Spis treści

1. Okadka

2. Stopka redakcyjna

3. 1. Jaka jest definicja nieżytu nosa?

4. 2. Jaki jest podział niealergicznych nieżytów nosa?

5. 3. Jakie są definicja i podział alergicznego nieżytu nosa?

6. 4. Czym jest lokalny alergiczny nieżyt nosa?

7. 5. Czy alergiczny nieżyt nosa może być przyczyną objawów nieswoistych?

8. 6. Jaka jest patogeneza alergicznych nieżytów nosa?

9. 7. Czy alergiczny nieżyt nosa jest częstym schorzeniem?

10. 8. Czy alergiczny nieżyt nosa wpływa na jakość życia chorego?

11. 9. Jakie jest znaczenie badania podmiotowego (wywiadu) w diagnostyce alergicznego nieżytu nosa?

12. 10. Jaki powinien być zakres badania przedmiotowego u chorego z podejrzeniem alergicznego nieżytu nosa?

13. 11. Jaki jest schemat diagnostyczny alergicznego nieżytu nosa?

14. 12. Z jakimi schorzeniami należy różnicować alergiczny nieżyt nosa?

15. 13. Jak w prosty sposób odróżnić alergiczny nieżyt nosa od przewlekłego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych?

16. 14. Co to jest alergen?

17. 15. Jakie alergeny są najczęstszymi przyczynami alergicznego nieżytu nosa?

18. 16. Dlaczego ziarna pyłku roślin uczulają?

19. 17. Czy na alergeny pyłku roślin jesteśmy narażeni przez cały rok?

20. 18. Czy grzyby mikroskopowe to alergeny sezonowe czy całoroczne?

21. 19. Roztocze, roztocza, roztocz?

22. 20. Czy to możliwe, żeby kichać z powodu kota?

23. 21. Czy alergiczny nieżyt nosa może mieć podłoże zawodowe?

24. 22. Czy możliwa jest profilaktyka u chorych z alergicznym nieżytem nosa?

25. 23. Czy i jak można unikać alergenów pyłku roślin?

26. 24. Jak pozbyć się alergenów roztoczy kurzu domowego z najbliższego otoczenia?

27. 25. Czy muszę rozstać się z ulubionym kotem lub psem?

28. 26. Jakie są zalecenia dla uczulonych na zarodniki grzybów mikroskopowych wewnątrzdomowych?

29. 27. Jakie są zalecenia dla uczulonych na zarodniki grzybów mikroskopowych zewnątrzdomowych?

30. 28. Czym są reakcje krzyżowe?

31. 29. Czy osoby uczulone na alergeny pyłku roślin mogą źle reagować na owoce i warzywa?

32. 30. Czy Twój pacjent wie, że nos to nie tylko ozdoba twarzy?

33. 31. Czy chorzy z alergicznym nieżytem nosa częściej chorują na astmę?

34. 32. Czy niedrożność nosa jest kluczowa dla ryzyka rozwoju powikłań alergicznego nieżytu nosa?

35. 33. Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa?

36. 34. Jaki jest schemat leczenia alergicznego nieżytu nosa?

37. 35. Jakie jest miejsce donosowych glikokortykosteroidów w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

38. 36. Jaka jest skuteczność donosowych glikokortykosteroidów w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

39. 37. Czy donosowe glikokortykosteroidy powinno się zastosować przed wystąpieniem objawów klinicznych alergicznego nieżytu nosa/przed sezonem pylenia?

40. 38. Czy donosowe glikokortykosteroidy są bezpieczne?

41. 39. Które donosowe glikokortykosteroidy są najskuteczniejsze i mają najlepszy profil bezpieczeństwa?

42. 40. Jakie jest miejsce leków przeciwhistaminowych w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

43. 41. Czym charakteryzują się nowoczesne leki przeciwhistaminowe – na przykładzie bilastyny?

44. 42. Jakie jest miejsce połączenia donosowego glikokortykosteroidu z donosowym lekiem przeciwhistaminowym w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

45. 43. Donosowe połączenie azelastyny i flutykazonu – jaka skuteczność?

46. 44. Jak wiele badań potwierdza bezpieczeństwo donosowego połączenia azelastyny i flutykazonu?

47. 45. Jakie jest miejsce leków obkurczających naczynia krwionośne błony śluzowej nosa w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

48. 46. Jaka jest rola roztworów wody morskiej i soli fizjologicznej w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

49. 47. Czy jest miejsce dla kromonów w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

50. 48. Czy swoista immunoterapia alergenowa zmienia historię naturalną alergicznego nieżytu nosa?

51. 49. Jak prawidłowo stosować leki donosowe w formie aerozolu?

52. 50. Co może być przyczyną sezonowych objawów u mojego pacjenta?

53. Okładka końcowa

Alergiczny nieżyt nosa – 50 pytań i odpowiedzi

© Medical Education Sp. z o.o., 2025

AUTORZY

dr n. med. Piotr Rapiejko

Klinika Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej z Klinicznym Oddziałem Chirurgii Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej, Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa

dr hab. n. med. i n. o zdr. Agnieszka Lipiec

Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych, Alergologii i Immunologii,
Warszawski Uniwersytet Medyczny

PROJEKT OKŁADKI

Ewa Brykowska-Liniecka

REDAKTOR PROWADZĄCA

Maria Liedke

ZASTĘPCA REDAKTOR PROWADZĄCEJ

lek. Andrzej Jabłoński

KOORDYNATOR PROCESU WYDAWNICZEGO

Jagoda Kowalczyk

SKŁAD I ŁAMANIE

Katarzyna Gadamska-Rewucka

KOREKTA

Marcin Kuźma, Anna Zalewska

WYDAWCA

Medical Education Sp. z o. o.

ul. Kukiełki 3A, 02-207 Warszawa

tel.: (22) 862 36 63/64

www.mededu.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Żadna część tej pracy nie może być powielana i rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (elektroniczny lub inny), włącznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem na nośniki magnetyczne, optyczne lub inne media, bez zgody wydawcy.

Wydanie drugie

Warszawa 2025

ISBN 978-83-67696-82-1 – wersja drukowana

ISBN 978-83-67696-83-8 – wersja elektroniczna

1. Jaka jest definicja nieżytu nosa?

Nieżyt nosa (rhinitis) definiowany jest jako objawowa choroba zapalna tego narządu, wywołana przez różne czynniki:

• alergiczne i niealergiczne

• infekcyjne

• hormonalne

• farmakologiczne

• drażniące i zawodowe

• zmiany w przebiegu chorób układowych [1, 2].

Klinicznie nieżyt nosa charakteryzuje się jednym lub kilkoma z następujących objawów:

• upośledzenie drożności nosa

• wyciek z nosa

• świąd nosa

• kichanie.

Postawienie rozpoznania wiąże się również z kryterium czasowym, zgodnie z którym wymienione objawy powinny trwać minimum godzinę dziennie przez wiele dni w roku [1–3].

Piśmiennictwo:

1. 1. Samoliński B, Arcimowicz M (eds.). Polskie Standardy Leczenia Nieżytów Nosa (PoSLeNN). Stanowisko Panelu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Alergol Pol. 2013; 1: 1-167.

2. 2. Bousquet J, Van Cauwenberge P, Khaltaev N; ARIA Workshop Group; World Health Organization. Alergiczny nieżyt nosa i jego wpływ na astmę. Raport ARIA 2001. Medycyna Praktyczna. 2002; 7(wyd. spec.): 1-263.

3. 3. Jurkiewicz D, Rapiejko P. Nieżyty nosa, zapalenie zatok przynosowych z polipami nosa. In: Alergologia w praktyce klinicznej. Część 2. Jahnz-Różyk K, Kupczyk M, Gawlik R (eds.). PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2023: 11-33.

2. Jaki jest podział niealergicznych nieżytów nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

3. Jakie są definicja i podział alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

4. Czym jest lokalny alergiczny nieżyt nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

5. Czy alergiczny nieżyt nosa może być przyczyną objawów nieswoistych?

Wersja prezentująca fragment publikacji

6. Jaka jest patogeneza alergicznych nieżytów nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

7. Czy alergiczny nieżyt nosa jest częstym schorzeniem?

Wersja prezentująca fragment publikacji

8. Czy alergiczny nieżyt nosa wpływa na jakość życia chorego?

Wersja prezentująca fragment publikacji

9. Jakie jest znaczenie badania podmiotowego (wywiadu) w diagnostyce alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

10. Jaki powinien być zakres badania przedmiotowego u chorego z podejrzeniem alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

11. Jaki jest schemat diagnostyczny alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

12. Z jakimi schorzeniami należy różnicować alergiczny nieżyt nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

13. Jak w prosty sposób odróżnić alergiczny nieżyt nosa od przewlekłego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych?

Wersja prezentująca fragment publikacji

14. Co to jest alergen?

Wersja prezentująca fragment publikacji

15. Jakie alergeny są najczęstszymi przyczynami alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

16. Dlaczego ziarna pyłku roślin uczulają?

Wersja prezentująca fragment publikacji

17. Czy na alergeny pyłku roślin jesteśmy narażeni przez cały rok?

Wersja prezentująca fragment publikacji

18. Czy grzyby mikroskopowe to alergeny sezonowe czy całoroczne?

Wersja prezentująca fragment publikacji

19. Roztocze, roztocza, roztocz?

Wersja prezentująca fragment publikacji

20. Czy to możliwe, żeby kichać z powodu kota?

Wersja prezentująca fragment publikacji

21. Czy alergiczny nieżyt nosa może mieć podłoże zawodowe?

Wersja prezentująca fragment publikacji

22. Czy możliwa jest profilaktyka u chorych z alergicznym nieżytem nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

23. Czy i jak można unikać alergenów pyłku roślin?

Wersja prezentująca fragment publikacji

24. Jak pozbyć się alergenów roztoczy kurzu domowego z najbliższego otoczenia?

Wersja prezentująca fragment publikacji

25. Czy muszę rozstać się z ulubionym kotem lub psem?

Wersja prezentująca fragment publikacji

26. Jakie są zalecenia dla uczulonych na zarodniki grzybów mikroskopowych wewnątrzdomowych?

Wersja prezentująca fragment publikacji

27. Jakie są zalecenia dla uczulonych na zarodniki grzybów mikroskopowych zewnątrzdomowych?

Wersja prezentująca fragment publikacji

28. Czym są reakcje krzyżowe?

Wersja prezentująca fragment publikacji

29. Czy osoby uczulone na alergeny pyłku roślin mogą źle reagować na owoce i warzywa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

30. Czy Twój pacjent wie, że nos to nie tylko ozdoba twarzy?

Wersja prezentująca fragment publikacji

31. Czy chorzy z alergicznym nieżytem nosa częściej chorują na astmę?

Wersja prezentująca fragment publikacji

32. Czy niedrożność nosa jest kluczowa dla ryzyka rozwoju powikłań alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

33. Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

34. Jaki jest schemat leczenia alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

35. Jakie jest miejsce donosowych glikokortykosteroidów w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

36. Jaka jest skuteczność donosowych glikokortykosteroidów w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

37. Czy donosowe glikokortykosteroidy powinno się zastosować przed wystąpieniem objawów klinicznych alergicznego nieżytu nosa/przed sezonem pylenia?

Wersja prezentująca fragment publikacji

38. Czy donosowe glikokortykosteroidy są bezpieczne?

Wersja prezentująca fragment publikacji

39. Które donosowe glikokortykosteroidy są najskuteczniejsze i mają najlepszy profil bezpieczeństwa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

40. Jakie jest miejsce leków przeciwhistaminowych w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

41. Czym charakteryzują się nowoczesne leki przeciwhistaminowe – na przykładzie bilastyny?

Wersja prezentująca fragment publikacji

42. Jakie jest miejsce połączenia donosowego glikokortykosteroidu z donosowym lekiem przeciwhistaminowym w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

43. Donosowe połączenie azelastyny i flutykazonu – jaka skuteczność?

Wersja prezentująca fragment publikacji

44. Jak wiele badań potwierdza bezpieczeństwo donosowego połączenia azelastyny i flutykazonu?

Wersja prezentująca fragment publikacji

45. Jakie jest miejsce leków obkurczających naczynia krwionośne błony śluzowej nosa w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

46. Jaka jest rola roztworów wody morskiej i soli fizjologicznej w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

47. Czy jest miejsce dla kromonów w leczeniu alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

48. Czy swoista immunoterapia alergenowa zmienia historię naturalną alergicznego nieżytu nosa?

Wersja prezentująca fragment publikacji

49. Jak prawidłowo stosować leki donosowe w formie aerozolu?

Wersja prezentująca fragment publikacji

50. Co może być przyczyną sezonowych objawów u mojego pacjenta?

Wersja prezentująca fragment publikacji