Angielski w  praktyce opiekuna osób starszych, chorych i  niepełnosprawnych

PRACTICAL ENGLISH FOR CAREGIVERS ADULT, DISABLED AND ILL PEOPLE CARE

Anna W. Kierczak

Wydawnictwo Lekarskie PZWL

© Copyright by Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki

bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Recenzent: prof. dr hab. med. Jerzy R. Ładny

Wydawca: Jolanta Jedlińska

Redaktor merytoryczny: Barbara Kowalska

Redakcja techniczna: Zespół

Korekta: Alicja Staśkiewicz

Projekt okładki do serii: Magdalena Kaczmarczyk

Projekt okładki i stron tytułowych: Lidia Michalak-Mirońska

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2014 r. (wyd. I) Warszawa 2014

ISBN 978-83-200-4824-7 (ePub)

ISBN 978-83-200-4825-4 (Mobi)

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 22 695-44-80

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

infolinia: 801-142-080

http://www.pzwl.pl

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- Dedykacja

- Przedmowa

- Skróty i znaki objaśniające - Abbreviations

- CZĘŚĆ 1 – PART 1

- Opiekun medyczny - Personal care assistant

- 1.1 Instytucje opieki zdrowotnej - Healthcare - agencies

- 1.2 Zespół medyczny - Health team

- 1.3 Obowiązki i zadania opiekuna medycznego - Nursing assistant duties and tasks

- 1.4 Środki ochrony osobistej - Personal protective equipment

- CZĘŚĆ 2 – PART 2

- Prawa, prywatność i poczucie komfortu podopiecznego - Person’s rights, privacy and comfort

- 2.1 Prawa podopiecznego - Person’s rights

- 2.2 Prywatność - Privacy

- 2.3 Zachowanie poufności - Confidentiality

- 2.4 Komfort podopiecznego - Person’s comfort

- 2.5 Ból - Pain

- CZĘŚĆ 3 – PART 3

- Bezpieczeństwo podopiecznego - Person’s safety

- 3.1 Bezpieczeństwo - Safety

- 3.2 Rzeczy osobiste - Personal belongings -

- 3.3 Upadki - Falls

- 3.4 Wypadki - Accidents

- 3.5 Zapobieganie pożarom - Preventing fire and burns i oparzeniom

- 3.6 Zapobieganie zatruciu - Preventing poisoning

- Częste przyczyny zatrucia - Common reasons of poisoning

- 3.7 Zapobieganie uduszeniu się - Preventing suffocation

- 3.8 Zapobieganie wypadkom spowodowanym sprzętem - Preventing equipment accidents

- 3.9 Zapobieganie infekcjom - Preventing infections

- CZĘŚĆ 4 – PART 4

- Pomieszczenie dla podopiecznego - Person’s unit

- 4.1 Meble - Furniture

- 4.2 Inne sprzęty wyposażenia - Other equipment

- 4.3 Podstawowe pozycje ustawienia łóżka oraz ścielenie - Basic bed positions and bedmaking

- CZĘŚĆ 5 – PART 5

- Ciało człowieka - Human body

- 5.1 Części ciała ludzkiego - Human parts

- 5.2 Ręka i dłoń - Arm and hand

- 5.3 Noga i stopa - Leg and foot

- 5.4 Twarz - Face

- CZĘŚĆ 6 – PART 6

- Asysta przy badaniu fizykalnym - Assisting withthe physical examination

- 6.1 Sprzęt używany przy fizykalnym - Physical examination badaniu equipment

- 6.2 Przygotowanie podopiecznego do badania fizykalnego - Preparing the person for physical examination

- 6.3 Oznaki życia - Vital signs

- 6.4 Pomiar masy ciała i wzrostu - Weighing and measuring the podopiecznego person

- CZĘŚĆ 7 – PART 7

- Pobieranie materiału do badań i badanie próbek - Collecting and testing the specimens

- 7.1 Przyrządy i środki do pobrania próbek - Specimen collection materials and devices

- 7.2 Próbka moczu - Urine specimen

- 7.3 Próbka kału - Stool specimen

- 7.4 Próbka plwociny - Sputum specimen

- 7.5 Badanie poziomu cukru we krwi - Blood glucose testing

- CZĘŚĆ 8 – PART 8

- Problemy ze wzrokiem - Vision problems

- 8.1 Wady wzroku, zaburzenia wzroku i choroby oczu - Defects of vision, disorders and diseases of the eyes

- 8.2 Okulary, soczewki kontaktowe i protezy oczne - Glasses, contact lenses and ocular prostheses

- 8.3 Opieka nad osobą niewidomą lub z niesprawnym wzrokiem - Caring for a blind or visually impaired person

- CZĘŚĆ 9 – PART 9

- Problemy ze słuchem - Hearing problems

- 9.1 Przyczyny utraty słuchu - Causes of hearing loss

- 9.2 Objawy problemów ze słuchem - Symptoms of hearing problems

- 9.3 Komunikacja z osobą niesłyszącą lub niedosłyszącą - Communication

- CZĘŚĆ 10 – PART 10

- Problemy z mową - Speech problems

- 10.1 Przyczyny zaburzeń mowy - Causes of speech disorders

- 10.2 Częste zaburzenia chorobowe mowy - Common speech disorders

- 10.3 Komunikacja z osobą mającą problemy z mową - Communication with a person with speech problems

- CZĘŚĆ 11 – PART 11

- Wymagania tlenowe - Oxygen needs

- 11.1 Choroby  niedomogi i układu oddechowego - Respiratory disorders

- 11.2 Badania diagnostyczne - Diagnostic tests

- 11.3 Zaspokojenie wymagań tlenowych - Meeting oxygen

- CZĘŚĆ 12 – PART 12

- Podawanie leków i pielęgnacja - Drugs administration and wound ran care

- 12.1 Podawanie leków - Drug administration

- 12.2 Pielęgnacja ran - Wound care

- 12.3 Opieka przed- i pooperacyjna - Pre- and post-operative care

- 12.4 Materiały opatrunkowe i sprzęt do tamowania krwawienia - Materials and equipment for wound dressing and control of bleeding

- 12.5 Przydatne polecenia, pytania i zwroty - Useful orders, questions and expressions

- CZĘŚĆ 13 – PART 13

- Higiena osobista - Personal hygiene

- 13.1 Osobiste zabiegi pielęgnacyjne - Personal care

- 13.2 Mycie, kąpanie i branie prysznica - Washing, bathing and showering

- 13.3 Kąpiel lub mycie w łóżku - Complete or partial bed bath

- 13.4 Pielęgnacja krocza - Perineal care/peri-care

- 13.5 Masaż pleców/grzbietu - The back massage (back rub)

- CZĘŚĆ 14 – PART 14

- Higiena jamy ustnej - Oral hygiene

- 14.1 Problemy dentystyczne i dotyczące jamy ustnej - Dental and oral problems

- 14.2 Przybory i kosmetyki do higieny jamy ustnej i zębów - Tools and cosmetic products for oral and dental hygiene

- 14.3 Mycie i nitkowanie zębów - Toothwashing and flossing

- 14.4 Pielęgnacja protezy zębowej - Denture care

- CZĘŚĆ 15 – PART 15

- Dbałość o wygląd zewnętrzny - Grooming

- 15.1 Kondycja skóry i włosów - Skin and scalp condition

- 15.2 Pielęgnacja włosów - Hair care

- 15.3 Golenie i usuwanie włosów - Shaving and hair removal

- 15.4 Manicure i pedicure - Manicure and pedicure

- CZĘŚĆ 16 – PART 16

- Zmiana odzieży i koszul szpitalnych - Changing the clothing and hospital gowns

- 16.1 Ubranie - Clothes

- 16.2 Ubieranie/rozbieranie podopiecznego - Dressing/undressing the person

- CZĘŚĆ 17 – PART 17

- Załatwianie potrzeb fizjologicznych - Toileting

- 17.1 Wyposażenie toalety i artykuły sanitarne - Toilet accessories and sanitary devices

- 17.2 Opróżnianie pęcherza i wypróżnianie - Urinary and owel elimination

- 17.3 Problemy z oddawaniem moczu i wypróżnianiem - Problems with urination and

- CZĘŚĆ 18 – PART 18

- Ruch, aktywność oraz układanie podopiecznego - Movement, activity and positioning the person

- 18.1 Aktywność fizyczna - Physical activity

- 18.2 Brak ruchu - Lack of movement

- 18.3 Odleżyny - Pressure ulcers

- 18.4 Prewencja i leczenie odleżyn - Prevention and

- CZĘŚĆ 19 – PART 19

- Dieta i odżywianie - Diet and nutrition

- 18.1 Aktywność fizyczna - Physical activity

- 18.2 Brak ruchu - Lack of movement

- 18.3 Odleżyny - Pressure ulcers

- 18.4 Prewencja i leczenie odleżyn - Prevention and

- CZĘŚĆ 20 – PART 20

- Żywienie dojelitowe i pozajelitowe oraz dożylna podaż płynów - Enteral and parenteral nutrition, and IV fluids

- 20.1 Powody żywienia dojelitowego i pozajelitowego oraz dożylnej podaży płynów - Reasons for enteral and parenteral nutrition, and IV fluids

- 20.2 Żywienie dojelitowe - Enteral nutrition

- 20.3 Żywienie pozajelitowe i dożylna podaż płynów - Parenteral nutrition

- 20.4 Ryzyko związane z karmieniem dojelitowym lub całkowitym żywieniem pozajelitowym - Risk from tube feeding or total parenteral nutrition (TPN) risk

- 20.5 Przydatne pytania, polecenia i zwroty - Useful questions orders and expressions

- CZĘŚĆ 21 – PART 21

- Opieka nad umierającym - End-of-life care

- 21.1 Etapy umierania - The stages of dying

- 21.2 Choroba terminalna - Terminal disease

- DODATKI APPENDIX

- I Literowanie - Spelling

- II Liczebniki główne i porządkowe, ułamki zwykłe i dziesiętne - Cardinal and ordinal numbers, vulgar and decimal fractions

- III Układy i organy człowieka - Human systems and organs

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Książkę tę dedykuję moim Rodzicom

Przedmowa

Angielski w praktyce opiekuna osób starszych, chorych i niepełnosprawnych to książka, której głównym zadaniem jest pomóc polskiemu opiekunowi w nawiązaniu minimum koniecznego kontaktu z podopiecznym obcokrajowcem.

Książkę kieruję zarówno do tych, którzy nie znają języka angielskiego lub znają bardzo słabo, jak i do tych, którzy mają opanowane podstawy tego języka.

Treść i układ publikacji zostały podporządkowane temu, aby użytkownik mógł sprawnie nawiązać kontakt językowy. Szybkiemu wyszukiwaniu angielskich słów i wyrażeń służy Indeks najważniejszych wyrażeń i czynności, znajdujący się na końcu książki. Słownictwo medyczne opracowałam na podstawie pozycji Mosby’s Textbook for Nursing Assistants, Eighth Edition wydanej przez Elsevier Mosby w 2012 roku, której autorkami są Sheila A. Sorrentino i Leighann N. Remmert.

W nawiasach podałam bardzo uproszczoną wymowę słów angielskich, która ma pomóc szybko nawiązać komunikację językową. Dla wyrazów, które mogą być w sposób różny wymawiane przez rodowitych użytkowników języka, podałam ich różne wymowy.

Należy zwrócić uwagę na to, aby w podanej wymowie nie czytać dwuznaku „rz” jak polskie [ż], ale wymawiać głoski [r] i [z] osobno, tak jak w polskim słowie „zmarzlina” (np. orders [oorder-z]). Podobnie w zestawieniach „zi” i ,,si” należy czytać każdą głoskę osobno, tzn. [z] + [i] oraz [s] + [i], tak jak w polskich słowach „zinterpretować” czy „silikon” (np. dizziness ['dyz-ines], theses [fiis-iiz]). Samogłoski, które należy wymawiać jako długie, zostały zapisane podwójnie.

Akcenty podałam tylko tam, gdzie nie pokrywają się one z akcentem typowym dla języka polskiego i gdzie mogą być pomocne w prawidłowym wymówieniu słowa.

Wszystkie zwroty, polecenia, pytania itp., które w języku angielskim są identyczne dla rodzaju męskiego i żeńskiego, podałam w języku polskim w rodzaju męskim; tylko tam, gdzie w języku angielskim istnieją różnice między formą rodzaju męskiego i żeńskiego, również w języku polskim podałam formy w obu rodzajach. Dodatkowo podałam liczbę mnogą dla angielskich rzeczowników, które tworzą liczbę mnogą w sposób nieregularny.

Ponieważ książka ma pomagać w porozumiewaniu się z osobą nie zawsze posiadającą wykształcenie medyczne, na pierwszym miejscu podałam nazwę potoczną, potem nazwę medyczną.

Polecenia, które w niektórych sytuacjach powinny brzmieć zdecydowanie, podałam bez użycia formy grzecznościowej, ale można nadać im formę grzeczną, dodając na początek słowo „proszę” – „please”, np. polecenie „Nie ruszaj się!” – „Don’t move!” można też sformułować w sposób następujący: „Proszę się nie ruszać” – „Please don’t move”. I odwrotnie, pomijając w poleceniach słowo „proszę” – „please”, można nadać poleceniu ton bardziej zdecydowany.

Należy też pamiętać, że do podopiecznego powinno się zwracać z szacunkiem, poprzedzając swoją wypowiedź odpowiednim tytułem, np. „Panie/Pani Smith, proszę zażyć swoje leki” – „Mr./Ms. Smith, please take your drugs”.

W książce ze względów praktycznych nie wszystkie przykłady zdań poprzedziłam wyżej wspomnianymi tytułami.

Ponadto, aby wypowiedzi brzmiały bardziej naturalnie, podając wzory poleceń, pytań i wyrażeń, podawałam potoczne nazwy przedmiotów i rzeczy, np. w przypadku soczewek kontaktowych formalną nazwę ,,contact lenses” zastąpiłam potoczną nazwą ,,lenses” lub ,,contacts”.

Zgodnie z zasadą konieczności informowania podopiecznego – nawet nieprzytomnego – o wykonywanych czynnościach, podałam również wypowiedzi, w których opiekun medyczny prosi o zezwolenie wykonania zabiegu opiekuńczego lub informuje o zamiarze jego wykonania.

Mam nadzieję, że niniejsza książka okaże się pomocna polskiemu opiekunowi osób starszych, chorych i niepełnosprawnych w pełnieniu jego odpowiedzialnych i trudnych obowiązków oraz w niesieniu ulgi potrzebującym.

Pragnę również serdecznie podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej książki, a zwłaszcza prof. Jerzemu Robertowi Ładnemu oraz zespołowi redakcyjnemu Wydawnictwa Lekarskiego PZWL, szczególnie zaś redaktor Jolancie Jedlińskiej, redaktor Barbarze Kowalskiej i redaktor prowadzącej Barbarze Nowak-Pacholczak, którym jestem wdzięczna za cenne uwagi i rady.

Anna W. Kierczak

Skróty i znaki objaśniające

Abbreviations [ebrewi'ejszynz]

Br.

– brytyjski angielski

dziec.

– mowa dziecinna

euf.

– eufemizm

form.

– formalnie

gł.

– głównie

obelż.

– obelżywie

pieszczot.

– pieszczotliwie

pl.

–   pluralis, liczba mnoga

pol.

– polski

por.

– porównaj

pot.

– język potoczny

sing.

–   singularis, liczba pojedyncza

sl.

– slang

US

– amerykański angielski

wulg.

– wulgarny

zwł.

– zwłaszcza

żarg.

– żargon

CZĘŚĆ 1 – PART 1

Opiekun medyczny

Personal care assistant^1

['peersynyl keer e'systent]

1.1 Instytucje opieki zdrowotnej

Healthcare 2 agencies

[helf keer 'ejdżens-iz]

centrum interwencji kryzysowej (gwałt, przemoc, próby samobójcze i inne trudne sytuacje życiowe)

crisis center^3 for rape, abuse, suicide and other emergencies

[krajzys senter for rejp e'bjuus

's(j)uuysajd end awer y'meerdżens-iz]

~ leczenia osób uzależnionych od alkoholu i narkotyków

drug and alcohol treatment center

[drag end 'alkohool senter]

centrum opieki dziennej dla dorosłych

adult day-care center

['edalt dej keer senter]

~ zdrowia psychicznego

mental health center

['mentyl helf senter]

~ leczenia zaburzeń wieku rozwojowego

center for persons with developmental disabilities

[senter for 'peersynz ływ dywelop'mentyl dyse'bylytiz]

dom i mieszkanie z opieką

assisted living residence (ALR),

[e'systyd lywyng 'rezydens]

assisted living facility (ALF)

[e'systyd lywyng fe'sylyti]

~ emeryta

retirement home

[ry'tajerment hołm]

~ opieki

care home, residential home,

[keer hołm] [rezy'denszyl hołm]

rest home

[rest hołm]

gabinet lekarski

doctor’s office

Br. [dokter-z oofyz]

US [daakter-z oofyz]

~ lekarza ogólnego

GP surgery

[dżii 'pii 'seerdżeri]

hospicjum

hospice

[hoospys]

klinika

clinic

[klynyk]

opieka medyczna w domu pacjenta

home health care

[hołm helf keer]

ośrodek opieki nad osobą z demencją

memory care agency

['memori keer 'ejdżens-i]

~ zdrowia

health care center

[helf keer senter]

przychodnia lekarska

out-patient lub outpatient

[ałtpejszynt]

szpital

hospital

['hoospytyl]

zakład opieki i rehabilitacji medycznej

rehabilitation and subacute care agency

[rii(h)ebyly'tejszyn end sabe'kjuut keer 'ejdżens-i]

~ opiekuńczo-leczniczy

skilled nursing facility (SNF)

[skyld 'neersyng fe'sylyti]

~ pielęgnacyjno-opiekuńczy

nursing center, nursing home

['neersyng senter]   ['neersyng hołm]

Osoby wymagające długotrwałej opieki

Persons needing long-term care

[peersynz niidyng loong'teerm keer]

osoba niepełnosprawna fizycznie

person with physical disabilities

[peersyn ływ 'fyzykyl dyse'bylytiz]

~ niepełnosprawna intelektualnie

person with intellectual disability

[peersyn ływ ynte'lekczual dyse'bylyti]

~ przewlekle chora

chronically sick/ill person

['kroonykli syk/yl peersyn]

~ z chorobą Alzheimera

person with Alzheimer’s disease

[peersyn ływ 'altshajmer-z dy'z-iiz]

~ z chorobą terminalną

person with terminal illness

[peersyn ływ 'teermynyl ylnes]

~ z demencją

person with dementia

[peersyn ływ dy'mensza]

osoby starsze

elder people, the elderly

[elder piipyl] [di elderli]

pacjent w trakcie rehabilitacji

rehabilitation patient

[rii(h)ebyly'tejszyn pejszynt]

starsza kobieta

elderly woman, pl. elderly women

[elderli łumen] [elderli łymyn]

starszy mężczyzna

elderly man, pl. elderly men

[elderli meen] [elderli men]

1.2 Zespół medyczny

Health team

[helf tiim]

zespół   (osoby współdziałające dla dobra pacjenta) medyczny

health team

[helf tiim]

~ pielęgniarski

nursing team

['neersyng tiim]

* * *

audiolog

audiologist

[oodi'oolodżyst]

dentysta

dentist

[dentyst]

dietetyk

dietitian

[daje'tyszyn]

duchowny

cleric

[kleryk]

farmaceuta

pharmacist

['faarmasyst]

fizykoterapeuta

physical therapist

['fyzykyl 'ferapyst]

lekarz

physician, doctor

[fy'zyszyn] Br. [dokter]

US [daakter]

~ specjalista

medical specialist

['medykyl 'speszelyst]

licencjonowany opiekun medyczny

licensed nursing assistant (LNA)

[lajsenst 'neersyng e'systent]

nielicencjonowany personel pomocniczy

unlicensed assistive personnel (UAP)

[an'lajsent e'systyw peerse'nel]

opiekun (  osoba opiekująca się dzieckiem, osobą chorą lub starszą)

caregiver, carer

[keergiwer] [keerer]

opiekun medyczny

personal care assistant (PCA),

['peersynyl keer e'systent]

pot. care assistant, pot. caregiver,

[keer e'systent] [keergiwer]

nursing assistant,

[neersyng e'systent]

patient care assistant,

[pejszynt keer e'systent]

health care assistant, nurse aid

[helf keer e'systent] [neers eid]

osoba prowadząca dom, gospodyni domowa

homemaker

['hołmmejker]

pielęgniarka

nurse

[neers]

~ dyplomowana (  absolwentka szkoły pielęgniarskiej bez prawa wykonywania zawodu)

graduate nurse

['gradżuet neers]

~ licencjonowana, z uprawnieniami do wykonywania zawodu

licensed practical nurse (LPN),

['lajsenst 'praktykyl neers]

licensed vocational nurse (LVN)

['lajsenst woł'kejszynyl neers]

~ środowiskowa

community nurse,

[ke'mjuunyti neers]

public health nurse, district nurse

[pablyk helf neers] [dystrykt neers]

~ z uprawnieniami do wykonywania zawodu

registered nurse (RN)

['redżysterd neers]

~ zmianowa

change nurse

[czejndż neers]

pracownik społeczny

social worker

[sołszyl łeerker]

technik laborant

medical/clinical laboratory technician

Br. ['medykyl/'klynykyl le'boretri tek'nyszyn]

US ['medykyl/'klynykyl 'labretoori tek'nyszyn]

terapeuta oddechowy

respiratory therapist (RT)

Br. [res'pyretri ferapyst]

US ['respyretoori ferapyst]

~ zajęciowy

occupational therapist (OTR)

[okju'pejszynyl ferapyst]

żywieniowiec

nutritionist

[n(j)utriszynyst]

1.3 Obowiązki i zadania opiekuna medycznego

Nursing assistant duties and tasks

[neersyng e'systent d(j)uutiz end taasks]

asystowanie terapeutom lub specjalistom

assisting therapists or specialists

[e'systyng 'ferapysts oor 'speszelysts]

asystowanie przy …

assisting with …

[e'systyng ływ …]

ćwiczeniach z zakresu ruchu i rehabilitacji

motion exercises and other rehabilitative measures

[mołszyn 'eksersajz-iz end awer rii(h)e'bylytetyw meżer-z]

przygotowywaniu posiłków

meal preparation

[miil prepe'rejszyn]

robieniu zakupów spożywczych

grocery shopping

['grołseri 'szoopyng]

planowaniu diety

dietary planning

['dajeteri 'planyng]

zabiegach higieny osobistej

personal hygiene

['peersynyl 'hajdżiin]

przemieszczaniu się i uruchamianiu osoby podopiecznej

ambulating and mobilization of patients

['ambjulejtyng end mołbylaj'zejszyn ow pejszynts]

budowanie relacji z podopiecznym

building a relationship with the person

['byldyng e ry'lejszynszyp ływ de peersyn]

bycie w kontakcie i współpraca z …

liaising with …

[li'ejzyng ływ …]

rodziną

family

['famyli]

pracownikami służby zdrowia

health care providers

[helf keer pro'wajder-z]

identyfikacja potrzeb podopiecznego

identifying person’s special needs

[aj'dentyfajing peersyns speszyl niidz]

mierzenie i odnotowywanie …

taking and recording …

[tejkyng end ry'koordyng …]

ciśnienia krwi

blood pressure

[blood preszer]

temperatury

temperature

['tempryczer]

tętna

pulse

[pals]

oddechu

respiration

[respy'rejszyn]

masy ciała

body weight

[bodi łejt]

obserwowanie, dokumentowanie i zgłaszanie informacji na temat …

observing, documenting and reporting …

[ob'zeerwyng, 'dookjumentyng end ry'poortyng …]

przebiegu leczenia

treatment information

['triitment ynfor'mejszyn]

zmian w zachowaniu pacjenta

patients’ behavioral changes

[pejszynts by'hejwjerel czejndżiz]

pobieranie próbek do badań medycznych

collecting specimens for medical tests

[ko'lektyng 'spesymenz for 'medykyl tests]

pomoc rodzinie w nowych obowiązkach

helping family dealing with new responsibilities

[helpyng 'famyli diilyng ływ njuu responsy'bylytyz]

praca socjalna (pomoc w pisaniu listów, organizowanie budżetu podopiecznego)

social work (helping person writing letters, organizing person’s budget)

[sołszyl łeerk (helpyng peersyn rajtyng lerer-z, 'oorgenajzyng peersyns badżyt]

wspieranie podopiecznego w jego działaniach

supporting the person in his/her activities

[se'poortyng de peersyn yn hyz/her ak'tywytyz]

ustawianie, przygotowywanie sprzętu

setting up equipment

[setyng ap y'kłypment]

wykonywanie zleconych zadań pielęgnacyjnych pod nadzorem licencjonowanej pielęgniarki

performing delegated nursing tasks under the supervision of licensed nurse

[per'foormyng 'delygejtyd 'neersyng taasks ander s(j)uuperwiżyn ow lajsynst neers]

* * *

40-godzinny tydzień pracy

40-hour workweek

[foorti ałer 'łeerkłiik]

praca na miejscu (  zamieszkanie w miejscu pracy, np. w domu u podopiecznego)

live-in job

[lyw yn dżoob]

~ na noc

working overnight

[łeerkyng ołwernajt]

~ na zmiany rotacyjne

rota basis shifts

[rołta bejsis szyfts]

~ w niepełnym wymiarze godzin

part-time job

[paart tajm dżoob]

~ w pełnym wymiarze

godzin

full-time job

[ful tajm dżoob]

weekend pracujący

working weekend

[łeerkyng łiikend]

zlecenie/oddelegowanie do wykonania zadania

delegation

[dely'gejszyn]

zmiana (  w pracy zmianowej)

shift

[szyft]

Komunikacja z zespołem opiekuńczym i terapeutycznym

Communicating with nursing and health team

[ko'mjuunykejtyng ływ neersyng end helf tiim]

dokumentacja medyczna

medical record

['medykyl 'rekoord]

~ szpitalna/kliniczna

clinical record

[klynykyl 'rekoord]

~ terapii dożylnej

IV/intravenous therapy record

[aj wii/yntra'wiines 'rekoord]

~ terapii oddychania

respiratory therapy records

Br. [re'spyretori 'ferapi 'rekoordz]

Br. ['respyretori 'ferapi 'rekoordz]

US ['respyretoori 'ferapi 'rekoordz]

grafik, rozpiska

graphic sheet

[grafyk sziit]

historia choroby

case record

[kejs 'rekoord]

~ stanu zdrowia

health history

[helf 'hystri]

karta

chart

[czaart]

~ idywidualnej pielęgnacji podopiecznego/chorego

assignment sheet

[e'sajnment sziit]

~ pacjenta

patient’s chart

[pejszynts czaart]

~ pomiarowa

flow sheet

[floł sziit]

~ dokumenty przyjęcia (  np. do ośrodka opieki, szpitala)

admission rekord

[ed'myszyn 'rekoord]

~ rezydenta

resident’s chart

[r'ezydents czaart]

opis wyników badania RTG

x-ray reports

['eksrej ry'poorts]

raport (  tu – z przebiegu zmiany)

end-of-shift record

[end ow szyft 'rekoord]

change-of-shift record

[czejndż ow szyft 'rekoord]

specjalna zgoda

special consent

[speszyl ken'sent]

uwagi dotyczące postępu

(np. w leczeniu)

progress notes

[proogres nołts]

wyniki badań laboratoryjnych

laboratory results

Br. [le'boretri ry'zalts]

US ['labretoori ry'zalts]

zlecenie lekarskie

doctor’s order

Br. [dokter-z oorder]

US [daakter-z oorder]

Przydatne zwroty i pytania

Useful expressions and questions

[juusful yk'spreszynz end kłesczynz]

Gdzie znajduje się „Plan gotowości do działania w nagłych wypadkach i sytuacjach kryzysowych”?

Where is the Emergency Preparedness Plan?

[łeer yz di i'meerdżensi pry'perydnes plan]

Upewnianie się

Clarifying

['klaryfajing]

Przykro mi, panie/pani Brown.

I’m sorry, Mr./Ms. Brown.

[ajm sori myster/mysyz brałn]

Nie jestem pewien, czy rozumiem twoje pytanie.

I’m not sure I understand your question.

[ajm not szuur aj ander'stend joor kłesczyn]

Czy mógłbyś …?

Could you …?

[kud ju …]

zapytać innymi słowami

rephrase the question

[rii'frejz de kłesczyn]

powtórzyć to

say that again

[sej deet e'ge(j)n]

Nie rozumiem, co masz na myśli.

I don’t understand what you mean.

[aj dołnt ander'stand łot ju miin]

Przedstawianie się

Introducing yourself

[yntro'djuusyng joor'self]

Witaj!

Hello!

[he'loł]

Nazywam się John Smith.

My name is John Smith.

[maj nejm yz dżon smyf]

Jestem … .

I’am a … .

[aj em e …]

Jestem opiekunem

medycznym

nursing assistant

['neersyng e'systent]

opiekunem medycznym-studentem

nursing assistant student

['neersyng e'systent st(j)udent]

Będę (dzisiaj) pracować z twoją pielęgniarką, panią Black.

I will be working with your nurse, Ms. Black (today).

[aj łyl bi łeerkyng ływ joor neers mysyz blaak (tu'dej)]

Zwracanie się do podopiecznego

Addressing the person

[e'dresyng de peersyn]

Panie/Pani Smith

Mr./Ms. Smith

[myster/mysyz smyf]

Doktorze Brown

Dr. Brown

Br. [dokter brałn] lub

US [daakter brałn]

NIE NALEŻY UŻYWAĆ TAKICH OKREŚLEŃ, JAK:

kochanie, skarbie

sweetheart, honey

[słiithaart] ['hani]

drogi, kochany

dear

[dijer]

dziadziu, dziadku

grandpa

['granpaa]

babciu

grandma

['granmaa]

Zgłoszenie nieobecności w pracy

Reporting an absence

[ry'poortyng en absens]

Telefon

Phone

[fołn]

Halo, mówi John Smith.

Hello, this is John Smith.

[he'loł dys yz dżon smyf]

Proszę połączyć mnie z siostrą oddziałową.

Please, transfer me to the charge nurse.

[pliiz trans'feer mi tu de czaardż neers]

Przykro mi. Będę dzisiaj nieobecny w pracy.

I am sorry. I will be absent from work today.

[ajm sori ajl be absent from łeerk tu'dej]

Mam … .

I have a … .

[aj hew e …]

gorączkę

fever

[fiiwer]

kaszel

cough

[kof]

Dzisiaj/wczoraj zmarł/a mój/moja … .

My … died today/yesterday.

[maj … dajd tu'dej/jesterdej] lub

[maj … dajd tu'dej/jesterdi].

My … passed away today/yesterday.

[maj … paast e'łej tu'dej/jesterdej] lub

[maj … paast e'łej tu'dej/jesterdi]

dziadek

grandpa

['granpaa]

mama

mother

[mawer]

Myślę, że będę nieobecny … .

I think I’ll be absent … .

[aj fynk ajl bii absent …]

2 dni

2 days

[tuu dejz]

3 dni

3 days

[frii dejz]

List/e-mail

Letter/e-mail

[leter 'iimejl]

Szanowny/a Panie/Pani …,

Dear … Mr./Ms. …,

[dijer myster/mysyz …]

Proszę przyjąć tę wiadomość jako powiadomienie, że … .

Please accept this message as notification that … .

[pliiz ek'sept dys mesydż ez nołtyfy'kejszyn deet …]

nie mogę dzisiaj przyjść do pracy z powodu …

I am unable to work today due to …

[ajm an'ejbyl tu łeerk tu'dej (dj)uu tu …]

nie mogłem być wczoraj w pracy z powodu …

I was unable to work yesterday due to …

[aj łoz an'ejbyl tu łeerk 'jesterdej/'jesterdi (dj)uu tu …]

mojej choroby

personal illness

['peersonyl ylnes]

zgonu ojca

my Father’s death

[maj faawer-z def]

Proszę o informację, czy mam przedstawić dalsze uzasadnienie.

Please, let me know if I can provide any further information.

[pliiz let mi noł yf aj ken pro'wajd eni 'feerwer ynfor'mejszyn]

Z poważaniem,

Sincerely,

[syn'syrli]

Podpis odręczny

Imię i nazwisko drukiem

Odmowa wykonania zadania

Refusing a task

[ry'fjuuzyng e taask]

Wiem, że to zadanie mieści się w zakresie moich obowiązków, ale nie uczyłem się tego w szkole.

I know this task is in my job description, but I did not learn it at school.

[aj noł dys taask yz yn maj dżob dy'skrypszyn bat aj dyd not leern yt et skuul]

Czy możesz pokazać mi, jak to się robi, i popatrzeć, jak ja to wykonuję?

Can you show me what to do and then observe me doing it?

[ken ju szoł mi łot tu du end wen ob'zeerw mi duuyng yt]

To by mi naprawdę pomogło.

That would really help me.

[deet łud ryly help mi]

Przykro mi/żałuję, ale … .

I’m sorry, but … .

[ajm sori bat …]

to zadanie nie leży w zakresie moich obowiązków

that task is not in my job description

[deet taask yz not yn maj dżob dy'skrypszyn]

nie mogę podać panu/pani Smith tego leku

I cannot give Mr./Ms. Smith that drug.

Br. [aj 'kenot gyw myster/myzyz smyf det drag]

US [aj ke'noot gyw myster/myzyz smyf deet drag]

Nie uczono mnie, jak… .

I was not trained how … .

[aj łoz not trejnd hał …]

podawać leki

to give drugs

[tu gyw dragz]

podawać zastrzyk

to give injection

[tu gyw yn'dżekszyn]

Czy mogę ci pomóc w czymś innym?

Can I help you with something else?

[ken aj help ju ływ 'samfyng els]

Odmowa udzielenia informacji podopiecznemu

Refusal to give information to a person

[ry'fjuuzyl tu gyw ynfor'mejszyn tu e peersyn]

Odmowa przyjęcia prezentów

Refusing gifts

[ry'fjuzyng gyfts]

Niczym sobie nie zasłużyłem na prezent od ciebie, dziękuję za pamięć.

I’ve done nothing to deserve your gift, thank you for the thoughts.

[ajw dan nafyng tu dy'zeerw joor gyft fenk ju for de foots]

Wielkie dzięki, że o mnie pomyślałeś.

Thank you so much for thinking of me.

[fenk ju soł macz for 'fynkyng ow mi]

To bardzo uprzejme z twojej strony.

It is very kind of you.

[yt yz weri kajnd ow ju]

Doceniam twój gest, ale nie, dziękuję.

I appreciate your gesture but no, thank you.

[aj e'priisziejt joor dżesczer bat no fenk ju]

Dziękuję, ale nie mogę tego przyjąć.

Thank you, but I cannot accept it.

Br. [fenk ju bat aj 'kenot ek'sept yt]

US [fenk ju bat aj ke'noot ek'sept yt]

Miło, że pomyślałeś, ale nie, dziękuję.

It was a nice thought but no, thanks.

[yt łoz e najs foot bat no fenks]

* * *

Dziękuję, że chcesz mnie obdarować kwiatami od twojego/ej … .

Thank you for wanting me to have some flowers from your … .

[fenk ju for 'łoontyng mi tu hew sam flałer-z from joor …]

ojca

father

[fawer]

mamy

mother

[mawer]

Kwiaty są piękne.

The flowers are lovely.

[de flałer-z ar lawli]

Jednak przyjmowanie jakichkolwiek prezentów jest wbrew przepisom ośrodka.

However, it is against center policy to accept gifts of any kind.

[hał'ewer yt yz e'ge(j)nst senter 'poolys-i tu ek'sept gyfts ow eni kajnd]

Pomyślmy, jak zabierzesz te kwiaty do domu.

Let me help you to find a way to take the flowers home.

[let me help ju to find e łej to tejk de flałer-z hołm]

Prośba o pomoc

Asking for help

[aaskyng for help]

Jane, mam prośbę: czy możesz mi pomóc…?

Jane, can you please help me …?

[dżejn ken ju pliiz help mi …]

w towarzyszeniu dwóm rezydentom na…

assist two residents to …

[e'syst tuu 'rezydents tu…]

przyjęcie w ogrodzie

the garden party

[de 'gaardyn 'paarti]

koncert

concert

['koonsert]

wykąpać pana/panią Smith

give Mr./Ms. Smith a bath

[gyw myster/mysyz smyf e baf]

Przyjęcie w ogrodzie …

garden party …

['gaardyn 'paarti …]

Koncert …

The concert …

['konsert …]

zaczyna się o 16.00, więc będzie mi potrzebna pomoc o 15.30.

starts at 4:00 p.m.4, so i’ll need your help at 3:30 p.m.

[staarts et foor pii'em, soł ajl niid joor help et frii feerti pii'em]

kończy się o 19.00.

Czy pomożesz mi wtedy?

is over at 7:00 p.m.

[yz ołwer et sewyn pii'em]

Can you help me then?

[ken ju help me wen]

Dzięki za pomoc.

Thanks so much for helping me.

[fenks soł macz for helpyng mi]

Zazwyczaj kąpię pana/panią Smith o godz. … .

Usually I give Mr./Ms. Smith bath at … .

['juużueli aj gyw myster/mysyz smyf baf et …]

8:00 (rano)

20:00

8 a.m.

[ejt ej'em]

8 p.m.

[ejt pii'em]

Pan/pani Smith potrzebuje swojego/jej/ich …

Mr./Ms. Smith needs his/her …

[myster/mysyz smyf niids hyz/her …]

aparatu słuchowego

hearing aid

['hijeryng eid]

okularów

glasses

[glaasyz]

Pan/pani Smith używa …

Mr./Ms. Smith uses a …

[myster/mysyz smyf juuzyz e …]

wózka inwalidzkiego

wheelchair

['łiilczer]

laski

cane

[kejn]

koca na jego/jej uda i kolana

blanket for his/her lap

[blankyt for hyz/her lap]

Radzenie sobie w sytuacji konfliktowej

Dealing with conflict

[diilyng ływ koonflykt]

Zawsze mówisz „nie”, kiedy proszę cię o pomoc.

You always say „no” when I ask you to help me.

[ju 'oolłejz sey noł łen aj aask ju tu help mi]

Ja ci pomagam, kiedy o to prosisz.

I help you, when you ask me to.

[aj help ju łen ju aask mi tu]

Słyszałem, jak mówiłeś do Betty, że widziałeś mnie, jak …

I heard you tell Betty you saw me …

[aj heerd ju tell beti ju soł mi …]

siedziałem w pokoju pana/pani Black

sitting in Mr./Ms. Black's room

[sytyng yn myster/mysyz blaaks room]

spacerowałem z panem/panią Smith

walking with Mr./Ms. Smith

[łokyng ływ myster/mysyz smyf]

Wydawałeś się rozzłoszczony, kiedy to mówiłeś.

You seemed angry when you said it.

[ju siimd engri łen ju sed yt]

Chcę wyjaśnić, dlaczego … i dowiedzieć się, czemu cię to irytuje/niepokoi.

I want to explain why I … and find out why that bothers you.

[aj łoont tu yk'splejn łaj aj … end fajd ałt łaj deet 'baawer-z ju]

tam siedziałem

was sitting there

[łoz sytyng weer]

spacerowałem

was walking

[łoz łokyng]

* * *

Z nowego planu wynika, że pracuję w każdy/ą … w tym miesiącu.

The new schedule shows me working every … this month.

Br. [de nju 'szedjuul szołz mi 'łeerkyng ewri … dys manf]

US [de nju 'skedżuul szołz mi 'łeerkyng ewri … dys manf]

Przepisy pracownicze mówią, że pracujemy co drugi/ą … .

The emploee hanbook says that we work every other … .

[di ym'plojii hendbook sez deet łi łeerk ewri awer …]

weekend

weekend

[łiikend]

niedzielę

Sunday

[sandej] lub [sandi]

Czy możemy porozmawiać prywatnie …?

Can we talk privately …?

[ken łi took 'prajwetli …]

parę minut

for a few minutes

[for e fjuu mynyts]

dzisiaj

today

[tu'dej]

To naprawdę mnie niepokoi/

/irytuje.

This really bothers me.

[dys 'ryli 'baawer-z mi]

Proszę, powiedz dlaczego?

Please tell me why?

[pliiz tel mi łaj]

Nękanie seksualne

Sexual harassment

Br. ['sekszuel 'harasment]

US ['sekszuel ha'rasment]

Proszę nie mówić takich rzeczy.

Please don’t say things like that.

[pliiz dołnt sej fyngz lajk deet]

Proszę tak nie robić.

Please don’t do that.

[pliiz dołnt du deet]

To jest nieprofesjonalne.

It’s unprofessional.

[yts anpro'feszynyl]

Agresywny podopieczny

Aggressive person

[e'gresyw peersyn]

Proszę nie mówić takich rzeczy.

Ja próbuję ci pomóc.

Please don’t say those things.

[pliiz dołnt sej dołz fyngz].

I’m trying to help you.

[ajm trajing tu help ju]

Podopieczny agresywny seksualnie

Sexually aggressive person

['sekszeli e'gresyw peersyn]

Otarłeś się ręką o moją … dwa razy dzisiaj rano.

You brushed your hand across my … two times this morning.

[ju braszt joor heend e'kroos maj … tuu tajmz dys 'moornyng]

nogę

leg

[leg]

pierś

breast

[brest]

Znowu obnażyłeś się przede mną.

You exposed yourself to me again.

[ju yk'społzd joor'self tu mi e'ge(j)n]

Proszę, nie rób tego więcej.

Please, don’t do it again.

[pliiz dołnt du yt e'ge(j)n]

Nie, nie mogę cię pocałować.

No, I cannot kiss you.

Br. [aj 'kenot kys ju]

US [aj ke'noot kys ju]

To byłoby nieprofesjonalne.

It would be unprofessional.

[yt łud be anpro'feszynyl]

Zgłoszę twoje zachowanie pielęgniarce.

I will report your behavio(u)r to the nurse.

[ajn łyl ry'poort joor by'hejwjer tu de neers]

Grzeczność

Courtesy

['keertes-i]

Jak się dzisiaj czujesz?

How are you feeling today?

[hał ar ju fiilyng tu'dej]

Czy dobrze spałeś ostatniej nocy?

Did you sleep well last night?

[dyd ju sliip łel laast najt]

Wspaniale wyglądasz!

You look great!

[ju luk grejt]

* * *

Proszę się trzymać!

Stay well!

[stey łel]

Bądź zdrów!/Dużo zdrowia!

Stay healthy!

[stej helfi]

Dobrej drogi!

Have a nice journey!

[hew e najs dżeerni]

Powodzenia!

Good luck!

[gud lak]

Trzymaj się!/Dbaj o siebie!

Take care!

[tejk keer]

Wszystkiego dobrego w dniu urodzin!

Happy birthday!

[hepi berfdej]

Miłego dnia!

Have a nice day!

[hew e najs dej]

Miłego weekendu!

Have a nice weekend!

[hew e najs łiikend]

1.4 Środki ochrony osobistej^5

Personal protective equipment

['peersynyl pro'tektyw e'kłypment]

gogle/okulary ochronne

safety goggles

[sejfti gaagylz]

maska na twarz

face mask

[fejs maask]

maska ochronna, respirator

respirator

['respyrejter]

mydło i woda

soap and water

[sołp end łooter]

okulary ochronne

safety glasses, protective spectacles

[sejfti glaasyz] [pro'tektyw 'spektykylz]

osłona na oczy

eye shield

[aj sziild]

osłona twarzy

face shield

[fejs sziild]

pojemnik na zużyte igły i inne ostre przedmioty

sharps container

[szaarps ken'tejner]

rękawiczki bezpudrowe

non-powdered gloves

[non pałderd glawz]

~ diagnostyczne/medyczne

exam gloves

[yg'zem glawz]

~ gumowe

rubber gloves

[raber glawz]

~ jednorazowe

disposable gloves

[dy'społzebyl glawz]

single use gloves

[syngyl juuz glawz]

~ lateksowe

latex gloves

[lejteks glawz]

~ niebieskie (z Deklaracją Zgodności CE  6)

blue gloves (CE approved)

[bluu glawz (sii ii e'pruuvd)]

~ niesterylne

non-sterile gloves

[non sterajl glawz]

~ nitrylowe

nitrile gloves

[najtryl glawz]

~ pudrowane

powdered gloves

[pałderd glawz]

~ rozmiar bardzo duży

extra-large glowes

[ekstra laardż glawes]

~ rozmiar duży

large gloves

[laardż glawz]

~ rozmiar mały

small gloves

[smool glawz]

~ rozmiar średni

medium gloves

[miidjem glawz]

rękawiczki sterylne

sterile gloves

Br. [sterajl glawz]

US [steryl glawz]

~ winylowe

vinyl gloves

[wajnyl glawz]

~ winylowe bezftalowe

phthalate-free vinyl gloves

[feliit frii glawz]

~ z PCV

PCV gloves

[pii sii vii glawz]

środek do czyszczenia/mycia rąk bez użycia wody

waterless hand cleaner,

['łooterles heend kliiner]

waterless hand sanitizer

['łooterles heend 'sanytajzer]

ubranie ochronne

protective garment,

[pro'tektyw 'gaarment]

protective clothing

[pro'tektyw klołwyng]

woda

water

[łooter]

~ ciepła

warm water

[łoorm łooter]

CZĘŚĆ 2 – PART 2

Prawa, prywatność i poczucie komfortu podopiecznego

Person’s rights, privacy and comfort

Br. [peersynz rajts 'priwes-i end 'kamfert]

US [peersynz rajts 'prajwes-i end 'kamfert]

2.1 Prawa podopiecznego

Person’s rights

[peersynz rajts]

prawo do …

right to …

[rajt tu …]

informacji

information

[ynfor'mejszyn]

odmowy leczenia

refuse treatment

[ry'fjuz triitment]

prywatności/intymności

personal privacy

Br. ['peersynyl 'priwes-i]

US ['peersynyl 'prajwes-i]

wizyt

visits

[wyzyts]

posiadania i używania rzeczy osobistych

keep and use personal items

[kiip end juuz 'peersynyl ajtemz]

podejmowania własnych decyzji/wyborów

make his/her own choices

[mejk hyz/her ołn czojsyz]

wyrażania swoich trosk, pytań oraz skarg dotyczących leczenia i opieki

voice their concerns, questions and complaints about treatment or care

[wojs weer ken'seerns kłesczynz end kom'pleints e'bałt triitment oor keer]

wykonywania prac lub świadczenia usług dla ośrodka (jeśli podopieczny zechce)

work or perform services for the centre/center (if she or he wants to)

[łeerk oor per'foorm 'serwysyz for de senter (yf szi oor hi łonts tu)]

tworzenia i przynależności do nieformalnych grup pensjonariuszy

form and take part in resident groups

[foorm end tejk paart yn 'rezydent gruups]

bycia wolnym od molestowania/maltretowania/wykorzystania słownego, seksualnego, fizycznego i psychicznego

be free from verbal, sexual, physical and mental abuse

[bi free from werbyl sekszuel 'fyzykyl end mentyl e'bjuus]

bycia wolnym od zniewolenia fizycznego przez krępowanie ruchów ciała

freedom from restraint

[friidem from ry'strejnt]

godnego życia

quality of life

['kłoolyti ow lajf]

UWAGA!

- Każda kultura określa granice przestrzeni intymnej, tj. odległości, jaka powinna dzielić opiekuna medycznego od podopiecznego podczas wykonywania obowiązków przez opiekuna (tabela 6-1).

Podczas rutynowych działań pielęgnacyjnych należy pamiętać o różnicach kulturowych, np. o tym, że:

- bezpośredni kontakt wzrokowy może być poczytany za niegrzeczny lub agresywny – wówczas pacjent będzie unikać wzroku opiekuna medycznego podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych lub przeprowadzania wywiadu;

- dotykanie pacjenta w celu pocieszenia go może być zrozumiane opatrznie i stanowić powód nieporozumień lub agresywnego zachowania pacjenta.

Przedstawicielstwo

Representation

[repryzen'tejszyn]

niedołężna, nieudolna osoba

incompetent person

[yn'koompytent 'peersyn]

opiekun wyznaczony przez sąd

court-appointed guardian

[koort e'pojntyd 'gaardjen]

rzecznik praw obywatelskich

ombudsman

['oombodzmen]

pełnomocnictwo sądowe upoważniające do działania w imieniu osoby podopiecznej

legal right to act on person's behalf

[liigyl rajt tu akt on peersyns by'haaf]

Członkowie rodziny, krewni, przyjaciele, znajomi

Family members, relatives and friends

['famyli member-z 'reletywz

end frendz]

babka, babcia

grandmother, grandma

['granmawer] ['granmaa]

brat

brother

[brawer]

~ bliźniak

twin brother

[tłyn brawer]

chłopak (  z którym się chodzi)

boyfriend

['bojfrend]

ciotka, ciocia

aunt

[aant]

córka

daughter

[dooter]

członek rodziny

family member

['famyli member]

dziadek, dziadziuś

grandfather, grandpa

['granfawer] ['granpaa]

dziecko

child, pl. children,

[czajld] [czyldryn]

zwł. małe dziecko lub pieszczot. baby

[bejbi]

dziewczyna (  z którą się chodzi)

girlfriend

['geerlfrend]

krewny/a

relative

['reletyw]

kuzyn/ka

cousin

[kazyn]

mama, mamusia

mum,

US mom, pot./dziec. mummy

[mam] [mom] [mami]

matka

mother

[mawer]

mąż

husband

[hazbynd]

narzeczona

fiancée

[fijaan'sej]

narzeczony

fiancé

[fijan'sej]

ojciec, tato

father, dad

[faawer] [deed]

partner

partner

[paartner]

przyjaciel/przyjaciółka;

kolega/koleżanka

friend

[frend]

rodzic

parent, pl. parents

[peerent] [peerents]

siostra

sister

[syster]

siostra bliźniaczka

twin sister

[tłyn syster]

syn

son

[san]

tatuś

zwł. dziec. daddy

[dadi]

wuj, wujek

uncle

[ankyl]

żona

wife

[łajf]

* * *

dorosły/a/e …

adult …

[e'dalt] lub [e'dalt]

syn

son

[san]

dorosła córka

daughter

[dooter]

dziecko

child,

[czajld]

pot. (dziecko lub moda osoba dorosła) kid

[kyd]

nieznajomy, obcy

stranger

[strejndżer]

2.2 Prywatność

Privacy['prajwes-i]

prywatność

privacy

['prajwes-i]

pełna ochrona danych osobowych z monitoringu wizyjnego

full visual privacy

[ful 'wyżuel 'prajwes-i]

obszar prywatny

private area

[prajwyt eerja]

przestrzeń prywatna

private space

[prajwyt spejs]

wtargnięcie w cudzą prywatność

invasion of privacy

[yn'wejżyn ow 'prajwes-i]

* * *

prawo do … w odosobnieniu

right to … in private

[rajt tu … yn prajwyt]

korzystania z łazienki/toalety

use the bathroom/toilet

[juuz de 'bafruum/tojlet]

przebierania się

change the clothes

[czejndz de klołwz]

telefonowania

make phone calls

[mejk fołn koolz]

prawo do dzielenia pokoju z mężem/żoną

right to share the room with his/her wife/husband

[rajt tu szeer de ruum ływ hyz/her łajf/hazbynd]

respektowanie prywatności osoby w sytuacjach osobistych i intymnych

respecting privacy when person has personal and sexual relationships

[ry'spektyng 'prajwes-i łen peersyn hez 'peersynyl end 'sekszuel ry'lejszynszyps]

Wyposażenie zapewniające pełną prywatność

Equipment ensuring full visual privacy

[y'kłypment yn'szuuryng ful 'wyżuel 'prajwes-i]

prywatny pokój

private room

[prajwyt ruum]

pomieszczenie mieszkańca jednostki opiekuńczej

resident's unit

['rezydents junyt]

pokój jednoosobowy, pokój prywatny

single room, private room

[syngyl ruum] [prajwyt ruum]

~ dwuosobowy, pokój półprywatny

double room, semi-private room

[dabyl ruum] [semi prajwyt ruum]

~ pokój trzyosobowy

three-person room

[frii peersyn ruum]

~ pokój czteroosobowy

four-person room

[foor peersyn ruum]

* * *

drzwi

door

[door]

~ zamknięte/otwarte

closed/open door

[klołzd/ołpyn door]

kołatka

(door) knocker

[(door) nooker]

panele/kurtyny do zasłaniania okna

window coverings

[łyndoł 'kaweryngz]

parawan prysznicowy

shower screen

[szałer skriin]

~ przesuwny

movable screen

['muuwybyl skriin]

~ przyłóżkowy

bed screen

[bed skriin]

~ przenośny

portable screen

['poortebyl skriin]

montowana do sufitu zasłona zapewniająca prywatność

ceiling-suspended privacy curtain

['siilyng se'spendyd prajwes-i 'keertyn]

roleta, żaluzja pozioma

Br. (window) blind

[(łyndoł) blajnd]

US (window) shade

[(łyndoł) szejd]

zasłona, firanka

curtain

['keertyn]

~ prysznicowa

shower curtain

[szałer 'keertyn]

~ zapewniająca prywatność

privacy curtain

['prajwes-i 'keertyn]

znak NIE PRZESZKADZAĆ

DO NOT DISTURB sign

[du not dy'steerb sajn]

~ ZAJĘTE

OCCUPIED sign

['ookjupajd sajn]

Inne przydatne terminy i wyrażenia

Other useful terms and expressions

[awer juusful teermz end yk'spreszyzn]

nienaruszona korespondencja

unopened mail

[an'ołpend mejl]

praktyki i wierzenia religijne

religious practices and beliefs

[ry'lydżes 'praktysyz end by'liifs]

~ kulturowe

cultural practices

['kalczerel 'praktysyz]

rzeczy osobiste

personal items

['peersynyl ajtemz]

telefon bezprzewodowy

cordless phone

['koordles fołn]

~ komórkowy

Br. cell phone, cellular phone

[sel fołn] ['seluler fołn]

pot. cell,

US mobile (phone)

[sel] ['mołba(j)l fołn]

zezwolenie na …

permission for …

[per'myszyn for …]

wejście do pokoju

entering the room

['enteryng de ruum]

monitoring wizyjny

visual monitoring

['wyżuel 'monyteryng]

wgląd w … podopiecznego

accessing person’s …

['aksesyng 'peersynz …]

dokumenty

documents

['dookjuments]

prywatną własność

possessions

[po'zeszynz]

zgoda podopiecznego

person’s consent

['peersynz kon'sent]

Przydatne polecenia pytania i zwroty

Useful orders, questions and expressions

[juusful oorder-z kłesczynz end yk'spreszynz]

Czy jakieś kulturowe lub religijne praktyki powinny być włączone do twojego programu opieki?

Do you have any cultural or religious practices that should be included in your care?

[du ju hew eni 'kalczerel oor ry'lydżes 'praktysyz deet szud bi yn'kluudyd yn joor keer]

* * *

Czy mogę wejść?

May I come in?

[mej aj kam yn]

Będziesz potrzebował trochę prywatności.

You will need some privacy.

[ju łyl niid sam 'prajwes-i]

Dam ci czas na dokończenie kąpieli/prysznica/mycia.

I’ll give you time to finish your bath/shower/washing.

[ajl gyw ju tajm tu fynysz joor baf/szałer/łoszyng]

Teraz opuszczę … .

Now, I'm going to leave the … .

[nał ajm gołyng tu liiw de …]

łazienkę

bathroom

[bafruum]

pokój

room

[ruum]

Zapewnię ci trochę prywatności.

I’ll give you some privacy.

[ajl gyw ju sam 'prajwes-i]

Czy masz w zasięgu ręki wszystko, czego potrzebujesz?

Can you reach everything you need?

[ken ju riicz 'ewrifyng ju niid]

Oto twój przycisk lampki sygnalizacyjnej.

Here is your signal light.

[hijer yz joor 'sygnyl lajt]

* * *

Proszę, … .

Please, … .

[pliiz …]

Czy możesz (dasz radę, potrafisz) …?

Can you …?

[ken ju …]

Pozwól, że ci pomogę … .

Let me help you (to) … .

[let mi help ju (tu) …]

Pozwól mi … .

Let me … .

[let mi …]

zamknąć drzwi, żeby zapewnić sobie/ci prywatność

close the door for your privacy

[klołz de door for joor 'prajwes-i]

otworzyć drzwi

open the door

[ołpyn de door]

zawiesić na drzwiach znak …

put the … sign on the door

[put de … sajn on de door]

usunąć znak …

remove the … sign

[ry'muuw de … sajn]

ZAJĘTE

OCCUPIED

['ookjupajd]

NIE PRZESZKADZAĆ

DO NOT DISTURB

[du not dy'steerb]

zaciągnąć zasłonę

pull the curtain

[pul de 'keertyn]

spuścić zasłonę

pull the curtain down

[pul de 'keertyn dałn]

odsłonić zasłonę

pull the curtain (back)

[pul de 'keertyn (bek)]

zamknąć roletę

close the (window) blind

[klołz de (łyndoł) blajnd]

otworzyć roletę

open the (window) blind

[ołpyn de (łyndoł) blajnd]

* * *

Pozwól mi … .

Let me … .

[let mi …]

rozstawić parawan

przyłóżkowy

unfold the bed screen

[an'fołld de bed skriin]

złożyć parawan

przyłóżkowy

flod the bed screen

[fould de bed skriin]

asystować przy myciu

assist with washing

[a'syst ływ łoszyng]

pomóc ci w skorzystaniu

z …

help you to the …

[help ju tu de …]

krzesła toaletowego

commode

[ko'mołd]

toalety

toilet

[tojlet]

pomóc ci …

help you (to) …

[help ju (tu) …]

ubrać się

put on your clothes

[put on joor klołwz]

rozebrać się

take off your clothes, undress

[tejk oof joor klołwz] [an'dres]

przebrać się

change your clothes

[czejndż joor klołwz]

2.3 Zachowanie poufności

Confidentiality [konfideszj'elyti]

prawo do …

right to …

[rajt tu …]

zachowania poufności

confidentiality

[konfidenszj'elyti]

posiadania dostępu do informacji o swoim stanie zdrowia

have access to his/her own health information

[hew 'akses tu hyz/her ołn helf ynfor'mejszyn]

* * *

karta obserwacji indywidualnej pielęgnacji podopiecznego

assignment sheet

[e'sajnment sziit]

poufny/a/e …

confidential …

[koonfy'denszyl …]

informacja

information

[ynfor'mejszyn]

dokumentacja medyczna

medical records

['medykyl 'rekoordz]

informacja genetyczna

genetic information

[dże'netyk ynfor'mejszyn]

dokumenty dotyczące terapii zdrowia psychicznego

mental health therapy notes

[mentyl helf 'ferapi nołts]

pisemna, łatwa do zrozumienia notatka o stanie zdrowia

written, easily understood health record

[rytyn 'iizyli ander'stud helf 'rekoord]

* * *

oszczerstwa

slander

['slaander]

plotka

gossip

['goosyp]

Przydatne polecenia i pytania

Useful orders and questions

[juusful oorder-z end kłesczynz]

Przykro mi. Nie wolno mi udzielać żadnych informacji.

I’m sorry. I am not allowed to give any information.

[ajm sori ajm not e'lałd tu gyw eni ynfor'mejszyn]

To jest nieprofesjonalne i niezgodne z polityką ośrodka.

It is unprofessional and against centre (US center) policy.

[yt yz anpro'feszynyl end e'ge(j)nst senter 'poolys-i]

To narusza prawo osoby do zachowania prywatności i poufności.

It violates the person's right to privacy and confidentiality.

[yt 'wajelejts de 'peersynz rajt to 'prajwes-i end konfidenszj'elyti]

Proszę nie pytać mnie o … .

Please, do not ask me about … .

[pliiz do not aask mi e'bałt …]

nikogo z ośrodka

anyone in the centre (US center)

['eniłan yn de senter]

pana/panią Smith

Mr./Ms. Smith

[myster/mysyz smyf]

Zgłoszę twoje pytanie pielęgniarce/lekarzowi.

I will report your request to the nurse/doctor.

Br. [ajl ry'poort joor ry'kłest tu de neers/dokter]

US [ajl ry'poort joor ry'kłest tu de neers/daakter]

Przekazałam pielęgniarce/lekarzowi twoje pytanie.

I told the nurse/doctor about your question.

Br. [aj tołld de neers/dokter e'bałt joor kłesczyn]

US [aj tołld de neers/daakter e'bałt joor kłesczyn]

Zaraz przyjdzie lekarz/pielęgniarka i pomówi z tobą.

The doctor/nurse will come and speak with you soon.

Br. [de dokter/neers łyl cam end spiik ływ ju suun]

US [de daakter/neers łyl cam end spiik ływ ju suun]

2.4 Komfort podopiecznego

Person’s comfort ['peersynz 'kamfert]

dobre samopoczucie

well-being

[łel biiyng]

~ społeczne

social well-being

[sołszyl łel biiyng]

godność

dignity

[dygnyti]

komfort, wygoda

comfort

[kamfert]

~ psychiczny

mental comfort

[mentyl kamfert]

poczucie własnej wartości

self-worth

[self łeerf]

szacunek dla samego siebie

self-respect, self-esteem

[self ry'spekt] [self y'stiim]

szacunek, respekt

respect

[ry'spekt]

* * *

ból fizyczny

physical pain

[fyzykyl pejn]

~ psychiczny/emocjonalny

emotional pain

[y'molszynyl pejn]

dyskomfort

discomfort

[dys'kamfert]

maltretowanie, pobicie

battery

['bat(e)ri]

mimowolne odosobnienie

involuntary seclusion

[yn'woolent(e)ri sy'kluużyn]

napastowanie/molestowanie seksualne

sexual assault

['sekszułel e'soolt]

nękanie seksualne

sexual harassment

Br. ['sekszułel 'haarasment]

US ['sekszułel haa'rasment]

obelżywe/niewłaściwe traktowanie osoby starszej

elder abuse

[elder e'bjuus]

pomówienie o wykorzystanie seksualne

allegation of sexual abuse

[ale'gejszyn ow 'sekszułel e'bjuus]

wykorzystanie/molestowanie seksualne

sexual abuse

['sekszułel e'bjuus]

zakłopotanie, zażenowanie

embarrassment

[ym'baarasment]

Wygodny pokój i przyjazne otoczenie

Comfortable room and friendly surroundings

['kamfertebyl ruum end 'frendi se'rałdyngz]

pokój bez robactwa i gryzoni

room free from pests and rodents

[room frii from pests end rołdynts]

~ niezagracony

free of clutter room

[frii from klater ruum]

~ widny/jasny

light room

[lajt ruum]

czysty/a i suchy/a …

clean and dry …

[kliin end draj …]

czysty pokój

room

[ruum]

podłoga

floor

[floor]

pościel

linens

[lynynz]

przestrzeń pozwalająca na korzystanie z wózka inwalidzkiego lub chodzika/balkonika

space for wheelchair or walker use

[spejs for 'łiilczer oor łooker juuz]

umożliwienie podopiecznemu, żeby nadał indywidualny charakter swojemu pokojowi

enabling the person to individualise (US individualize) his/her own room

[y'nejblyng de peersyn tu ydy'wydżuelajz hyz/her ołn ruum]

* * *

łazienka/prysznic/toaleta tylko dla jednej płci

single sex bathroom/shower/toilet

[syngyl seks bafruum/szałer/tojlet]

łazienka/urządzenia sanitarne przy pokoju lub sypialni

en suite fascilities

[ą 'słiit fe'sylytiz]

meble zabrane z domu

furniture taken from home

['feernyczer tejkyn from hołm]

miejsce, gdzie nie wolno palić tytoniu

non-smoking area

[non 'smołkyng eerja]

podwyższony sedes

raised toilet seat

[rejzd tojlet siit]

* * *

klimatyzacja

air condition

[eer kondyszyn]

ogrzewanie

heating

[hiityng]

odpowiedni/a/e … pomieszczenia

proper room …

[proper ruum …]

oświetlenie

lighting

[lajtyng]

temperatura

temperature

['tempryczer]

wentylacjea, wietrzenie

ventilation

[wenty'lejszyn]

wilgotność

humidity

[hjuu'mydyti]

oświetlenie dające niewielki odblask (olśnienie odbiciowe)

lighting with little glare

[lajtyng ływ lytyl gleer]

* * *

koc na kolana

lap robe

[lap rołb]

poręcz

hand rail

[heend rejl]

system wzywania pomocy

call system

[kool system]

właściwe ubranie

correct clothing

[ko'rekt 'klołwyng]

wygodne łóżko

comfortable bed

['kamfertebyl bed]

w zasięgu ręki …

… within reach

… [ły'wyn riicz]

regulator pozycji łóżka

bed control

[bed ken'troul]

sygnalizator świetlny

signal light

['sygnyl lajt]

pilot telewizora

remote (control)

[ry'mołt (ken'troułl)]

wyłącznik/regulator

oświetlenia

light control

[lajt ken'troul]

* * *

dezodorant do pomieszczeń

room deodorizer

[ruum di'ołdorajzer]

dolatujące brzydkie zapachy

lingering odo(u)rs

['lyngeryng ołder-z]

nieświeże/zatęchłe powietrze w pokoju

stale room air

[stejl ruum eer]

świeże powietrze

fresh air

[fresz eer]

Dźwięki, które mogą przeszkadzać

Sounds that may disturb

[sałd-z deet mej dy'steerb]

klekotanie sprzętu

clanging of equipment

['kleengyng ow y'kłypment]

brzęk naczyń i tac

clatter of dishes and meal tray

['klater ow dyszyz end miil trej]

głośne głosy

loud voices

[lałd wojsyz]

telewizja

TV

[tii 'wii]

radio

radio

['rejdjoł]

odtwarzacz muzyki

music player

[mjjuzyk plejer]

dzwoniący telefon

ringing phone

[ryngyng fołn]

interkom

intercom system

['ynterkoom system]

sygnalizator świetlny

signal light

[sygnyl lajt]

piszczące kółka u noszy/wózka inwalidzkiego/wózka (  np. do leków)

squeaky wheels on stretcher/wheelchair/cart

['skłiiki wiilz on 'streczer/wiilczer/kaart]

sprzęt do sprzątania

cleaning equipment

['kliinyng y'kłypment]

~ gospodarstwa domowego

housekeeping equipment

['hałzkiipyng y'kłypment]

głośny/a … na korytarzu lub w pomieszczeniu dla pielęgniarek

loud … in hallways or at the nurses' station

[lałd … yn hoolłejz oor at de neersez stejszyn]

rozmowa

talking

[tookyng]

śmiech

laghter

[lafter]

Przydatne polecenia i pytania

Useful orders and questions

[juusful oorder-z end kłesczynz]

Wygoda

Comfort

[kamfert]

Czy jest ci wygodnie?

Are you comfortable?

[ar ju 'kamfertebyl]

Co mogę zrobić, żeby było ci wygodniej?

How can I help you (to) be more comfortable?

[hał ken aj help ju (tu) bi moor 'kamfertebyl]

Czy chcesz dodatkowy/ą/e …?

Do you need another …?

[du ju niid e'nawer …]

Czy mam ci poprawić …?

Should I adjust your …?

[szud aj e'dżast joor …]

koc

blanket

[blankyt]

poduszkę

pillow

[pyloł]

prześcieradło

sheet

[sziit]

Czy jest ci dość ciepło?

Are you warm enough?

[ar ju łoorm y'naf]

Czy nie jest ci zimno?

Aren’t you cold?

[aarnt ju kołld]

Czy jest za ciepło lub za zimno?

Is it too hot or too cold?

[yz yt tuu hot oor tuu kołld]

Czy odpowiada ci temperatura?

How is the temperature?

[hał yz de 'tempryczer]

Czy jest za ciemno?

Is it too dark?

[yz yt tuu daark]

Czy jest za jasno?

Is it too bright?

[yz yt tuu brajt]

Czy odpowiada ci oświetlenie?

How is the lighting?

[hał yz de lajtyng]

Czy nie jest za głośno? (  czy poziom hałasu nie jest zbyt wysoki)

Is the noise level okay?

[yz de nojz lewyl oł'kej]

* * *

Powiedz, jeśli poczujesz jakieś brzydkie zapachy.

Please let me know if you notice any bad odo(u)rs.

[pliiz let mi noł yf ju nołtys eni baad ołder-z]

Proszę … .

Please … .

[pliiz …]

Czy możesz (dasz radę) …?

Can you …?

[ken ju …]

Proszę pozwolić, że pomogę … .

Let me help you (to) … .

[let me help ju (tu) …]

Proszę pozwolić mi … .

Let me … .

[let mi …]

dopasować/ustawić …

adjust the …

[e'dżast de …]

głośność

volume

['wooljum]

intensywność światła

intensity of light

[yn'tensyti ow lajt]

temperaturę w pokoju

room temperature

[ruum 'tempryczer]

otworzyć/zamknąć okno

open/close the window

[ołpyn/klołz de łyndoł]

przewietrzyć pokój

air the room

[eer de ruum]

ściszyć; przygasić

(światło) …

turn down the …

[teern dałn de …]

włączyć/zaświecić …

turn on the …

[teern on de …]

wyłączyć/zgasić …

turn off the …

[teern oof de …]

radio

radio

[rejdjoł]

światło

light

[lajt]

telewizor

TV

[tii 'wii]

zwiększyć głośność

decrease the volume

[dy'kriis de woljuum]

* * *

Proszę … na korytarzu/w pokoju pielęgniarek.

Please … in the hallway/nurses' station.

[pliiz … yn de hoolłej/neersyz stejszyn]

nie rozmawiać głośno

do not talk loudly

[du not took lałdli]

nie śmiać się głośno

do not laugh loudly

[du not laaf lałdli]

Proszę mówić ciszej.

Please speak more softly.

[pliiz spiik moor sooftli]

Godność i zażenowanie

Dignity and embarrassment

['dygnyti end ym'baarasment]

Może wolisz, żeby osoba tej samej płci …?

Perhaps you prefer that someone of the same sex/gender …?

[per'haaps ju pry'feer deet samłan ow de sejm seks/dżender …]

pomagała ci

assist you

[e'syst ju]

przebierała cię

change your clothes

[czjndż joor klołwz]

rozbierała cię

undress you

[an'dres ju]

usunęła ci cewnik

remove your catheter

[ry'muuw joor 'kafyter]

wykonywała ten zabieg pielęgnacyjny

provide this care

[prowajd dys keer]

umyła cię

wash your body

[łoosz joor bodi]

umyła ci …

wash your …

[łoosz joor …]

części intymne

private parts

[prajwyt paarts]

krocze

crotch

[kroocz]

założyła ci cewnik

place the catheter into your bladder

[plejs de 'kafyter yntu joor blader]

założyła ci cewnik zewnętrzny

apply you a condom catheter

[e'plaj ju e kondom 'kafyter]

zdjęła ci cewnik zewnętrzny

remove your condom catheter

[ry'muuw joor kondom 'kafyter]

* * *

Może chcesz, żeby była obecna …, kiedy będę myć okolice krocza?

Perhaps you want … present when I give you perineal care?

[per'haaps ju łoont … 'prezynt łen aj gyw ju pery'niiel keer]

druga osoba

another person

[e'nawer peersyn]

osoba z rodziny

a family member

[e 'famyli member]

Może chcesz, żeby była obecna druga osoba, kiedy będę …?

Perhaps you want another person present when I …?

[per'haaps ju łoont e'nawer peersyn 'prezynt łen aj …]

myć cię

wash your body

[łoosz joor bodi]

myć ci …

wash your …

[łoosz joor …]

części intymne

private parts

['prajwyt paarts]

krocze

crotch

[kroocz]

przebierać cię

change your clothes

[czejndż joor klołwz]

rozbierać cię

undress you

[an'dres ju]

usuwać ci cewnik

remove your catheter

[ry'muuw joor 'kafyter]

zakładać ci cewnik

place the catheter into your bladder

[plejs de 'kafyter yntu joor blader]

zakładać ci cewnik zewnętrzny

apply you a condom catheter

[e'plaj ju de kondom 'kafyter]

zdejmować ci cewnik zewnętrzny

remove your condom catheter

[ry'muuw joor kondom 'kafyter]

Zgłoszenie molestowania/przemocy

Reporting abuse

[ry'poortyng e'bjuus]

Dla twojego bezpieczeństwa, pewne rzeczy muszę powiedzieć pielęgniarce.

For your safety, some things I must tell the nurse.

[for joor sejfti sam fyngz aj mast tel de neers]

Co chciałeś mi powiedzieć?

What did you want to tell me?

[łot dyd ju łoont tu tel mi]

Przejmuję się panem/panią Smith.

I’m concerned about Mr./Ms. Smith.

[ajm kon'seernd e'bałt myster/mysyz smyf]

On/ona był/a bardzo cichy/a dzisiaj.

He/she has been very quiet today.

[hi/szi hez biin (  US byn) weri kłajet tu'dej]

Kiedy zapytałem go/ją o jego/jej popołudniowe wyjście z …, nic nie odpowiedział/a.

When I asked him/her about his/her afternoon out with his/her …, he/she didn’t respond.

[łen aj aaskt hym/her e'bałt hyz/her after'nuun ałt ływ hyz/her … hi/szi dydynt ry'spoond]

synem

son

[san]

kuzynem/kuzynką

cousin

[kazyn]

On/ona odmówił/a kąpieli.

He/she refused his/her bath.

[hi/szi ry'fjuuzd hyz/her baf]

Kiedy pomagałem mu/jej w łazience, zobaczyłem siniaki na jego/jej … .

When I helped him/her to the bathroom, I noticed bruises on his/her … .

[łen aj helpt hym/her to de bafruum aj nołtyst bruuzys on hyz/her …]

plecach

back

[bek]

nogach

legs

[legz]

2.5 Ból

Pain

[pejn]

Rodzaje bólu

Types of pain

[tajps ow pejn]

ból chroniczny, przewlekły

chronic pain

[kroonyk pejn]

~ fantomowy

phantom pain

[fantom pejn]

~ ostry

acute pain, sharp pain

[e'kjuut pejn] [szaarp pejn]

~ promieniujący

radiating pain, spreading pain

['rejdjejtyng pejn] [spredyng pejn]

~ rzutowany

referred pain, reflective pain

[ry'feerd pejn] [ry'flektyw pejn]

nerwoból

neuralgia

[n(j)u'raldża]

* * *

ból miesiączkowy

menstrual pain

['menstruel pejn]

~ mięśniowy

muscular pain

['maskjuler pejn]

~ nocny

nocturnal pain

[nook'teernyl pejn]

~ owulacyjny

ovulatory pain

['owjulatoori]

~ po ekstrakcji zęba

pain after tooth extraction

[pejn aafter tuuf yk'strakszyn]

~ po jedzeniu

pain after meal

[pejn aafter miil]]

~ pooperacyjny

postoperative pain

[połst 'operejtyw pejn]

~ przy oddawaniu kału

tenesmus

[te'nezmes]

~ przy oddawaniu moczu

painful urination, med. dyzuria

[pejnful jury'nejszyn] [dysju'rija]

~ przy połykaniu

pain on swallowing

[pejn on 'słoolołyng]

~ psychogenny

mind pain, psychogenic pain

[majnd pejn] [sajkoł'dżenyk pejn]

~ reumatyczny

rheumatic pain

[ru'matyk pejn]

~ somatyczny ból

somatic pain

[soł'matyk pejn]

~ we śnie

dream pain

[driim pejn]

~ wieńcowy

coronary pain

['kooroneri pejn]

~ wywołany hałasem

noise pain

[nojz pejn]

~ wywołany przez światło

photalgia

[foł'taldża]

bóle poporodowe

afterpains, med. postpartum pains

[afterpejnz] [połst'paartem pejnz]

~ porodowe

labor pains

[lejber pejnz]

~ porodowe parte

bearing-down pains

[beryng dałn pejnz]

effective labor pains

[y'fektyw lejber pejnz]

~ porodowe przedwczesne

false labour pains

[fools lejber pejnz]

kolka jelitowa

intestinal colic

[yn'testynyl kolyk]

~ kałowa

med. stercoral colic

['sterkoral kolyk]

~ maciczna

uterine colic

['juuterajn kolyk]

~ miesiączkowa

menstrual colic

['menstrual kolyk]

~ nerkowa

renal colic

[riinyl kolyk]

~ wątrobowa

hepatic colic, gallstone colic

[he'patyk kolyk] ['goolstołn kolyk]

~ ze wzdęcia

wind colic, flatulent colic

[łynd kolyk] ['flatjulent kolyk]

~ żółciowa

med. biliary colic, gallstone colic

['bylieri kolyk] ['goolstołn kolyk]

Opis bólu

Pain description

[pejn dy'skrypszyn]

bezbolesny

painless

[pejnles]

bolesność uciskowa, tkliwość

tenderness

['tendernes]

bolesny, bolący

aching, painful

[ejkyng] [pejnful]

ból ciągnący, szarpiący

tugging pain, pulling pain,

[tagyng pejn] [pulyng pejn]

drawing pain, wrenching pain

[drooyng pejn] [renczyng pejn]

~ dokuczliwy, przykry, nieznośny

annoying pain, nagging pain,

[e'nojyng pejn] [nagyng pejn]

troublesome pain, miserable pain

['trabylsam pejn] ['myzrebyl pejn]

~ drący, darcie

gnawing (pain), grinding pain

[nooyng (pejn)] ['grajndyng pejn]

~ dręczący

torturing pain

['toorczeryng pejn]

~ duszący, dławiący

suffocating pain

['safekejtyng pejn]

~ intensywny, mocny

heavy pain, intense pain

['hewi pejn] [yn'tense pejn]

~ kłujący, kłucie

stabbing (pain), pricking (pain),

[stabyng (pejn)] [prykyng (pejn)]

pricks

[pryks]

~ kolkowy, kolka