© Copyright by Miasto Książek, Wrocław 2021

Tytuł: Arsène Lupin kontra Herlock Sholmès

Tytuł oryginału: Arsène Lupin contre Herlock Sholmès

Autor: Maurice Leblanc

Wydane przez Miasto Książek

www.miastoksiazek.pl

Projekt graficzny okładki: Daniel Dudek

Konwersja do EPUB/MOBI: InkPad.pl

ISBN:

978-83-7954-072-3 (EPUB)

978-83-7954-073-0 (MOBI)

Wydanie I

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione

Spis treści

JASNOWŁOSA DAMA

Los numer 514 serii 23

Niebieski diament

Herlock Sholmes wkracza do akcji

Pierwsze sukcesy

Uwięzienie

Aresztowanie Arsène’a Lupina

ŻYDOWSKA LAMPKA

Rozdział I

Rozdział II

JASNOWŁOSA DAMA

Los numer 514 serii 23

Pewnego grudniowego dnia pan Gerbois, profesor matematyki w liceum wersalskim, wyszukał w sklepie ze starociami małe mahoniowe biureczko z mnóstwem ukrytych szufladek, które bardzo mu się spodobało.

– Takiego mi właśnie trzeba na urodziny Suzanne! – pomyślał wesoło, i usiłując w granicach swych skromnych środków sprawić możliwie największą przyjemność córce, wytargował cenę i zapłacił sześćdziesiąt pięć franków.

W chwili, gdy podawał adres swego mieszkania, jakiś młody, elegancki człowiek, który od paru chwil kręcił się po sklepie, spostrzegł nagle mebel i zapytał:

– Jaka jest jego cena?

– Już kupione – odrzekł właściciel sklepu.

– Ach!... Może przez pana?

Pan Gerbois skłonił się z zadowoleniem i odszedł. Ale nie zrobił jeszcze dziesięciu kroków, gdy dogonił go ów młody człowiek i z kapeluszem w ręku niezwykle uprzejmie zapytał:

– Zechce pan wybaczyć, że ośmielę się zadać niedyskretne pytanie... Czy pan poszukiwał właśnie tego biureczka?

– Nie! Szukałem przyrządów do pewnych doświadczeń fizycznych.

– A zatem panu na nim zbytnio nie zależy?

– Przeciwnie. Zależy mi na nim. To wszystko.

– Czy dlatego, że jest antykiem?

– Dlatego, że mi się podoba.

– W takim razie zgodzi się pan pewnie na zamianę biurka na równie piękne, ale w lepszym stanie?

– To jest w dobrym stanie i zamiana jest zbyteczna.

– Jednakże...

Pan Gerbois był człowiekiem łatwo wpadającym w rozdrażnienie, rzekł więc sucho:

– Proszę więcej nie nalegać.

Nieznajomy zastąpił mu drogę.

– Nie wiem, jaką sumę pan za nie zapłacił, ale zapłacę podwójnie.

– Nie.

– Potrójnie?

– Niech pan da spokój! – zawołał profesor zniecierpliwiony. – To, co do mnie należy, nie jest do sprzedania.

Młody człowiek popatrzył mu prosto w oczy wzrokiem, którego pan Gerbois miał nigdy nie zapomnieć, po czym bez jednego słowa odszedł.

Godzinę później przyniesiono biurko do domku, który zamieszkiwał profesor, przy drodze do Viroflay. Profesor zawołał córkę.

– To dla ciebie, Suzanne; oczywiście, jeśli ci się podoba.

Suzanne była śliczną i wdzięczną dziewczyną, zawsze radosną i szczęśliwą. Rzuciła się ojcu na szyję i ściskała go z taką radością, jakby otrzymała co najmniej dar godny króla.

Jeszcze tego wieczora, umieściwszy biureczko w swym pokoju, z pomocą służącej Hortense wyczyściła wszystkie skrytki i ułożyła w nich starannie swoje rzeczy: pudełka z papierem listowym, korespondencję, zbiór kart pocztowych i kilka drobnych pamiątek od kuzyna Philippe’a.

Nazajutrz o wpół do ósmej rano pan Gerbois poszedł do liceum. O dziesiątej Suzanne jak zwykle czekała na niego przy wyjściu i był bardzo szczęśliwy, gdy już z oddali spostrzegł na chodniku jej wdzięczną postać.

Wracali razem.

– Jak twoje biureczko?

– Prawdziwy cud! Hortense i ja oczyściłyśmy mosiądz. Lśni jak złoto!

– Więc jesteś zadowolona?

– Czy jestem zadowolona? Nie wiem, jak dotąd mogłam się bez niego obejść.

Przeszli przez ogród otaczający dom. Pan Gerbois zaproponował:

– Możemy pójść popatrzyć na nie przed śniadaniem?

– Och! Świetny pomysł!

Poszła pierwsza, ale stając na progu swego pokoju, przeraźliwie krzyknęła.

– Co się stało? – zapytał ojciec.

Wszedł do pokoju. Biurko zniknęło.

* * *

Co przede wszystkim zastanawiało sędziego śledczego, to zadziwiająca prostota użytych środków. W czasie nieobecności Suzanne, podczas gdy służąca wyszła po zakupy, przepisowo umundurowany posłaniec z widoczną blaszką z numerem (co potwierdzili sąsiedzi) zatrzymał swój wózek przed ogródkiem i zadzwonił dwa razy. Sąsiedzi nie wiedząc, że służąca wyszła, nie powzięli najmniejszego podejrzenia, a posłaniec wypełnił tymczasem swą misję w zupełnym spokoju.

Należy zauważyć, że żadna szafa nie została otwarta, żaden zegar ruszony. Co więcej, portmonetka Suzanne, którą pozostawiła na marmurowym blacie biureczka, znalazła się na sąsiednim stoliku wraz z całą zawartością. Cel kradzieży był więc wyraźnie określony, co czyniło ją tym bardziej tajemniczą, bo po co się narażać dla tak drobnej zdobyczy?

Jedyną wskazówką, jakiej mógł dostarczyć profesor było zdarzenie z poprzedniego dnia.

– Po mojej odmowie ten młody człowiek okazał żywe niezadowolenie i odniosłem wrażenie, że mi groził.

Sytuacja była niejasna. Przesłuchano kupca, ale on nie znał młodego człowieka. Biurko zaś kupił za czterdzieści franków w Chevreuse, przy sprzedaży pośmiertnej, i był przekonany, że sprzedał je za właściwą cenę. Przeprowadzone śledztwo nic więcej nie wykazało.

Ale pan Gerbois umocnił się w przekonaniu, że poniósł ogromną stratę. Majątek musiał być ukryty w podwójnym dnie którejś z szufladek i to było przyczyną, dla której młody człowiek, znający skrytkę, postąpił tak zdecydowanie.

– Tato, co byśmy zrobili z tym majątkiem? – powtarzała Suzanne.

– Jak to! Ależ z takim posagiem mogłabyś być najświetniejszą partią!

Suzanne ograniczała swe marzenia do kuzyna Philippe’a, który stanowił skromną partyjkę, więc tylko gorzko wzdychała.

Minęły dwa miesiące. I nagle posypał się nieprzewidziany ciąg szczęśliwych zdarzeń i katastrof...

Pierwszego lutego, o wpół do szóstej, profesor Gerbois wrócił do domu z gazetą w ręku, usiadł, włożył okulary i zaczął czytać. Polityka go nie zajmowała, odwrócił więc stronę. Naraz jego uwagę zwrócił ustęp zatytułowany: Trzecie ciągnienie loterii prasy. Numer 514 serii 23 wygrywa milion.

Dziennik wypadł mu z ręki. Ściany zakołysały się w jego oczach i zamarło serce. Numer 514 serii 23 był jego numerem! Kupił go przypadkiem, aby oddać przysługę swemu przyjacielowi, bo sam nie wierzył zupełnie w łaskawość losu, i oto on wygrywał!

Szybko wydobył swój notes. Numer 514 serii 23 był wyraźnie zapisany. Ale gdzie jest los?

Pobiegł do swego gabinetu, aby poszukać pudełka z kopertami, pomiędzy które wcisnął bezcenny los. Ale nagle zatrzymał się ze ściśniętym sercem: pudełka z kopertami nie było, i zdał sobie sprawę, że minęły już tygodnie, odkąd go nie widział! Od kilku tygodni nie widział go przed sobą w godzinach, w których poprawiał zadania swych uczniów!

Usłyszał odgłos kroków na żwirowej ścieżce.

– Suzanne! Suzanne! – zawołał.

Wracała ze spaceru, wbiegła szybko.

– Suzanne!... – wyjęczał zdławionymi głosem – pudełko... pudełko z kopertami?...

– Które?

– To z Luwru... które przyniosłem któregoś czwartku... stało w kącie, na tym stole!...

– Ale przypomnij sobie, tato... razem je ustawialiśmy...

– Kiedy?

– Wieczorem... w przeddzień dnia...

– Ale gdzie? Odpowiadaj!...

– Gdzie? W biurku...

– W tym skradzionym?

– Tak.

– W skradzionym biurku!

Powtórzył te słowa ciszej, z rodzajem przerażenia.

Potem chwycił Suzanne za rękę i jeszcze ciszej dodał:

– Ono zawierało milion...

– Ach! Tato, dlaczego mi o tym nic powiedziałeś?

– Milion! – mówił dalej. – Tam był los loterii prasowej, na który padła główna wygrana.

Oboje siedzieli załamani, w milczeniu, którego nie mieli odwagi przerwać. Wreszcie Suzanne powiedziała:

– Ale, tato, wypłacą ci mimo to?

– Jak? Bez dowodu?

– Czy trzeba dowodów?

– Do diabła!

– A ty ich nie masz?

– Owszem, mam jeden.

– Jaki?

– Był w pudełku, które zginęło. Teraz ktoś inny z niego skorzysta.

– To byłoby straszne! Słuchaj tato, czy można temu jakoś zapobiec?

– Czy ja wiem? Czy ja wiem? Ten człowiek musi być bardzo przebiegły! Przypomnij sobie zdarzenie z biurkiem.

Zerwał się w nagłym przypływie energii i tupiąc nogą, zawołał:

– Nie! Nie! On go nie będzie mieć! Choć nie wiem jak byłby zręczny, sam nic nie może zrobić. Jeśli się zjawi, by odebrać wygraną, zatrzymają go! Ach! Zobaczymy, łaskawy panie!

– Czy masz jakiś pomysł, tato?

– Bronić naszych praw aż do końca, cokolwiek się wydarzy. I wygramy! Milion jest mój i będę go mieć!

Następnie wysyłał depeszę następującej treści:

Dyrekcja Banku Ziemskiego

ulica Kapucynów, Paryż

Jestem właścicielem losu numer 514 serii 23, zakładam prawny protest przeciwko wszelkim próbom pobrania wygranej.

Gerbois

Prawie jednocześnie nadszedł do Banku Ziemskiego inny telegram:

Numer 514 serii 23 jest w moim posiadaniu.

Arsène Lupin

Wszyscy pamiętają ten ogromny wybuch śmiechu, jaki powitał ogłoszenie podwójnej depeszy. Samo nazwisko Lupin było zadatkiem czegoś niespodziewanego, zapowiedzią zabawy dla publiczki. A publiczką był cały świat.

Dzięki poszukiwaniom podjętym natychmiast przez Bank Ziemski dowiedziano się, że los o numerze 514 serii 23 był wydany za pośrednictwem Banku Lyońskiego, filii w Wersalu, komendantowi artylerii Hessy’emu. Komendant zmarł wskutek upadku z konia. Dowiedziano się jednak od znajomych, którym się zwierzył, że na krótko przed śmiercią odstąpił swój los jednemu z przyjaciół.

– Tym przyjacielem jestem ja – oświadczył pan Gerbois.

– Proszę to udowodnić – odpowiedział dyrektor Banku.

– Mam to udowodnić? To proste. Dwadzieścia osób poświadczy panu, że miałem stałe kontakty z komendantem i że spotykaliśmy się w kawiarni na Placu Broni. Tu właśnie, pewnego dnia, gdy był do tego zmuszony okolicznościami, odstąpił mi swój los za sumę dwudziestu franków.

– Czy pan ma świadków tej transakcji?

– Nie.

– W takim razie na czym opiera pan swe reklamacje?

– Na liście, który komendant napisał do mnie w tej sprawie.

– Jakim liście?

– Liście, który był spięty z losem.

– Proszę go pokazać.

– Ależ on był w skradzionym biurku!

– Proszę go odnaleźć.

* * *

Arsène Lupin to potwierdził. Notatka umieszczona w Echo de France, piśmie, którego był zdaje się jednym z głównych akcjonariuszy, ogłaszała, że Lupin składa na ręce swego adwokata, mecenasa Detinana, list, który napisał do niego osobiście komendant Hessy.

To było wyborne: Arsène Lupin bierze adwokata! Arsène Lupin szanuje prawo!

Cała prasa rzuciła się po informacje do mecenasa Detinana, wpływowego deputowanego, radykała, człowieka wielkiej uczciwości i przenikliwego umysłu.

Pan Detinan nigdy nie miał przyjemności widzieć Lupina, czego bardzo żałował, ale ponieważ w istocie otrzymał od niego informacje, był wzruszony i zaszczycony tym wyborem i musiał bronić praw swego klienta. Otworzył akta i bez wybiegów pokazał list komendanta. List poświadczał sprzedaż losu, ale nie wspominał nazwiska nowego nabywcy. Mój drogi przyjacielu wyrażał się po prostu komendant.

– Mój drogi przyjacielu to ja – dodawał Arsène Lupin w notatce dołączonej do listu. – A najlepszy na to dowód to ten, że jestem w posiadaniu tego listu.

Chmara dziennikarzy zgromadziła się niezwłocznie u pana Gerboisa, który mógł jedynie powtórzyć:

– Mój drogi przyjacielu to słowa adresowane do mnie, nic do kogoś innego. Arsène Lupin skradł list komendanta wraz z losem.

– Niech tego dowiedzie! – odparł Lupin dziennikarzom.

– To on skradł biurko! – wykrzyknął pan Gerbois wobec dziennikarzy.

A Lupin powtórzył:

– Niech dowiedzie!

Było to wspaniałe widowisko, ten publiczny pojedynek dwóch posiadaczy losu numer 514 serii 23, te pielgrzymki dziennikarzy w tę i w tamtą stronę, zimna krew Lupina wobec zacietrzewienia biednego pana Gerboisa. Prasa pełna była żalu nad nieszczęśliwym! Ten zaś zwierzał się z niepowodzenia ze wzruszającą szczerością:

– Zrozumcie panowie, to posag Suzanne. Nie dla mnie, ale dla niej! Pomyślcie, milion! Dziesięć razy sto tysięcy! Wiedziałem, że biurko musiało zawierać skarb...

Daremnie tłumaczono mu, że jego przeciwnik, zabierając biurko, nie wiedział o znajdującym się w nim losie, w każdym razie nikt nie mógł przewidzieć, że właśnie na ten los padnie główna wygrana. Gerbois wciąż narzekał:

– Nieprawda! On to wiedział! Inaczej po co kradłby biurko?

– Tego nie wiadomo, ale z pewnością nie dlatego, aby zdobyć skrawek papieru, który wart był wówczas dwadzieścia franków!

– Milion! On to wiedział! On wie wszystko! Wy go jeszcze nie znacie! On nas okradł!

Taka wymiana zdań mogłaby trwać jeszcze bardzo długo, ale po dwunastu dniach Gerbois otrzymał od Lupina list z napisem Poufne. Czytał ze wzrastającym niepokojem:

Szanowny Panie, publiczka bawi się naszym kosztem. Czy nie uważa Pan, że czas już sprawę potraktować poważnie? Jestem na to stanowczo zdecydowany.

Sytuacja jest jasna: posiadam los, którego nie mam prawa zrealizować, a Pan ma prawo zrealizować los, którego Pan nie posiada. A więc żaden z nas nie może zdziałać nic bez drugiego.

Co więcej, nie ustąpi ani Pan, ani ja. Cóż więc robić?

Widzę jedyny sposób: pół miliona dla Pana i pół miliona dla mnie. To chyba sprawiedliwe? Ten salomonowy wyrok zadowoli chyba nasze poczucie sprawiedliwości. Rozwiązanie sprawiedliwe, ale rozwiązanie niezwłoczne. Nie jest to bynajmniej propozycja, którą mógłby Pan dowolnie roztrząsać, ale konieczność, do której zmuszają okoliczności. Zostawiam Panu trzy dni do namysłu. W piątek rano spodziewam się, że przeczytam w drobnych ogłoszeniach w „Echo de France” dyskretną notatkę dla pana Ars. Lup. zawierającą pańską zgodę na zaproponowane przeze mnie warunki. Dzięki temu wejdzie Pan niezwłocznie w posiadanie losu i odbierze wygraną, a następnie przekaże mi Pan pięćset tysięcy franków w sposób, jaki Panu wskażę.

W razie odmowy przedsięwezmę środki, aby rezultat był ten sam. Ale poza poważnymi przykrościami, które spowoduje podobny upór, będzie Pan nadto musiał ponieść koszty prawne w wysokości dwudziestu pięciu tysięcy franków.

Zechce Pan przyjąć zapewnienia najgłębszego szacunku.

Arsène Lupin

Zrozpaczony Gerbois popełnił fatalny błąd, pokazując ten list i zezwalając na jego skopiowanie. Potem zaczął popełniać błędy jeszcze większe.

– Nie, nie będzie miał nic! – wykrzyknął do zebranych dziennikarzy. – Dzielić to, co należy do mnie? Nigdy! Niech podrze swój los, jeśli mu się podoba.

– Jednak pół miliona franków to piękna suma...

– Tu chodzi o moje prawa i udowodnię je wobec sądu.

– Zaczepiać Lupina?... To będzie ciekawe.

– Nie jego, ale Bank Ziemski. On musi mi wydać mój milion.

– W zamian za los lub przynajmniej za dowód, że go pan kupił.

– Dowód jest, bo Arsène Lupin przyznaje, że skradł biurko.

– Czy słowo Lupina wystarczy sądowi?

– Nic mnie to nie obchodzi, walczę o swoje pieniądze.

Publiczka trzęsła się z niecierpliwości. Czyniono zakłady; jedni utrzymywali, że Arsène Lupin wywłaszczy pana Gerboisa, inni, że pozostanie przy swoich groźbach. Obawiano się o wynik walki, bowiem siły obu przeciwników były nierówne: jeden nieugięty i wytrawny w walce, drugi wściekły i nieobliczalny.

W piątek wyrywano sobie Echo de France i gorączkowo śledzono drobne ogłoszenia na piątej stronie.

Ani jeden wiersz nie był przeznaczony dla pana Ars. Lup. Na wezwanie Lupina pan Gerbois odpowiadał milczeniem. Było to wypowiedzenie wojny.

Wieczorem dzienniki doniosły o porwaniu panny Gerbois.

* * *

Co nade wszystko bawi w tych widowiskach, których reżyserem jest Arsène Lupin, to w ręcz komiczna rola policji. Wszystko odbywa się poza nią. On mówi, pisze, uprzedza, rozkazuje, grozi i wykonuje tak, jak gdyby nie istniał ani szef policji, ani agenci, ani komisarze – nikt, kto mógłby przeszkodzić w jego planach. Wszystko to uważane jest przez niego za coś nieistniejącego. Nie ma dla niego przeszkód.

A jednak policja szalała! Gdy chodziło o Lupina wszystko w niej biło na trwogę, gotowało się, pieniło z wściekłości. To wróg który szydzi, wyzywa, pogardza lub, co gorsza, ignoruje... i jest nieuchwytny.

Według zeznania służącej, Suzanne wyszła z domu dwadzieścia minut przed dziesiątą. Wychodząc z liceum pięć minut po dziesiątej, ojciec nie spostrzegł jej po przeciwnej stronie ulicy, gdzie zazwyczaj na niego czekała. A więc wszystko odbyło się w ciągu dwudziestominutowego przejścia z domu do liceum.

Dwoje sąsiadów twierdziło, że widziało ją trzysta kroków od domu. Pewna kobieta widziała idącą wzdłuż alei młodą panienkę, której rysopis odpowiadał wyglądowi Suzanne. Później ślad się urywał.

Poszukiwania prowadzono wszędzie; przesłuchano nawet pracowników stacji kolejowej. Nie zauważono tego dnia niczego, co mogłoby mieć związek z porwaniem młodej dziewczyny. Jednak w Ville d’Avrey pewien sklepikarz zeznał, że dostarczył oleju dla limuzyny jadącej z Paryża. Wewnątrz siedział szofer i jakaś niezwykle jasnowłosa kobieta. W godzinę później auto wracało z Wersalu. Ilość bagaży zmusiła je do wolniejszej jazdy, dzięki czemu sklepikarz mógł zauważyć obok już widzianej jasnowłosej damy inną kobietę, owiniętą w szal i woal. Z pewnością była to Suzanne Gerbois.

Należało więc uznać, że porwanie odbyło się w biały dzień, na ruchliwej ulicy w samym środku miasta.

Ale jak? I gdzie? Nie słyszano przecież krzyku, ani nie zauważono nic podejrzanego.

Sklepikarz opisał wygląd auta. Była to kryta maszyna peugeot z ciemnoniebieskim obiciem w środku. Na wszelki wypadek przesłuchano panią Bob-Walthour. która prowadziła firmę wynajmującą auta. W rzeczy samej, rankiem w ten piątek wynajęła na cały dzień peugeota pewnej jasnowłosej kobiecie, której później już więcej nie widziała.

– A szofer?

– Był to niejaki Ernest, zatrudniony poprzedniego dnia na podstawie doskonałych referencji.

– Czy jest tutaj?

– Nie. Zabrał bagaże i więcej się nie pojawił.

– Czy nie można odszukać jego śladów?

– Zapewne u osób, których rekomendacje nam przedstawił. Oto ich nazwiska.

Odszukano te osoby. Nikt z nich nie znał Ernesta.

I tak, jakimkolwiek śladem by nie podążano, każdy z nich prowadził w ślepy zaułek pełen nowych zagadek.

Pan Gerbois, niepocieszony po zniknięciu córki, złożył broń.

Maleńka wzmianka, która się pojawiła w Echo de France, została powszechnie uznana za kapitulację po trwającej cztery doby wojnie.

Dwa dni później pan Gerbois przebiegł dziedziniec gmachu Banku Ziemskiego. Wprowadzony do dyrektora podał mu los o numerze 514 serii 23. Dyrektor aż podskoczył.

– Ma go pan jednak? Zwrócono go panu?

– Gdzieś mi się zawieruszył, ale go znalazłem.

– Jednakże pan utrzymywał...

– Wszystko to plotki i nieprawda.

– W każdym razie prosiłbym o jakiś dowód na poparcie pańskiego prawa własności.

– Czy list komendanta wystarczy?

– Z pewnością.

– Bardzo proszę.

– Doskonale. Zechce pan zostawić te papiery u nas. Ich sprawdzenie zajmie nam około dwóch tygodni. Zawiadomię pana o terminie wypłaty, chociaż uważam, że tę sprawy powinniśmy utrzymać w jak największej tajemnicy.

– I ja tak myślę.

Pan Gerbois nie mówił nic, dyrektor także. Ale bywają tajemnice, których wyjaśnienie przychodzi samo, bez czyjejkolwiek niedyskrecji. Wkrótce dowiedziano się, że Arsène Lupin był na tyle zuchwały, by odesłać panu Gerboisowi los. Wiadomość tę przyjęto z radością pełną zdumienia. Lupin z pewnością nie pozbywałby się losu bez pewności, że ma atut zapewniający mu przewagę. Zadawano sobie pytanie, co by się stało, gdyby panna Gerbois uciekła?

Policja dostrzegła słaby punkt planu Lupina i podwoiła poszukiwania. Należało odnaleźć Suzanne. Ale odnalezienie jej było niezwykle trudne. Zastanawiano się, co zrobi Arsène Lupin. Gdzie i jak wymieni pannę Gerbois na pięćset tysięcy franków. A co zrobi pan Gerbois? Czy po otrzymaniu instrukcji od Lupina nie zawiadomi policji, by odzyskać córkę i zachować pieniądze?

Pytano o to profesora, ten zaś odpowiadał:

– Nie mam nic do powiedzenia. Czekam.

– A panna Gerbois?

– Poszukiwania trwają.

– Czy Arsène Lupin pisał do pana?

– Nie.

– Zapewne jednak pisał. Jakie są jego instrukcje?

– Nie mam nic do powiedzenia.

Wypytywano również mecenasa Detinana. Z takim samym skutkiem.

– Pan Lupin jest moim klientem. Zrozumcie panowie, że jestem zobowiązany do zachowania pełnej dyskrecji.

Tajemniczość sytuacji denerwowała opinię publiczną. Rozważano trzy warianty rozwiązania sprawy: aresztowanie, sukces lub śmieszne i godne politowania niepowodzenie.

Ciekawość publiczności została zaspokojona tylko częściowo.

We wtorek 12 marca pan Gerbois otrzymał w zwyczajnej na pozór kopercie wezwanie do Banku Ziemskiego. W czwartek o pierwszej pojechał pociągiem do Paryża. O drugiej wręczono mu tysiąc tysiącfrankowych banknotów.

W czasie, gdy je przeliczał, dwóch ludzi rozmawiało w powozie, który zatrzymał się w pewnej odległości od głównego wejścia. Jednym z nich był słynny inspektor policji Ganimard. nieprzejednany wróg Lupina. Drugim był brygadier Folenfant. Inspektor mówił:

– To nie potrwa długo. Za kilka minut zobaczymy profesora. Czy wszystko gotowe?

– Tak.

– Ilu nas jest?

– Ośmiu, w tym dwóch na rowerach.

– To dosyć, ale nie za wiele. Za żadną cenę Gerbois nie może nam się wymknąć. Inaczej obaj panowie dokonają transakcji bez przeszkód z naszej strony.

– Ale dlaczego stary nie działa razem z nami? Przyjmując naszą pomoc, zachowałby sobie cały milion.

– Tak, ale się boi. Jeśli spróbuje schwytać tamtego, nie będzie miał córki.

– Jakiego tamtego?

– Jego. Lupin wywraca świat do góry nogami.

Ganimard wymówił to zdanie tonem poważnym, jakby nacechowanym lękiem.

Upłynęła chwila.

– Uwaga! – powiedział nagle Ganimard.

Gerbois wychodził. Na rogu ulicy Kapucynów przeszedł na drugi chodnik. Oddalał się powoli, mijając wystawy sklepowe, którym się nawet przyglądał.

– Zbyt spokojny jak na człowieka, który trzyma milion w kieszeni – szepnął Ganimard.

– A co on ma niby robić?

– Och! Nic, oczywiście. Działać będzie Lupin.

W tej samej chwili Gerbois podszedł do kiosku. Kupił gazetę i czytając ją, ruszył powoli przed siebie. Nagle, szybkim susem wskoczył do auta, które stało przy chodniku. Silnik musiał pracować, bowiem pojazd ruszył natychmiast i po chwili zniknął.

– Święci Pańscy! – krzyknął Ganimard. – To jego stary numer!

Rzucił się naprzód, razem z nim jego ludzie.

Ale nagle przy wjeździe na bulwar Malesherbes auto zatrzymało się gwałtownie i pan Gerbois z niego wyskoczył.

– Prędzej! Folenfant... do szofera, to może ów Ernest.

Folenfant wypytywał szofera. Był to niejaki Gaston, zatrudniony w towarzystwie automobilowym. Przed dziesięcioma minutami jakiś mężczyzna zatrzymał go i kazał czekać w pogotowiu koło kiosku aż do przybycia innego mężczyzny.

– A ten drugi pasażer jaki podał adres? – zapytał Folenfant.

– Żadnego adresu. Bulwar Malesherbes... Avenue de Messine... podwójny napiwek. I tyle.

Tymczasem Gerbois, nie tracąc ani chwili, wskoczył do pierwszego przejeżdżającego fiakra.

– Do stacji metra na Placu Zgody! – rzucił dorożkarzowi.

Profesor wyszedł z metra na placu Palais Royal, pobiegł do innego fiakra i kazał się wieźć na Plac Giełdy. Jeszcze jedna podróż metrem, a potem na ulicy de Villes trzeci fiakier.

– Na ulicę Clapeyron dwadzieścia pięć.

Dom o numerze 25 przy ulicy Clapeyron jest oddzielony od bulwaru Batignolles narożnym budynkiem. Gerbois wbiegł na pierwsze piętro i zadzwonił. Jakiś mężczyzna otworzył drzwi.

– Czy tu mieszka mecenas Detinan?

– To ja. Pan Gerbois?

– Tak.

– Oczekiwałem pana. Zechce pan wejść.

Kiedy profesor wchodził do gabinetu adwokata, zegar wskazywał trzecią.

– To godzina, którą mi wyznaczył – powiedział – jeszcze go nie ma?

– Jeszcze nie.

Pan Gerbois usiadł, wytarł spocone czoło, spojrzał na swój zegarek i zapytał nerwowo:

– Czy przyjedzie?

– Też jestem tego ciekaw. To duże ryzyko. Ten dom jest pod obserwacją od dwóch tygodni. Nie ufają mi.

– Mnie tym bardziej. Nie jestem pewien czy agenci, którzy mnie śledzą, stracili mój ślad.

– W takim razie...

– Nie ma w tym mojej winy. Całkowicie wypełniam swoje zobowiązania i zastosowałem się do poleceń. Teraz jego kolej. Niech dotrzyma swoich obietnic.

Po chwili spytał tym samym niespokojnym głosem:

– On odprowadzi moją córkę, prawda?

– Tak myślę.

– Jednak pan go widział!...

– Ja? Ależ nie! Prosił tylko listownie, abym przyjął panów bez świadków. Gdybym się nie zgodził na tę propozycję, prosił o uprzedzenie go ogłoszeniem w Echo de France. Ale jestem szczęśliwy, że mogę oddać przysługę panu Arsène’owi Lupinowi i zgadzam się na wszystko.

Gerbois westchnął:

– Niestety! Kiedy to się wreszcie skończy?...

Wyjął z kieszeni pieniądze, rozłożył je na stole i zrobił z nich dwie jednakowe paczki.

Z każdą chwilą jego niepokój wzrastał. I wreszcie załamany, przyciskając dłońmi banknoty, wyjęczał:

– Niechże przyjdzie! Mój Boże! Niech przyjdzie! Oddałbym to wszystko za odzyskanie Suzanne.

Nagle drzwi się otworzyły.

– Połowa wystarczy, panie Gerbois!

Na progu stał młody, elegancko ubrany mężczyzna. Pan Gerbois poznał w nim natychmiast nieznajomego, który go zaczepił w antykwariacie w Wersalu. Skoczył ku niemu.

– Gdzie Suzanne! Gdzie moja córka?

Arsène Lupin zamknął starannie drzwi i spokojnie zdejmując rękawiczki, powiedział do adwokata:

– Szanowny panie, nie wiem, jak mam wyrazić wdzięczność za gotowość, z jaką podjął się pan obrony moich interesów. Nie zapomnę panu tego nigdy.

Mecenas Detinan bąknął:

– Ale pan nie dzwonił... nie słyszałem, by drzwi...

– Dzwonki i drzwi, szanowny panie, to rzeczy, które powinny funkcjonować tak, aby ich nikt nie słyszał. Mimo to jestem.

– Moja córka! Suzanne! Co pan z nią zrobił? – powtarzał profesor.

– Mój Boże! – odpowiedział Łupin. – Jest pan bardzo nerwowy. Jeszcze chwila, a będzie pan mógł z nią porozmawiać.

Po chwili dodał:

– Panie Gerbois, winszuję zręczności, z jaką pan dziś postępował. Gdyby auto tak szybko nie odjechało, spotkalibyśmy się po prostu w Etoile i oszczędzilibyśmy panu Detinanowi naszej wizyty.

Spostrzegł nagle dwie paczki banknotów i zawołał:

– Doskonale! Milion! Nie będziemy tracić czasu. Pan pozwoli?

– Ale – zaprotestował pan Detinan – panny Gerbois jeszcze tu nie ma?

– A więc?

– Wydaje mi się, że jej obecność jest tu nieodzowna!

– Rozumiem! Rozumiem! Arsène Lupin wzbudza tylko względne zaufanie. Może wziąć pół miliona, nie zwracając zakładniczki. Z mojej strony nie musicie się panowie niczego obawiać. Zawsze postępowałem i postępuję uczciwie. Wystarczy zresztą otworzyć okno i zawołać. Na ulicy kręci się wielu agentów policji.

– Tak pan myśli?

Arsène Lupin odchylił firankę.

– Myślę, że pan Gerbois nie zdołał zmylić Ganimarda... Otóż i on!

– To niemożliwe! – zawołał profesor. – Przysięgam panu, że...

– Że mnie pan nie zdradził? Z całą pewnością, ale oni są domyślni. Popatrzcie! Folenfant, Gréaume i Dieuzy. Sami znajomi!

Mecenas Detinan patrzył na niego ze zdumieniem. Co za spokój! Arsène Lupin żartował sobie, jakby nie groziło mu żadne niebezpieczeństwo. Ten widok upewnił adwokata.

Lupin podszedł do stołu, z każdej paczki odliczył po dwadzieścia pięć banknotów i wręczył je panu Detinanowi.

– Oto pańskie honorarium. Jesteśmy je panu winni.

– Panowie nie są mi nic winni – odrzekł Detinan.

– Jak to? A wszystkie przykrości, na które pana narażamy?

– A cała przyjemność, jaką znajduję w przyjmowaniu tych przykrości?...

– To znaczy, drogi panie, że pan nie chce nic przyjąć od Arsène’a Lupina! Oto, co znaczy nie cieszyć się dobrą opinią!

Wyciągnął pięćdziesiąt tysięcy franków do profesora.

– Może na pamiątkę naszego szczęśliwego spotkania pozwoli mi pan wręczyć sobie to jako prezent ślubny dla panny Suzanne?

Gerbois schwycił banknoty i odpowiedział:

– Moja córka nie wychodzi za mąż.

– Ale tego pragnie.

– Co pan może o tym wiedzieć?

– Wiem, że młode dziewczyny często marzą bez zgody swych ojców. Na szczęście istnieje ktoś taki jak ja, kto w głębi biurek odnajduje czasem największe tajemnice.

– Czy pan tam nic więcej nie znalazł? Przyznam, że jestem bardzo ciekaw, dlaczego ten właśnie mebel tak bardzo pana zainteresował:

– Powody historyczne, szanowny panie. Wbrew pańskiemu przekonaniu, panie Gerbois, nie zawierało ono innego skarbu, prócz tego losu z loterii, o czym nie wiedziałem, zależało mi jednak na tym biurku i poszukiwałem go od dawna. To biurko z drewna cisowego i mahoniowego, ozdobione liśćmi akantu, znajdowało się w małym domku w Boulogne zamieszkiwanym kiedyś przez Marię Walewską. Na jednej z szufladek jest tam napis: Ofiarowane Napoleonowi I, cesarzowi Francji, przez jego wiernego sługę Manciona. A na górze wyryte ostrzem scyzoryka słowa: Tobie – Mario. Następnie Napoleon kazał je skopiować dla cesarzowej Józefiny. W ten sposób biurko, które ludzie podziwiają dziś w Malmaison, jest tylko nieudolną kopią tego. które znajduje się obecnie w moich zbiorach.

Profesor jęknął:

– Mój Boże! Gdybym o tym wiedział wcześniej, chętnie bym je panu odstąpił...

Arsène Lupin, śmiejąc się, odpowiedział:

– Dzięki temu byłby pan jedynym posiadaczem szczęśliwego losu.

– To nie doprowadziłoby do porwania mojej córki.

– Jest pan w błędzie. Panna Gerbois nie została porwana.

– Moja córka nie była porwana?

– Nigdy. Kto mówi: porwana, wykradziona, rozumie przemoc. A ona dobrowolnie została zakładniczką.

– Dobrowolnie? – powtórzył zdumiony Gerbois.

– I niemalże na własne żądanie. Czy młoda, zakochana, jak pańska córka, dziewczyna miałaby się wyrzec możliwości odzyskania własnego posagu? Bardzo łatwo było ją przekonać do sposobu przełamania pańskiego oporu.

Mecenas Detinan bawił się znakomicie.

– Najtrudniej chyba było – zauważył – panu się z nią porozumieć?

– O! Nawet nie mam zaszczytu jej znać. Pomogła mi pewna znajoma osoba.

– Zapewne jasnowłosa kobieta z auta? – przerwał Detinan.

– Rzeczywiście. Decyzja zapadła już podczas ich pierwszego spotkania przed liceum. Odtąd obie panie podróżowały razem, zwiedzając Belgię i Holandię. Zresztą ona sama to panu wyjaśni...

Nagle ktoś w umowny sposób zadzwonił do drzwi.

– To ona – powiedział Lupin.

Do salonu weszły dwie młode kobiety. Jedna z nich rzuciła się w ramiona pan Gerboisa, druga podeszła do Lupina. Była to wysoka, niezwykle zgrabna kobieta o bardzo bladej twarzy. Jej olśniewająco jasne włosy spływały po obu stronach twarzy. Ubrana była na czarno, bez żadnych ozdób prócz sznura czarnych korali opasujących pięciokrotnie jej szyję.

Arsène Lupin zamienił z nią kilka słów, a następnie zwrócił się do panny Gerbois:

– Proszę panią o wybaczenie za wszelkie niedogodności. na które panią naraziłem.

– Niedogodności? Byłabym nawet bardzo szczęśliwa, gdyby nie mój ojciec...

– A więc wyśmienicie. Niech go pani jeszcze uściska, korzystając z okazji, i niech mu pani powie o swym kuzynie...

– O kuzynie? Co to wszystko ma znaczyć? Nie rozumiem!

– Ależ oczywiście pani rozumie. Pani kuzyn Philippe, którego listy chowa pani tak starannie...

Suzanne zarumieniła się, straciła pewność siebie i w końcu, jak to radził Lupin, rzuciła się znów w ramiona ojca.

Lupin patrzył na nich ze wzruszeniem.

– Jakże się bywa wynagradzany za dobre uczynki! Rozczulający widok! Szczęśliwy ojciec i szczęśliwa córka! Pomyśl, Lupinie, że ich szczęście jest twoją zasługą! Twoje imię będzie przekazane ich wnukom!

Zbliżył się do okna.

– Ciekaw jestem, czy też Ganimard jeszcze tam jest? Pewnie bardzo chciałby być obecny przy tych rozczulających scenach!... Ale nie, nie ma go już... Nie zdziwiłbym się, gdyby wszyscy byli już na schodach. Do licha! Sytuacja staje się poważna...

Pan Gerbois wykonał nieznaczny ruch. Teraz, gdy miał już przy sobie córkę, wracała świadomość zaistniałej sytuacji. Aresztowanie przeciwnika w tym momencie byłoby dla niego równoznaczne z odzyskaniem drugiej połowy miliona. Instynktownie postąpił krok naprzód, ale Lupin zastąpił mu drogę.

– Dokąd pan idzie, panie Gerbois? Bronić mnie przed nimi? Niech się pan nie trudzi. Zresztą ręczę panu, że oni są w gorszej sytuacji niż ja. No bo cóż oni wiedzą? Że pan tu jest i być może, że panna Gerbois jest tu również, bo musieli ją widzieć przybywającą z nieznaną damą. Ale ja? Nie przypuszczają, że mógłbym wejść do tak bardzo pilnowanego przez nich domu. Według wszelkiego prawdopodobieństwa czekają na mnie na zewnątrz.

Nagle ostro zadzwonił dzwonek.

Lupin, tonem suchym i rozkazującym, powiedział:

– Niech się pan nie rusza, Gerbois, i niech pan pomyśli o córce! Co do pana, panie Detinan, mam pańskie słowo.

Gerbois stanął jak wryty, adwokat także się nie ruszył. Bez najmniejszego pośpiechu Lupin wziął kapelusz. Była na nim odrobina kurzu, więc strząsnął ją wyłogiem rękawa.

– Drogi panie, jeśli kiedykolwiek będzie mnie pan potrzebował... Moje najserdeczniejsze życzenia, panno Suzanne i pozdrowienia dla Philippe’a.

Wyjął z kieszeni ciężki złoty zegarek.

– Panie Gerbois! Jest godzina trzecia czterdzieści dwie; o godzinie trzeciej czterdzieści sześć pozwalam panu wyjść z tego salonu. Ani minuty wcześniej!

– Ależ oni wejdą tu siłą – nie mógł powstrzymać swej trwogi pan Detinan.

– Zapomina pan o obowiązującym prawie. Bez sądowego nakazu Ganimard nigdy nie wkroczy do mieszkania francuskiego obywatela. Mamy jeszcze trochę czasu. Państwo wybaczą, że nadużyłem waszej gościnności.

Położył swój zegarek na stole, otworzył drzwi salonu i zwrócił się do jasnowłosej damy:

– Czy pani już gotowa, droga przyjaciółko?

Skłonił się przed nią, a następnie, kłaniając się z szacunkiem Suzanne, wyszedł i zamknął za sobą drzwi.

Usłyszano go po chwili mówiącego na głos w przedpokoju:

– Dzień dobry Ganimard! Jak zdrowie? Proszę przypomnieć mnie łaskawej pamięci pani Ganimard... Niebawem zaproszę się do państwa na śniadanko... Do widzenia. Ganimard!

Nastąpiły gwałtowne uderzenia dzwonka i dźwięk głosów na schodach.

– Trzecia czterdzieści pięć – wyjąkał Gerbois.

Po kilku sekundach wyszedł do przedpokoju. Lupina i jasnowłosej kobiety już nie było.

– Tato! Tak nie można! Zaczekaj! – krzyknęła Suzanne.

– Czekać? A pół miliona...

Otworzył drzwi. Do mieszkania wpadł Ganimard.

– Ta kobieta... Gdzie ona jest? A Lupin?

– On tu był... On tu jest.

Ganimard wydał z siebie zwycięski okrzyk:

– Mamy ich!... Dom jest otoczony!...

Mecenas Detinan wtrącił:

– A schody kuchenne?

– Schody kuchenne wychodzą na podwórze, stamtąd jest tylko jedno wyjście – brama. Pilnuje jej dziesięciu ludzi.

– Ale on nie wszedł przez bramę...

– No to którędy? – krzyknął Ganimard. – Przefrunął?

Rozsunął firanki. Ujrzał długi korytarz wiodący do kuchni. Pobiegł nim i sprawdził, że drzwi na schody służbowe były zamknięte na dwa zamki.

Z okna zawołał do jednego z agentów:

– Nikogo nie ma?

– Nikogo!

– Więc są w mieszkaniu! Musieli się gdzieś tu schować. To niemożliwe żeby uciekli!

* * *

O godzinie siódmej wieczorem nadinspektor Dudouis, przełożony Ganimarda, zdziwiony brakiem jakichkolwiek wiadomości zjawił się na ulicy Clapeyron. Wypytał agentów, którzy pilnowali domu, potem udał się do mieszkania pana Detinana, który go poprowadził do swojego pokoju. Tu spostrzegł człowieka lub raczej dwie nogi wystające z kominka.

– Ależ Ganimard! Czyżby został pan kominiarzem?

Inspektor wygrzebał się z wnętrza kominka.

Z pobrudzoną twarzą, w ubraniu pokrytym sadzą, z błyszczącymi gorączkowo oczyma był nie do poznania.

– Szukam go – mruknął.

– Kogo?

– Arsène’a Lupina i jego przyjaciółki.

– Aha! Ale chyba nie wyobraża pan sobie, że schowali się w przewodach kominowych?

Ganimard wstał i głucho, z wściekłością, zawołał:

– A gdzie pan chce, żeby byli? Muszą gdzieś być. Przecież nie mogli się ulotnić.

– A jednak ich nie ma. Wyszli.

– Którędy? Dom jest otoczony!

– A sąsiedni dom?

– Nie ma z nim połączenia.

– A mieszkania na innych piętrach?

– Znam wszystkich lokatorów. Nikogo nie widzieli, niczego nie słyszeli...

– Czy jest pan pewien, że zna pan wszystkich?

– Wszystkich! Dozorca za nich odpowiada. Zresztą dla pewności przed wszystkimi drzwiami rozstawiłem policjantów. To niemożliwe, żeby uciekli.

– Trzeba jednak ich ująć.

– Właśnie to mówię. I to się stanie, bo są tu oboje... Nie może ich tu nie być! Jeśli nie dziś wieczorem, to jutro... Będę tu nocował!

Ganimard spędził w budynku trzy doby. Nie tylko nie odnalazł Lupina i jego towarzyszki, ale nie wpadł na żaden pomysł, którędy mogli się wydostać.

I nie tracąc nadziei, prowadził poszukiwania dalej, jakby się spodziewał odkryć ich przyczajonych w jakiejś skrytce lub wcielonych w kamienie domu.