Spis treści

Karta redakcyjna

Dedykacja

Nowy Jork

Piotr Marecki, Ameryczka, Kraków 2024

Copyright © 2024 by Piotr Marecki
Copyright © for this edition by Wydawnictwo Ha!art, 2024

Redakcja • Marta Syrwid

Korekta • Filip Fierek

Projekt okładki • Michalina Jurczyk

Zdjęcie na okładce • Piotr Marecki

Zdjęcia w książce • Piotr Marecki

Projekt typograficzny • Marcin Hernas

Skład i łamanie • By Mouse www.bymouse.pl

Wydanie I

ISBN 978-83-67713-44-3

545. publikacja wydawnictwa

Projekt zrealizowany przy wsparciu finansowym Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO, realizowanej przez Krakowskie Biuro Festiwalowe ze środków Gminy Miejskiej Kraków.

Wydawnictwo Ha!art
ul. Konarskiego 35/8, 30-049 Kraków
tel. 795 124 207
wydawnictwo@ha.art.pl
www.ha.art.pl

Wydawnictwo Ha!art

@wydawnictwohaart

@wydhaart

Konwersja: eLitera s.c.

Oli, która nie pojechała ze mną do Ameryki, bo jest to kapitalistyczna dystopia i można być zastrzelonym przez policję oraz zwykłych ludzi i wszystko ma dodany cukier.

Nowy Jork

Lądujemy na JFK i jak zawsze czeka mnie upokarzające stanie w kolejkach, wypełnianie deklaracji, że nie wwożę tu bomby, zatrutej żywności etc. Tym razem, wyjątkowo, oficer robiący kontrolę na lotnisku nie pobiera ode mnie wszystkich odcisków palców. Patrzy tylko na moje wizy w paszportach i z uznaniem mówi, że miałem J-1, po czym każe mi przyłożyć tylko jeden palec, a nie cztery. Na pytanie jaki jest cel mojej wizyty odpowiadam, że jestem naukowcem i zostałem zaproszony na wykłady o komputerach ZX Spectrum na uniwersytetach, a przy okazji chcę przejechać Amerykę lokalnymi drogami. Kontroler życzy powodzenia.

Kiedy dostaję się do miasta, muszę złapać L, żeby dojechać na Brooklyn, gdzie wynająłem airbnb. Moja karta na metro nadal jest aktywna, więc muszę ją jedynie doładować. Już przy maszynie zaczyna się Nowy Jork. Ktoś śpiewa operę, ktoś próbuje wyciągnąć ode mnie resztę. Po przekroczeniu bramek zauważam ulubiony bankomat Bank of America. Natychmiast w głowie pojawiają mi się wszystkie wspomnienia związane z tą instytucją. Konto założyłem tam trzy lata temu. Ilekroć próbuję płacić kartą i jestem poza Stanami, bank ją blokuje. Robi to niby po to, żeby chronić klientów. Czytam też czasem o tym banku w internecie – że zdarza im się blokować kartę na przykład przy próbie kupienia snickersa czy gum do żucia. Po to, żeby chronić klientów. Jeszcze śmieszniejsze jest to, że aby odblokować kartę, trzeba do nich dzwonić, co zajmuje czasem czterdzieści minut, a czasem nawet godzinę. Przed użyciem karty Bank of America zawsze więc się zastanawiam, czy tym razem znów będę miał problemy. Ale na szczęście na terenie Stanów rzadko się to zdarza.

Przy bankomacie zdejmuję hoodie, które miałem w samolocie, bo w metrze po prostu się w nim zaraz ugotuję. „New Yorker” właśnie wypuścił numer z okładką, na której ogień bucha z metra. Jeszcze przed wyjęciem banknotów jestem spocony. Chowam dolary i ruszam na miasto. Gospodarza z airbnb z Nowego Jorku wpisałem sobie rano do telefonu jako „Hipster New York”. Nie pamiętam jego imienia. Wybrałem to airbnb dlatego, że jest blisko Greenpointu, gdzie na pewno pójdę na śniadanie do Peter Pan, a poza tym było najtańsze i z najbardziej pokręconym opisem. Właściciel ze zdjęcia wyglądał na stuprocentowego hipstera: podkręcony wąsik, wychodzące spod koszuli tatuaże. Zamieścił jedno zdjęcie, przedstawiające dziwny mebel, coś pomiędzy krzesłem a kanapą, w bardzo starym francuskim stylu. Przekonywał, że jego mieszkanie jest bardziej projektem z meblami, niż zwykłym miejscem do życia. Pisał: „I don’t want this to be confusing, I have more than one bedroom available, the first room I finished is the Paris room you can see the listing, if you look at the pictures it’s like a movie set. It has a feel and mood. All my bed rooms will have this but with a different title”.

Esemesuję do niego z dołu. Czekam chwilę na odpowiedź, więc sprawdzam, czy jest tu dostępne wi-fi. Rzuca mi się w oczy sieć o nazwie „who want a taco”. Podejrzewam, że to sieć hipstera. Dostaję odpowiedź, że gospodarz za moment zejdzie. Drzwi otwiera dość niski młody mężczyzna z wąsikiem ze zdjęcia, cały w tatuażach. Oferuje, że poniesie mi walizkę po stromych schodach. Odmawiam i wlokę ją sam. Charles przeprasza, twierdzi, że dzisiaj wyjątkowo ma dzień meblowy, dużo ich ostatnio kupił i wszystkie na razie stoją w korytarzu. Przeciskam się z walizką między obrazami, starą umywalką, dziwnymi lampami. Całe mieszkanie jest jakby stworzone do przeciskania, wąskie, bardzo wąskie, i jeszcze wszędzie te meble. Wchodzę do kuchni, jest ciemnawo, widzę, że przy stole ktoś siedzi, więc chcę się przywitać. Już prawie mówię „How are you”, ale orientuję się, że to manekin. Idę dalej i ciągnę walizkę, a kątem oka widzę, że wszędzie stoją meble, każdy w innym stylu. Z boku wielka lampa, a z niej wychodzi drewniany koń karuzelowy. Zauważam, że gospodarz ogląda animowane bajki o rybach. Dopiero kiedy kładę walizkę, rozglądam się po moim pokoju. To typowe miejsce, żeby się przewrócić i spać, bo nie ma nawet przestrzeni, żeby postać. Na podłodze w środku pokoju stoi monstrualny wiatrak, który działa na najwyższych obrotach. Obok niego oświetlająca całe pomieszczenie lampa z planu filmowego skierowana w sufit. Na półkach są jakieś skoroszyty z napisami „Artworks 2013”. Bardzo grube. Po drugiej stronie stoi mebel, który znam ze zdjęcia, oraz łóżko. Wszystko jest małe, w pokoju nie ma okien. Charles chce mi pokazać kuchnię i łazienkę. Kiedy mówi, trzyma rękę przy wargach i mówienie sprawia mu ból. Pytam, co się dzieje, ale odpowiada niewyraźnie. Wreszcie okazuje się, że wyczuł, iż może mieć raka, ale nie jest jeszcze pewien. Pokazuje mi łazienkę i znowu się tłumaczy, że ostatnio działał z płytkami i flizami i w wannie są resztki materiału. Rzeczywiście. Mówię, żeby się nie przejmował, nie przeszkadza mi to. Pokazuje, gdzie są snacksy, wyjmuje dużą butelkę wody z lodówki i zanosi ją do mojego pokoju. Siadam z nim, żeby pogadać. On ogląda te swoje bajki: ryby rozmawiające pod wodą. Ja dopytuję, gdzie kupuje te meble, skąd w ogóle pomysł na mieszkanie jako projekt. Twierdzi, że projekt jest nowy, ma tylko trzy miesiące. Teraz jest strasznie ciepło, więc nie bardzo może go rozwijać. Wychował się w Hollywood w Kalifornii, a do Nowego Jorku przyjechał pracować. Dowiedział się też, że zachorowała jego mama, która mieszkała w Nowym Jorku, więc chciał ją odwiedzić. A później, kiedy zmarła, został tu i zajął się mieszkaniem. Nie wie, co będzie robił dalej. Może pojedzie do Polski. Mówi, że ma polskie, brytyjskie i czeskie korzenie, wymienia jakieś nazwisko, które brzmi czesko. Twierdzi, że nie pasował do ludzi w Kalifornii, że zawsze odstawał. Dopiero – jak mówi – na Greenpoincie, poczuł się jak w domu. Nie bardzo chce mówić więcej, więc na książce Sienkiewicza rysuje mi mapkę z knajpami, w których warto coś zjeść i gdzie można wypić dobre piwo. Obśmiewa mnie i to mocno, kiedy mówię, że chcę iść na Bedford. Twierdzi, że jednak jest tam za bardzo tłumnie. „Ta część Brooklynu stała się już komercyjna – jak wiadomo – przez sklep Macintosha i Whole Food. Nie idź tam”. Poleca, żebym poszedł do pizzerii Carmine’s, która jest dwa kroki od niego. Serwują autorską pizzę, grubą, także z mięsem. Za dwa kawałki i sodę zapłacę pięć dolarów. Poleca też lokal z burgerami i miejscówkę z grami vintage. Korzystając z jego mapki, dochodzę do pizzerii i zamawiam dwa kawałki o nazwie „mama vodka pizza”. Jest mocno po dziesiątej, w pizzerii pełno ludzi, którzy wpadają na jeden – dwa kawałki. Konsumują na miejscu, czasem zabierają jedzenie w pudełkach na zewnątrz. Prawie każdy zamawia też colę. Po pizzy idę do poleconych przez Charlesa Citylights, gdzie zamawiam lokalne IPA, siadam przy barze, wyjmuję Listy z Ameryki Sienkiewicza i przepisuję je sobie w zeszycie. Przy wejściu do knajpy nikt nie sprawdza mi paszportu. Większość ludzi, którzy tu przyszli, to znajomi barmanki i barmana. Prawie wszyscy mają tatuaże.

Jest już po jedenastej, ale kuchnia działa do pierwszej, więc wielu zamawia pełne dania, hamburgery, frytki czy onion rings do piwa. Zauważam, że prawie wszyscy piją jakieś piwo, którego nie znam. Kiedy kończę, barmanka podchodzi i pyta, czy jeszcze czegoś nie wezmę, więc zamawiam to piwo i nadal sobie przepisuję Sienkiewicza. Oni jedzą, gadają i piją. Około wpół do drugiej zamykam zamówienie, tipuję barmankę i wracam spać do hipstera. Ten jeszcze siedzi i ogląda ryby w telewizji. Wyłączam tylko tę wielką lampę z gniazda, i wiatrak. Momentalnie staje się ciepło i parno. Pocę się w sekundę i tak zasypiam.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki