołek

4. Pasterz i Morze (z Fedra)

5. Chmiel

6. Puhacze

7. Ziemia i Potok

8. Jaś

9. Chłop i Jowisz

10. Lew, Wół, Lis

11. Fijołki

12. Filozof

13. Małpy

14. Wilczki

15. Dzieci i Żaby

16. Skowronek

17. Konie

18. Wróbel

19. Zbytek przygotowania

20. Gołębie (z Indyjskiego)

21. Platon

22. Myszy

23. Noga i Bót

24. Pasterz i Owce

25. Lew chory

26. Młot z Kowadłem

27. Rumak i Zrzebiec

28. Przyjaciele

29. Konwersacya

30. Wyżeł i Brytan

31. Czapla Ryby i Rak

32. Chłop i Ciele

33. Jodła i Jabłoń

34. Podróżny

35. Bocian i Jeleń

36. Trzoda

37. Wyżeł i Brytan

38. Cesarz Chiński i syn jego

39. Kogut

40. Wóz z sianem

41. Komar

42. Zajączek

43. Koń i Wielbłąd (z Lessynga)

44. Gęsi

45. Wabik

46. Góra i Dolina

47. Pszczołka

48. Człowiek i Gołębie

49. Wyrok

50. Pochodnia i Świeca

51. Wino Szampańskie

52. Kruk i Lis (z Ezopa)

53. DubekDudek (z Fedra)

54. Słońce i Żaby (z tegoż)

55. Worki

56. Kot i Kogut

57. Motyl i Chrząszcz

58. Szczep winny

59. Wilczek

60. Młynarz, Syn jego, i Osieł (z La Fontaina)

61. Fajerwerk

62. Rzepa

63. Umbrelka

64. Lew i Osieł (z Fedra)

65. Szczygieł i Kos

66. Filozof i Chłop

67. Kuglarze

68. Pszczoły

69. Słońce, Obłoki, Ziemia

70. Lwica i Maciora

71. Malarze

72. Koniec

73. Podziękowania

Allegorya

Wszędzie się znajdzie rozum, byle tylko szukać:
A nawet i Jegomość, kiedy zacznie fukać,
I Jejmość, gdy rozprawia,
I nasz xiądz, gdy przymawia;
Mają go podostatkiem i pięknie i wiele.
Jakoż się to wydało w przewodną niedzielę.
Gadał xiądz o Adamie,
I o Abramie,
I o wężu, i o Ewie,
I o jabłku, i o drzewie...
Po kazaniu do karczmy rzecz się wytoczyła,
Pan Wójt, coto ma rozum i nauki siła:
A wiecie, co xiądz prawił? rzekł całej gromadzie:
Oto u nas są sady, a drzewa są w sadzie,
A na drzewach są jabłka w wielkiej obfitości:
Adam, Pan; Ewa Jejmość, a wąż, podstarości.

Wierzba i Lipa

Mówiła wierzba lipie: zle się masz sąsiadko,
A co się, zwłaszcza w lesie, trafia dosyć rzadko,
Choć wiosna, liść twój więdnie. Ta odpowiedziała:
Albos chrząszczów, gąsienic, nigdy nie widziała?
I tobie się wydarzyć może pora taka!
Każde drzewo, sąsiadko, ma swego robaka.

Słonecznik i Fijołek

Jeden wielki, drugi mały,
Słonecznik wzrostem wspaniały,
Fijołek skromny postacią,
Jakto bywa między bracią,
Nakoniec się powadzili.
O co?... razwraz z sobą byli:
A być razem, a być w zgodzie,
Ciężko nawet w jednym rodzie.
Szło o słońce: a hardy z swojego nazwiska,
Ten, co jaskrawym blaskiem się połyska,
I za słońcem się obraca,
Gardził drugim, iż się zwraca,
I kryje pomiędzy trawą.
Gdy więc nań powstawał żwawo,
Rzekł fijołek: miły bracie,
Żal mi cię, gdy patrzę na cię.
Chociaż jaśnie oświecony,
A ja do blasku niezdolny,
Twój zwrot jednak przymuszony,
Ja w ukryciu, ale wolny.

Pasterz i Morze (z Fedra)

Ponad skały i rzeczki,
Pędził pasterz owieczki;
Gdy zeszło zorze,
A ujrzał morze,
Jak wspaniałe, dostojne,
Jak w zaciszu spokojne,
Jak się śklniły po wodzie
Blaski słońca przy wschodzie;
Zakochał się w żywiole.
Więc rzekł: płynąć ja wolę,
Niż się tułać po ziemi
Z owieczkami mojemi.
Przedał je więc i z stratą,
A za to
Nakupował daktylów, na okręt zgromadził.
Płynął morzem, a gdy go wiatr przeciwny zdradził,
W złą chwilę,
Stracił okręt i daktyle.
Więc do owiec nieborak: a gdy je pasł znowu,
Zoczył morze: wspomniawszy na korzyść z obłowu,
Rzekł, kłaniając się nisko, raz, drugi i trzeci:
Mówię to i z przysięgą powtarzam waszeci,
Bądź jeszcze pozorniejsze,
Bądź jeszcze spokojniejsze,
Śklnij się, jak chcesz, w pogodzie,
I w zachodzie i w wschodzie;
Wiem ja, co cię łagodzi,
Wiem ja, o co tu chodzi:
Chciałoby się daktylów?... nie uda się sztuka.
Panie morze! ostróżny, kto się raz oszuka.

Chmiel

Chmiel chciał się ziemią sunąć, bo mu to niemiło
Było,
Iż musiał szukać wsparcia i pomocy.
Szedł więc o swojej mocy,
I rozciągnął się dosyć;... Ale cóż się stało?
Liście żółkniało,
Kwiat był wązki,
Schły gałązki:
Już i rdzeń od wilgoci zaczynał się psować.
Trzeba się było ratować:
Gdzież się piąć? były żerdzi, ale je ominął,
Jął się chwastu, i zginął.

Puhacze

Małżonka puhaczowa, męża swego godna,
A więc płodna,
Urodziła sześć sowiąt, puhaczków też nieco:
Zrazu słabe, dalej lecą.
Raz, gdy na zwykłe igrzyska,
Ponad puste stanowiska,
Nabujawszy się do sytu,
Wróciły do swego bytu,
Tojest w dziurę przy kominie:
Pani matka w córce, synie,
Wnukach, wnuczkach spoważniona,
Przyjmując do swego łona,
Jak to zawsze panie matki,

Rzekła: cóż tam moje dziatki?
Cóż tam słychać?
A więc wzdychać:
Za naszych czasów wszystko coś szło sporzej,
Teraz razwraz wszystko gorzej.
W tej tak wielkiej troskliwości,
Najmłodsze puhaczątko, faworyt Jejmości,
Ozwało się: jakeśmy tylko wyleciały,
Wszystkie ptaki zaniemiały:
W kąty każdy jął się cisnąć,
Żaden nie śmiał ani pisnąć,
My tylko same bujały.
Coś tam w krzaczkach ptaszek mały,
Co go to zowią słowikiem,
Odzywał się smutnym krzykiem;
Ale i ten nieśmiał mruczyć,
Skorośmy zaczęły huczyć.
Po sercu (jakto mówią) matkę pogłaskało,
Że się tak pięknie udało.
Najbardziej, iż pieścioszek tak dzielnie wymowny.
Myśląc jednak, iż trzeba dać obrok duchowny,
Rzekła: choć wasz głos piękny, chociaż lot tak skory,
Uczcie się, miłe dziatki, i z tego pokory.
Dobrze to jest, iż cudzą ułomność przebaczem:
Nie każdemu dał Pan Bóg rodzić się puhaczem.

Ziemia i Potok

Potok nagle wezbrany z szumem się zapieniał,
A gdy groblą przerywał, drzewa wykorzeniał,
Zalewał pola,
Wzmogła się rola.
Po hałasie,
W krótkim czasie,
Kiedy mu wody coraz ubywało,
Z rzeki stał się strużką małą.
I ów, co huczał,
Mruczał:
I wymawiał niewdzięczność z siebie sprawnej roli,
Iż go nie żałowała w tak srogiej niedoli.
Prawda, żeś mnie zasilił, kiedym była spiekła,
Rzekła:
Lecz przypadkiem wspomogłeś, rwąc rzeki twą wodą,
Nie jest to dobrodziejstwem, co jest z cudzą szkodą.

Jaś

Nie złe to jest posłuchać, gdy mówią staruszki.
Szedł Jaś na gruszki:
A ojciec widząc, jak pełen zapału,
Rzekł: trząś gruszki, mój Jasiu, ale trząś pomału.
Jeszcze nie skończył, a już Jas w sadzie.
Posłuszny radzie,
Strząsnął drzewem pomału, i gruszka nie pada:
Zła rada.
Więc strząsnął mocniej, nie pada znowu.
Chciwy połowu,
Nie trząść tu, widzę, trzeba (rzekł), lecz rwać należy.
Po drabinę więc bieży.
A gdy nie znalazł, i w prawo i w lewo,
Piął się na drzewo.
I to wskórał, iż zleciał, i potłukł się srodze.
Jednak choć w bolu i trwodze,
Smutną miał postać;
Przemyśliwał Jaś przecież jakby gruszek dostać.
Więc sporym, który leżał koło drzewa, klocem,
Rzucił, przełamał gałąź, i padła z owocem.
Porwie, gryzie, aż gruszka twarda i ladaco.
Gdy więc wrócił do ojca z nadaremną pracą:
Rzekł smutnemu po szkodzie Jasiowi staruszek,
Gdy nie padną trzęsione, nie trzeba rwać gruszek.

Chłop i Jowisz

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Lew, Wół, Lis

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Fijołki

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Filozof

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Małpy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wilczki

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dzieci i Żaby

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Skowronek

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Konie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wróbel

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zbytek przygotowania

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Gołębie (z Indyjskiego)

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Platon

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Myszy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Noga i Bót

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pasterz i Owce

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Lew chory

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Młot z Kowadłem

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Rumak i Zrzebiec

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Przyjaciele

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Konwersacya

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wyżeł i Brytan

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Czapla Ryby i Rak

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Chłop i Ciele

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Jodła i Jabłoń

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Podróżny

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Bocian i Jeleń

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Trzoda

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wyżeł i Brytan

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Cesarz Chiński i syn jego

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kogut

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wóz z sianem

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Komar

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zajączek

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Koń i Wielbłąd (z Lessynga)

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Gęsi

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wabik

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Góra i Dolina

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pszczołka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Człowiek i Gołębie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wyrok

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pochodnia i Świeca

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wino Szampańskie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kruk i Lis (z Ezopa)

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

DubekDudek (z Fedra)

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Słońce i Żaby (z tegoż)

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Worki

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kot i Kogut

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Motyl i Chrząszcz

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Szczep winny

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wilczek

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Młynarz, Syn jego, i Osieł (z La Fontaina)

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Fajerwerk

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Rzepa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Umbrelka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Lew i Osieł (z Fedra)

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Szczygieł i Kos

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Filozof i Chłop

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kuglarze

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pszczoły

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Słońce, Obłoki, Ziemia

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Lwica i Maciora

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Malarze

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Koniec

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Podziękowania

Wydawnictwo Avia Artis dziękuje serdecznie wszystkim ludziom zaangażowanym w powstanie tej książki.

*****

Ignacy Krasicki

BAJKI NOWE

Projekt okładki: Avia Artis

W projekcie okładki wykorzystano portret Ignacego Krasickiego.

Autor: Per Krafft Starszy

Wszystkie prawa do tego wydania zastrzeżone.

© Wydawnictwo Avia Artis

2022