Danuta Pytlak
Babie lato
ISBN: 978-83-7785-650-5

Copyright © Danuta Pytlak, 2015
All rights reserved

PROJEKT GRAFICZNY: Wioletta Markiewicz

Zysk i S-ka Wydawnictwo
ul. Wielka 10, 61-774 Poznań
tel. 61 853 27 51, 61 853 27 67, faks 61 852 63 26
Dział handlowy, tel./faks 61 855 06 90
sklep@zysk.com.pl www.zysk.com.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer

Spis treści

Rozdział pierwszy - MICHALINA

Rozdział drugi - MARCELINA

Rozdział trzeci - WALDEK

Rozdział czwarty - STEFAN

Rozdział piąty - LUDMIŁA

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki

Rozdział pierwszy

Michalina

Kiedy o wpół do czwartej usłyszałam pierwsze tramwaje wyjeżdżające z pobliskiej zajezdni, rozpłakałam się. Kolejna bezsenna noc! Znowu będę nieprzytomna. Wiedziałam, że do rana już nie zasnę, zapaliłam więc lampkę przy łóżku. Zamierzałam trochę poczytać i wcześniej pojechać do pracy. Przynajmniej się nie spóźnię, pomyślałam ponuro. Ostatnio wciąż się spóźniałam. Wieczorami długo nie udawało mi się zasnąć, przewracałam się z boku na bok, a rano, kiedy dzwonił budzik, za nic nie byłam w stanie się obudzić. I z tego niewyspania bez przerwy bolała mnie głowa. Wieczorem znów nie mogłam zasnąć i tak w kółko.

Teraz też czułam, jak ból rozsadza mi czaszkę. Światło nocnej lampki wydawało mi się ostre, aż mrużyłam oczy. Kiedy usiadłam, zakręciło mi się w głowie. Niech to szlag! Dłużej tego nie wytrzymam! Zmęczenie w końcu powali mnie z nóg. Muszę coś z tym zrobić. Może trzeba do lekarza?

Sięgnęłam po laptopa – nici z czytania, to może chociaż zarezerwuję sobie przez Internet wizytę w przychodni. Światło monitora raziło mnie jeszcze bardziej niż światło lampki, więc zrezygnowana wyłączyłam komputer, lampkę i położyłam się. Po ciemku gapiłam się w sufit.

Problemy ze spaniem i bóle głowy dręczyły mnie, odkąd pół roku temu poprosiłam Pawła, żeby wyprowadził się ode mnie. To pewnie ze stresu. Wprawdzie brałam jakieś ziołowe środki na uspokojenie, ale widocznie były za słabe. Koniecznie muszę pójść do lekarza. Pójdę nawet na terapię, jeśli będzie trzeba, pomyślałam. Coraz bardziej mnie to męczy. W pracy zawalam coraz więcej spraw, zapominam o spotkaniach i nie dotrzymuję terminów. Tak nie może być. W końcu Wiktor mnie wyleje. Muszę nad tym zapanować. Dosyć już płaczu. Paweł nie wróci. Nie pozwolę na to.

Na myśl o Pawle znowu poczułam wzbierające łzy. Jedna spłynęła za ucho. Dosyć! – krzyknęłam w myślach sama na siebie. Dosyć! – zacisnęłam zęby i zwinęłam się w kłębek. Zawsze tak robiłam, kiedy czułam się nieszczęśliwa.

Nawet nie wiem, kiedy zasnęłam. Śniłam. Na łące za babcinym domem zrywałam stokrotki. Miałam ich już pełne dłonie, nie mieściły mi się w garściach, a ja ciągle rwałam. Więcej i więcej. Było mi dobrze, ciepło i tak leniwie. Tylko z każdą zerwaną stokrotką rozlegał się równomierny dźwięk. Pik… pik… pik… To na pewno huśtawka w sadzie, pomyślałam. Wiatr nią kołysze i stara gałąź, na której była zawieszona, skrzypi. Pik… pik… pik… Ale przecież nie ma wiatru. Jest piękny, gorący koniec lata. Nawet pojedynczego podmuchu się nie odczuwa. Koniecznie muszę sprawdzić, skąd to pikanie. Pik… pik… pik… Irytowało coraz bardziej. I jeszcze te stokrotki. Całe stosy zerwanych stokrotek, przykrywały mi nogi i oblepiały ręce, każdy kawałek ciała był nimi omotany. Nie mogłam się ruszyć, ciążyły coraz bardziej…

Obudziłam się spocona, serce biło mocno. Budzik dzwonił jak opętany. Chciałam go wyłączyć, ale zawinięta w kołdrę, nie mogłam. Zebrałam siły i wyciszyłam to cholerne pikanie. Wyczerpana krótkim snem, usiadłam na łóżku. Głowa mi pękała, nie miałam ochoty na nic.

Chłodny prysznic, który brałam zbyt długo, nie otrzeźwił mnie tak, jak tego oczekiwałam. Kręciło mi się w głowie i było mi niedobrze.

Nie pójdę do pracy, postanowiłam. Wezmę urlop. Muszę odpocząć. Przynajmniej jeden dzień.

Telefon Wiktora nie odpowiadał, po kilku sygnałach połączenie, jak zwykle, zostało przekierowane do Agi, mojej przyjaciółki z pracy.

– Cześć, Aga, to ja. Jest Wiktor?

– Michaśka! Gdzie ty jesteś? – Głos Agi nie wróżył nic dobrego. – Miałaś być rano z Wiktorem na konferencji! Pojechał sam, wściekły jak nie wiem co!

Z tego wszystkiego zapomniałam!

– Aga, trudno. Źle się czuję, muszę zostać w domu.

– A materiały? Przecież masz materiały na tę konferencję! – wrzasnęła Aga. – A co ci jest? – spytała już spokojniej.

– Głowa mnie boli. Bardzo.

– Głowa cię boli? Oszalałaś? Wiktor cię wyleje, zobaczysz! Bierz materiały i wskakuj w samochód! Michaśka! Sama wiesz, jakie to ważne! Nie tylko dla Wiktora, ale dla całej firmy! Co się z tobą dzieje?

– Nic się nie dzieje – burknęłam i przerwałam połączenie. Spojrzałam na zegarek. Dochodziła ósma. Przy odrobinie wysiłku zdążę na rozpoczęcie tej cholernej konferencji. Wiktor obruga mnie jak święty Michał diabła, to pewne, ale zdążę i nie będzie afery. Co najwyżej pojedzie mi po premii. Wiktora znałam na wylot. Zawsze wściekał się całym sobą, wrzeszczał, potem boczył się przez kilka dni, w końcu jednak odpuszczał i wszystko wracało do normy. Był dobrym szefem. Wprawdzie ostatnio coraz częściej dochodziło między nami do kłótni, wyrzucał mi zaniedbania i groził, że w końcu mnie zwolni, ale nie brałam tego poważnie. Byłam zbyt dobra, żeby, ot tak sobie, pozbył się mnie za – bądź co bądź – drobiazgi. Ważny był efekt mojej pracy, a ten – zawsze perfekcyjny – przynosił firmie obfite zyski.

Niestety, na mieście były korki i pod hotelem, w którym odbywał się zjazd, nie było ani jednego wolnego miejsca parkingowego. Zanim znalazłam coś w okolicy i dobiegłam zdyszana, konferencja już się zaczęła. Byłam mocno spóźniona.

Po cichu wślizgnęłam się na salę i rozejrzałam w poszukiwaniu Wiktora. Patrzył na mnie morderczym wzrokiem. Jeszcze nigdy nie widziałam go w takim stanie. Położyłam przed nim plik dokumentów, pendrive z przygotowaną przeze mnie prezentacją i usiadłam na krześle tuż obok. Nie zaszczycił mnie ani słowem. Nawet nie odpowiedział na skinienie głowy.

Oj, niedobrze. Pewnie będzie awantura.

– A teraz zapraszamy do zabrania głosu i przedstawienia projektu swojej firmy pana Wiktora Sobańskiego. – Prowadzący spojrzał znacząco w naszym kierunku. – Widzę, że materiały dotarły. Miejmy nadzieję, że już nic nie przeszkodzi w prezentacji – uśmiechnął się do nas, chyba życzliwie.

Wiktor podniósł się z godnością – zawsze w takich sytuacjach umiał zachować kamienną twarz – i stanął przy mikrofonie.

Nie słuchałam tego, co mówi. Znałam każdy szczegół tej prezentacji. Poświęciłam jej wiele tygodni pracy. Wiedziałam, że jest dobra. Projekt był innowacyjny i proponował ciekawe rozwiązania. A co najważniejsze – był tani.

Poczułam chwilowe odprężenie. Głowa przypomniała o sobie ze zdwojoną siłą. Naprawdę muszę iść do lekarza. To za długo trwa. Sięgnęłam po tabletkę.

Napiłam się wody i obserwowałam Wiktora. Szło mu świetnie. Był znakomitym prezenterem. Ale zbyt długo go znałam, żeby nie usłyszeć w jego głosie tego szczególnego tonu – nutki wściekłości. Oj, będzie się działo, zdążyłam pomyśleć, kiedy huczne brawa zakończyły wystąpienie.

Posłałam mu uśmiech, ale go nie odwzajemnił. Zignorował mnie całkowicie. Wpatrywał się intensywnie w kolejną prezentację przedstawianą przez konkurencyjną firmę.

– Wiktor – szepnęłam – daj spokój. Przepraszam, źle się czułam. Źle się czuję – doprecyzowałam.

Nie zareagował.

– Wiktor – odezwałam się znowu – proszę cię.

– Porozmawiamy w przerwie – wycedził lodowato.

Jednak w przerwie kawowej gdzieś zniknął i nie udało nam się porozmawiać. W czasie lunchu miejsce przy stoliku też pozostało puste. Nie pojawił się już do końca konferencji. Pozbierałam więc przywiezioną przez siebie dokumentację, spakowałam laptopa i postanowiłam pojechać na chwilę do pracy. Miałam nadzieję, że jednak zdołam złapać Wiktora. Nie chciałam tego odkładać. Było mi głupio i czułam, że tym razem nie pójdzie tak łatwo.

Ciągle nie czułam się dobrze, ale wzięłam kolejną tabletkę przeciwbólową i to pozwoliło mi przetrwać do końca zjazdu. Chciałam wykorzystać ten stan.

Warszawa o tej godzinie jak zwykle była zakorkowana. Posuwałam się naprzód żółwim tempem i czułam, jak z minuty na minutę jestem coraz bardziej wkurzona. Niech to szlag! Nie cierpię tego miasta!

W biurze spotkałam już tylko Agnieszkę. Właśnie zamykała biurko przed wyjściem do domu.

– Cześć, Aga – rzuciłam zmęczona. – Jest Wiktor?

– Nie ma, wpadł tylko na chwilę. Był tak zły, że warczał na wszystkich. Opieprzył informatyków, że czegoś mu nie zrobili, napadł na Małgośkę, wiesz, tę rudą z marketingu, w końcu trzasnął drzwiami i tyle go widzieliśmy – zrelacjonowała Aga. – A jak konferencja? I cześć, oczywiście – wyrecytowała jednym tchem.

– Wiktor nie mówił? Mamy ogromne szanse na sprzedanie naszego projektu. – Ciężko usiadłam przy biurku i zaczęłam szperać w torebce w poszukiwaniu tabletek przeciwbólowych. – Nie masz apapu? Mój gdzieś mi się zapodział. Pewnie został w hotelu.

– Michaśka, co ci jest? – W oczach Agi widziałam troskę. Taka była. Roztrzepana, żywiołowa trajkotka o wielkim sercu. Wiedziałam, że mogę na nią liczyć w każdej sytuacji. Pracowałyśmy razem od samego początku. Świetnie się rozumiałyśmy i wspierałyśmy. To była prawdziwa przyjaźń, bez włażenia sobie nachalnie w życie prywatne. Każda wiedziała, gdzie jest granica, której nie powinno się przekraczać. Teraz przyglądała mi się uważnie.

– Co ci jest? Ciągle boli cię głowa? Ile tabletek już wzięłaś?

– Och, daj mi spokój! – fuknęłam.

– Kochana, żadne „daj mi spokój”! Pytam, ile wzięłaś, więc odpowiedz! Trzy? Cztery?

Milczałam. Usiłowałam policzyć te tabletki, ale myliły mi się rachunki. Naprawdę muszę iść do lekarza.

– Nie wiem, Aga. Nie pamiętam.

– To nie bierz więcej. Napij się wody i odsapnij. Odwiozę cię do domu. Żadnego ale! – uprzedziła mój protest. – Jutro Mietek odstawi ci samochód pod dom albo sama po niego przyjedziesz, jak się lepiej poczujesz.

Nie miałam siły protestować. Przejęcie dowodzenia przez Agę przyjęłam z ulgą. Wprawdzie odezwało się we mnie sumienie, bo Aga mieszkała po przeciwnej stronie miasta, ale fajnie było poczuć czyjeś opiekuńcze skrzydła nad sobą. Jakby anioł stróż był przy mnie, pomyślałam i uśmiechnęłam się do własnych myśli. Lubiłam wyobrażać sobie swojego anioła stróża, bo – ku uciesze moich znajomych – głęboko wierzyłam, że on naprawdę przy mnie zawsze stoi. Jak w tej dziecinnej modlitwie: „Aniele Boży, stróżu mój, Ty zawsze przy mnie stój”. W chwilach zwątpienia, jeśli się modliłam, to rozpaczliwie powtarzałam właśnie te słowa. Wydawało mi się, że wtedy powracam do czasów dzieciństwa. Szczęśliwego, beztroskiego dzieciństwa.

– Michaśka, pobudka! – usłyszałam głos Agi. – Dojechałyśmy.

Wygramoliłam się z samochodu.

– Dzięki, Aga. Co ja bym bez ciebie zrobiła?

– A co ja bym bez ciebie zrobiła? – zapytała Aga i wzięła mnie za rękę. – Odprowadzę cię. Tak dla pewności. – Puściła do mnie łobuzersko oko. – Od tego właśnie są przyjaciele.

Lubiłam Agę. Bardzo lubiłam. Ale chciałam, żeby już sobie poszła. Wolałam zostać sama i położyć się do łóżka. W ubraniu. I nie myśleć o niczym. A najlepiej zasnąć i obudzić się bez bólu głowy. A tymczasem patrzyłam, jak gospodarzy w mojej kuchni, nastawia czajnik, porządkuje pozostawiony przeze mnie rano bałagan.

– Okropnie zbladłaś – powiedziała, pochylona nad zlewem. – Może w ciąży jesteś? I dlatego tak się czujesz?

Popukałam się w czoło.

– Oszalałaś? W ciąży? Chyba że mnie wiatr zapylił – powiedziałam ponuro. Nie kochaliśmy się z Pawłem na długo, zanim odszedł. Myślałam, że oboje jesteśmy przepracowani, że potrzebujemy wypoczynku i wszystko wróci do normy. A okazało się, że to coś zupełnie innego.

Poczułam, że za chwilę rozmowa może wejść na niebezpieczny dla mnie temat, a bardzo tego nie chciałam. Nie miałam siły wracać do przeszłości.

– No to co ci jest?

– Skąd mam wiedzieć? Głowa mnie boli.

– Michaśka, nie możesz w kółko powtarzać, że boli cię głowa. Musi być jakaś przyczyna. Może trzeba iść do lekarza? Tylko mi nie mów, że z bólem głowy nie chodzi się do lekarza! – Aga znała mnie na wylot. – Nigdy przedtem nie skarżyłaś się na bóle głowy. U ciebie to coś nowego. Sama wiesz, że ostatnio przeżywasz trudne chwile. To żaden wstyd poprosić o pomoc.

– Wiem, wiem. W nocy miałam zamiar umówić się na wizytę, ale jakoś rozeszło się po kościach.

– Jasne, „rozeszło się po kościach”. Znam cię. Będziesz odwlekać i znajdować tysiąc wytłumaczeń, żeby nie iść. O nie, kochana moja. Tym razem ja dopilnuję, żebyś trafiła do lekarza. Odpalaj komputer, poszukamy najlepszego terminu.

Nie miałam siły protestować. Zalogowałam się i podałam laptopa Adze.

– Ty to zrób. Światło monitora mnie razi.

Aga chciała coś powiedzieć, ale tylko otworzyła usta i zaraz je zamknęła.

– Daj mi kartę – mruknęła.

Dałam jej cały portfel. Wyłuskała z niego kartę medyczną i skupiła się na umówieniu wizyty.

– Cholera, ale obłożenie! Trudno coś znaleźć. Dziwne, to przecież nie pora na grypy i przeziębienia. – Dalej szperała w komputerze. – Mam! Jutro na dwunastą czterdzieści pięć! – Oznajmiła triumfalnie. – Bierzesz? A zresztą, co ja się pytam! Jasne, że bierzesz! Nie przyjmuję odmowy! Wybierz, rezerwuj, jest! – mamrotała. – Wizyta umówiona! I zostań jutro w domu. Wyśpij się porządnie, zanim pójdziesz na ten przegląd. Chcesz, żeby iść z tobą?

– No co ty, Aga! Co ja dziecko jestem?

– Nie, nie jesteś. Ale czasami tak się zachowujesz. A poza tym źle wyglądasz. Zrobimy tak: wstajesz, dzwonisz do mnie i mówisz, jak się czujesz. Wtedy zdecydujemy, czy możesz iść sama. A tylko spróbuj nie zadzwonić! – dodała groźnie.

– Kochana jesteś. Obiecuję, że zadzwonię – powiedziałam słabo. Byłam jej wdzięczna za wszystko, ale naprawdę mogłaby już iść. Potrzebowałam samotności.

Widocznie miałam to wypisane na twarzy, bo Aga zaczęła się zbierać.

– Michaś, nie będę cię męczyć. Odpocznij sobie, połóż się i spróbuj zasnąć. – Przytuliła mnie i pogłaskała po głowie jak dziecko. Zrobiło mi się wstyd.

– Aguś, dziękuję ci bardzo. – Odwzajemniłam uścisk. – Jesteś dla mnie taka dobra.

– Daj spokój, wariatko. Pamiętaj – zadzwoń jutro, koniecznie. A Wiktorem się nie martw. Porozmawiam z nim. Najważniejsze, żebyś się lepiej poczuła. – Już w progu ucałowała mnie i wyszła.

Naprawdę była kochana. I miała w sobie tyle pozytywnej energii i bezinteresownej życzliwości. Dobrze mieć kogoś takiego za przyjaciółkę.

Napiłam się wody i w bieliźnie wyciągnęłam na łóżku. Za oknem słyszałam świergot wróbli i szum samochodów. Poza tym cisza. Nic. Nawet od sąsiadów zza ściany wyjątkowo nie słychać było muzyki. Zamknęłam oczy i pozwoliłam myślom swobodnie płynąć. Bałam się tej jutrzejszej wizyty u lekarza. Chciałam to zbagatelizować, ale jednak w głębi duszy ciekawa byłam diagnozy. Aga miała rację – nigdy wcześniej nie cierpiałam na bóle głowy. W ogóle rzadko chorowałam. Nie imały mnie się żadne przeziębienia ani grypy – nawet gdy wszyscy wokół kichali i smarkali. Byłam odporna. A tu nagle taki ból głowy. Musiałam naprawdę kiepsko wyglądać, bo Aga sprawiała wrażenie mocno zaniepokojonej. Ona, tak jak ja, rzadko chorowała i nie była przewrażliwiona na punkcie zdrowia. Nie powiedziałam jej, że cierpię już od pewnego czasu i bóle ostatnio się nasiliły. Musiała się domyślić. Naprawdę zna mnie dobrze.

Nawet nie wiem, kiedy zasnęłam.

I znowu tam byłam, na łące pełnej stokrotek. Leżałam bezmyślnie, gapiąc się w niebo. Gdzieś już widziałam ten błękit, kołatała we mnie myśl.

„Pewnie, że widziałaś”, odpowiedział ktoś moim myślom wesoło. – „Przecież to nasze niebo nad łąką za domem”, w jego głosie dźwięczał śmiech.

Jak niebo może być nasze? – pomyślałam zdziwiona i leniwie obróciłam się w stronę, skąd dochodził radosny głos. Obok mnie siedziała obca, starsza kobieta w staromodnej granatowej sukni w polne maki. Zręcznie splatała wianek ze stokrotek, których pełno miała na kolanach.

„Kim jesteś?”, zapytałam.

„Jestem Weronika!”, odparła, śmiejąc się wesoło. „WERONIKA!”, wyskandowała znowu swoje imię. „Nie wiesz?”

„Nie wiem, Weroniko”, odpowiedziałam cicho. Po czym dodałam po chwili: „Nigdy o tobie nie słyszałam”. Uśmiechnęłam się do niej mimo woli.

„A znasz piosenkę Ty pójdziesz górą?”, zapytała Weronika i nie czekając na odpowiedź, zaczęła śpiewać pięknym, mocnym głosem.

Znałam, a jakże. Ale skąd?

„Michasiu! Michasiu!”, usłyszałam nagle wołanie od strony domu.

To babcia!

„Babciu! Babuniu!”, odkrzyknęłam i poczułam, że zachłystuję się radością, słysząc ten kochany głos. „Tutaj jestem! Tutaj!”

Zaczęłam biec w kierunku, skąd dobiegało wołanie. Zdawało mi się, że widzę postać babci. Była daleko, choć dom przecież stał blisko. Biegłam, ile sił, ale odległość między nami nie zmniejszała się wcale.

„Michasiu! Wracaj!”, wołała babcia. „Wracaj!”

„Już biegnę do ciebie, babuniu!”, przyśpieszałam bieg, ale bezskutecznie.

„Wracaj! Czekam tutaj na ciebie!” Głos babci oddalał się nieubłaganie. Czułam, że zalewają mnie łzy i szloch przeszkadza w biegu. „Babciu! Babciu! Zaczekaj! Nie odchodź!” Nagle potknęłam się i upadłam.

„Ty pójdziesz górą, ty pójdziesz górą, a ja doooliiinąąą!”, doszedł mnie śpiew Weroniki. Obejrzałam się i zobaczyłam ją tańczącą ponad trawą i stokrotkami. Roześmiała się srebrzyście, widząc moje zdumienie, i rzuciła we mnie wiankiem. Skoczyłam, żeby go złapać, i w tym momencie się obudziłam.

Była głęboka noc i nadal bolała mnie głowa. Ale byłam spokojna. Śniłam o babuni! Mojej kochanej babuni. Jedynej osoby, która mnie naprawdę kochała. To już tyle lat, odkąd odeszła – kończyłam wtedy studia.

Jakoś ostatnio nie myślałam o babci, wplątana w pęd codziennego życia. Ostatnio! Ostatnio, czyli… nie pamiętałam, kiedy ostatni raz wspominałam babcię. A kiedy ostatni raz odwiedziłam ją na cmentarzu? Ogarnął mnie wstyd.

Pojadę tam w najbliższy weekend, postanowiłam. Pewnie grób zarósł i zapadł się po tylu latach. I zajrzę też do starego domu. Ciekawe, w jakim jest stanie. I czy w ogóle jeszcze stoi? Nie byłam tam od śmierci babci, czyli od… hmmm… Policzyłam w myślach – od piętnastu lat. Strasznie długo – zawstydziłam się jeszcze bardziej. A czy znajdę klucz do domu? Nie pamiętałam, żebym go dostała, mimo że babcia dom zapisała właśnie mnie. Nie mojemu ojcu, ale właśnie mnie. Może ojciec przejął klucze? Pamiętam, że był oburzony decyzją babci i jej testamentem, bo bardzo liczył na pieniądze ze sprzedaży tego domu. Będąc wtedy w kiepskiej kondycji finansowej, planował, że uzyskane pieniądze przeznaczy na ratowanie swojej firmy. Muszę przeszukać rzeczy, które zostały po likwidacji mieszkania ojca, kiedy wyjechał do Kanady na stałe.

Zadowolona, że zapomniałam o bólu głowy, zajęta planowaniem weekendu, spojrzałam na zegarek. Dochodziła czwarta rano. Mogę jeszcze spróbować przespać kilka godzin. Zwinęłam się w kłębek, myśląc, dlaczego akurat teraz babcia pojawiła się w moim śnie.

A może to znak i babcia chce mi coś przekazać? Poczułam, jak opanowuje mnie strach. Przed dzisiejszą wizytą u lekarza i w ogóle przed przyszłością. Nie potrafiłam sobie wyobrazić, co będzie za miesiąc, za rok. Ba! Co będzie jutro… A przecież jeszcze nie tak dawno planowanie przyszłości było moim stałym zajęciem. Potrafiłam sobie wyobrazić bardzo dokładnie, co się stanie i co będę robić. Dziś widziałam przed sobą tylko pustkę. A właściwie szarą, gęstą mgłę, przez którą nie byłam w stanie się przebić.

Ech, to pewnie z powodu złego samopoczucia, pomyślałam. Wizyta u lekarza na pewno dobrze mi zrobi. Dowiem się, że muszę odpocząć, a potem wszystko minie. Zatem odpocznę. W weekend pojadę na wieś, na grób babci, zobaczę, co się stało z babcinym domem. Przy okazji się dotlenię. A w przyszłym tygodniu rozejrzę się za jakąś wycieczką zagraniczną. Może polecę na Kretę? Samotny tydzień daleko od pracy dobrze mi zrobi. Projekt skończony, mam zaległy urlop, to skorzystam, bo rzeczywiście dawno nigdzie nie wyjeżdżałam. I zejdę Wiktorowi z oczu na jakiś czas. Przyda nam się kilka dni wolnych od siebie. A Kreta bardzo mi się podobała, kiedy byliśmy tam z Pawłem trzy lata temu.

No właśnie, Paweł.

Nagle zatęskniłam boleśnie za Pawłem, za jego bliskością i czułością. Byliśmy ze sobą dwanaście lat, minęło pół roku od jego odejścia. To strasznie mało czasu na zapomnienie. Czy w ogóle jest możliwe zapomnienie? Tak zwane nowe życie? Dzisiaj jestem pewna, że nie.

Jeszcze bardziej skuliłam się pod kołdrą. Wcisnęłam twarz w poduszkę i pozwoliłam sobie na długi, oczyszczający płacz. Przynajmniej miałam nadzieję, że będzie oczyszczający.

Po kilkugodzinnym użalaniu się nad sobą wyglądałam jak siedem nieszczęść. Zmęczenie, niewyspanie i złe samopoczucie zawisło mi pod oczami wielkimi, szarymi workami. Nawet się nie umalowałam i blada, ze sceptycznym skrzywieniem ust mającym imitować uśmiech, usiadłam wreszcie naprzeciw lekarza. Musiałam wyglądać naprawdę strasznie, bo przyglądał mi się bardzo uważnie i długo o wszystko wypytywał. Nawet o najintymniejsze szczegóły, co bardzo mi się nie podobało. Ale postanowiłam być cierpliwa.

– Pani Michalino, no nie wygląda to wszystko dobrze. Stres stresem, zmęczenie też zrobiło swoje, ale po przeprowadzeniu wywiadu wydaje mi się, że to coś więcej. Obym się mylił. – Nie spuszczał ze mnie wzroku znad opuszczonych na czubek nosa okularów.

– Co pan ma na myśli, mówiąc, że to coś więcej?

– Nie chciałbym stawiać diagnozy bez szczegółowych badań. Wypiszę pani skierowanie do laboratorium. Proszę te badania zrobić jak najszybciej, zaznaczę, że są pilne. Proszę nie lekceważyć zaleceń. Wypiszę pani również zwolnienie z pracy. Na razie kilka dni, mam nadzieję, że w tym czasie uda się pani zrobić wszystkie badania. No, jeśli nie wszystkie, to przynajmniej większość.

– Ale… – zaczęłam mówić. – Ale…

– Żadnego ale. – Spojrzał na mnie surowo. – Oczekuję pani tutaj za tydzień z wynikami. Tymczasem proszę, recepta na lek przeciwbólowy. To doraźny środek, dość silny. Dopóki nie będę znał wyników badań, nie przepisuję pani innych leków. I proszę nie brać nic innego. Ważne, żeby pani dużo odpoczywała i jeśli nie będzie silnych zawrotów głowy, to jak najwięcej przebywała na świeżym powietrzu. Aha, podczas kuracji przepisanym lekiem proszę unikać prowadzenia samochodu.

No nie! Niech to szlag! Nie potrafiłam poruszać się po mieście inaczej niż samochodem! A ponieważ moje auto zostało wczoraj pod pracą, do przychodni przyjechałam taksówką. Nie wiem, czy umiałabym jeszcze korzystać ze środków komunikacji miejskiej.

– Panie doktorze… – chciałam zaprotestować, ale zamknął mi usta srogim spojrzeniem.

– Do zobaczenia za tydzień. I proszę nie zwlekać! – powiedział na do widzenia.

Z gabinetu wyszłam wściekła, z plikiem recept i skierowań, i od razu natknęłam się na równie wściekłą Agę.

– Cholera jasna, Michaśka! Miałaś rano zadzwonić! – mówiła podniesionym głosem, tak że kilka oczekujących w kolejce osób zwróciło na nas uwagę.

– Zapomniałam. Zresztą nie miałam czasu, bo późno się obudziłam – burknęłam. Ostatnio ciągle Adze odburkuję, pomyślałam. – Ledwo tutaj zdążyłam na czas.

– Zapomniałaś? Czy ty wiesz, że ja od zmysłów odchodzę z niepokoju o ciebie? – Aga naprawdę była zła. Ja też byłam zła. I źle się czułam. Ból głowy gwałtownie dał o sobie znać. Pewnie ze zdenerwowania.

– Aga, nie krzycz! – Nawet nie zauważyłam, że też podniosłam głos. – Nic się przecież nie stało.

– Jak to nic się nie stało? Jak to nic się nie stało? – Aga straciła kontrolę nad sobą i teraz już otwarcie krzyczała.

– Drogie panie, bardzo proszę o ciszę! – Kobieta obsługująca pacjentów w rejestracji wyszła zza kontuaru i podeszła do nas. – To nie jest miejsce na kłótnie. Proszę się uciszyć albo opuścić przychodnię!

– Bardzo przepraszam za koleżankę! – powiedziałam i ruszyłam do wyjścia.

– Za koleżankę?! – Aga aż zachłysnęła się z oburzenia. – Za koleżankę?!

Szłam szybko, nie oglądając się na Agę. Byłam naprawdę zła.

– Zaczekaj! – Złapała mnie za rękaw. – Zaczekaj, dokąd tak pędzisz? Oszalałaś?

Zatrzymałam się na schodach.

– Porozmawiajmy.

– Nie chcę rozmawiać – powiedziałam twardo. – Nie chcę rozmawiać! – krzyknęłam, widząc, że Aga otwiera usta, żeby coś powiedzieć. – Przepraszam cię, Aga, ale chcę zostać sama.

– Nie, kochana! Teraz nie zostaniesz sama, dopóki nie powiesz mi, co usłyszałaś od lekarza.

– Aga, proszę cię! – zareagowałam złowrogo.

– Chodź, odwiozę cię do domu. Porozmawiamy chwilę i zostawię cię samą, ale muszę wiedzieć. – Aga była już opanowana, choć widziałam, że złość wcale jej nie przeszła. – Przyjechałam twoim samochodem, więc i tak muszę do ciebie jechać. Wsiadaj.

Milczałyśmy całą drogę. Aga jechała ostro z zaciętym wyrazem twarzy. Zastanawiałam się, co jej powiem. Na razie sama byłam zszokowana tym, co stwierdził lekarz. Nie potrafiłam uporządkować myśli i zaplanować najbliższych godzin.

W mieszkaniu zrzuciłam pantofle i w ubraniu padłam na niezaścielone łóżko. Odwrócona twarzą do ściany miałam nadzieję, że Aga jednak da mi spokój i sobie pójdzie.

– Mów. Nie odpuszczę. No, mów!

– Nie mam nic do powiedzenia, za to cały stos badań do wykonania. Dopiero potem będzie diagnoza – mówiłam do ściany. Bałam się, że kiedy spojrzę Adze w oczy, to się poryczę.

– Jakich badań?

– Nie wiem. Nie zapamiętałam. I nie oglądałam skierowań.

– A umówiłaś się? – indagowała.

– Nie. Nie zamierzam ich robić. Odpocznę kilka dni i będzie dobrze.

– Jesteś skończoną idiotką! Naprawdę skończoną idiotką. Przyjadę po ciebie jutro rano i zawiozę do przychodni. Zrobisz przynajmniej badania krwi, a na resztę umówimy się jutro.

Nawet nie drgnęłam, kiedy usłyszałam trzaśnięcie drzwiami.

Niech to szlag. Niech to jasny szlag!

* * *

Oczywiście przyjechała po mnie. Aga zawsze dotrzymuje słowa.

W przychodni pozwoliłam pobrać sobie krew w ilości przerażającej, nasiusiałam do pojemnika i oddałam mocz do analizy. Aga chodziła za mną wszędzie jak cerber. Dopilnowała, żebym umówiła się na pozostałe badania. Większość z nich zdołałam zorganizować w tygodniu przed wizytą kontrolną u lekarza. Nie udało się tylko z tomografią komputerową. Tutaj terminy były odległe.

– Najwcześniej za trzy tygodnie – powiedziała w recepcji miła pani, która nie odrywała wzroku od komputera w poszukiwaniu wcześniejszego terminu.

– Dobrze, niech będzie. – Było mi to obojętne.

– Błagam panią, może da się coś przyśpieszyć! – skomlała Aga.

– Niestety, nie mam nic wolnego. – Kobieta uśmiechała się przepraszająco. – Mogę jedynie obiecać, że jeśli coś się zwolni, zawiadomimy panią. Zwykle tego nie robimy, ale doktor Liber zlecenie oznaczył jako bardzo pilne. To naprawdę wszystko, co mogę zrobić, żeby paniom pomóc.

– Bardzo, ale to bardzo dziękujemy! – Aga rozpływała się w uprzejmościach. – I liczymy na pani pomoc. To dla nas bardzo ważne.

– Takie badania zawsze są ważne i pilne dla wszystkich. – Pani dalej uśmiechała się cierpliwie. – Gdyby wcześniej coś się zwolniło, damy znać – powtórzyła.

Wyszłyśmy z przychodni w milczeniu.

– Aga… – Aga powoli odwróciła się do mnie i spojrzała poważnie. – Przepraszam za wczoraj. Byłam zdenerwowana całą tą sytuacją. Nie wiem, co mi się stało. I… dziękuję za dzisiaj.

– Po raz pierwszy straciłam wczoraj do ciebie cierpliwość – powiedziała cicho. – Nigdy więcej nie rób mi tego. Nigdy więcej.

Stałyśmy bezradnie naprzeciwko siebie, wyraźnie zawstydzone sytuacją.

– Strasznie się boję – szepnęłam.

– Ty wariatko! – Aga nagle przygarnęła mnie do siebie i mocno przytuliła. – Ty wariatko! Zawsze silna i niepokonana, co? Wszystko będzie dobrze. – Pogłaskała mnie po głowie, jak głaszcze się dziecko. – Będzie dobrze. Będę z tobą cały czas. Tylko się nie bój. – Zaczęła podejrzanie pociągać nosem. – Chodźmy, odwiozę cię i pojadę do pracy. Może się nie spóźnię. – Uśmiechnęła się do mnie. W jej oczach dostrzegłam łzy.

Pod domem uściskała mnie jeszcze raz, obiecała, że zadzwoni wieczorem, i odjechała.

Stałam na chodniku i czułam się jak porzucona. Rozglądałam się po ulicy, jakbym pierwszy raz widziała to miejsce. Dawno nie szłam tak po prostu ulicą. Zawsze poruszałam się samochodem. Nie zauważyłam, jak dużo się zmieniło, odkąd tu z Pawłem zamieszkaliśmy. Zrobiło się tak kolorowo i wesoło. Czerwiec był w pełni, wszystkie rośliny kwitły. Przez gałęzie drzew przeświecało poranne słońce. Zapragnęłam przejść się po osiedlu, między blokami. Na placu zabaw pojawiły się pierwsze dzieciaki z opiekunkami, biegały i krzyczały radośnie, przy okazji obrzucając się piaskiem. W pobliskim sklepiku kupiłam dwie bułki i mleko na śniadanie. Po namyśle do koszyczka dorzuciłam jeszcze torebkę orzechów laskowych w czekoladzie, a na straganie za rogiem zobaczyłam przepiękne truskawki. Poczułam, jak ślinka napływa mi do ust. O mało, w ferworze pracy, nie przegapiłam sezonu na te owoce, które uwielbiałam i którymi nigdy nie potrafiłam się przejeść. Wiosną nie mogłam się ich doczekać, a kiedy ze straganów znikały ostatnie, późne truskawkowe odmiany, czułam, że i tym razem się nie nasyciłam i znowu będę musiała wyczekiwać wiele miesięcy na kolejne zbiory. Truskawki, które można było kupić zimą w marketach, były tylko marną namiastką tych prawdziwych. Nie zaspokajały żądzy, jaką nosiłam w sobie całą zimę. Paweł zawsze pękał ze śmiechu, kiedy obżerałam się bezwstydnie i bez opamiętania, i mówił, że któregoś dnia obudzę się z szypułką na głowie.

Nie miałam ochoty wracać do pustego domu. Usiadłam na ławce, na skwerku i wystawiłam twarz do słońca. O dziwo, nie bolała mnie głowa. Czułam się zdecydowanie lepiej. Nawet poczułam głód, więc nadgryzłam bułkę. Gapiłam się na przechodzących obok mnie ludzi i zastanawiałam, kim są i dokąd się śpieszą. Było mi dobrze.

W drodze powrotnej kupiłam truskawki z zamiarem zrobienia z nich pysznego deseru. W sklepiku dokupiłam śmietanę i świeży twaróg. Mój Boże, jak ja dawno nie robiłam takich zakupów. W markecie kupowałam zawsze w pośpiechu i hurtowo.

Naprawdę czułam się lepiej. Zdecydowanie lepiej. To był pewnie fałszywy alarm, pomyślałam o wczorajszej wizycie w przychodni i dzisiejszych badaniach. Ale niech tam, zrobię je, to uspokoję i siebie, i Agę. I koniecznie muszę odpocząć, po zwolnieniu wezmę zaległy urlop i wyjadę. Muszę zweryfikować swoje życie. Nie mogę żyć tylko pracą.

Kiedy dotarłam do domu, poczułam, jak bardzo jestem zmęczona. Pot ciekł mi po plecach i po skroniach, a przecież wcale nie było tak gorąco.

Odechciało mi się śniadania i truskawek. Napiłam się zimnego mleka i położyłam do łóżka. Byłam wykończona. Niech to szlag!

Aga dzwoniła codziennie. Zapewniałam ją, że czuję się lepiej, że odpoczywam. Że wszystko w porządku. W rzeczywistości mój nastrój był tak kiepski, jak jeszcze nigdy. Nawet po odejściu Pawła lepiej sobie radziłam. Może wtedy praca trzymała mnie przy jako takim życiu? Teraz tylko wychodziłam rano na umówione badania, a później całymi dniami leżałam w łóżku, drzemiąc albo gapiąc się w sufit. Rozmyślałam nie wiadomo o czym. Przypominały mi się cudowne chwile przeżyte z Pawłem, nasze porozumienie i jedność dusz. Nie mogłam sobie przypomnieć tych złych, bo chyba ich w naszym związku nie było. Jak to się stało, że przeoczyłam moment, w którym oddaliliśmy się od siebie tak bardzo, że już niczego nie dało się uratować? Pamiętam, że kiedyś, chyba w grudniu, byliśmy na spacerze. Paweł szedł milczący jak nigdy, z rękoma w kieszeniach, jakby nieobecny. Spytałam go wtedy: „Paweł, czy ty jesteś zakochany?”. Żachnął się tak bardzo, że aż mnie zaskoczył siłą reakcji. Powinno to obudzić moją czujność, ale nie obudziło. Dopiero później, po kilku tygodniach, okazało się, że to nie żaden romans. To hazard wciągnął i powoli niszczył Pawła. Jego i nasze małżeństwo. Z domu zaczęły znikać cenne drobiazgi, coraz częściej odbierał dziwne telefony. I zamknął się w sobie. Nie chciał rozmawiać, twierdził, że nie ma żadnego problemu, że to tylko chwilowe kłopoty, z którymi poradzi sobie bez trudu. I nagle gdzieś przepadły nasze oszczędności. Nie wytrzymałam w dniu, kiedy pod blokiem zaczepił nas jakiś podejrzany facet i otwarcie nam groził.

– Koleś, pamiętasz o naszej umowie? – Mówiąc to, lustrował mnie bezczelnie. – Bo jak nie, to sam rozumiesz. Ładna ta twoja kobitka. – Strzyknął śliną pod moje stopy. Paweł stał jak zamurowany i nie zareagował na tak jawną obelgę. – Pani pozwoli, że się przywitam. – Zrobił gest, jakby chciał pocałować mnie w rękę, ale w porę ją odsunęłam. – Nie to nie. – Odwrócił się do mnie plecami. – Pamiętaj, koleś, co powiedziałem. Umowa to umowa. – Naciągnął na czoło czapkę i szybko odszedł.

– Paweł, kto to był? – Dogoniłam go przy windzie, bo nawet na mnie nie zaczekał.

– Nikt ważny.

– Jak to „nikt ważny”? Co ty opowiadasz? O jakiej umowie on wspominał? – Byłam wzburzona.

– O żadnej umowie, coś mu się pomyliło. – Paweł wyraźnie unikał mojego wzroku. Weszliśmy do mieszkania.

Byłam bardzo zdenerwowana.

– Paweł, chcę wiedzieć, o co chodzi.

– O nic! – krzyknął zniecierpliwiony. – Daj mi spokój! Coś się tak uczepiła?

Oniemiałam. Paweł nigdy tak do mnie nie mówił. Nigdy nie krzyczał. A teraz…

– Posłuchaj – zaczęłam cicho – jeśli masz jakiś problem, to powiedz, przejdziemy przez to razem.

– Nie mam żadnego problemu! Żadnego!

– Właśnie widzę. Nie podoba mi się to. I chcę wiedzieć, co się stało z naszymi pieniędzmi.

– Z jakimi pieniędzmi? – Był wyraźnie zdezorientowany.

– Z naszymi. Myślisz, że nie zaglądam na nasze konto? – Nie wiem, kiedy podniosłam głos. – Więc pytam: gdzie są nasze pieniądze?

– Michalina, posłuchaj… – zawiesił głos i widziałam, że rozpaczliwie szuka wytłumaczenia. Milczenie się przedłużało.

– No mów! – krzyknęłam.

– Potrzebowałem tych pieniędzy. Ale oddam wszystko.

– Potrzebowałeś? A na co?

– Co tak drążysz? Po prostu potrzebowałem.

– Widziałam. Wypłacałeś duże kwoty w bankomacie przy Casino Royal. Paweł, czy ty grasz w kasynie?

Patrzył na mnie bezradnie.

– Michalina – szepnął. – Odegram się. Zwrócę wszystko.

– Ty chyba zwariowałeś! Czy ty wiesz, co mówisz? Sam siebie posłuchaj! – Nie mogłam krzyczeć, bo zdenerwowanie uwięziło mi głos w gardle. Brzmiałam piskliwie i histerycznie. – Sam siebie posłuchaj! I jeszcze ten bandyta na dole!

– Daj spokój, to nie żaden bandyta.

– Tylko kto, do cholery? Bo na pewno nie angielski dżentelmen! Przecież nam groził!

– Oj tam, takie groźby. Oddam mu kasę i będzie spokój.

– Oddasz mu kasę? Ciekawa jestem, skąd ją weźmiesz.

Milczał.

– No słucham? Skąd weźmiesz kasę? Bo nasze konto jest puste! Rozumiesz? Puste!

– Mówiłem, odegram się.

Nie wierzyłam w to, co usłyszałam. Cholera, naprawdę nie wierzyłam!

– Ty chyba jesteś nienormalny! Otrzeźwiej, człowieku! Wiesz, w co wdepnąłeś?

– Kurwa, w nic nie wdepnąłem! – wrzasnął doprowadzony do ostateczności.

Pierwszy raz widziałam go w takim stanie. Nie mogłam na niego patrzeć. Zamknęłam się na klucz w sypialni. Byłam przerażona. Zachowaniem Pawła i całą sytuacją. Nie wiedziałam, co robić.

– Michalina, otwórz! – Paweł szarpał za klamkę. – Otwórz, słyszysz?

– Odejdź.

– Nie wygłupiaj się!

– Odejdź, powiedziałam!

Przez drzwi słyszałam, że włączył telewizor. Od natłoku wrażeń i myśli rozbolała mnie głowa. Nadal nie wiedziałam, co robić. Czułam, że znalazłam się w potrzasku.

Nie zdawałam sobie sprawy z upływu czasu. Kiedy spojrzałam na zegarek, okazało się, że jest już bardzo późno. Poszłam do Pawła, do salonu. Bezmyślnie gapił się w ekran telewizora.

– Paweł, chcę, żebyś się wyprowadził.

– Co takiego? – Naprawdę był zaskoczony.

– Chcę, żebyś się wyprowadził. Najlepiej zaraz.

– Dlaczego? Dokąd mam pójść? – Zdenerwował się.

– Nie wiem. Nie pytaj mnie. Nie pytałeś, kiedy przegrywałeś nasze pieniądze. Nie wiem dokąd. Dlatego, że mnie oszukałeś – odpowiadałam chaotycznie. – Muszę to wszystko przemyśleć.

Z szafy w przedpokoju wyjęłam walizki.

– Pakuj się! – warknęłam. Miałam wrażenie, że to nie ja mówię, tylko ktoś obcy. Ja byłam obok i obserwowałam całe zdarzenie.

– Michalina! No co ty!

– Nie ma Michaliny. Pakuj się! – powtórzyłam.

Stał bezradnie, rozglądając się wokół. Zrobiło mi się go żal.

– Dobrze, jeszcze dzisiaj możesz zostać. Ale rano ma cię tu nie być. – Wróciłam do sypialni i zatrzasnęłam drzwi.

Słyszałam, jak się miotał, ale już nie zastukał do drzwi i o nic nie prosił.

Nie mogłam się rozpłakać, choć czułam, jak łzy napływają mi do oczu i po chwili się cofają.

Rany boskie! Niech to szlag! Co on najlepszego zrobił? Co będzie? Nie byłam w stanie wyobrazić sobie najbliższej przyszłości.

Do rana nie zmrużyłam oka. Nasłuchiwałam odgłosów krzątaniny Pawła. Przed trzecią wszystko ucichło, pewnie poszedł spać na kanapę.

Nie wiedziałam, co o tym wszystkim myśleć. Położyłam się na plecach i gapiłam po ciemku w sufit. Chyba się zdrzemnęłam, bo obudziło mnie trzaśnięcie drzwi. W mieszkaniu zapanowała głucha cisza. Paweł odszedł. Stało się.

* * *

Roztrząsałam to w myślach tyle razy, że nie chciało mi się robić tego ponownie. Jednak myśli o Pawle uparcie powracały, przywołując wspomnienie za wspomnieniem. Nie chciałam z tym walczyć. Ciągle go kochałam.

Czasami snułam się w piżamie po mieszkaniu i myślałam, że mogłabym wykorzystać ten czas na sprzątanie. Patrzyłam na coraz grubsze warstwy kurzu, na bałagan na biurku, na stosy rzeczy do prania. Zajrzałam do lodówki, wyrzuciłam kawałek spleśniałego sera. Poza tym była pusta, stał w niej tylko jeden samotny jogurt. Kupione kilka dni temu truskawki zgniły w papierowej torebce i unosiła się nad nią chmara muszek. Przydałoby się zrobić zakupy, ale nie miałam ochoty wychodzić z domu. Zresztą, nie byłam głodna. W zamrażalniku znalazłam jeszcze dwie mrożonki. Wystarczy. Wróciłam do łóżka.

Czwartego dnia z rana przyjechała Aga. Otworzyłam jej rozmamłana, nieumyta i nieuczesana. Spojrzała na mnie ze zgrozą.

– Wiedziałam, że ściemniasz – powiedziała bezceremonialnie. – Widziałaś się w lustrze? Wyglądasz jak upiór.

– Dzięki. – Spróbowałam się uśmiechnąć.

– Kiedy ostatni raz się kąpałaś, co? Chodź, napuszczę ci wody do wanny, potem zjesz porządne śniadanie.

Aga gładko przejęła dowodzenie, a ja z ulgą się jej poddałam.

Kiedy ja zanurzyłam się w pianie pachnącej jaśminem, Aga gospodarzyła w kuchni. Było mi dobrze i nie chciało mi się ruszyć. Najlepiej by było, gdybym mogła zostać w tej kąpieli już na zawsze. Przymknęłam oczy i nasłuchiwałam odgłosów krzątaniny. Działały na mnie uspokajająco.

– Eeej, koleżanko! Nie ma spania w wannie! – Naprawdę usnęłam. – Wyskakuj, bo śniadanie zaraz będzie gotowe! – Głowa Agi zniknęła za drzwiami.

Wygramoliłam się z kąpieli, spłukałam pianę i umyłam włosy. Nie chciało mi się wcierać balsamu ani układać fryzury. Nawet nie użyłam suszarki. Ubrana tylko w szlafrok i w turbanie z ręcznika na głowie poczłapałam do kuchni.

– Mhm, jak pięknie pachnie! – Rzeczywiście, zapach świeżo zaparzonej kawy pobudził mój węch. Do tego na stole królował twarożek ze szczypiorkiem, rzodkiewki, pomidor z cebulką i świeżutkie, pachnące kajzerki. Po raz pierwszy od bardzo dawna poczułam wilczy głód.

– A kawusia nie dla pani! – Aga odebrała mi wielki kubas pachnącej kawy. – Dla pani zielona herbatka! Zdrowiutko!

– Proszę cię, nie rób mi tego! – Spojrzałam prosząco. Od lat kawę żłopałam hektolitrami. – Daj chociaż łyka! – poprosiłam żałośnie, widząc, że Aga nie zamierza ustąpić.

– Łyk nic ci nie da. Możesz sobie wąchać – zaśmiała się łobuzersko i puściła do mnie oko. – Siadaj i jedz. Jesteś przeraźliwie chuda. Na kilka dni spuściłam cię z oczu i od razu chciałaś odzwyczaić się od jedzenia.

To prawda. Często zapominałam o jedzeniu. To Aga zawsze przypominała o porach posiłku.

Mimo że śniadanie wyglądało i pachniało apetycznie, po kilku kęsach byłam już najedzona i tylko rozdłubywałam jedzenie na talerzu. Nie chciałam robić jej przykrości, więc udawałam, że coś tam jednak zjadam.

– No jedz! Co tak dziobiesz jak ptaszek?

– Już jestem najedzona.

– Właśnie widzę. No, ale jak się je ociupinę raz dziennie, to i czego można się spodziewać? Dobra, zjesz za chwilę, tylko błagam cię, nie dziub tak tego jedzenia! Nie cierpię tego!

Odłożyłam widelec i sączyłam herbatę małymi łyczkami.

– Odebrałaś wyniki? Dobra, cofam pytanie. Wiem, że nie. Daj numer badania i kartę, trzeba zobaczyć, co tam w środku ciebie siedzi. Nie dzwonili z przychodni w sprawie terminu tomografii? Nie? Szkoda.

Patrzyłam, jak Aga sprawdza na stronie przychodni wyniki moich badań. Było mi obojętne, co tam znalazła.

– Wprawdzie nie znam się na tym, ale coś mi się zdaje, że nie jest za dobrze. Masz złą morfologię, stanowczo za mało czerwonych krwinek i płytek krwi. Wysokie OB i CRP. Znaczy, jakieś choróbsko w tobie siedzi. Kiedy lekarz? Pojutrze? No, szkoda, że nie będzie tej tomografii. Trudno. A jak się czujesz? Głowa przestała boleć?

– No normalnie przesłuchanie! – usiłowałam żartować, chociaż bez przekonania. Nie chciałam wiedzieć, co jest w tych wynikach. – Boli trochę mniej, ale ciągle jestem zmęczona i nie mam na nic ani ochoty, ani siły.

– Oj, Michaśka, Michaśka. Miejmy nadzieję, że to nic poważnego. Pojadę z tobą do lekarza.

– Aga, nie trzeba. Pojadę taksówką. Nie możesz poświęcać mi tyle czasu. Masz przecież rodzinę i musisz być w pracy.

– O mnie się nie martw, wszystko jest pod kontrolą. Wiktora nie ma do końca tygodnia, wyjechał do Wrocławia. A moja rodzina jakoś sobie beze mnie poradzi. Poza tym muszę mieć pewność, że dojedziesz do tego lekarza, bo jak cię znam, to będziesz chciała sobie odpuścić. A na to nie pozwolę.

– Daj spokój, nie jestem dzieckiem.

– Nie, skąd, nie jesteś. Ale w tym wypadku zachowujesz się jak dziecko. Ile razy rozmawiałyśmy o tym, jak bardzo ważne jest wczesne wykrywanie chorób? No? Ile? Szewc bez butów chodzi, co?

– Ano, łatwo ci mówić, bo sprawa nie dotyczy ciebie – tłumaczyłam nie wiadomo po co. Wiedziałam, że ma rację, więc co mogłam jej jeszcze powiedzieć. – Boję się, że to będzie coś poważnego. Zwyczajnie się boję. Do tej pory byłam pewna, że choroby mnie nie dotyczą, a tu nagle taka historia. I choć unikanie problemu niczego nie zmieni, to nie mam siły z tym walczyć. Zbyt niespodziewanie to przyszło. – Opuściłam głowę i liczyłam wzorki na serwetce. – Czuję się taka samotna. – Pierwsza łza skapnęła mi z nosa na stół.

– Masz mnie. Wiem, że nie o to ci chodzi, ale pamiętaj zawsze, że jestem z tobą. Pomogę ci najlepiej, jak będę umiała. Tylko pozwól sobie pomóc.

– Dzięki, Aga. Nawet nie wiesz, ile to dla mnie znaczy. – Łzy płynęły już rzęsiście, nie usiłowałam ich hamować. Aga podała mi chusteczkę. – Chyba musisz już iść do pracy – powiedziałam i wydmuchałam nos. – Nie chcę cię zatrzymywać.

– Rzeczywiście, powinnam już się zbierać. Ale czy mogę cię zostawić w takim stanie?

– W porządku, już mi przechodzi. Dam radę. – Uśmiechnęłam się przez łzy. Dzisiaj bardzo chciałam, żeby ze mną została, ale wiedziałam, że nie mogę jej zatrzymywać. Gdyby mogła zostać, powiedziałaby mi o tym od razu.

– To trzymaj się. – Cmoknęła mnie w policzek. – Odezwę się wieczorem, ale gdybyś czegoś potrzebowała, to dzwoń. Jestem z tobą, ty wariatko! – Przytuliła mnie mocno. Mimo że była radosna i uśmiechnięta, czułam, że naprawdę martwi się o mnie. – Przyjadę po ciebie pojutrze. Pa!

– Pa! Dziękuję ci! – Uścisnęłam jej rękę.

Po wyjściu Agi cisza w domu uderzyła mnie ze zdwojoną siłą. Jednak kąpiel i śniadanie w towarzystwie przyjaciółki pobudziły mnie do działania. Ubrałam się i włączyłam pralkę, następnie zaczęłam zmywać. Byłam wyczerpana, kiedy skończyłam. Zaparzyłam ulubioną białą herbatę i włączyłam płytę Cesarii Evory. Jej głos zawsze działał na mnie kojąco. Otworzyłam okno w salonie i postanowiłam pooglądać zdjęcia w starych albumach. Jakoś tak naszło mnie na wspomnienia. To pewnie z powodu tego snu o babci sprzed kilku dni.

Przytargałam z garderoby pudła z fotografiami i różnymi starociami i rozsiadłam się na podłodze, oparta plecami o kanapę. Pierwszy album – zdjęcia z liceum. Rany, jak śmiesznie wyglądałam! Co za fryzura! Coś okropnego! Ubranie też nie lepsze. Niesamowite, że coś takiego było krzykiem mody i wszystkie dziewczyny zabijały się, żeby to mieć! A tu nasza klasa na wycieczce do Zakopanego – siedzimy na Równi Krupowej, roześmiani i zmęczeni po całodniowej wędrówce po górach. Ale było cudnie! Pojechałam wtedy w Tatry po raz pierwszy w życiu i zakochałam się w nich od pierwszego wejrzenia. Wiele razy wracałam tam potem i przewędrowałam chyba wszystkie szlaki. Sama, z Agą, z Pawłem. Musiałam tam wpaść co roku chociaż na kilka dni.

O, a tu zdjęcia ze studniówki. Jak nobliwie i uroczyście – czarno-biało i elegancko. W pierwszej parze Adam, klasowy przystojniak, z panią dyrektor prowadzą poloneza. A gdzie ja? Zaraz, zaraz, gdzieś tutaj powinnam być, tuż za Aśką, tańczę z Piotrkiem. Piotrek umizgiwał się do mnie przez wszystkie lata nauki w liceum, ale ja nie byłam nim zainteresowana. Nie wiem, jak to się stało, że zatańczyłam z nim poloneza. Pamiętam jego spocone ręce, fuj! Ale w sumie był sympatyczny. Bardzo inteligentny. Dostał się na studia za granicą, studiował chyba aeronautykę w Stanach Zjednoczonych. Nieźle. Jakoś nikt nie miał z nim kontaktu. Ciekawe, co się z nim teraz dzieje. I z resztą klasy. Rozeszły nam się drogi. Z Aśką też się urwało, a tak się przyjaźniłyśmy. Samo życie. Kurczę, szkoda. Muszę pomyśleć, jak odnowić te znajomości. Na pewno gdzieś mam notes z numerami telefonów. Nawet jeśli część z nich jest nieaktualna, to z kimś na pewno uda mi się skontaktować. Warto by było. Byliśmy fajną, zgraną paczką. Wszyscy, bez wyjątku.

Zmieniłam pozycję z siedzącej na leżącą i sięgnęłam po kolejny album. Szkoła podstawowa. E tam, nic ciekawego. Jakieś akademie, zdjęcia z Mikołajem, bale przebierańców. Ale, cha, cha, cha! Jak śmiesznie wyglądałam w tych blond warkoczykach z kokardami i w granatowym fartuszku z białym kołnierzykiem! O! A tutaj siedzę u babci na kolanach z moim ukochanym misiem Baltazarem w objęciach! To na werandzie. Tata robił zdjęcie. Jaka poważna jestem, wpatrzona z nabożnym skupieniem w obiektyw. Pamiętam, jak tata na mnie krzyczał, żebym się nie ruszała, bo nie potrafiłam usiedzieć spokojnie. Tata ciągle krzyczał. Był taki nerwowy. I babcia zawsze się z nim o te krzyki kłóciła, kiedy nie słyszałam, i broniła przed jego gniewem.

Kochałam babcię bezgranicznie, po rozstaniu rodziców przez jakiś czas mieszkałam u niej na wsi. To babcia była dla mnie matką, bo ta rodzona wcale o mnie nie dbała, i ojcem, który robił karierę „gdzieś w świecie”. Oboje rodzice mnie opuścili. Byłam dla nich zawadą – przyszłam na świat nieplanowana, pod koniec ich studiów, musieli gnieździć się w malutkim pokoiku w akademiku, a potem tułali się po wynajętych pokojach, klepiąc biedę. Pamiętałam ich kłótnie, krzyki i wyzwiska. Aż w końcu pewnego dnia matka wyszła rano i więcej już nie wróciła. Ojciec nie potrafił sobie poradzić z kilkuletnim dzieckiem i po tygodniu szarpaniny z codziennymi sprawami, spakował rzeczy i zawiózł mnie do swojej matki, na wieś. Mówił, że tylko na chwilę, aż ułożą swoje sprawy. Ale ta chwila potrwała kilka lat. Zdążyłam skończyć trzy klasy w wiejskiej podstawówce, kiedy ojciec przypomniał sobie o mnie i po wakacjach zabrał do siebie, do Warszawy. Nie zważał na płacz babci i moją rozpacz. Mówił, że najwyższa pora, żeby się mną zajął, żebym wreszcie poszła do porządnej szkoły, a nie gniła na prowincji. Zapamiętałam pierwsze miesiące w Warszawie, w „porządnej” szkole. W domu była pani Nina, która mieszkała z ojcem od kilku lat i wcale nie była zadowolona z mojej obecności. Pracowała dorywczo, ale zawsze bardzo krótko, bo – jak mówiła – nie będzie się upokarzać za marne grosze. Bez skrupułów całymi miesiącami była na jego utrzymaniu, twierdząc, że przecież musi się zajmować dzieckiem porzuconym przez matkę, które w swej dobroci przygarnęła i któremu ofiarowała całą miłość. Jak było, nawet nie chciałam wspominać. Kochająca macocha większość czasu spędzała w salonach piękności i na ploteczkach z przyjaciółkami. Dziecko wyraźnie jej zawadzało, często zapominała odebrać je ze świetlicy. Wyręczała się sąsiadkami i rodzicami moich koleżanek ze szkoły. Bardzo szybko nauczyłam się samodzielności, zwłaszcza że i w szkole, tej „porządnej”, nie było mi lekko. Dzieci mi dokuczały. Wołały za mną: „Patrzcie! Patrzcie! Wsiok idzie!”. Niepotrzebnie na początku swojego pobytu tam opowiedziałam im, jak bardzo tęsknię za swoją klasą i panią, za miasteczkiem, z którego przyjechałam. I za babcią. Cała klasa śmiała się ze mnie, zupełnie bez powodu, bo uczyłam się dobrze, byłam w czołówce najlepszych uczniów w szkole. I pewnie przez to tak mnie nienawidzili. Z bezmyślnym okrucieństwem nazywali mnie wiejskim głupkiem, brzydulą i wieśniarą. Ileż przez to przepłakałam wieczorów! Nie miałam nawet komu wypłakać swoich smutków. Do babci jeździłam tylko na wakacje, nawet na święta musiałam zostawać z ojcem i panią Niną. Tak bardzo tęskniłam za babcią przez te wszystkie lata. Miałyśmy tylko siebie.

Kiedy kończyłam liceum, ojciec oznajmił mi, że nadszedł czas, żebym po maturze wyprowadziła się „na swoje”. Wynajął mi malutkie mieszkanie, zapłacił za rok z góry i tyle. Żeby się utrzymać, musiałam zrezygnować z dziennych studiów i zacząć pracować. Zanim znalazłam porządną pracę za przyzwoite pieniądze, przez wiele miesięcy imałam się różnych zajęć – harowałam po nocach w supermarketach, zajmowałam się cudzymi dziećmi, opiekowałam się starszym panem. Brałam wszystko, jak leci, żeby zarobić na czesne i na skromne utrzymanie. Po roku doszedł mi jeszcze czynsz za wynajęcie mieszkania, ponieważ ojciec więcej już nie wspomagał mnie finansowo, bo nie powodziło mu się już tak dobrze. Jego firma z powodu kryzysu prosperowała coraz gorzej. I nie chciałam go prosić. Zresztą dał mi do zrozumienia, że nie zamierza mnie więcej wspierać. Jak zwykle pomogła mi babcia. Sprzedała ostatni kawałek ziemi, który zachowała dla siebie „na czarną godzinę”. Niewiele tego było, ale przy oszczędnym trybie życia jakoś dało się wytrzymać.

Nie wyobrażałam sobie życia bez babci. Postanowiłam, że po studiach wyprowadzę się z Warszawy i wrócę na wieś. I tak starszą panią trzeba się było coraz troskliwiej opiekować – starzała się i z każdym dniem była bardziej nieporadna, chociaż mało chorowała. I bardzo dokuczała jej samotność. Nawet nie protestowała, kiedy zaproponowałam, żeby na kilka zimowych miesięcy przeprowadziła się do mnie, do Warszawy. Trochę było nam ciasno i babcia tęskniła za swoim domem, ale sama przyznała, że już by sobie nie poradziła tej zimy z ogrzewaniem domu i samodzielnym życiem, pomimo serdecznej pomocy sąsiadów. Opiekowałyśmy się więc sobą nawzajem i cieszyłyśmy się, że już niedługo, wiosną, babcia wróci do siebie, a ja skończę studia, zlikwiduję swoje sprawy w Warszawie i pojadę za nią. A tu nagle dopadło ją wiosenne przeziębienie z wysoką gorączką. Pewnie podczas sprzątania na Wielkanoc. Babcia święta przeleżała w łóżku, lecząc się sokiem malinowym. Ale kiedy po tygodniu gorączka nie spadała i wzmagał się kaszel, wezwałam lekarza. Opiekowałam się staruszką, jak umiałam najlepiej, jednak organizm nie mógł sobie poradzić z infekcją. Lekarz z pobliskiej przychodni nie krył zaniepokojenia.

– Pani Michalino, nie jest dobrze – mówił przyciszonym głosem w kuchni. – To zapalenie płuc. Babcia w ogóle nie reaguje na leki. Trzeba ją koniecznie zawieźć do szpitala. – Mówiąc to, wypisywał recepty i skierowanie. – I to szybko, dziecko kochane. U starszych osób, jak u dzieci, każda godzina jest ważna. Nie wiadomo, co z tego może się rozwinąć, a babcia swoje lata już ma – mówił zmartwiony. – Najlepiej od razu niech pani zadzwoni po karetkę, nie można zwlekać. – Zbierał ze stołu swoje bloczki i pieczątki.

Z pokoju, gdzie leżała babcia, dochodził rzężący, urywany oddech i od czasu do czasu okropny suchy kaszel, jakby babcine płuca chciały wyrwać się na wolność.

– Dzwoń, kochana, dzwoń. Tu masz skierowanie. – Doktor wcisnął mi do ręki jakieś papiery i zaczął się ubierać. – Nie zwlekaj.

I wyszedł.

Wezwane pogotowie przyjechało dość szybko. Sanitariusze cierpliwie poczekali, aż spakuję babci najpotrzebniejsze rzeczy, i pojechaliśmy do szpitala.

* * *

Zamknęłam oczy, żeby nie widzieć słonecznej plamy na ścianie. Zbyt wiele dzisiaj przywoływała bolesnych wspomnień. Poczułam, że łzy kolejną falą podpływają pod powieki, a usta zaczynają niebezpiecznie drżeć. Nie, nie mogę płakać, pomyślałam. Nie wolno mi. Niech to szlag! Znowu rozbolała mnie głowa. Zostawiłam rozpakowane pudła na podłodze, wzięłam tabletkę przeciwbólową i położyłam się na łóżku. Zamknęłam oczy z nadzieją, że uda mi się zasnąć i przeczekać ból oraz tęsknotę za babcią. Zamiast tego napływały kolejne fale wspomnień.

* * *

Tulipany tamtej wiosny były wyjątkowo drogie. W ogóle wiosna była zimna i wietrzna. Ciągle padał deszcz, od czasu do czasu jeszcze sypał gęsty śnieg. Ciężkie, granatowe chmury wisiały nisko nad miastem i przytłaczały wszystko. Dawno nie było tak zimnego kwietnia.

Kuląc się z zimna, przystanęłam przy straganie z kwiatami i w myślach obliczałam, na ile tulipanów mogę sobie pozwolić. Jeśli wydam zbyt dużo, będę musiała zrezygnować z obiadów w nadchodzącym tygodniu. Choroba babci pochłonęła wszystkie i tak skromne oszczędności. Pieniądze ze stypendium właśnie się kończyły, a następny przelew miałam otrzymać dopiero za kilkanaście dni. Zagryzłam wargi i biłam się z myślami. Babcia tak kochała tulipany, szczególnie żółte. Leżała w szpitalu od czterech tygodni i gasła w oczach. Na pewno ucieszyłaby się, gdybym przyniosła jej trochę wiosny.

– Coś podać? – Schrypniętym, przepitym głosem zapytała straganiarka. Obserwowała mnie od dłuższej chwili. Widziała, że się waham i udaję, że tylko oglądam. Zmierzyła mnie nieżyczliwym wzrokiem, a ja odpowiedziałam jej hardym spojrzeniem, choć lekko się zaczerwieniłam.

– Pięć tulipanów proszę – odpowiedziałam wyniośle. – Nie, nie tych. Proszę te żółte. – Poczułam się dotknięta. Nie lubiłam takich cwanych bab, co to stoją gdzieś dziko na rogu ulicy i nielegalnie sprzedają towar. Zwykle od nich nie kupowałam, ale nie dostrzegłam nikogo innego, kto by sprzedawał kwiaty. Pewnie za zimno i na handlarzy, pomyślałam.

Miałam mało czasu, a najbliższa kwiaciarnia była trzy przystanki stąd. Zresztą, na pewno było tam dużo drożej. Zapłaciłam więc za żółty pęczek niestarannie omotany pogniecionym papierem i odepchnęłam od siebie myśli o pustce na koncie. Trudno.

Odwróciłam się plecami do baby, postawiłam kołnierz i szybko przebiegłam ulicę, kierując się w stronę wejścia do szpitala. Co tam, najważniejsze, że babcia się ucieszy. Uśmiechnęłam się do tulipanów, bo widziałam, że zobaczę radość w jej błękitnych oczach.

W holu było pusto, w szatni też. W taką pogodę nawet odwiedzających było mało. Nie czekając na windę, wbiegłam na drugie piętro i weszłam na oddział wewnętrzny. Od razu owionął mnie szpitalny zapach lekarstw i środków odkażających. Przywykłam do niego przez ostatnie cztery tygodnie, bo bywałam tu codziennie, a nawet w niektóre dni i dwa razy na dzień. Przybiegałam, gdy tylko mogłam, gdy nie pracowałam i nie miałam zajęć na uczelni. Trochę przez to zaniedbałam naukę. Promotor na razie przymykał oko, wiedząc, że opiekuję się chorą babcią, ale już kilka razy w rozmowach usłyszałam sugestię, że nie zdążę na czas z pracą i termin obrony trzeba będzie przesunąć na jesień. Nic to. Babcia jest dla mnie ważniejsza. Jak wyzdrowieje, to wszystko nadrobię, a w końcu jesień to też dobry termin na obronę.

– Dzień dobry. – Ukłoniłam się przechodzącej pielęgniarce i skręciłam do sali, gdzie leżała babcia.

– Dzień dobry, babuniu! – zawołałam radośnie od drzwi. Uśmiech nie zniknął mi z twarzy, choć serce niemal stanęło na widok leżącej staruszki. – Przyniosłam ci tulipany. – Pochyliłam się nad łóżkiem i ucałowałam pomarszczony policzek.

Babcia wyglądała gorzej niż wczoraj. Jakby zapadła się w sobie, skurczyła. Z trudem podniosła rękę, żeby jak zwykle pogładzić mnie po policzku.

– Kochana moja – szepnęła staruszka. – Moja kochana Michasia. – Z kącika oka po policzku spłynęła łza. Z trudem powstrzymałam szloch. Żeby się nie rozpłakać, wciągnęłam ze świstem powietrze.

– Babuniu – szepnęłam – jak się dzisiaj czujesz?

– Lepiej, dziecinko, lepiej. – Babcia usiłowała się uśmiechnąć, ale tylko skrzywiła usta w grymasie bólu.

– Babuniu… – zamknęłam w swojej dłoni spracowaną dłoń babci. – Babuniu, co cię boli? Zawołać pielęgniarkę?

– Nie, dziecko, nie trzeba im zawracać głowy. Ot, stara jestem, to i starość mi dolega. – Widać było, że staruszka mówi z trudem, że każde słowo ją męczy. – Poleżę, odpocznę i przejdzie. – Przymknęła oczy.

– Nie mów tak, babuniu. Przecież jesteś w szpitalu, pójdę po kogoś, niech ci dadzą jakiś zastrzyk. – Czułam, że sucha dłoń babci zaciska się z bólu na moich palcach. – Potem pomasuję ci plecy, żeby nie zrobiły się odleżyny i żeby ci się łatwiej oddychało.

– Nie trzeba, dziecko kochane – protestowała słabo babcia. – Dbają tu o mnie. Tylko pomóż mi się napić, tak mi w ustach zasycha. – Troskliwie podtrzymałam babciną głowę i podałam jej szklankę z wodą. Babcia piła chciwie, jednak każdy łyk sprawiał jej silny ból, dyszała. Spocona skończyła, z ulgą opadła na poduszkę i przymknęła oczy.

Czułam, że zaczynają mi drżeć wargi, a to oznaczało, że za chwilę się rozpłaczę. Całe szczęście, że babcia ma zamknięte oczy, pomyślałam. Staruszka chyba zasnęła, bo zaczęła głośniej oddychać, choć bardzo nierówno. Postanowiłam wyjść na zewnątrz i uspokoić się przez chwilę. Nie chciałam, żeby babcia po przebudzeniu zobaczyła troskę i smutek na mojej twarzy. Wzięłam z szafki tulipany, słoik po dżemie i wyszłam z pokoju. Pod drzwiami na chwilę zacisnęłam powieki, otwartymi ustami zaczerpnęłam głęboko powietrza i ruszyłam do łazienki po wodę. Nie udało mi się powstrzymać zdradzieckiej łzy, która skapnęła na podbródek, a stamtąd na sweter. Wierzchem dłoni starłam wilgoć z twarzy i weszłam do łazienki. Nalałam wody do słoika, włożyłam tulipany i postawiłam na parapecie, po czym pochyliłam się nad umywalką i przemyłam twarz zimną wodą. Przyniosło to ulgę płonącym policzkom i zaczerwienionym oczom. Ale nie powstrzymało dalszych łez. Stałam tak pochylona i nie kryłam już płaczu. Babcia umierała, to było jasne. Ile jej jeszcze zostało? Tydzień? Dwa? W tej sytuacji szpital to tylko przedłużanie agonii.

– Zabiorę ją do domu, niech umrze u siebie – szepnęłam. Otworzyłam okno i chłonęłam zimno napływające z zewnątrz. Powoli się uspokajałam. Podjęte postanowienie jakby dodało mi siły do zmierzenia się z nadchodzącą stratą. Tyle razy o tym rozmawiałyśmy. Babcia chciała, żebym była dzielna i nie rozpaczała zbytnio.

– Takie jest życie, Michalinko – powtarzała zwykle, uśmiechając się przy tym łagodnie. – Jedni odchodzą, bo nadszedł ich czas, a pozostałym trzeba żyć. Trzeba żyć, Michasiu.

Byłam przerażona samą myślą, że moje dalsze życie miało się toczyć bez najważniejszej dla mnie osoby – bez babci.

– Niechże pani zamknie to okno! – Czyjś głos przywołał mnie do rzeczywistości. – Kto to słyszał tak ziębić! Tu chorzy są! – zrzędziła jakaś kobiecina, wchodząc do łazienki. Była w szlafroku, więc to pewnie pacjentka.

– Już, już. Przepraszam. – Zamknęłam okno zawstydzona. Dopiero teraz poczułam, że sama jestem okropnie zmarznięta. Jeszcze i ja się przeziębię na domiar złego, pomyślałam. Zabrałam słoik z tulipanami i szybko opuściłam łazienkę. Zajrzałam do sali, ale babcia ciągle spała. Postawiłam kwiaty na szafce i wyszłam na korytarz. Chciałam jeszcze porozmawiać z lekarzem przed wieczornym obchodem.

W dyżurce było pusto. Usiadłam na ławce pod drzwiami i bezmyślnie obserwowałam snujących się po korytarzu chorych. Sami starsi ludzie. Jakie to smutne. Leżą tu tygodniami i tak rzadko ktoś ich odwiedza. Ci, którzy przebywali tu już długo, chodzili po korytarzu, czekając na odwiedziny, albo tkwili w oknie, wyglądając na ulicę. Pewnie to była ich jedyna rozrywka oprócz szpitalnych plotek. Potem opowiadali, co widzieli i słyszeli, swoim sąsiadom ze szpitalnej sali, tym, co musieli leżeć. Smutna jest samotna starość.

– Pani do mnie? – Ktoś zatrzymał się przy ławce.

– Tak, panie doktorze. Jestem wnuczką Heleny Piotrowskiej i chciałabym się dowiedzieć, kiedy mogę zabrać ją do domu – powiedziałam jednym tchem.

– Zapraszam do gabinetu. – Lekarz przepuścił mnie przodem i zamknął za sobą drzwi. – No cóż, nie sądzę, aby było możliwe zabranie pani babci do domu w najbliższym czasie. Pani Helena leży już u nas od czterech tygodni i jej stan się nie poprawił. Od wczoraj nawet się pogorszył. Pani babcia jest już starszą osobą i niestety, jej organizm nie reaguje na podawane środki. Bardzo nas to martwi i zastanawia, bo z historii chorób wynika, że dotąd rzadko chorowała i nie przyjmuje na stałe żadnych leków. Zrobiliśmy wczoraj specjalistyczne badania i czekamy na wyniki. Wcześniej nie ma nawet mowy o wypisaniu pani babci.

Patrzył na mnie znad okularów. Rozmawialiśmy nie pierwszy raz, ale dopiero teraz przyjrzałam się dokładnie swemu rozmówcy. Był w średnim wieku, siwiejący, szczupły. Oczy miał niebywale błękitne, wpatrzone we mnie z troską.

– Jak pani na imię? – zapytał cicho.

– Michalina – odszepnęłam.

– A więc, pani Michalino… – zawiesił głos i złączył dłonie czubkami palców. – Sama pani widzi, że nie jest dobrze. Przychodzi pani codziennie. Nie ukrywam, że nie ma dobrych rokowań. Proszę przygotować się na najgorsze. Odnoszę także wrażenie, że pani babcia straciła wolę życia, poddała się. Nie chce walczyć… – mówił, nie spuszczając ze mnie wzroku.

Spuściłam wzrok i nic nie odpowiedziałam. Rzeczywiście, sama widziałam, w jakim stanie jest babcia, i zdawałam sobie sprawę, że od kilku dni niknie, nie walczy z chorobą.

Boże, dobry Boże! Tylko nie to! Muszę zawiadomić ojca.

– Dziękuję, panie doktorze. – Wstałam z krzesła. – Pójdę do babci, posiedzę przy niej, jeśli pan pozwoli.

– Późno już, ale niech pani zostanie. Powiem pielęgniarkom, że pani będzie. – Lekarz również wstał i skierował się do drzwi. – Zajrzę do niej teraz, jeszcze przed obchodem.

W milczeniu poszliśmy razem. Babcia nadal spała. Na policzkach widać było krwawe wypieki i oddychała bardzo niespokojnie. Miała wysoką gorączkę. Lekarz pochylił się nad chorą i przyłożył słuchawkę do jej piersi. Chwilę słuchał ze zmarszczonym czołem i pokręcił z dezaprobatą głową.

– Przyślę pielęgniarkę z kroplówką – powiedział w przestrzeń i wyszedł z sali. Wyraźnie unikał patrzenia mi w oczy.

Stałam obok szpitalnego łóżka przerażona sytuacją. Patrzyłam na śpiącą babcię i czułam rozpacz. Oto odchodzi najbliższa mi osoba, a ja nie mogę jej w żaden sposób pomóc. Usiadłam na krzesełku przy łóżku i wzięłam babcię za rękę. Staruszka nawet się nie poruszyła. Boże! Boże, nie odbieraj mi jej! – powtarzałam w myślach. Pochyliłam głowę i zaczęłam się cicho modlić. Z trudem przypominałam sobie słowa modlitwy, te, których w dzieciństwie uczyła mnie babcia. Plątałam kolejność, zaczynałam od początku, wreszcie przestałam. Oparłam głowę o brzeg łóżka i wsłuchiwałam się w świszczący oddech. Jak z oddali dochodziły do mnie przyciszone rozmowy dwóch starszych pań, które leżały na sąsiednich łóżkach. Nie rozumiałam, o czym mówią. Myślałam o tym, co będzie, gdy babcia rzeczywiście odejdzie. Zostanę zupełnie sama, choć przecież mam gdzieś w świecie rodziców.

Nie! Nie wolno ci tak myśleć! – nakrzyczałam na siebie w myślach. – Nie wolno! Wszystko będzie dobrze! – Pocieszałam sama siebie pustym frazesem.

– Michasiu, dziecko – usłyszałam nagle szept babci. Podniosłam głowę i spojrzałam w błyszczące od gorączki kochane oczy. – Tak już późno, a ty tu ciągle jesteś. Moja kochana! – Babcia patrzyła na mnie z miłością. – Wracaj, dziecinko, do domu. Ucieknie ci ostatni autobus i co wtedy zrobisz? – Mówienie wyraźnie męczyło staruszkę.

– Babuniu… – z trudem wykrztusiłam z siebie. Za nic w świecie nie mogłam pokazać babci, że chce mi się płakać. – Jak się czujesz?

– Bywało lepiej, skarbie. – Starsza pani patrzyła przytomnie mimo gorączki. – Idź do domu, przecież nic mi nie pomożesz. Jutro przyjdziesz znowu. – Usiłowała się uśmiechnąć. – Przez noc odpocznę i jutro na pewno poczuję się lepiej – pocieszała mnie. Zawsze tak było. Zawsze to ona pocieszała wszystkich dookoła, chociaż jej samej wiodło się średnio i często to ją należało pocieszyć. Taka była, przygarnęłaby cały świat.

– Dobrze, babciu. – Kiwnęłam głową. – Odpoczywaj. Przyjadę do ciebie jutro z samego rana, jeszcze przed pracą. – Pochyliłam się nad chorą i pocałowałam ją w czoło. – Przywiozę ci z domu sok malinowy. – Gładziłam pomarszczony policzek i czułam, że za chwilę pęknie mi serce.

– Dobrze, moje dziecko, przywieź. Z przyjemnością się napiję – wyszeptała babcia. Była już wyczerpana tą krótką rozmową, więc otuliłam ją kołdrą, zapaliłam lampkę nad łóżkiem i wyszłam.

Do domu dojechałam bez przeszkód, choć późno. Zrobiłam sobie kolację, ale nie mogłam nic przełknąć. Wypiłam szklankę wody i w ubraniu położyłam się na łóżku.

Wiedziałam, że nie zasnę. Dręczyła mnie myśl o tym, jak to będzie, gdy przyjdzie najgorsze. Nie mogłam sobie tego wyobrazić.

Zwinęłam się w kłębek, tak jak to zwykle robiłam, gdy było mi źle, i zapatrzyłam w ciemność za oknem. U sąsiadów przez ścianę słychać było telewizor. Pewnie znowu śpią przy włączonym odbiorniku. Przez lata przywykłam do tego. Na początku usiłowałam walczyć z hałasem, ale było to bezskuteczne. Teraz ten dźwięk dawał mi poczucie bezpieczeństwa, miałam świadomość, że ktoś jest blisko, wystarczy tylko wstać i zapukać.

Otarłam rękawem płynące mimo woli łzy i zamknęłam oczy. W głowie czułam pulsowanie, a pod powiekami – piekące szczypanie. Nie pójdę jutro do pracy, postanowiłam. Zadzwonię rano i wezmę kilka dni urlopu. Muszą sobie beze mnie poradzić. Jak tylko wstanę, pojadę do szpitala, posiedzę przy babci, a potem udam się ojca. Nie będę do niego dzwonić, bo i tak nigdy nie ma czasu, żeby ze mną porozmawiać. A jak się z nim zobaczę, to nie spławi mnie tak łatwo. Nie pozwolę na to. Babcia od miesiąca leży w szpitalu, a on nie znalazł ani chwili, żeby chociaż raz ją odwiedzić. Zupełnie tego nie rozumiałam. Tak jak nie rozumiałam tego, że babcia zawsze znajdowała dla ojca wytłumaczenie. Nigdy go o nic nie obwiniała, chociaż mogłaby. Nigdy się nie narzucała, o nic nie prosiła. A on jakby o niej w ogóle nie pamiętał. Ograniczał się do zdawkowych rozmów z okazji świąt i to było wszystko. Mimo że nie miał problemów finansowych, nigdy babci nie wsparł. Borykała się sama ze swoimi kłopotami, korzystając czasem ze wsparcia życzliwych sąsiadów. Na szczęście nie chorowała, tak jak to zdarzało się starszym ludziom. Dopiero teraz. Raz, a porządnie, pomyślałam gorzko.

Nie wiedziałam, kiedy zasnęłam. Śniła mi się łąka za babcinym domem. Było lato. Szłam lekko, nie dotykając stopami ziemi, od czasu do czasu schylałam się i zrywałam garściami stokrotki, które pokrywały całą łąkę. Niedaleko, wśród tataraku, był porośnięty rzęsą staw. Wiosną wokół rosły kaczeńce. Uwielbiałam to miejsce. Było takie tajemnicze. W dzieciństwie często bawiłam się tutaj z koleżankami w bajkowe królewny, uwięzione w jeziorze przez złego smoka.

– Michalinko! – usłyszałam nagle wołanie babci. – Michalinko! Wracaj, kochanie!

– Już idę! – odkrzyknęłam i zawróciłam do domu. Koszyk był już pełen stokrotek. Przez chwilę zastanowiłam się, co zrobię z tyloma kwiatami, ale postanowiłam nie martwić się na zapas.

Idąc tak we śnie, zanurzyłam się w cień drzew okalających dom. W ogrodzie skrzypiała na wietrze huśtawka. Na werandzie stał stół nakryty do obiadu, a z kuchni dochodziło czyjeś nucenie. Usiadłam przy stole w wiklinowym fotelu i dopiero teraz dopadło mnie zmęczenie upałem. Przymknęłam oczy i chyba zasnęłam na chwilę, bo nagle poczułam, że ktoś gładzi mnie po policzku.

– Michasiu! – usłyszałam szept lekki jak podmuch letniego wietrzyka. – Michasiu, bywaj zdrowa!

Gwałtownie usiadłam na łóżku. Przez chwilę nie wiedziałam, gdzie jestem i co się ze mną dzieje, ale nagła świadomość brutalnie mnie otrzeźwiła. Była siódma rano. Mimo woli dotknęłam policzka w miejscu, gdzie we śnie czułam czyjś dotyk.

– Babciu… – szepnęłam, dziwnie spokojna.

Szybko się umyłam, ubrałam byle jak, spakowałam kilka rzeczy dla babci, pamiętając o soku malinowym, i przed ósmą, bez śniadania, wyszłam z domu. Do szpitala dojechałam w okropnym tłoku i dopiero kiedy spocona wysiadłam z tramwaju, przypomniałam sobie, że miałam zadzwonić do pracy. Spojrzałam na zegarek, była ósma czterdzieści pięć – uff! jeszcze zdążę – pomyślałam. Szefowa pewnie już jest. Zawsze tam była, kiedy pracownicy przychodzili do pracy, i zawsze zostawała, kiedy wychodzili. Niektórzy twierdzili, że na pewno tam nocuje.

W holu szpitala był automat telefoniczny. Jedną ręką wybrałam numer i czekałam na połączenie. Jest!

– Halo! Dzień dobry, pani Krysiu, mówi Michalina Piotrowska. Bardzo przepraszam, że tak niespodziewanie, ale potrzebuję kilku dni urlopu. Muszę pobyć trochę z babcią… – Na szczęście pani Krysia nie była zołzą. – Tak, oczywiście, wczoraj skończyłam. Leży w zielonej teczce w szufladzie. Pani Krysiu, dziękuję bardzo. Zadzwonię po południu. Jeszcze raz dziękuję. – Z ulgą się rozłączyłam. Nie lubiłam takich sytuacji. Bardzo mnie denerwowało, gdy moi współpracownicy w ten sposób zaskakiwali mnie nieobecnościami, ja sama nigdy wcześniej tego nie robiłam. Ale najważniejsze, że mam to już za sobą.

Jak zwykle, nie czekając na windę, wbiegłam na drugie piętro i weszłam na oddział. Do szczególnego zapachu szpitala zaczęłam się przyzwyczajać. Minęłam pokój pielęgniarek i poszłam prosto do sali, gdzie leżała babcia.

– Proszę pani! – usłyszałam wołanie za plecami, ale nie obejrzałam się, sądząc, że to nie do mnie. – Proszę pani! – Ktoś dotknął mojego ramienia. Dopiero na ten gest zareagowałam i przystanęłam. – Doktor Leszczyński chce z panią rozmawiać.

Wtedy zamarło mi serce, ale posłusznie podreptałam za pielęgniarką. Z każdym krokiem opanowywało mnie większe przerażenie. Nie dopuszczałam do siebie myśli o tym, czego mogę się spodziewać. Przecież to niemożliwe! – krzyczałam w duchu.

– Dzień dobry – wychrypiałam w progu gabinetu i milcząc, stanęłam przed lekarzem.

Nie musiał nic mówić. W jego oczach wyczytałam wszystko.

* * *

Było późne popołudnie. Usiadłam na łóżku zmęczona rozmyślaniem o tamtych złych chwilach. Dlaczego? Dlaczego właśnie teraz nawiedzają mnie sny i wspomnienia o babci?

Pozbierałam z podłogi porzucone albumy i schowałam do pudła. Nie chcę dzisiaj więcej wspomnień. Już postanowiłam – w przyszłym tygodniu pojadę na wieś, na grób babci. Muszę tylko poszukać klucza do starego domu. Ale to jutro. Dzisiaj byłam już bardzo zmęczona, mimo że właściwie niewiele zrobiłam. Przypomniałam sobie o nastawionym praniu, powlokłam się więc do łazienki, wyłączyłam pralkę i rozwiesiłam na suszarce wyprane rzeczy.

Wieczorem nie mogłam zasnąć. Myśli i wspomnienia wypełniały głowę, wywołując zamęt i niepotrzebne podenerwowanie. Gapiłam się bezmyślnie w telewizor, nie rejestrując obrazów ani dźwięków. Na żadnym programie nie znalazłam niczego, co przykułoby moją uwagę na dłużej. Wszędzie te same seriale, amerykańskie kryminały i durne, bezmyślne komedie.

Ależ moje życie zrobiło się puste, pomyślałam. Żyję bez żadnego celu, tylko dla siebie i swoich przyjemności. Od wypłaty do wypłaty. Każdy dzień staram się wykorzystać maksymalnie, jak się da, by sprawić radość samej sobie. Pełna koncentracja na materialnym aspekcie egzystencji. Jakie to okropne! – czułam się zniesmaczona. Chyba muszę coś zmienić. Nie, nie muszę! Ja chcę coś zmienić!

Z takim postanowieniem wyłączyłam telewizor, zgasiłam światło i położyłam się na wznak z rękami pod głową. Usiłowałam ułożyć jakiś wstępny plan zmiany, ale nagle dopadła mnie senność. Nie walczyłam z nią.

Spałam mocno, bez snów i majaków, aż do rana. Dawno już nie spałam tak dobrze. Głowa bolała mnie jakby mniej albo może zaczęłam przyzwyczajać się do bólu. Dość żeby poczuć zdecydowaną poprawę. Melancholijny nastrój minął, jak ręką odjął. Przedostatni dzień zwolnienia postanowiłam spędzić na działaniu. Ciekawa byłam, na ile wystarczy mi sił.

Zmieniłam pościel i uporządkowałam sypialnię. Przygotowałam zimowe rzeczy do pralni i dobrałam się do stosów gazet rzucanych przez wiele tygodni obok kanapy w salonie. Popakowałam je w paczki i postawiłam w przedpokoju. Sporo tego było, będę musiała poprosić pana z ochrony, żeby pomógł mi wynieść je do pojemników na makulaturę. A właściwie dlaczego sama nie mogłabym zawieźć ich do skupu? Zastanowiłam się, gdzie jest najbliższy taki skup i czy w ogóle jeszcze istnieje coś takiego. Chyba nie, bo nie mogłam sobie przypomnieć. Osiedlowe pojemniki na papier tak, ale skupu nie. Tak czy inaczej byłam zadowolona. Fizyczne zmęczenie wpłynęło korzystnie na mój nastrój. Naprawdę czułam się lepiej. Pomyślałam z nadzieją, że jednak moja choroba to nic poważnego, że to tylko chwilowe osłabienie z przemęczenia i stresu.

Tym razem, idąc do przychodni, ubrałam się starannie, uczesałam porządnie i umalowałam. Patrzyłam lekarzowi prosto w oczy i nawet uśmiechnęłam się do niego.

– Cieszę się, pani Michalino, że widzę panią w lepszym stanie niż ostatnio. – Odwzajemnił uśmiech. – Naprawdę nie wyglądała pani dobrze – powiedział i zabrał się do lektury moich badań. – No cóż, badania nie wyglądają najlepiej – zmarszczył czoło. – Musimy popracować nad pani morfologią. Możliwe, że tak silne bóle głowy były spowodowane anemią, jednak przyczyny mogą być różne. Przepiszę pani preparat witaminowy, proszę jeść dużo owoców i warzyw i jak najwięcej przebywać na świeżym powietrzu. Badanie krwi proszę powtórzyć za trzy tygodnie. Zobaczymy, czy nastąpi poprawa. Trzeba będzie zbadać poziom hormonów i markerów nowotworowych. Jednak ostateczną diagnozę postawię dopiero wtedy, gdy zobaczę wynik tomografii komputerowej. Wówczas też ewentualnie skieruję panią do specjalisty na dalsze leczenie. Proszę również wybrać się na badania kontrolne do ginekologa, bo widzę, że trochę pani zaniedbała ten temat.

No fakt, zaniedbałam. Zrobiło mi się głupio, bo niby taka mądra i wykształcona ze mnie kobieta, a lekceważy tak ważną sprawę, jak badania kontrolne.

– Oczywiście, dopóki nie będzie kompletu badań, nie ma mowy o powrocie do pracy. Proszę nie protestować. To nie żarty. Wypiszę pani zwolnienie. Nie wezmę odpowiedzialności za panią przy tak kiepskich wynikach.

Co miałam odpowiedzieć? Właściwie to nie zamierzałam protestować. Przyda mi się to zwolnienie. Przemyślę i uporządkuję kilka spraw, będę miała czas na zrobienie wszystkich badań. Nawet nie obchodziło mnie, co powie Wiktor. Niech się trochę pomartwi. Zawsze byłam na każde jego skinienie. Teraz musi sobie poradzić beze mnie. Nie ma ludzi niezastąpionych. A nawet jeśli zastąpi mnie kimś innym, to z łatwością znajdę sobie inną pracę. Poradzę sobie. Niech to będzie preludium do zmiany w moim życiu.

Z tym postanowieniem wyszłam z gabinetu do czekającej na mnie na korytarzu Agi.

– I jak?

– Nijak.

– To znaczy?

– No nie jest najlepiej. Mam zwolnienie na kolejne dwa tygodnie.

Aga syknęła zaskoczona.

– I zlecenie na partię kolejnych badań. Na razie żadnych leków, tylko jakiś preparat witaminowy. Reszta po tomografii.

– Noooo, kurczę, faktycznie nijak. Niedobrze.

– Ale mogło być gorzej, prawda? – zażartowałam. – Głowa do góry, koleżanko! Kto mówił, że będzie dobrze?

– I kto to mówi? – zakpiła Aga. – Kto jeszcze tydzień temu chciał się żegnać z życiem?

– Pojęcia nie mam, o kim mówisz. – Przytuliłam się do niej. – Masz jeszcze chwilę? Chodźmy na kawę. Pogadamy i puszczę cię do pracy.

– Jaką kawę? Wybij sobie z głowy takie fanaberie!

– Aga – zaczęłam, kiedy już usiadłyśmy przy stoliku w ogródku pobliskiego bistro – jesteś na mnie zła?

– Zła? Dlaczego miałabym być zła?

– Takie odniosłam wrażenie. Że nie będzie mnie w pracy przez kolejne dwa tygodnie i nie wiadomo co dalej. Wiem, że moje obowiązki spadły na ciebie, przynajmniej ich część.

– Daj spokój, co ty gadasz? Oszalałaś? Miałabym być zła, że jesteś chora? Bo do tego się sprowadza to, co mówisz! – Chyba poczuła się dotknięta, ale wiedziałam, co znaczy tak długa nieobecność w pracy jednej z nas. Zawsze zastępowałyśmy się nawzajem podczas urlopów i krótkotrwałych chorób, ale to było maksymalnie dwa tygodnie i po powrocie trzeba było przez kilka dni odgrzebywać sprawy czekające na załatwienie. A teraz nie było wiadomo, kiedy wrócę.

Milczałam.

– Michaśka, proszę cię, nawet tak nie myśl. Kiedy mówiłam, że się o ciebie martwię, to nie dlatego, że tak wypada. Nie wyglądasz najkorzystniej, mimo że dziś zdecydowanie lepiej.

– I lepiej się czuję – wtrąciłam.

– Ale na pewno nie dość dobrze, żeby wrócić do pracy.

– Nie wiem. Aga, myślałam, żeby rzucić to w cholerę.

– Co rzucić? – Patrzyła na mnie zdziwiona. – Pracę? Zwariowałaś? Dlaczego?

– Bo mi już obrzydła. Już mnie nie cieszy to, co robię. Zabija mnie rutyna.

– Bredzisz. Jesteś dobra w tym, co robisz. Bardzo dobra. Tylko jesteś przepracowana. Potrzebujesz odpoczynku. Zobaczysz, za jakiś czas, kiedy odpoczniesz, spojrzysz na to wszystko z innej perspektywy.

– Możliwe. Ale jak już o tym pomyślałam, to znaczy, że nie jest dobrze. Zakiełkowało. Będzie teraz we mnie dojrzewać. Zresztą sama wiesz, że ostatnio nie dogaduję się z Wiktorem.

– Aj, nie zwracaj na niego uwagi. Ma jakieś problemy osobiste z tą swoją laską i jest rozdrażniony.

– Jak mogę nie zwracać uwagi? Przecież to mój szef. Te ciągłe awantury i czepianie się nie ułatwiają pracy.

– Nooo, ty też miałaś trudny okres, kiedy rozstałaś się z Pawłem.

– Wiem. Ciągle go mam. Może to też moja wina. Niełatwo się ze mną żyje. Ale jestem tym zmęczona. Nie chce mi się walczyć i boksować bez końca. Potrzebuję jakiejś zmiany.

– Właściwie to cię rozumiem – powiedziała po chwili Aga. – Ale nie rób nic pod wpływem impulsu.

– Obiecuję. Najpierw zrobię porządek ze zdrowiem i rozeznam się na rynku pracy. Może masz rację, że jak odpocznę, spojrzę na wszystko z innej perspektywy.

– Michaś, na pewno tak będzie – zapewniła mnie żarliwie.

– Ja chyba mam kryzys wieku średniego – zażartowałam, żeby rozładować napięcie.

– Ty to naprawdę głupia jesteś. – Parsknęła śmiechem. – Kryzys wieku średniego! A to dobre!

Śmiałam się razem z nią. Ale wiedziałam swoje. Miałam 37 lat i odniosłam sukcesy wyłącznie zawodowe i finansowe. Na gruncie osobistym poniosłam porażkę. Po odejściu Pawła zostałam sama. Dzieci nie mieliśmy, bo to ja decyzję o powiększeniu rodziny odkładałam na bliżej nieokreśloną przyszłość. Może w tym właśnie tkwił problem? Paweł bardzo chciał dzieci, ostatnio wciąż o tym mówił. Dzisiaj już nie mam szansy tego zmienić, niestety. Mogę tylko żałować. Że też człowiek zaczyna inaczej myśleć o życiu, dopiero kiedy coś straci. Ech…

– Chyba musimy już iść. Wiktor cię ochrzani za te spóźnienia. Mówił coś na mój temat?

– Nawet nie zapytał, co ci jest, tylko kiedy wracasz. W ogóle ostatnio zrobił się jakiś taki dziwny.

Trochę było mi przykro, że nawet nie zapytał, co mi się stało. Rzadko chorowałam, więc chyba nie podejrzewał mnie o lewe zwolnienie. Ale Aga miała rację, rzeczywiście zrobił się dziwny – oschły, opryskliwy i nieprzystępny. A przecież kiedyś był takim fajnym kumplem. Widocznie miał jakieś poważne problemy, bo to było zachowanie niepodobne do niego.

Dopiłam herbatę i zapłaciłam za nas obie.

– Odwiozę cię – zaproponowała Aga.

– Nie, dzięki. Wezmę taksówkę. Naprawdę czuję się lepiej. – Uściskałam ją serdecznie. – Wpadłabyś do mnie na dłużej, na pogaduchy.

– Jak poczujesz się jeszcze lepiej, to na pewno cię odwiedzę. Przegadamy całą noc. A tymczasem odpoczywaj i odżywiaj się dobrze. Jesteś przeraźliwie chuda i blada. Prawie straszysz. Z naciskiem na „prawie” – puściła do mnie oko i odjechała.

W drodze do domu zadzwonił telefon. Numer nie był mi znany. Pewnie jakiś klient, pomyślałam.

– Dzień dobry pani, tu centrum medyczne, czy rozmawiam z panią Michaliną Szawłowską?

– Tak, to ja, dzień dobry. – Na moment stanęło mi serce.

– Dzwonię w sprawie tomografii komputerowej. Zwolniło się miejsce. Czy jest pani zainteresowana przełożeniem terminu badania?

Jasne, że byłam zainteresowana. Wprawdzie bałam się bardzo wyniku, ale wolałam wcześniej poznać prawdę, niż żyć jeszcze dwa tygodnie w niepewności.

Nowy termin badania przypadał za dwa dni. Wola boska! Raz kozie śmierć.

– Tak, bardzo proszę o zarezerwowanie tego terminu. Chętnie skorzystam. I bardzo państwu dziękuję.

I już. Za dwa dni będzie wszystko jasne.

Zeszło ze mnie powietrze i wrócił stan podenerwowania. Poczułam lęk. Mimo że było lepiej, miałam świadomość, że poprawa samopoczucia mogła być chwilowa i spowodowana lekami przepisanymi przez lekarza. Bóle głowy zniknęły pod wpływem środków przeciwbólowych, to i ogólnie czułam się z dnia na dzień lepiej.

Nie powiedziałam Adze o zmianie terminu badania. Nie chciałam jej absorbować swoimi problemami. I tak zrobiła dla mnie bardzo dużo. Teraz mogę już poradzić sobie sama.

Powodowana impulsem weszłam do pobliskiego kościółka. Boże! Jak ja dawno nie byłam w kościele! Z przyjemnością zanurzyłam się w półmrok wnętrza, w jego chłód i ciszę. Zgiełk wielkiego miasta, uliczny kurz i rozgrzane powietrze pierwszego czerwcowego upału zostawiłam za sobą.

W kościele było prawie pusto, tylko kilka starszych kobiet w ławkach mamrotało cicho słowa modlitwy, przesuwając paciorki różańca.

Usiadłam w bocznej nawie i rozglądałam się dyskretnie. Słońce przeświecało przez witraże i kładło się na posadzce kolorowymi plamami. Odczułam uroczysty nastrój tego miejsca podsycany zapachem świec zgaszonych po porannej mszy.

W dzieciństwie często chodziłam z babcią do kościoła. Odświętnie ubrane siadałyśmy blisko ołtarza i uczestniczyłyśmy w nabożeństwie. Podobało mi się to. Lubiłam widok modlących się ludzi i księdza odprawiającego obrzędy przy ołtarzu. Po wyjeździe do Warszawy cotygodniowe wizyty w kościele skończyły się, bo ani ojciec, ani pani Nina do kościoła nie chodzili. Wracałam do świątyni tylko podczas wakacji u babci, a po jej śmierci robiłam to coraz rzadziej. Po ślubie z Pawłem poszliśmy kilka razy na mszę, ale zniesmaczeni polityką uprawianą w Kościele też przestaliśmy tam bywać. Potrzebę modlitwy i kontaktu z Bogiem zaspokajaliśmy w domu.

A dzisiaj tu jestem. Czułam się, jakbym wróciła po długiej podróży. Te same odgłosy cichej krzątaniny przy ołtarzu, echo głośniejszych kroków i szepty modlących się ludzi. Uległam tej atmosferze i uklękłam. Poczułam głęboką potrzebę modlitwy. Plątałam słowa pacierza wyuczonego na pamięć wiele lat temu, jednak z uporem zaczynałam modlitwę od początku, za każdym razem przypominając sobie kolejne frazy. A potem, nie wiadomo kiedy, słowa popłynęły same, z głębi serca. Wylewały się strumieniem żale minionych lat i strach przed tym, co będzie. Zamknęłam oczy i oparłam głowę na złożonych dłoniach. Czułam oczyszczającą moc tej spowiedzi przed samą sobą. Poczułam ulgę.

Wieczorem w łóżku, wtulona w ulubioną poduszkę, myślałam o nadchodzącym badaniu. Powtarzałam sobie, że będzie dobrze. Pomyślałam o dzisiejszej wizycie w kościele i zaczęłam szeptać: „Aniele Boży, stróżu mój, Ty zawsze przy mnie stój. Rano, wieczór, we dnie, w nocy bądź mi zawsze ku pomocy. Strzeż duszy, ciała mego i zaprowadź mnie do żywota wiecznego”. Nie wiem, czy dobrze pamiętałam tę modlitwę z dzieciństwa, ale słowa same napływały wciąż i wciąż od nowa. Powtarzałam je tak długo, aż zasnęłam.

Wypowiadałam je także, kiedy miła pani przygotowująca mnie dwa dni później do badania zakładała mi wenflon, by podać kontrast, a potem wsunęła stół, na którym leżałam, do tunelu aparatu. Było mi gorąco i czułam w ustach metaliczny smak, ale uprzedzono mnie, że po podaniu kontrastu mogę się tak czuć. Bałam się – nie tyle samego badania, ile jego wyniku. Bardzo chciałam, żeby nie okazał się zły. Byłam napięta do granic wytrzymałości mimo uspokajających słów lekarza radiologa.

Zamknęłam oczy i prosiłam o wsparcie swojego anioła stróża. Wierzyłam głęboko, że go mam, często czułam obecność kogoś „z góry”. Szczególnie po śmierci babci niemal namacalnie odczuwałam niewidzialną opiekę. Myślałam nawet często, że to ona czuwa nade mną z nieba. Bo odkąd zostałam sama, zaczęło mi się szczęścić i los się odmienił.

To babcia w dzieciństwie wpoiła we mnie głęboką wiarę w anioła stróża. Opowiadała, że każdy z nas ma swojego wyjątkowego opiekuna, że on jest z nami w każdej minucie naszego życia i w trudnych chwilach roztacza nad nami opiekę. Słuchałam tych opowieści z wypiekami na twarzy i zawsze po zgaszeniu światła wyobrażałam sobie, że kiedyś spotkam swojego anioła. Nie po śmierci, jak opowiadała babcia, ale jeszcze za życia. Nie wiedziałam, jak miałoby się to stać, ale żyłam w przekonaniu, że właśnie mnie się to uda. Nad moim łóżkiem babcia powiesiła obrazek przedstawiający wysoką skrzydlatą postać w powłóczystej szacie, która czuwała nad małym chłopcem. Bardzo chciałam, żeby mój anioł był tak ładny, jak ten z obrazka, i żeby też miał takie duże skrzydła. Ciekawiło mnie, czy są w dotyku tak delikatne, jak skrzydła ptaków, których czasami udawało mi się dotknąć.

Jako dorosła kobieta z pobłażaniem przypominałam sobie dziecięce rozterki na temat anioła stróża, jednak nie straciłam w niego wiary. Paweł podśmiewywał się ze mnie z tego powodu, ale kiedy odnosiłam jakiś sukces, często mówił: „To twój duch opiekun, twój anioł stróż ci pomógł”. I choć żartował, miałam wrażenie, że w jego głosie pobrzmiewała nutka zazdrości. A może i podziwu? Uśmiechałam się wtedy do niego i mówiłam: „Przecież to ty jesteś moim aniołem”.

A teraz byłam sama i bardzo potrzebowałam swojego anioła stróża. Dlatego, dla uspokojenia, przemawiałam do niego słowami modlitwy.

– Jak się pani czuje? – usłyszałam głos lekarza w głośniku, gdzieś nad moją głową. – Wszystko w porządku?

– Wszystko w porządku, dziękuję.

– Już kończymy, proszę wytrzymać jeszcze kilka minut.

– W porządku, wytrzymam. Nic mi nie jest.

Jednak emocje towarzyszące mi podczas badania wyssały ze mnie całą energię. Postanowiłam, że po powrocie do domu położę się do łóżka i odpocznę.

– Proszę pamiętać, aby wypić dzisiaj dużą ilość płynów, trzeba koniecznie wypłukać z organizmu kontrast. Czy jest tu ktoś z panią?

– Tak, jest ze mną mąż – skłamałam, żeby tylko nie zatrzymali mnie tutaj dłużej. – Czeka przed przychodnią. Kiedy będę mogła odebrać wynik i opis badania?

– W ciągu dziesięciu dni wszystko powinno być gotowe. Proszę dowiadywać się telefonicznie w recepcji.

A więc przede mną dziesięć dni oczekiwania. Niech to szlag! Jak ja to wytrzymam? Już teraz z trudem powstrzymałam się od zapytania, czy lekarz coś zauważył.

Pojechałam do domu taksówką. Na szczęście tuż obok przychodni był postój i nie musiałam dzwonić i czekać.

Położyłam się na kanapie w salonie i nakryłam kocem. Wypiłam od razu dwie szklanki wody i dwie zapasowe butelki postawiłam na podłodze, w zasięgu ręki.

* * *

Obudził mnie dzwonek telefonu. Zaspana wpatrywałam się w ekran wyświetlacza i nie wierzyłam własnym oczom. Dzwonił Paweł. Poczułam, jak moje serce nabiera szalonego tempa, a w gardle rośnie mi wielka włochata kula. Nie rozmawialiśmy ze sobą, odkąd się wyprowadził. Czego może ode mnie chcieć? W obecnym nastroju nie miałam ochoty na rozmowę z nim, ale ciekawość wzięła górę.

– Witaj – mój głos nie brzmiał zachęcająco.

– Cześć, Michalino. Byłem dzisiaj u was w firmie i powiedzieli mi, że jesteś chora i że nie wiadomo, kiedy wrócisz. Co się dzieje?

– Martwi cię to?

– Przecież wiesz, że tak.

To dlaczego przez niemal pół roku nawet nie zapytałeś, jak mi się wiedzie, pomyślałam.

– Co ci jest? Może będę mógł ci pomóc?

Paweł miał szerokie znajomości, to prawda, ale nie wiem, czy chciałabym jego pomocy. Zresztą w czym?

– Nic szczególnego – odpowiedziałam. – Po prostu przemęczenie i stres. Robię badania.

– Aga mówiła, że czekasz na tomografię komputerową. Słuchaj, może jednak mógłbym ci pomóc? Choćby w przyśpieszeniu tego badania?

– Dzięki, Paweł, nie trzeba. Nie mówiłam Adze, bo nie chciałam już jej absorbować swoimi problemami, ale tomografię miałam dzisiaj. Zwolniło się miejsce i zadzwonili do mnie, więc skorzystałam. Teraz czekam na wyniki.

– Mam nadzieję, że wszystko będzie dobrze.

– Ja też.

Żebyś wiedział, jak bardzo się bałam, że jednak nie będzie dobrze. Nie! Nie mogę tak myśleć! Bo jeszcze wykraczę sobie to nieszczęście! Wszystko będzie dobrze! W słuchawce zapanowała cisza. Nie miałam ochoty na dalszą rozmowę. Bolało jak cholera. Ten jego głos. Ciekawiło mnie, jak sobie radzi, ale nie zadałam tego pytania.

– Michasia, musimy pogadać. Spotkajmy się, bo to sprawa nie na telefon.

– To konieczne?

– Konieczne, inaczej bym się nie narzucał. Musimy omówić nasze sprawy.

Nasze sprawy? To my mamy jeszcze jakieś nasze sprawy?

Milczałam.

– Słuchaj, jeśli nie miałabyś nic przeciwko, to wpadłbym do ciebie jutro po południu. Przy okazji zabrałbym kilka swoich rzeczy.

– Dobrze, wpadnij, o której ci wygodnie. Jestem cały czas w domu. – Nie miałam ochoty na to spotkanie, ale nie chciałam być niegrzeczna.

– W takim razie do jutra. Trzymaj się.

Pewnie dla niego ta rozmowa też nie była łatwa, pomyślałam, ocierając zdradziecką łzę. Trudno, to jego problem, krzyknęłam na siebie w myślach. To jego wina! Niech cię szlag, Paweł! Niech cię szlag!

* * *

Aga zadzwoniła wieczorem.

– Paweł był dzisiaj u nas. Powiedziałam mu, że jesteś chora.

– Wiem, już dzwonił. Umówiliśmy się na jutro. Ma przyjść po swoje rzeczy.

– Chcesz, żebym do ciebie przyjechała? – Aga, jak zwykle, gotowa do pomocy.

– Nie, dzięki. Muszę sobie poradzić. Zresztą nie mówił dokładnie, o której się pojawi, a poza tym chce pogadać.

– Pogadać? Ciekawe o czym.

– Też jestem ciekawa. Pewnie o rozwodzie.

– Możliwe. Słuchaj, muszę lecieć, mam umówioną kosmetyczkę. Jeśli zmienisz zdanie i będziesz chciała, żebym jednak przyjechała, to daj znać!

– Leć, ślicznotko, leć – rzuciłam do słuchawki. Jak się lepiej poczuję, też muszę odwiedzić panią Halinkę. Mam teraz czas. Zaniedbałam się przez to rozstanie z Pawłem. Kochana, serdeczna pani Halinka. Pewnie załamie nade mną ręce. Dobrze mi zrobi wizyta u niej.

Nie wybrałam się do pani Halinki, zadzwonili do mnie z centrum medycznego.

– Dzień dobry pani. Dzwonię z polecenia doktora Libera, aby umówić konsultację neurologiczną. Chcielibyśmy pani zaproponować wizytę w dniu jutrzejszym u doktora Koniecznego.

– Neurologiczną? Dlaczego? – Byłam zaskoczona i przerażona. – Rozumiem, że jest już wynik tomografii komputerowej. Stąd ta nagła wizyta?

Miła pani po drugiej stronie linii telefonicznej plątała się w zeznaniach.

– Lekarz pani jutro wszystko wyjaśni. Czy mam zarezerwować dla pani tę wizytę?

– Jasne, że tak! – krzyknęłam. – Jasne, że tak – powtórzyłam ciszej.

Byłam zdruzgotana. Wyobraźnia podpowiadała mi najgorsze z możliwych przypadków. Przypominałam sobie wszystkie opowieści na temat raka mózgu, operacji i powikłań. W szoku chodziłam nerwowo po mieszkaniu, przekładając bezmyślnie z miejsca na miejsce, co mi wpadło w ręce. Opamiętałam się, dopiero kiedy usiłowałam wstawić do lodówki czajnik.

Spojrzałam na zegarek. Trzecia po południu. Mam jeszcze przed sobą dobę niepewności i wizytę Pawła. Muszę się uspokoić, nie mogę dać po sobie poznać, że coś jest nie tak. Nic mu do tego.

Aniele mój, dlaczego mnie opuściłeś? Potrzebuję cię! Zaszlochałam.

Nigdy jeszcze nie czułam takiej samotności. Nawet po odejściu Pawła. Wtedy wydawało mi się, że runął mój świat i nie widziałam przed sobą przyszłości. Jak bardzo się myliłam, pokazały ostatnie dni. Teraz dopiero moja przyszłość była jedną wielką pustką, w dodatku zamgloną i złowrogą. Będę musiała przejść przez to zupełnie sama.

* * *

Paweł przyszedł po dziewiętnastej. Wyglądał dobrze, ale był jakiś spięty. Oboje byliśmy spięci.

– Blada jesteś – przywitał mnie w progu. – Jak się czujesz?

– Bywało lepiej. – Patrzyłam, jak rozsiadł się w fotelu i – jak zwykle – założył wysoko nogę na nogę. Zawsze tak siadał. Najbardziej zadziwiło mnie, że patrzyłam na niego wyprana z emocji. To już? Zastanawiałam się w myślach – już po wszystkim? Tak bardzo szalałam za nim przez wszystkie te lata, rozpaczałam po jego odejściu, zalewając się łzami, a pół roku nieobecności wystarczyło, żebym nie odczuwała prawie nic? – Z czym przychodzisz? – zapytałam najobojętniej, jak potrafiłam.

– A, no mamy parę spraw do omówienia – przeciągał słowa, mówiąc to. Zawsze to robił, kiedy się wahał. Kiedyś wydawało mi się to urocze, a dzisiaj spowodowało tylko zniecierpliwienie.

– Pewnie chodzi ci o rozwód – chciałam mu pomóc.

– To też.

Spojrzałam na niego z zaciekawieniem, ale unikał mojego wzroku. Niedobrze. Spięta niecierpliwie czekałam, co powie.

– Rozwód, to po pierwsze. Michaśka, nie ukrywam, że chciałbym jak najszybciej złożyć w sądzie wniosek o rozwód. Jednak zanim to zrobię, musimy ustalić podział majątku.

Ach! To o to chodzi. Jakoś o tym nie pomyślałam. Rzeczywiście, kiedyś mieliśmy wspólny majątek, teraz zostało tylko mieszkanie, w którym nadal przebywam, i trzeba podzielić jego wartość.

– Co proponujesz?

– Proponuję sprzedaż tego mieszkania i podział pieniędzy. Każde z nas kupi sobie coś własnego. Ruchomym majątkiem jakoś się podzielimy, chyba uda nam się dogadać. Zresztą, tutaj nie będę cisnął. Dostaniesz, co będziesz chciała, ja sobie jakoś poradzę. Ale zależy mi na mieszkaniu. W tej chwili słono płacę za wynajem i dla mnie są to wyrzucone pieniądze, skoro mogę mieć własne. I muszę spłacić długi.

– To był twój wybór – powiedziałam cicho.

– Wiem, Michaśka. I wiem, co czujesz.

To było mieszkanie moich marzeń. Kupiliśmy je z nadzieją na szczęśliwe życie. Ale tego szczęścia wystarczyło nam raptem na dziesięć lat.

– Gówno wiesz. – Wstałam z kanapy i podeszłam do okna. Patrzyłam na drzewa w pobliskim parku, na kipiącą zieleń ich liści. Kochałam ten widok i zmieniające się w zależności od pory roku kolory. Miałabym to stracić? Poczułam ucisk w piersiach. Boże, ile jeszcze na mnie zrzucisz? – zaskowyczałam w duchu. Ile jeszcze mam znieść?

– Może i gówno – zgodził się Paweł. – Ale przypominam ci, że choć już tu nie mieszkam, wciąż płacę co miesiąc ratę kredytu. Razem z czynszem za wynajęte mieszkanie to trochę za dużo jak dla mnie.

To prawda. Po jego wyprowadzce nawet nie pomyślałam, że to on wciąż płaci kredyt hipoteczny. No, nie było to fair z mojej strony.

– Ja przejmę spłatę tego kredytu. Przepraszam cię, że o tym nie pomyślałam.

– Rozważałem to, Michaśka. Ale ja chcę odzyskać pieniądze, które włożyłem w to mieszkanie przy zakupie. Mój wkład własny. Ty też się dorzuciłaś i teraz będziesz miała szansę to odzyskać. Nadwyżką się podzielimy. Nie dasz rady mnie spłacić. To luksusowe mieszkanie i jest sporo warte.

Znowu miał rację. Nie miałam już oszczędności, nie było szansy na spłacenie Pawła. Mieszkanie było dwupoziomowe i znajdowało się w eleganckiej dzielnicy Warszawy. Chociaż moje zarobki były wysokie, nigdy nie mogłabym sobie pozwolić na jego zakup, gdyby nie dochody Pawła.

Nie miałam siły z nim dyskutować. Widać było, że wszystko przemyślał i skalkulował.

– Daj mi czas na przemyślenie tego wszystkiego. Może jednak udałoby mi się zatrzymać to mieszkanie.

– Pewnie, że dam ci czas. Rozumiem, że to dla ciebie szok. Ale, Michaśka, proszę, nie przeciągaj tego ponad miarę. Chciałbym to jak najszybciej załatwić. – A po chwili dodał: – Nie mam wyboru.

– Dobrze, Paweł. Ale teraz już idź. Źle się czuję. – Usiadłam ciężko na kanapie i oparłam głowę na rękach.

Słyszałam, że wstał.

– Przepraszam cię, Michalino. – Zabrzmiało to strasznie oficjalnie. – Ale postaraj się mnie zrozumieć. Trzymaj się. Gdybyś czegoś potrzebowała, dzwoń.

Kiwnęłam głową, ale nie wiem, czy zobaczył, bo za chwilę usłyszałam trzaśnięcie drzwiami.

Po raz drugi tego dnia byłam zdruzgotana. Chciałam umrzeć.

* * *

Doktor Konieczny był neurologiem z tytułem profesora. No, nieźle. To nie była dobra wróżba. A jednocześnie, paradoksalnie, niby jestem w dobrych rękach.

Patrzył na mnie łagodnym wzrokiem spod siwych brwi. Siwych jak jego lwia czupryna.

– Dziecinko – zaczął. – Patrzę i patrzę, co tam sobie w tej głowinie wyhodowałaś, i muszę przyznać, że martwi mnie to. Wprawdzie sytuacja nie jest tragiczna, ale też nie ma powodów do radości. Taka młoda, śliczna dziewczyna. – Uśmiechnął się serdecznie. Wokół jego oczu pojawiło się mnóstwo maleńkich zmarszczek, które dodały mu jeszcze uroku. Odwzajemniłam uśmiech. Nie dało się inaczej.

– Panie profesorze, ja nie widziałam wyniku badania. Nie wiem, o czym pan mówi.

– No tak, tak. – Wpatrzony był w ekran monitora. – Masz, kochana, nieproszonego gościa w głowie.

Czułam, jak w żyłach ścina mi się krew. Zaniemówiłam.

– Guz? Jak duży? – wykrztusiłam z trudem.

– To oponiak. Łagodny nowotwór ośrodkowego układu nerwowego. Zwykle łatwy do zoperowania. Umiejscowił się w oponach mózgowo-rdzeniowych. Czytam, co napisał doktor Liber na podstawie wywiadu z tobą. Cierpisz na uporczywe silne bóle głowy, a to jest jeden z objawów guza mózgu. To z powodu wysokiego ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Dobrze, że przyszłaś. W samą porę. Trzeba szybko usunąć to paskudztwo. Miałaś jeszcze jakieś inne objawy? Na przykład nudności, problemy ze wzrokiem albo ze słuchem?

– Nnnie – wyjąkałam. – Ostatnio miałam problemy z koncentracją, często zapominałam o różnych sprawach.

– No widzisz, no widzisz – powtórzył, kiwając siwą głową. – Dobrze, że przyszłaś tak szybko.

No, gdyby nie Aga, nie byłoby mnie tutaj, uczciwie przyznałam w duchu. Kochana Aga! I miałam szczęście, że trafiłam na dobrego lekarza. I teraz ten sympatyczny profesor.

Siedziałam przed nim porażona wiadomościami. Byłam bezradna.

– Musisz jak najszybciej iść do szpitala. Im szybciej to zrobisz, tym lepiej. Może być już jutro. Załatw dziś swoje sprawy i jutro wieczorem chcę cię widzieć u siebie na oddziale. Tu masz skierowanie. Łóżko będzie na ciebie czekać. Nie martw się, dziecinko. – Poklepał mnie po ręce. – Wszystko będzie dobrze. Niemal wszystkie oponiaki są zmianami łagodnymi, złośliwienie jest wyjątkowo rzadkie.

Łatwo było mówić. Ale to ja miałam guza i to mi mieli grzebać w głowie. Mózg to mózg, wiadomo. Wszystko się może zdarzyć.

Po wyjściu z gabinetu nie byłam w stanie działać. Bezsilnie opadłam na krzesło i siedziałam bezmyślnie, nie zdając sobie sprawy z upływu czasu.

– Proszę pani! – Usłyszałam. – Proszę pani, czy wszystko w porządku? – Pochylała się nade mną pielęgniarka.

– Tak, tak, oczywiście. W porządku. – O ile w mojej sytuacji może być w porządku, pomyślałam.

– Jesteśmy zaniepokojeni, bo siedzi tak pani bez ruchu od dwóch godzin. Może zawiadomić kogoś?

Od dwóch godzin? Matko Boska! Spojrzałam na zegarek. Dochodziła osiemnasta.

– Przepraszam, ale nie zdawałam sobie sprawy z upływającego czasu. Zamyśliłam się.

– Ależ nic się nie stało. – Pielęgniarka pożegnała mnie zawodowym uśmiechem.

Chciałam uciec stąd jak najdalej, ale przecież nie uciekłabym od problemu. Nie da się strzelić palcami i już! – Czary-mary, hokus-pokus i nie ma guza! Niech to szlag! Niech to jasny szlag!

Zamiast do domu pojechałam do Agi. Na szczęście była sama. Rodzinka gdzieś się rozbiegła.

– Co się stało?! – zawołała, widząc mnie na progu. – Michaśka! Na litość boską!

Usiadłam ciężko przy stole w kuchni.

– Mam guza mózgu. Jutro idę do szpitala – oznajmiłam i rozpłakałam się, jakby wyartykułowanie tego zdania sprawiło, że dopiero dotarła do mnie ta okrutna rzeczywistość.

– Co takiego? – Wiadomość wyraźnie ogłuszyła Agę. – Rany, Michaśka! Jak to?

– Co „jak to”? Normalnie!

– Uważasz, że guz mózgu to coś normalnego? – Była bezgranicznie zdumiona.

– Co ty gadasz, Aga! Proszę cię! Chociaż ty rozmawiaj ze mną normalnie.

– Przecież rozmawiam. Pytam, skąd wiesz, że masz guza mózgu? – powiedziała najłagodniej, jak umiała. – Przecież nie miałaś jeszcze tomografii.

Prawda, przecież nic jej nie powiedziałam. Zawstydziłam się, że tak na nią napadłam.

– Miałam. Zwolniło się miejsce i miałam. A dziś już byłam u neurologa. Bardzo szybko to poszło.

– I nic nie powiedziałaś? – Aga była wyraźnie dotknięta. – Poszłabym z tobą, wsparłabym cię.

– Przepraszam. Nie chciałam cię już absorbować swoimi problemami. – Powoli się uspokajałam. – Zresztą ta dzisiejsza wizyta wypadła tak nagle, wieczorem był Paweł i zapomniałam.

– Od tego właśnie ma się przyjaciół. Opowiadaj po kolei. Wszystko. Bez znieczulenia.

Opowiedziałam.

– Myślisz, że będzie dobrze? – zakończyłam swoją relację. – Proszę, pociesz mnie! – Przytuliłam się do Agi jak małe dziecko.

– Musi być – powiedziała twardo. – Dasz radę. Tylko musisz przez to przejść.

– Wiem – szepnęłam. – Proszę cię, nie mów o tym Pawłowi.

– A właśnie, co chciał? Chodziło mu o rozwód?

– O rozwód też. Ale głównie chodziło mu o mieszkanie. Chce je sprzedać i odzyskać kasę.

– No wiesz! – oburzenie Agi sięgnęło zenitu.

– Wiem… Ale w sumie to ma rację. Powiedziałam, że przemyślę wszystko i dam mu znać. Tylko że w tej sytuacji nie mam do tego głowy. Zadzwonię do niego ze szpitala, najlepiej już po operacji. Będzie musiał dać mi więcej czasu. Jak ja to wszystko teraz załatwię?

– Nie martw się. Jakoś to będzie. A jutro odwiozę cię do tego szpitala.

– Dzięki. Kochana jesteś.

* * *

Sala była dwuosobowa. Na drugim łóżku leżała dziewczynka, może piętnastoletnia. Była bardzo blada i chuda, na głowie miała zawiązaną kolorową chusteczkę. Wpatrywała się we mnie wielkimi, zielonymi oczami.

– Cześć. Jestem Elżunia. Na długo przyszłaś?

– Cześć, Elżuniu. Jestem Michalina. Mam nadzieję, że nie na długo. – Posłałam jej uśmiech.

– Fajnie będzie pogadać z kimś całkiem młodym. – Odwzajemniła uśmiech. – Leżę tu już tak długo. Ludzie przychodzą i odchodzą, przeważnie starsi, a ja wciąż leżę – kontynuowała. Akurat teraz wolałabym nie rozmawiać, ale nie miałam serca jej zbyć. Patrzyła ciekawie, jak rozpakowuję walizkę.

– Boisz się?

Usiadłam na łóżku zaskoczona pytaniem.

– Pewnie, że się boję. Każdy się boi – odpowiedziałam po chwili.

– Ja też się bałam. Ale jestem już pogodzona – oznajmiła.

– Pogodzona? – Znowu byłam zaskoczona. Gapiłam się na nią, nic nie rozumiejąc. – Z czym pogodzona?

– Że nie wyzdrowieję. – Uśmiechnęła się znowu.

Zamarłam. Chyba dostrzegła moje zdumienie, bo ciągnęła:

– Naprawdę. Mój guz okazał się bardzo złośliwy. Miałam już radioterapię i dwie chemie. I nic. Bez reakcji.

– Elżuniu… – nie wiedziałam, co powiedzieć. – Naprawdę bardzo mi przykro.

– Dziękuję. Ale niepotrzebnie. Trzeba się z tym pogodzić. Ksiądz Jan mówi, że i życie, i śmierć jest darem. Dużo rozmawiamy. Właściwie to ciekawa jestem, jak tam jest.

– Gdzie jak jest? – wydukałam.

– No, po drugiej stronie. Przecież czeka tam na mnie drugie życie. – Znowu się uśmiechnęła. – Lepsze życie. Ksiądz Jan tak mówi – dodała z przekonaniem.

Nie umiałam znaleźć odpowiedzieć. Zdziwiła mnie dojrzałość tego chorego dziecka. Czy ja potrafiłabym być taka spokojna, wiedząc, że umieram? Popatrzyłam na nią z szacunkiem.

– Ile masz lat, Elżuniu?

– Dziewiętnaście. – Nie do wiary! Wyglądała najwyżej na piętnaście. Roześmiała się radośnie: – Ale masz minę! Każdy tak reaguje, kiedy to mówię! – Wielkie, zielone oczy iskrzyły radością. Skąd ona ma w sobie tyle siły i pogody ducha?

– Jesteś taka… krucha. – To chyba było dobre określenie. – Aż trudno uwierzyć.

– Wiem. – Śmiała się ciągle. – Ale tak jest. – Opadła na poduszkę wyczerpana.

Wróciłam do rozpakowywania swoich rzeczy. Z torebki wyjęłam pudełeczko z miętówkami.

– Masz ochotę? – Wyciągnęłam rękę do Elżuni.

– Nie, dziękuję. Dzisiaj już nie wolno mi jeść. Jutro mam zabieg pod narkozą. – Uśmiech nie schodził jej z twarzy. Podziwiałam ją coraz bardziej. – Nie będzie ci przeszkadzało, jeśli dziś wieczorem przyjdzie do mnie ksiądz Jan?

– Nie, Elżuniu, nie będzie mi przeszkadzało. Chętnie go poznam. Może i mnie przyniesie pociechę. A jeśli będziesz chciała, to wyjdę z pokoju, żebyś mogła z nim spokojnie porozmawiać. – Poczułam, jak wzruszenie podchodzi mi do gardła znajomą włochatą kulą.

– Dziękuję ci. – Patrzyła z wdzięcznością. – Fajna jesteś. Cieszę się, że przyszłaś. Na pewno będzie nam razem dobrze.

Zamknęła oczy, więc nic nie odpowiedziałam. Zresztą, co mogłam jej powiedzieć? Jak ją pocieszyć?

Schowałam rzeczy do szafki i włożyłam piżamę. Nie wiedziałam, co dalej robić, więc usiadłam na łóżku i zatonęłam w myślach. Już nie byłam tak bardzo pochłonięta swoją chorobą. Elżunia skierowała moje myśli na inne tory. Boże, pomyślałam, dlaczego pozwalasz, żeby to dziecko tak cierpiało? Przecież ma jeszcze wiele lat przed sobą! Zadumałam się nad niesprawiedliwością życia.

Zasypiałam już, kiedy przyszedł ksiądz Jan. Wysoki, ciemnowłosy, szalenie przystojny. W jego twarzy uwagę przykuwały oczy – inteligentne i życzliwe. Jakby stale się uśmiechał.

– Witaj. Choć przygnała cię tutaj choroba, to miło cię widzieć. Mam na imię Jan. Jestem księdzem i kapelanem w tym szpitalu.

– Wiem, Elżunia już mi o księdzu mówiła.

– Jestem po prostu Jan.

Jak to „po prostu Jan”? Mam do księdza mówić na ty? Zdziwiło mnie to bardzo, ale powiedziałam, że tak będę się do niego zwracać.

Tymczasem Jan usiadł przy łóżku Elżuni i pogłaskał ją po głowie. Ocknęła się z płytkiego snu i od razu uśmiechnęła. Zaszeptali coś do siebie, więc wstałam z łóżka, włożyłam szlafrok i wyszłam na korytarz. Piknął sygnał SMS-a – to Aga. „I jak?”, pyta. „W porządku”, odpowiadam. „Jest ok”. „To dobrze. Myślę o tobie. Jutro wpadnę. Całuję, A”.

Spojrzałam na zegarek – dochodziła jedenasta. Późno. Ciekawe, czy zasnę po wyjściu Jana. Na korytarzu nie było już nikogo, w salach przygaszone światła. Wcześnie tu chodzą spać.

Stanęłam przy oknie i zapatrzyłam się na panoramę dużego osiedla. Niebo było rozgwieżdżone, zapowiadało piękną pogodę na jutro. Koniec czerwca był bardzo ciepły i pogodny. Początek wakacji i sezon urlopów. Niestety, nie dla mnie.

Co mnie czeka? Czy taki sam los jak Elżunię? Mimo woli zadrżałam ze strachu. Znowu dopadły mnie dręczące obawy przed niepewnym jutrem. Co zdecydował profesor Konieczny? Kiedy operacja?

Nie usłyszałam Jana. Stanął za mną cicho jak duch i lekko dotknął mego ramienia.

– Dziękuję ci, Michalino, że wyszłaś. Elżunia się wyspowiadała. Biedne dziecko, bardzo potrzebuje wsparcia. Niestety, umiera. Nic już nie można dla niej zrobić. To kwestia najwyżej kilku miesięcy. To jest wersja optymistyczna. Elżunia ma bardzo silną wolę życia.

– Wiem, mówiła mi. To bardzo smutne.

– Tak, to prawda. Ale idź już spać, Michalino. Przecież ty też jesteś chora, inaczej nie byłoby cię tutaj. Być może jutro rozstrzygnie się twój los. Zostawiłem ci na nocnej szafce swój numer telefonu. Gdybyś potrzebowała duchowego wsparcia, daj znać. Jestem do dyspozycji o każdej porze dnia i nocy. Mieszkam tutaj niedaleko, w szpitalu znają mnie dobrze, więc w każdej chwili będę mógł do ciebie przyjść. Zostań z Bogiem.

– Dziękuję – nic więcej nie byłam w stanie powiedzieć. Patrzyłam na wysoką, ciemną sylwetkę Jana, jak cicho odchodzi długim korytarzem.

W pokoju świeciła się tylko lampka przy moim łóżku. Elżunia chyba spała, była odwrócona twarzą do ściany.

Położyłam się cicho, żeby jej nie budzić, i zgasiłam światło. Patrzyłam w ciemność i nasłuchiwałam szpitalnych odgłosów. Znowu rozpoczęłam modlitwę. „Aniele Boży, stróżu mój, Ty zawsze przy mnie stój…” Kiedy kończyłam, zaczynałam ją od początku. Miałam nadzieję, że to pomoże mi zasnąć.

– Modlisz się? – szeptem zapytała Elżunia.

– Tak, Elżuniu. Modlę się.

– Ja też. Kiedy jest tak cicho, wtedy zaczynam się trochę bać.

Nie odpowiedziałam jej, bo bałam się, że głos mi się załamie. Nie chciałam, żeby to usłyszała. Jeszcze tego brakowało, żeby zaczęła mnie pocieszać, bo na pewno była do tego zdolna.

– Do kogo się modlisz? Bo ja do świętego Brata Alberta. On zawsze pomagał chorym i biednym. Może i mnie pomoże przejść bezboleśnie na drugą stronę.

– Ja? Ja tylko do swojego anioła stróża. Żeby mnie nie opuszczał w potrzebie.

– Anioł stróż to chyba nie opuszcza nigdy, jak sądzisz? – zapytała.

– Nie wiem. Mam taką nadzieję. Chcę w to wierzyć. – Nagle zrobiło mi się jakoś lżej na sercu, kiedy tak szeptałam z Elżunią, niemal obcą dziewczyną. Może dlatego, że moje słowa potraktowała poważnie, jak jeszcze nikt? Nie roześmiała się. Było to dla niej oczywiste.

Myślałam, że zasnęła, bo milczała.

– Będę się za ciebie modlić – powiedziała nagle.

– Ja za ciebie również.

Nie odezwała się więcej. I ja nie chciałam zakłócać jej spokoju.

* * *

Wczesnym rankiem obudził mnie ruch przy łóżku Elżuni. Zabierali ją na zabieg. Patrzyłam na krzątaninę pielęgniarek i milczącą Elżunię. Naprawdę była drobna i krucha. Chyba bałabym się jej dotknąć, żeby nie skrzywdzić. Była delikatna, niemal przezroczysta i taka ulotna. Tak właśnie wyobrażałam sobie elfy. W drzwiach spojrzała na mnie i się uśmiechnęła. Niesamowita dziewczyna. Ileż siły w tym drobnym ciałku. Przez chwilę jej pozazdrościłam, ale zawstydziła mnie ta myśl. Przecież była śmiertelnie chora, czego tu zazdrościć?

* * *

– I jak, dziecinko? – Lwia grzywa profesora srebrzyła się w słonecznym świetle wpadającym do gabinetu przez otwarte okno. – Wszystko dobrze?

Pokiwałam głową.

– Popatrzmy w kalendarz, hmmm… muszę znaleźć dla ciebie najlepszy dzień na operację. – Mrugnął do mnie łobuzersko. – Niech pomyślę… A jeśli byłoby to w piątek? W niedzielę będziesz jak nowo narodzona. Może nawet zaproszę cię na spacer? – Uśmiechał się życzliwie.

Znowu pokiwałam głową. Nie mogłam wydobyć z siebie głosu.

– No to jesteśmy umówieni. – Coś zapisywał w kalendarzu. – Idź teraz, dziecinko, do pielęgniarek. Zostawiłem tam dla ciebie zlecenia na dodatkowe badania. Siostry się tym zajmą. Jutro przyjdzie do ciebie anestezjolog, a pojutrze mamy spotkanie na sali operacyjnej.

Kiedy wychodziłam z gabinetu, rzucił od niechcenia:

– Możesz zajrzeć na pooperacyjną do Elżuni. Na pewno się ucieszy.

Spojrzałam zaskoczona.

– Do Elżuni? Już można? Myślałam, że…

– Można, można. Wszystko poszło dobrze na tyle, na ile mogło pójść. Po południu wróci do siebie, ale już teraz możesz do niej wpaść. Jest przytomna.

* * *

Był przy niej ksiądz Jan. Wpatrywała się w niego tymi wielkimi, zielonymi oczami, a on opowiadał jej coś z ożywieniem. Nie chciałam im przeszkadzać, więc stanęłam za szybą i patrzyłam na salę pooperacyjną. Niebawem ja tu będę leżeć, pośród tych wszystkich monitorów i aparatów. Jak będzie ze mną? Czy też będę przytomna jak Elżunia? Czy zniosę ból? Powrócił strach. Wycofałam się na korytarz. Poczekam na Elżunię w pokoju, na razie niech odpoczywa pod opieką księdza Jana. Zdążymy jeszcze porozmawiać.

Po południu wpadła do mnie Aga.

– I jak? Wiesz już coś? – wypytywała mnie ostrożnie, ale widziałam, że jest zdenerwowana. – Kiedy masz operację?

– W piątek. Już wszystko zarezerwowane – usiłowałam żartować.

– Już pojutrze? – Była zaskoczona. Usiadła bezradnie obok mnie na łóżku. – Szybko. Ale może to i lepiej?

– Na pewno lepiej. Profesor mówił, że trzeba jak najszybciej. Zresztą ja też chciałabym mieć to już za sobą. Chyba nie zniosłabym długiego czekania.

– Michaśka, wiem, że to ty masz operację, ale ja też się boję! – Patrzyła na mnie przerażona. Parsknęłam śmiechem.

– Ktoś miał mnie wspierać! – Chichotałam. – Aga, no co ty! Przytul mnie szybko! Pocieszyć cię?

– Wariatka! – fuknęła na mnie.

Widziałam, że coś ją dręczy.

– No, wykrztuś wreszcie!

– O co ci chodzi? – Niewinność jej oczu była zbyt naiwna, żeby była prawdziwa. Znałam ją dobrze.

– Jesteś pewna, że nie chcesz zawiadomić Pawła? Teraz, przed operacją?

– Jestem pewna. Po co miałabym to zrobić?

– Jak to po co? W końcu przez ostatnie lata był dla ciebie najbliższą osobą.

– Właśnie. Był. Nie, Aga. Nie chcę. Nie rozmawiajmy o tym. Zadzwonię do niego po operacji.

– No jak chcesz.

Chyba jej nie przekonałam.

– Co tam w pracy? – zmieniłam temat.

– Nic im nie mówiłam, że jesteś w szpitalu i że będziesz miała operację. Zresztą jakoś nikt nie pytał. Wiktor wrócił z tego Wrocławia jeszcze bardziej ponury, warczy na wszystkich, więc siedzą cicho.

– To dobrze. Nic im nie mów, jeśli nie pytają.

– Wiktorowi też nie?

– Wiktorowi też nie. Zwłaszcza Wiktorowi. Jak zapyta – powiedz. Nie zapyta – ciemna mogiła.

– Dobra.

Rozmowa jakoś nam się nie kleiła.

– Przynieść ci coś?

– Co?

– No nie wiem. Coś dobrego. Może masz ochotę na coś szczególnego? Na przykład na tort bezowy?

Uwielbiałam tort bezowy. Najbardziej z kremem kajmakowym.

– Nie, no co ty! Przyniesiesz mi po operacji, bo ja już jutro nie będę mogła jeść. Wiesz, narkoza.

– Prawda, zapomniałam.

– Dobrze, że leżysz w dwuosobowej sali – odezwała się po chwili Aga. – A gdzie twoja współlokatorka?

– Leży na pooperacyjnej. Miała dzisiaj zabieg.

– Jakaś do rzeczy?

– Właściwie to nie wiem. Chyba tak. Miło nam się wczoraj rozmawiało. Sympatyczna. Młodziutka bardzo, ma dopiero dziewiętnaście lat.

– No co ty? – Aga była wyraźnie poruszona. – Toż to dziecko jeszcze!

– Gdybyś ją zobaczyła! Malutka, drobniutka, wygląda najwyżej na piętnaście lat. Zresztą, może ją poznasz. Pewnie poleży tutaj do końca.

Aga patrzyła na mnie pytającym wzrokiem.

– Do końca? Do jakiego końca?

– Ona umiera. Niewiele jej zostało. I na dodatek mówi, że jest przygotowana na śmierć.

– Żartujesz sobie ze mnie, prawda?

– Nie. Z takich rzeczy się nie żartuje. A oto i Elżunia.

Pielęgniarki wtoczyły do sali wózek, na którym leżała bledziutka, ale uśmiechnięta Elżunia.

– Dzień dobry pani! – zaszczebiotała do Agi. – Piękny dzisiaj dzień, prawda?

– Dzień dobry. Rzeczywiście, piękny. – Wpatrywały się w siebie z napięciem. – Mam na imię Aga. – Podeszła do dziewczyny i wyciągnęła na przywitanie rękę.

– A ja jestem Elżunia. Cieszę się, że cię poznałam – wyszeptała z uśmiechem. – Jesteś koleżanką Michaliny?

– Aga jest moją najlepszą przyjaciółką, Elżuniu – wtrąciłam, bo widziałam zdumienie Agi. Była jak oniemiała i wpatrzona w Elżunię jak zaczarowana. Chyba spodobały się sobie.

– Wpadnę do was jutro na dłużej – oznajmiła Aga. – Teraz już pójdę, żeby nie zakłócać spokoju. Odpoczywaj, Elżuniu, i wracaj do zdrowia. Jutro porozmawiamy. Przywiozę ci coś dobrego. Specjalnie dla ciebie, bo Michalina jutro już będzie miała szlaban na pyszności.

– Nie tylko na pyszności, niestety – dodałam.

– Dziękuję bardzo. – Elżunia patrzyła z wdzięcznością. – A więc do jutra – podniosła na pożegnanie rękę.

Była zmęczona. Pielęgniarka podłączyła jej kroplówkę i wyszła.

– Jak się czujesz, maleńka? – Przysiadłam na stołeczku tuż przy jej łóżku. – Wszystko w porządku?

– W porządku. Jestem tylko trochę zmęczona. Posiedź chwilkę przy mnie. – Wzięłam ją za rękę i poklepałam uspokajająco.

– Modliłam się za ciebie – powiedziałam niespodziewanie dla samej siebie. – I wciąż o tobie myślałam. Jesteś taka dzielna! Chcę, żebyś wiedziała, że bardzo cię podziwiam. I trochę ci zazdroszczę. Też bym tak chciała – nie bać się i wierzyć, że wszystko będzie dobrze.

– Przecież będzie wszystko dobrze! – Przekonanie w jej głosie na chwilę uśpiło mój lęk. – A ty kiedy będziesz miała zabieg? Pewnie pojutrze?

– Tak, pojutrze. Już pojutrze i jednocześnie dopiero pojutrze – powiedziałam. – Z jednej strony chciałabym mieć to już za sobą, a z drugiej strony wolałabym, żeby to się w ogóle nie zdarzyło. Żeby się okazało, że to sen, zły sen! – Nie wiem, kogo bardziej chciałam uspokoić, siebie czy ją.

– Ale to nie jest sen – powiedziała cicho. – Nie obudzę się i nie będę zdrowa. – Jej wielkie oczy posmutniały.

Milczałam.

– Spróbuj zasnąć. Musisz nabrać sił, żebyś mogła mnie jutro pocieszyć. Bardzo tego potrzebuję.

Zachłannie słuchała tego, co mówię.

– Dobrze. Postaram się. Dziękuję ci.

– To ja ci dziękuję.

Posiedziałam przy niej, aż zasnęła. A przynajmniej tak mi się wydawało. Było jeszcze wcześnie, więc wyszłam na korytarz. Znowu patrzyłam na rozległą panoramę za oknem. Tym razem w scenerii zachodzącego słońca. Pomarańczowe światło zalewało dachy blokowiska, nadając im bajkowy wygląd. Jak pięknie, pomyślałam. W oddali widać było czarną linię podwarszawskich lasów, zlewającą się z coraz ciemniejszym niebem.

Zagrzmiało i błysnęło, nagły podmuch wiatru poruszył skrzydłem otwartego okna i sypnął mi w oczy kurzem. Zamknęłam okno i wróciłam do pokoju. Elżunia spała, oddychając cicho.

Za to ja nie mogłam spać. Nasłuchiwałam odgłosów deszczu bębniącego o parapet i grzmotów, raz dalekich, a raz całkiem bliskich.

Minęła północ, a ja wciąż nie spałam. Starałam się nie wiercić, bo łóżko skrzypiało, a ja nie chciałam obudzić Elżuni. Słyszałam, jak kilka razy zaglądały do niej pielęgniarki, żeby wymienić kroplówkę.

Chyba wszystko było z nią dobrze. A może ona wcale nie umiera? Tak mi tylko powiedziała, dla żartu? Eee, chyba nie. Niemożliwe, żeby kłamała. No ale z drugiej strony jak ktoś umierający może mieć w sobie tyle woli życia, tyle życzliwości i dobroci co Elżunia? Chciałabym być taka choć w części.

Burza ucichła dopiero nad ranem, tuż przed brzaskiem. Deszcz wciąż padał, zanosiło się na kilkudniową pluchę. Monotonne stukanie o parapet w końcu mnie uśpiło.

Dzień rzeczywiście był słotny. Po porannym zamieszaniu z wykonywaniem zleconych przez profesora badań w końcu mogłam odpocząć. Nie miałam ochoty na zawieranie szpitalnych znajomości, z Elżunią nie mogłam porozmawiać, bo ciągle ktoś się koło niej kręcił albo drzemała. Usiłowałam poczytać książkę, ale znużona pogodą też zapadłam w lekki sen. Roiły mi się jakieś osobliwe postaci, demony w dziwnym świecie i w tym wszystkim ja – przerażona i mała jak złapany w sidła ptak. Obudziłam się spocona i zmęczona. To pewnie nerwy.

Po skąpym obiedzie, który był moim ostatnim posiłkiem przed operacją, przyszedł anestezjolog, żeby przeprowadzić wywiad potrzebny do narkozy. Wypytał o wszystko, zrobił notatki – wzrost, waga, przebyte choroby, przyjmowane leki – i sobie poszedł.

Wieczorem przyszła Aga. Przyniosła truskawki dla Elżuni, ale dziewczyna spała.

– Jestem zdenerwowana – szepnęła Aga, kiedy wyszłyśmy na korytarz.

– Ty? – Roześmiałam się. – Przecież to w mojej głowie będą grzebać.

– No wiem. Ale i tak się denerwuję. Może przy okazji zrobią tam porządek, jak myślisz?

Parsknęłam śmiechem.

– Nie wiem, czy to możliwe.

Chichotałyśmy obydwie.

– Naprawdę się nie boisz? – zapytała Aga.

– Cholera, pewnie, że się boję! Ale bardziej się boję, że to cholerstwo zrobi mi kuku przed operacją. Na przykład ciśnienie w głowie tak wzrośnie, że będę miała wylew i już nic nie da się zrobić. Będę sparaliżowana i pozostanie mi tylko czekać na śmierć, jak warzywko. Tego bym nie chciała. Naprawdę wolę, żeby wygrzebali mi to z głowy, póki czas.

– Oby wszystko poszło dobrze.

– Oby. Modlę się o to. W końcu to głowa. Nawet nie chcę myśleć, co może się stać. Nie! Nic się nie stanie! Muszę myśleć pozytywnie! Muszę!

– Masz rację. Ja też wierzę w siłę sprawczą myśli. – Patrzyła na mnie przerażonym wzrokiem. – I włosy ci zgolą – zawiesiła głos.

– No zgolą. I co? Odrosną. – Za nic nie przyznałabym się do tego, że to też mnie martwiło, tak jak sam zabieg. Nie chciałabym być uznana za próżną, ale… A, nie będę o tym myśleć. Przynajmniej dowiem się, jak to jest mieć włosy króciutkie jak u rekruta. Kiedyś chciałam spróbować, to teraz mam okazję.

– Aga – szepnęłam po chwili – dziękuję ci, że ze mną jesteś. Nie wiem, jak poradziłabym sobie bez ciebie.

– No co ty. Po pierwsze, świetnie sobie radzisz. Po drugie, nie wiem, czy zauważyłaś, ale to ty mnie pocieszasz i podtrzymujesz na duchu. Może nawet łatwiej by ci było beze mnie?

– A ja nie wiem, czy ty zauważyłaś, że gdyby nie ty, nie byłoby mnie tutaj.

– Daj spokój, Michaśka! Nie zrobiłam nic wielkiego. Nic, czego ty byś nie zrobiła. Nawet jeśli troszkę cię pogoniłam. Sama byś do tego dojrzała. Ostateczne decyzje są przecież twoje.

– No nie wiem. Ostatnio byłam w takim stanie…

– To chyba normalne – powiedziała cicho. – Muszę chyba już iść. Zrobiło się późno.

Nie chciałam, żeby odchodziła.

– Przyjdziesz jutro?

– Przyjdę. Pewnie, że przyjdę. Urwę się z pracy i będę u ciebie wcześniej. – Uścisnęła mnie mocno. – Wszystko będzie dobrze. Zobaczysz! – Nie zdołała ukryć łez.

– Dzięki – szepnęłam, bo głos mi się załamał.

Patrzyłam, jak idzie korytarzem. Kiedy zniknęła za zakrętem, poczułam, jak bardzo jestem samotna. Tak bardzo, że aż bolało. Niech to szlag!

– Chyba się już wyspałam – oznajmiła Elżunia, kiedy weszłam do sali.

– A jak się czujesz?

– Dobrze. Bardzo dobrze. Nic mnie nie boli. Profesor powiedział, że wszystko się udało. – Uśmiechała się do mnie radośnie. – Czekam na ciebie, żeby ci to powiedzieć. Żebyś się nie bała.

– Dziękuję ci. – Przysiadłam przy jej łóżku i wzięłam ją za rękę. – Bardzo tego potrzebuję.

Wlepiała we mnie wielkie oczy. Była w nich taka niewinność, że aż wydawała się nieprawdopodobna. Dziewczyna wyglądała jak Madonna ze świętego obrazka. Tylko dzieciątka jej brakowało.

– Chyba nie zmrużę dzisiaj oka. – Uśmiechnęłam się do niej. – Jeśli nie jesteś zbyt zmęczona, to może byśmy pogadały. Opowiedziałabyś mi coś o sobie.

– Powinnaś przespać się choć trochę. Będzie ci łatwiej. Ale rozumiem i chętnie porozmawiam z tobą, chociaż nie wiem, co mogłabym ci o sobie opowiedzieć. To nic ciekawego.

– Opowiedz mi, o czym marzysz. – Od razu pożałowałam tego pytania, bo zobaczyłam, jak pociemniały jej oczy. Było mi wstyd. – Przepraszam – szepnęłam po chwili.

– Nic się nie stało. Moim największym marzeniem jest wyzdrowieć. Ale to niemożliwe. Modlę się więc o lekką śmierć, bez cierpienia. Nie wiem, ile to jeszcze potrwa.

Czułam ogromny podziw dla tej kruchej istoty, która jeszcze nie rozpoczęła na dobre życia, a już stała u jego kresu.

– Od dawna chorujesz?

– Tak poważnie od roku. Ale zawsze byłam chorowita i dużo czasu spędzałam w szpitalach. Przywykłam.

– Przyjedzie jutro ktoś do ciebie?

– Nie – szepnęła smutno. – Rzadko ktoś mnie odwiedza.

– Dlaczego? – Zrobiło mi się jej jeszcze bardziej żal. Walczyć samotnie z taką chorobą… Może i mnie to czeka, pomyślałam.

– Mam młodszego brata, opóźnionego w rozwoju. Mama nie może go zostawić. Bartuś potrzebuje stałej opieki. Zresztą – dodała – mieszkamy daleko. Za Pułtuskiem. Do Warszawy to cała wyprawa. I mamy nie bardzo stać na bilet – zakończyła wstydliwie.

– Tak mi przykro, Elżuniu. Może mogłabym wam jakoś pomóc?

– Kochana jesteś – poczułam, że ściska moją rękę – ale nie trzeba. Jakoś dajemy sobie radę. Tata, jak nie pije, coś tam zarabia. I mamy własny ogród i kawałek pola.

Jasne. Jak nie pije. A jak pije, to przepija, co zarobi, pomyślałam wściekła. Trochę za dużo tych złych doświadczeń dla kogoś takiego jak Elżunia. Nie wiedziałam, co powiedzieć.

– Nie smuć się tak. – Uśmiechnęła się do mnie tym swoim promiennym uśmiechem, od którego od razu robiło się cieplej i mijały wszelkie smutki. – Teraz ty opowiedz mi coś o sobie.

– Ach, Elżuniu. Nie ma o czym opowiadać. Jestem samotna, niedawno rozstałam się z moim mężem. Nie mieliśmy dzieci.

Słuchała uważnie. Sama się sobie dziwiłam, że mówię o swoich osobistych sprawach tak naturalnie, chociaż jej właściwie nie znałam. Była mi obca.

– A twoi rodzice?

– Przez jakiś czas wychowywała mnie babcia, która, niestety, nie żyje od wielu lat. Moi rodzice rozstali się, kiedy byłam maleńkim dzieckiem. Tata wziął mnie do siebie, gdy chodziłam już do szkoły, ale chyba mu zawadzałam. Teraz mieszka na stałe w Kanadzie. Rzadko ze sobą rozmawiamy. Mamy nie pamiętam. Nic o niej nie wiem.

– Ojej! – zawołała. – Jakie to smutne! Nie ciekawi cię, co się z nią stało i dlaczego cię zostawiła?

– Kiedyś się nad tym zastanawiałam. Ale teraz już nie.

– A Aga? Długo się znacie?

– Długo i niedługo. Chyba z dziesięć lat. Choć mam wrażenie, że całe życie. Jest dla mnie jak siostra. To moja jedyna przyjaciółka. Taka na śmierć i życie. A ty masz kogoś takiego?

– Nie mam. Może ksiądz Jan? – zastanawiała się głośno. – Ale chyba nie. To co innego. Jak myślisz?

– Tak, to chyba co innego.

– Wiesz, Michasiu, ty mogłabyś być moją przyjaciółką. Od razu cię polubiłam, jak tylko cię zobaczyłam w progu. Masz w sobie coś takiego… czuję, że jesteś moją bratnią duszą. To się rzadko zdarza, prawda? Jeszcze nigdy o nikim nie myślałam tak jak o tobie. A przecież znamy się dopiero od kilku dni.

– I ja cię polubiłam, Elżuniu. Bardzo się cieszę, że to właśnie z tobą dzielę pokój. Bardzo się bałam, kogo zastanę. No bo przecież mógłby to być ktoś całkiem niesympatyczny. A ty przywitałaś mnie życzliwie uśmiechem i sprawiłaś, że od razu poczułam się lepiej.

– Ojej, to bardzo miłe, bo wiele osób mi mówi, że jestem zbyt bezpośrednia. Nie wszystkim się to podoba. Myślą, że jestem wścibska, a to przecież nieprawda. Chciałabym, żeby ci nowi poczuli, że nie są sami. Przychodzą tu przestraszeni swoją chorobą i tym, co ich czeka. I dlatego są tacy nieprzystępni i czasami opryskliwi. Ja to rozumiem.

– I dlatego witasz ich, jak sama chciałabyś być przywitana, prawda? I właśnie tak przywitałaś mnie.

– No widzisz, Michasiu, ty mnie rozumiesz. Naprawdę jesteś moją bratnią duszą. – Uśmiechała się do mnie cały czas. Chyba z tym uśmiechem się urodziła.

Naszą rozmowę przerwała pielęgniarka, która zajrzała do sali.

– Spać, miłe panie! Spać! Późno już!

Dochodziła pierwsza.

– Już idziemy spać – powiedziałam, ale nawet nie drgnęłam. Dobrze mi robiła ta rozmowa. – Elżuniu, myśl o mnie jutro. Bardzo tego potrzebuję.

– Będę. Nie martw się. Twój anioł stróż cię nie opuści. Opowiedz mi o nim – dodała po chwili.

– O kim? O aniele? – zdziwiłam się. – A co ja ci mogę opowiedzieć o aniele? To tylko coś, w co wierzę.

– Tylko? – Z kolei ona się zdziwiła. – Przecież wierzysz w niego. Więc na pewno jest przy tobie. Ksiądz Jan mówił, że anioł stróż to postać, która występuje we wszystkich religiach świata.

– Naprawdę? Nie wiedziałam. To babcia wpoiła mi wiarę w niego. I nauczyła modlitwy. Po jej śmierci przestałam się modlić, ale tę jedyną modlitwę zapamiętałam. Powtarzam ją, kiedy mi źle. W moim życiu bywa różnie. W chwilach smutku, strachu, rozpaczy zawsze się do niego modlę. Naprawdę wierzę, że przy mnie stoi i mnie ochrania.

– I dlatego on przy tobie jest. Bo wierzysz w niego naprawdę – zapewniała mnie żarliwie. Zresztą, nie musiała. Wiara w anioła stróża była we mnie tak silnie zakorzeniona, że chyba nic nie mogło jej zachwiać.

Widziałam, że była zmęczona i senna. Ja zresztą też, chociaż denerwowałam się bardzo.

– Elżuniu, ty na pewno też masz swojego anioła stróża. Jest przy tobie i nigdy cię nie opuści.

– Na pewno. Może niedługo spotkam go, jak… – zamyśliła się.

– Może ja też? Kto wie, co się zdarzy? Śpij już, zmęczona jesteś. Masz za sobą ciężki dzień. Jutro, a właściwie dziś, mnie też taki czeka. Może uda mi się zdrzemnąć odrobinę. – Pogłaskałam ją delikatnie po policzku. Odpowiedziała na pieszczotę jak mały kociak, ocierając się o moją dłoń.

– Dobranoc, Michasiu. Dziękuję ci za tę rozmowę.

– To ja tobie dziękuję, moja droga. Śpij dobrze i pomyśl o mnie jutro – ponowiłam prośbę.

– Będę o tobie myśleć cały czas. Będzie dobrze, zobaczysz! – Ścisnęła moją dłoń.

* * *

Udało mi się zdrzemnąć, choć spałam lekko i niespokojnie, co specjalnie mnie nie zdziwiło. Rano obudziła mnie pielęgniarka i razem z salową wsiadłyśmy do windy, która miała nas zawieźć na blok operacyjny. Zamknęłam oczy i zatonęłam w myślach.

Ocknęłam się, gdy drzwi windy szczęknęły przeraźliwie. Dojechałyśmy.

* * *

Chciałam zaprotestować, kiedy golono mi głowę i kiedy nagą położono na zimnym metalowym stole. W ostrym świetle lamp czułam się, jakby obnażono nie tylko moje ciało, ale i moją duszę, z jej tajemnymi zakamarkami, w których chowałam to, czego wstydziłam się najbardziej.

Zostawcie mnie! – krzyczałam w duchu. – Zostawcie mnie w spokoju! Niech to szlag!

Chciałam uciec, ale wiedziałam, że nie mogę nic zrobić. Poddałam się.

Poczułam ukłucie i po chwili powoli zaczął spływać na mnie spokój. Hałas wokół stopniowo cichł. Robiło mi się błogo i ciepło. Zanurzyłam się w gęstniejącej mgle.

* * *

Otaczała mnie biała lepka próżnia. Powietrze było gęste i pachniało wilgocią. Z trudem udawało mi się poruszać, ale parłam przed siebie, instynktownie czując, że tam, za kłębami tej dziwnej mgły, ktoś na mnie czeka. Nie miałam wyboru, choć strach przed nieznanym wypełnił po brzegi moje myśli.

* * *

Droga wiodła stromo pod górę. Nie widziałam jej, czułam tylko pod stopami ostre kamienie. Po twarzy smagały mnie gałęzie mijanych drzew – były zimne i mokre, ich zgniły zapach wywoływał fale obrzydzenia. Oddychałam z coraz większym trudem, czułam, jak z wysiłku zalewa mnie pot. Dygotałam z zimna. Przystanęłam pochylona, żeby odetchnąć, i stwierdziłam, że mgła się przerzedza. Przed sobą widziałam kontury skał, pomiędzy którymi wiodła ścieżka i rosnące na jej brzegach drzewa i krzaki. Pojedyncze drzewa rosły też na skałach. Ich sylwetki górowały posępnie nad okolicą. Z oddali dochodził szum roztrzaskujących się na skalistym brzegu fal.

Ruszyłam. Naprzeciw przeznaczeniu.

* * *

Był tam. W bladym świetle księżyca stał na granicy lądu i morza ciemnego jak otaczająca nas noc. Żadna z nadpływających fal nie dotknęła jego stóp. Pieniły się tylko połyskliwie i cofały pokornie w otchłań, z której nadeszły. Nie wiem, skąd miałam pewność, że pod opończą skrywa ogromne skrzydła.

Kiedy podeszłam do niego bliżej, do moich nozdrzy dotarł gorzki, migdałowy zapach, pomieszany z zapachem wodorostów wyrzuconych przez morze. Był o krok ode mnie. Wstrzymałam oddech, z trudem hamując się przed wyciągnięciem ręki. Chciałam sprawdzić, chciałam się upewnić…

Powoli odwrócił się do mnie. Ubrany był w czarne spodnie, długie, sięgające za kolana skórzane buty i czarny, aksamitny kaftan zdobiony złotym haftem. Na ramiona miał zarzuconą obszerną opończę, spiętą pod szyją srebrną zapinką. Jego skóra była szara jak popiół i połyskliwa jak morskie fale w świetle księżyca. Długie, czarne włosy opadały miękkimi pasmami na ramiona.

Przyglądał mi się uważnie spod przymkniętych powiek. W ciemności nie było widać wyraźnie jego oczu. Czasami – a może mi się tylko wydawało – jarzyło się w nich tajemnicze światło.

– Jesteś. – Głos chrapliwy i niski rozległ się jakby z otchłani. – Jesteś – powtórzył.

– Jestem – szepnęłam zafascynowana i poczułam, że podświadomie przez całe życie dążyłam do tej chwili, czekałam na nią. Przepełniona radością wyciągnęłam rękę, ale ledwo zauważalny gest z jego strony powstrzymał mnie w pół ruchu.

– To jeszcze nie twój czas – powiedział. – Jeszcze nie powinnaś tutaj być.

– Proszę – powiedziałam błagalnie – pozwól mi zostać.

– To nie twój czas – powtórzył i odwrócił wzrok. Znowu zapatrzył się w morze. Nie mogłam oderwać od niego oczu, czułam, że wszystko wokół skupione jest na jego otoczonej błękitną poświatą wysokiej postaci. Każdym porem skóry czułam magnetyzm tej niezwykłej chwili.

– Proszę – ponowiłam cicho prośbę i kucnęłam, zanurzając stopy w wodzie. Była lodowata. Nie zimna, ale lodowata.

Wszędzie trwała cisza, jakby zawieszona pomiędzy skalistą plażą, na której staliśmy, a czarnym, niskim niebem. W oddali horyzont rozświetlały różnokolorowe refleksy. Jak zorza polarna, pomyślałam i zmrużyłam oczy zafascynowana bogactwem kolorów i kształtów.

Bardziej poczułam, niż zauważyłam, że stanął za mną. Nie rzucał cienia. W powietrzu dał się wyczuć inny zapach. Już nie były to migdały i wodorosty, raczej jarmarczny zapach cukrowej waty. Obiecujący i słodki.

Poczułam powiew wiatru.

– Co tam jest? – zapytałam, nie odrywając oczu od feerii barw na horyzoncie.

Milczał.

Kiedy usłyszałam, że odchodzi, zerwałam się i pobiegłam za nim. Nie chciałam zostać sama na brzegu nieznanego morza. Nie chciałam też wracać tą samą kamienistą drogą pomiędzy skałami.

Szedł szybko, a mnie się wydawało, że płynie nad powierzchnią. Opończa powiewała za nim złowieszczo. Poczułam w sercu trwogę.

– Dokąd idziesz? Zaczekaj! – wołałam za nim, biegnąc z trudem. Słyszałam łomot w piersi, oddychałam coraz ciężej. Droga znowu wiodła pod górę. Po chwili zaczęłam rzęzić. Nie mogłam złapać tchu. Jak ryba rozpaczliwie poruszałam ustami, w nadziei na bodaj maleńki łyk powietrza. Biegnąc, nawet nie zauważyłam, że weszliśmy do rzadkiego iglastego lasu.

Kiedy upadłam w wilgotny mech, nie miałam już ani odrobiny siły. W piersiach czułam rozsadzający ból, policzki mi płonęły.

Zatrzymał się. Jednak się zatrzymał. Powoli podszedł do mnie.

– Mówiłem ci, że to jeszcze nie twój czas. – Usiadł tuż obok mnie na zwalonym pniu.

– Nie chcę wracać – szepnęłam.

– Musisz. Nie jesteś jeszcze gotowa.

– Gotowa na co? – wychrypiałam ze złością. – Na co?

– Żeby tu zostać. – Kiedy wstał, wydawał mi się jeszcze wyższy. Błękitna poświata wokół jego głowy przybierała na sile.

– Nie jestem gotowa, żeby tam wracać! – rzuciłam w ciemność, bo on już znów się oddalił.

– Pozwól mi tu odpocząć – poprosiłam nieoczekiwanie dla samej siebie. Skulona ze zmęczenia i zimna podpełzłam pod zwalony pień, na którym przed chwilą siedział. Było mi wszystko jedno. Niech idzie, skoro chce. Nie zatrzymam go siłą. Ja tutaj zostanę.

Oparłam głowę o chropowatą korę leżącego drzewa i zamknęłam oczy. Cisza była zatrważająca, nawet spadające liście nie wydawały żadnego dźwięku.

Kiedy się obudziłam, pachniało dymem z ogniska. Pomarańczowe płomienie cicho trzaskały na jałowcowych gałęziach, które rzucał w ogień od niechcenia. Nie czułam już przejmującego zimna. Siedział nieopodal na kamieniu. Czekał. Przyglądałam się jego twarzy i dłoniom w świetle ogniska. Połyskliwa szara skóra odbijała blask płomieni. Był piękny.

Kim jesteś? – zapytałam w myślach.

Nagle spojrzał mi prosto w oczy. Zadrżałam. I nie mogłam już uwolnić spojrzenia.

– Jestem Michaesz! – Wstał z kamienia i rozłożył ramiona.

Znikąd zerwał się wiatr, który przyniósł ulewny deszcz. Patrzyłam zahipnotyzowana na Michaesza stojącego w strumieniach wody z rozłożonymi ramionami i rozświetloną twarzą uniesioną ku niebu. Wiatr szarpał opończą i wciskał mu w oczy mokre włosy. Ciemność z deszczem wdzierała się bezlitośnie w moje myśli. Już nie wiedziałam, gdzie jestem. Oprócz poświaty bijącej od Michaesza nie widziałam nic.

– Daj mi rękę – usłyszałam przez wycie wiatru. Skórę miał gładką i chłodną. Mocno splótł palce z moimi i pociągnął ku sobie. Wciąż pachniał dymem z ogniska. – Obejmij mnie.

Posłusznie wsunęłam rękę pod opończę i wreszcie je poczułam. Ogromne, złożone na plecach skrzydła. Były miękkie, ciepłe i delikatne.

Kiedy je rozwinął, z cichym szumem wznieśliśmy się ponad las i poszybowaliśmy nad morze, znad którego przywędrowaliśmy. W dole przewalały się granatowe fale, gdzieniegdzie tylko połyskując białą, spienioną grzywą wody.

Nie wiem, jak długo żeglowaliśmy. Po drodze mijaliśmy spadające gwiazdy i meteoryty. Wokół cisza wszechświata wabiła kolorami i bogactwem kształtów. Przestrzeń, którą pokonywaliśmy bez wysiłku, zmieniała się z każdym ruchem skrzydeł. Kłębki pary i mgły wirowały wokół nas, zaczepiając srebrnymi nitkami. Czułam, jak moją duszę napełnia cisza, która trwała wokół. Zamknęłam oczy i pozwoliłam pochłonąć jej się bez reszty. Pod policzkiem czułam miękkość aksamitnego ubrania Michaesza i słyszałam cichnące bicie jego serca.

To była ostatnia rzecz, którą zapamiętałam.

* * *

Powoli do mojej świadomości wdzierał się dziwny dźwięk. Pik… pik… pik… Nie miałam siły otworzyć oczu, a pikanie stawało się coraz głośniejsze. Muszę sprawdzić, co to jest. Pik… pik… pik…

Czułam, że płonę. Chyba jest straszny upał, taki że nie można wytrzymać. Zdrzemnę się chwilę, postanowiłam. Przymknęłam oczy, wkurzające pikanie cichło i cichło, aż stało się niesłyszalne.

Kiedy się obudziłam, nadal pikało. Przez chwilę bezskutecznie usiłowałam podnieść powieki, ale moje ciało jakby do mnie nie należało, nie reagowało na sygnały wysyłane z mózgu. Mogłam oddychać, ale dlaczego nie byłam w stanie poruszyć żadną częścią ciała?

Gdzieś obok mnie ktoś cicho się krzątał. Słyszałam pobrzękiwanie metalowych narzędzi, podzwanianie szklanych naczyń. Ktoś się nade mną pochylił, poczułam chłód metalu na piersi i ten charakterystyczny zapach szpitala.

Coś uwierało mnie w gardle. Jakieś rurki oplatały dekolt. Więcej nic nie czułam. Spróbowałam otworzyć usta, żeby zawołać tego kogoś, kto się krzątał, ale bez efektu.

Przerażenie stanęło mi kulą w gardle. Poczułam, że się duszę. Wkurzające pikanie nagle przyśpieszyło. Oblana falą gorąca zapadłam w ciemność.

* * *

– Mówiłem ci, że nie jesteś gotowa. – Michaesz chyba pochylał się nade mną, bo słońce przestało mnie razić.

Powoli otworzyłam oczy. Był tuż obok. Powietrze znów pachniało migdałami, ale zapach mieszał się tym razem z zapachem nieznanych kwiatów. Wokół było ich pełno.

– To nie jest twój czas. – Odezwał się znowu, patrząc gdzieś przed siebie – Wstań. Odprowadzę cię.

– Chcę zostać. Pozwól mi, proszę! – Zmrużyłam oczy, żeby lepiej go zobaczyć, ale widziałam tylko kontury wysokiej postaci. Było chyba południe, bo powietrze aż drgało od upału. Mimo to otulony był szczelnie opończą.

– Nie możesz – odpowiedział smutno. – Twoje źródło jeszcze bije.

Odszedł pochylony jak starzec. Pobiegłam za nim.

Milcząc, szliśmy wzdłuż wartkiego strumienia. Woda wesoło szemrała wśród trawy i kwiatów.

Szłam z nadzieją, że z miejsca, do którego idziemy, nie będzie już powrotu. Chciało mi się pić, ale nie miałam odwagi tego powiedzieć. Skupiona starałam się iść po śladach Michaesza. Nie zauważyłam, kiedy się zatrzymał i nagle oparłam się o jego plecy. Poczułam pod opończą skrzydła. Przypomniałam sobie ich miękkość, ciepło i delikatność. Zapragnęłam znowu ich dotknąć.

Odsunął się bez słowa. Stałam bezradnie tuż obok bijącego źródła.

– Napij się – szepnął.

Pochyliłam się posłusznie, żeby nie zobaczył łez w moich oczach. Nie chciałam, żeby odszedł. Chciałam, żeby ze mną został.

Zaczerpnęłam dłonią czystej źródlanej wody. Zanurzyłam w niej usta i poczułam, jak gasi moje pragnienie.

– Każda kropla jest życiem – usłyszałam.

– Każda kropla jest śmiercią – odpowiedziałam.

Kiedy się podniosłam, jego już nie było. Uklękłam i zapłakałam. W chwili, gdy pierwsza łza dosięgła powierzchni źródła, zapadłam w ciemność.

* * *

Chyba świtało. Pierwsze promienie słońca padały mi na twarz i łaskotały nos. Z otwartego okna napływały rześkie powietrze i ptasi harmider. Czułam czyjąś obecność, ale nie wiedziałam, kto to jest, bo nadal nie mogłam otworzyć oczu. Po chwili usłyszałam, że wszedł ktoś jeszcze. Dobiegła mnie cicha rozmowa.

– Jak tam nasza pacjentka, doktorze? Odzyskała przytomność?

– Niestety, nie, panie profesorze. Nie ma z nią kontaktu. Reanimowaliśmy ją w nocy. Teraz jej stan jest stabilny, choć ciężki. Mamy nadzieję, że wyjdzie z tego. Nawet gdyby miało minąć dużo czasu. Tylko czy odzyska pełną sprawność, panie profesorze?

– Dopóki nie wybudzi się ze śpiączki, nic nie jest pewne.

Głosy się oddaliły.

Wciągnęłam mocniej powietrze, żeby nie zapłakać. Jednak jedna łza spłynęła za ucho. W nosie poczułam wilgoć. Nie mogłam się ruszyć. Moje ciało nie należało do mnie.

* * *

Straciłam poczucie czasu. To, co słyszałam wokół siebie, było tak nierzeczywiste, że aż niewiarygodne. Moje zmysły rejestrowały szpitalne zapachy i zmieniające się pory dnia. Czułam obecność obcych ludzi, dotyk nieznanych, zimnych rąk. Dochodziły do mnie strzępki rozmów. O mnie. Chyba o mnie…

– Co z pacjentką, doktorze?

– Bez zmian, panie profesorze. Od dwóch dni w śpiączce. Stan stabilny, nie zmienia się. Oddycha samodzielnie. Serce pracuje prawidłowo, choć tętno jest dość niskie. Mózg nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

Odeszli.

Jak to mózg nie reaguje na bodźce z zewnątrz? Przecież ja wszystko słyszę!

Znów zapadłam w ciemność.

* * *

Zanim go ujrzałam, poczułam gorzki zapach migdałów. Stanął tuż za mną. Spod jego stóp potoczyły się drobne kamyki. Spadły gdzieś w przepaść przed nami.

– To nie tam zmierzasz. – Położył mi dłoń na ramieniu.

– Skąd wiesz? – zapytałam wpatrzona w ciemność.

– Wiem. To wciąż nie jest twój czas.

Spojrzałam na jego nieruchomy profil. Czy to tylko złudzenie, czy słyszałam w jego głosie cień żalu?

– Ile? – Chłód własnego głosu przeraził mnie.

– Bądź cierpliwa. Księżyc wschodzi.

Zapatrzyłam się w srebrną tarczę ogromnego wschodzącego księżyca. Naprawdę był ogromny. Otoczyła nas błękitna poświata, usłyszałam odległy szum morza. Poczułam przenikliwe zimno, więc skuliłam ramiona, a dłonie wcisnęłam głęboko w kieszenie dżinsów.

Rozbolała mnie głowa, a coraz bardziej jaskrawe światło zalewające urwisko, na którym staliśmy, raziło. Zamknęłam oczy.

Jednym ruchem ramion ukrył mnie pod opończą. W intensywnym zapachu migdałów znalazłam ukojenie. Ból głowy zamierał.

– Bądź ze mną – poprosiłam.

– Będę. Zawsze jestem.

Ruszyliśmy ścieżką w dół. Mój cień malał z godziny na godzinę, a ogromny księżyc niezmordowanie oświetlał okolicę, nadając jej nierzeczywisty wymiar, jak ze snu.

Nie dziwiło mnie, że wędrujący obok Michaesz nie rzuca cienia.

– Ja śnię, prawda? – Pytająco zajrzałam w otchłań jego oczu.

– Tak. Ale musisz się obudzić.

Zaczął padać deszcz. Schroniłam się w skalnym załomie. Patrzyłam, jak Michaesz odchodzi w strugach wody. Ani razu się nie obejrzał. Żeby nie krzyczeć, zakryłam usta dłonią. Zduszony szloch odbił się echem od kamiennej ściany. Poczułam pojedyncze krople spływające mi po twarzy, które spadając na kamienie obok moich stóp, dźwięczały.

* * *

Pik… pik… pik… Pikanie aparatury na sali pooperacyjnej wdarło się do mojej świadomości natarczywym bólem w skroniach. Byłam tu, w rzeczywistym świecie, wbrew swojej woli. Czułam niedosyt czasu spędzonego w równoległym świecie, czasu danego mi, choć nie był mój. Nie chciałam tu zostać. Tęskniłam za widokiem księżyca, który nie był tym samym księżycem oglądanym wielokrotnie na niebie w ziemskim życiu, tęskniłam za zimnym deszczem i czarnym jak otchłań oceanem. Chciałam wrócić. Chciałam jeszcze raz spotkać Michaesza i dotknąć jego skrzydeł – miękkich i delikatnych jak ptasi puch.

Przed sobą zobaczyłam tylko pustkę.

Ktoś dotknął mojej ręki. Poczułam czyjś strach przenikający przez szorstką skórę.

– Michasiu – usłyszałam szept. To chyba Aga – Michasiu… Nie wiem, czy mnie słyszysz, ale profesor powiedział, żeby dużo do ciebie mówić. Bo może słyszysz. Ja wierzę, że tak jest – zamilkła.

Po chwili usłyszałam chlipanie.

– Bardzo za tobą tęsknię. I bardzo się martwię. No bo co będzie, jeśli nigdy się nie obudzisz? Wszyscy tutaj mówią, że nie wiadomo, czy się obudzisz, a jeśli tak, to kiedy. I wszyscy są zaskoczeni, że tak się stało. Niby wszystko w porządku, operacja przebiegła planowo, a nie mogą cię obudzić. I nikt mi nie chce nic powiedzieć. Tłumaczą, że ja nie z rodziny. A przecież ja jestem jak rodzina, nawet więcej. – Aga płakała. – Wczoraj powiedziałam Pawłowi. Nie wściekaj się na mnie. Musiałam. Wydzwaniał do pracy, bo nie mógł się z tobą skontaktować. W końcu przyjechał. Mało mnie nie udusił, gdy się dowiedział. Pierwszy raz widziałam go w takim stanie. Od razu przyjechał do szpitala, ale nie zastał profesora, a z nikim innym nie chciał rozmawiać. Wszyscy w pracy martwią się o ciebie. Wciąż pytają, czy coś nowego wiadomo, czy coś się zmieniło. Wiktor, jak się dowiedział, zamknął się w gabinecie na dwie godziny. Chyba płakał. To okropne, co ci się przydarzyło. Nie mogę tego pojąć. I wiesz, ta mała Elżunia okropnie za tobą płacze i dopytuje, co z tobą. Aż profesor zaczął się o nią martwić, że ten płacz, ten stres jej zaszkodzą. Teraz, jak od ciebie wyjdę, mam iść do niej i wszystko jej opowiedzieć. Codziennie ją odwiedzam i rozmawiamy o tobie. To taki miły, dobry dzieciak. Bardzo ją polubiłam.

– Proszę pani, niestety, koniec wizyty. Proszę się pożegnać. Zapraszamy jutro. Nie możemy na więcej pozwolić, bo nie wiemy, jaki to będzie miało wpływ na pacjentkę. Profesor Konieczny zgodził się tylko na dziesięć minut, a jeszcze dzisiaj wieczorem ma przyjść mąż. Może z czasem wizyty będą mogły być dłuższe.

– Tak, oczywiście, już wychodzę. Tylko się pożegnam. Michasiu, kochana moja. Jutro do ciebie przyjdę i posiedzę przy tobie dłużej, jak mi pozwolą. Trzymaj się i wracaj do nas, bo bardzo za tobą tęsknimy. – Poczułam, jak Aga pochyla się nade mną i całuje mnie lekko w policzek. – Pomodlimy się z Elżunią za ciebie.

Pomodlimy? Elżunia tak, ale Aga? Byłam zaskoczona, zwłaszcza że z tej strony nie znałam swojej przyjaciółki.

A więc ma przyjść Paweł. I dobrze, i niedobrze. Dobrze, bo byłam ciekawa, co mi powie, czy zmartwił się, czy przychodzi tylko sprawdzić, kiedy zostanie wdowcem. Niedobrze, bo jednak wciąż coś do niego czułam i na pewno będzie mnie to kosztowało sporo emocji. Może o to chodzi profesorowi? Żeby emocje pobudziły mój umysł do działania? Jednak wciąż nie byłam gotowa na spotkanie z Pawłem. Niestety, w żaden sposób nie mogłam dać znać, że wszystko słyszę. Moje ciało nie należało do mnie.

Znowu zapadłam w letarg. Szpitalne odgłosy docierały do mnie przytłumione. Chciałam znów odejść stąd jak najszybciej. Czułam, że na tamtym świecie czeka mnie prawdziwe szczęście.

Michaeszu! – zawołałam w myślach. – Miałeś mnie nie opuszczać.

Odpowiedziała mi szpitalna cisza.

Nagle poczułam, że ktoś się nade mną pochyla.

Stałam w ogrodzie pełnym kwitnących migdałowców. W świetle księżyca przybrały magiczny odcień jasnego fioletu, wabiły intensywnym słodko-gorzkim zapachem. Kiedy dotknęłam najbliższego kwiatu, po płatkach spłynęły perłowobiałe krople rosy i poczułam zimno przenikające od koniuszków palców aż po samo serce. Cofnęłam się.

Stał za mną, milcząc. We włosach czułam jego oddech. Ruszyłam w kierunku zachodzącego księżyca, nie oglądając się za siebie. Migdałowy ogród pozostał daleko w tyle, kiedy mnie dogonił. Z łatwością mógł mnie wyprzedzić, jednak szedł krok za mną i przez całą drogę utrzymywał ten dystans.

Szłam niestrudzenie i bez zastanowienia wybierałam coraz mniej widoczne ścieżki.

– Zaczekaj – odezwał się wreszcie.

– Na co?

– Aż księżyc zajdzie.

Obejrzałam się i spojrzałam mu prosto w oczy.

– Dlaczego?

– Bo w świetle księżyca wszystko jest złudzeniem.

Bez słowa ruszyłam w dalszą drogę. Słyszałam, jak lekko stąpa za moimi plecami.

– Czy istnieje wyjście z tego labiryntu iluzji?

– Najciemniej jest przed świtem – odpowiedział i zawrócił.

Stałam niezdecydowana na środku leśnej drogi. Drzewa rzucały długie cienie na miękkie poszycie z mchu. Postanowiłam iść dalej.

Czekał na mnie przy wejściu do jaskini. Zawahałam się, jednak po chwili ruszyłam niepewnie za nim. Schodziliśmy powoli po wyżłobionych w skale stopniach, aż na samo dno, gdzie szmaragdową taflą lśniło jezioro. W czystej wodzie widać było kamieniste dno i wodorosty. I własne niczym niezmącone odbicie.

– Tylko w spokojnej wodzie widać wszystko bez zniekształceń – wyszeptałam.

– Tylko spokojny umysł właściwie postrzega świat – odpowiedział cicho.

W górze zaskowyczał nagły podmuch wichru. Z głębi nadleciało stado spłoszonych nietoperzy. Odruchowo zasłoniłam twarz. Zadrżałam, kiedy kilka z nich musnęło skrzydłami moje nagie ramiona.

Osłonił mnie swoim ciałem. Przywarłam do jego pleców. I znów poczułam miękkość skrzydeł.

– Zawsze przy tobie jestem – usłyszałam przez wycie wichru. – Zawsze.

– Jestem przy tobie. – Usłyszałam głos Pawła. Trzymał mnie za rękę. Nie czułam nic, żadnych emocji. – Michaśka – zaszeptał. – Dlaczego nic nie powiedziałaś? Coś byśmy zadziałali, pomógłbym ci.

Zdziwiłam się. W czym mi chciał pomóc? Przecież sama dałam sobie radę. No, może z pomocą Agi, ale jednak dałam. I to dość szybko. Do czego Paweł był mi potrzebny? Odkąd się wyprowadził, nawet nie zadzwonił, by zapytać, jak sobie radzę, jak się czuję, a teraz nagle wyjeżdża mi tu z takimi tekstami. Zresztą, jak chciał mi pomóc, jak zadziałać? Czy tak samo jak przy sprzeniewierzaniu naszego majątku?

Paweł siedział przy moim łóżku, milcząc. Ciszę zakłócała tylko aparatura. Przywykłam już do jednostajnego szumu i rytmicznego pikania. Było teraz częścią mnie.

– Michasiu. – Paweł był spięty i onieśmielony. – Proszę, wybacz mi. Wiesz co. Te pieniądze z naszego konta. Trochę się odegrałem i oddałem większość długu, więc na jakiś czas dali mi spokój. Ale jeszcze im wiszę trochę forsy. Ostatnio mi karta nie idzie, ale się pilnuję, żeby więcej nie przegrać. No bo przecież muszę jeszcze tobie oddać.

Rany boskie! On ciągle gra! Chciałam krzyknąć i sprowadzić go na ziemię.

– Kochanie, jak tylko się odegram, pójdę na leczenie. Przysięgam!

Każdy nałogowiec tak mówi. A mój mąż był nałogowym hazardzistą. Długo to przede mną ukrywał, a ja, głupia, nic nie zauważyłam. Gdyby nie wyczyścił naszego konta, do dziś żyłabym w błogiej nieświadomości. Pewnie wcześniej szła mu karta. Hojną ręką dawał mi pieniądze nie tylko na życie, twierdząc, że dostaje duże premie w pracy. Nie miałam powodów, żeby mu nie wierzyć. A tu taka historia! Jak mogłam być tak ślepa!

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki