Jan Kuff

Adenazer Nieszczęśnik

© Jan Kuff, 2023

Oto opowieść o krótkiej wędrówce i małej przygodzie barwnej grupki wojażerów. Prosta historia, która kończy się niespodziewanym kataklizmem. Podróż z wyznaczonym celem i nieoczekiwanym przystankiem gdzie diabołów jest co nie miara. Nie one jednak są głównymi bohaterami tej książki. Ci z kolei, może z wyjątkiem jednego, nie mogli spodziewać się, że ich wycieczka w połowie drogi do celu zmieni się tak niespodziewanie.

ISBN 978-83-8324-686-4

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

1. Adenazer Nieszczęśnik

2. Nieprzyjemny gość

3. Wielki

4. Jasiek

5. Stara obietnica

6. Echo

7. Wyścig

8. Kłamstwa i półprawdy

9. W Lesie Nikczemników

10. Owoc Dębowego Krzewu

11. Tajemnicze zadanie

12. Hulanka

13. Ucieczka

14. Odwaga

15. Sumienie

16. Nocne opowieści

17. Kapliczka Wszelkiego Światła

18. Panowanie

19. Koniec podróży

20. Bijatyka

21. Upadek

22. Szkolenie

23. Pierwsze starcie

24. Nieszczęśnik

25. Podziękowania

“… Świat zbłądził. Świat wymarł. Świat zgorzkniał. A przekleństwo krążyło we krwi wielu pokoleń. Tych, co żywią prawdziwą pogardę do życia…”

Nieprzyjemny gość

Zwą mnie Zuchwały, bo robię wszystko, na co mam ochotę. Robię to, co chcę i mogę zrobić, a czasem nawet to, czego robić nie powinienem. Podobnie było z tą zasmarkaną sprawą. Wtedy to przybył ów chojrak, ów bęcwał, co zwał się jakoś tam i także myślał, że może wszystko.

Spotkałem go w karczmie starego pisajdły, który to popisał się tym, że potrafił składać znaki. Myślał człeczyna, że mu na zdrowie wyjdzie, jak będzie się długo i niemal wiecznie kształcił. Nieraz dostał po mordzie za niewyparzoną gębę i nieraz lizał podłogę ubrudzoną własną krwią. Ale człek to był taki, co się nie poddaje i zawsze o dobrą sprawę walczy. Zawsze.

Wtedy też walczył, ale jakoś tak mało zaciekle, że w pół malutkiej chwilki stracił życie, przebity przez miecz owego, co to myślał, że też może. Nie wtrącał bym się, ale lubiłem tego gościa i żal mi było patrzeć na jego zasmarkane ścierwo.

Podszedłem do brodacza i każe mu dać na pochówek biednej kobiecie, co wypłakiwała łzy nad martwym ciałem. Dajże kobiecinie zapomogę na życie, póki sobie nowego chłopa nie znajdzie.

A bęcwał, jak to bęcwał. Siedzi, pije piwko, udaje, że głuchy. Reszta chłopków z karczmy już pouciekała, by w razie draki, samodzielnie przypadkiem nie nadziać się na żelazo. A karczmarz siedział cicho na swoim przydatnym podeście. Tyle przydatnym, że go lepiej było widać. Wiedziałem, że trzyma tam nabitą kuszę, ale nie oponowałbym, gdyby załatwił kmiotka za mnie. Ten bał się wykonać jakikolwiek ruch i dopadła go blada drętwota ciała. Zanim do tego doszło, wygonił tylko służki do spiżarki, by żadna nie ucierpiała z widoku kolejnego martwiaka.

Służki chichotały. Zebrały się przy drzwiach spiżarki i podglądały, który to z nas drugiego załatwi. Czekały, który okaże się silniejszy. Który pokaże, że ma lepsze nasienie.

Nasienia z martwego nie wyciągniesz.

Karczmarz badał sytuację wzrokiem. Przykleił ślepia do mojego miecza i czekał kiedy odetnę łeb temu drugasowi.

Znany byłem w tej karczmie i z rzadka musiałem pokazać swoje umiejętności. Tym razem chłopek kończył piwko i nawet na mnie nie patrzył.

Na głowie miał zarzucony brązowy, brudny kaptur. Przemoczony i umorusany błotkiem. Dawno niemyty i nieprany, ale nadający się jeszcze do noszenia.

Chwyciłem za rękojeść nagiego miecza. Zapalona świeca na stole w chwili zgasła i przygasły wszystkie inne w pomieszczeniu.

I tyle. Znalazłem się tu. W zaświatach, gdzie ucieczki nie dostąpię. Szybki był ten włóczęga i pewno miał co robić wieczorami. Mi się to już nie zdarzy.

Tak, za życia mogłem wszystko, teraz mogę tylko wyć, wykrzykiwać w bólach moje największe pragnienie.

Dostać się z powrotem do tamtego świata.

Zwą mnie Adenazer i kiedyś naprawdę mogłem wiele.

Wielki

Jako dziecko, byłem bardzo duży, jak na swój wiek. Rosłem i rosłem, chociaż wcale wiele nie potrzebowałem. Znajomi wołali na mnie Wielki.

— Hej, Wielki, dawaj bułę, bo inaczej dostaniesz w mordę.

Chciałem się pokłócić o ten mały kawałek chleba, ale w rzeczywistości nie byłem głodny.

Chociaż byłem większy i teoretycznie silniejszy to nie żyło mi się lepiej. Z drugiej strony nawet mistrz w jednym z tamtejszych zakładów mówił do mnie, jak należy.

— Ale z ciebie wielki pacan. Nic porządnie nie potrafisz zrobić.

Imałem się po części wielu zajęć. Mistrzowie odsyłali mnie z niczym. Wielki pacan, dawaj bułę, w mordę chcesz wielki? I tak dalej i tak dalej.

Wreszcie zdałem sobie sprawę, że nie mogę robić zwykłych przyziemnych rzeczy. Nie nadaje się do nich, bo jestem stworzony do znacznie głębszych i większych dziedzin. Wiedziała to już moja macocha tuż po mym urodzeniu.

— Ale on jest wielki, jedna mamka to na niego zbyt mało. Na pewno będzie wielkim człowiekiem.

Poszedłem do naszego znachora i poprosiłem o nauki. Ten mnie wyśmiał i rzekł, że będzie ze mnie tylko dobry włóczęga. Poszedłem do mistrza magii i prosiłem o nauki. Ten mnie wyśmiał i powiedział, że czarować to ja potrafię, ale na magii się z pewnością nie poznam.

Wszystko się zmieniło. Macocha zmarła na jakieś nieznane choróbsko. Zresztą pół wioski wymarło. Ojciec zostawił mi gospodarstwo, a sam pojechał do miasta, by tam poszukać szczęścia. Była to jedyna okazja dla niego, by zniknąć. By nikt nie dowiedział się, że opuścił tak łaskawie dane mu pod opiekę gospodarstwo rolne. Zostali ze mną dwaj młodsi bracia i starsza siostra. To ja miałem zająć się wszystkim.

Siostrę sprzedałem do burdelu, by mieć czym wyżywić dzieciaki. Dzieci sprzedałem kupcowi, co mówił, że przydadzą mu się ręce do pomocy. Z pełną kapsą zaraz zobaczyłem jaki jestem przedsiębiorczy.

— Hej, Wielki, dawaj kasę.

Dałem mu tak w mordę, że popamiętał do końca życia. Za zarobione pieniądze kupiłem miecz, jakąś lekką ochronę ciała i zapasy. Wyruszyłem w drogę za przygodą, wcześniej sprzedając gospodarstwo. Miałem pełną kapsę, sporo jedzenia i gotowość do walki o każdy kawałek ziemi.

Byłem niemałym szczęściarzem i to nie tylko ja. Moją siostrę upatrzył sobie jakiś młodzian z pokaźnym majątkiem i szybko ją wykupił z burdelu. Moi bracia pracowali nieco w polu, ale ich nowy pan zauważył, że są pojętni i dał im dobrą szkołę. Jeden wykształcił się na znachora, a drugi został magiem. O ojcu więcej nie słyszałem, a matka z pewnością nie przewracała się w grobie.

I w ten oto sposób dowiedziałem się, że mogę wszystko.

Jasiek

— Drogi panie, nie mam wiele, ale dobra zupka najlepiej rozgrzewa. Jedz pan zdrowo.

— Dzięki, starowinko. A żona nie gotuje? Sam przyprawiasz te swoje zupki?

— Kobieta mi zmarła. Trzy wiosny już minęły. Jestem sam. Syn pracuje w gospodarstwie, trochę pomaga. Pewno tego, czy następnego lata znajdzie i dla siebie kąt. Niebawem przyjdzie nam się pożegnać. Pilno mu do wojaczki, do panów chce się wybrać, by go na jakiego kmiotka wyuczyli.

— Kmiotka, powiadasz.

— O, drogi panie, nie obrażaj się. Ja jestem prostowinka. Prostaczek. Daleko mi do takich panów. A jak ich zwą, tak ich zwą. Mówią, że w zamku kmiotki teraz panują, bo słabiutko nam się powodzi.

— Bardzo słabo?

— Ludkowie z wiosek pouciekali do innych panów. Jeszcze się nie podnieśliśmy po zarazie. Wytępiła wielu. I szkodniki, i dobrych chłopów, co to do roboty się chętnie brali. Młode panienki poumierały masowo. Trzeba później było za granicę się wybierać, by znaleźć żonę. A ci, co pojechali, to już nie wracali. Często tak bywało, że na innym gospodarstwie zaczynali pracę.

— Tam podobno jest bogato.

— Za granicą? Mówią, że diamentowe domy tam budują. Że stodoły ze złota. A i panny rumiane.

— Stodoły ze złota? Trzeba się tam wybrać. Pozbierać nieco tych diamentów. Albo i napaść bogatego sąsiada, żeby łupy zagrabić.

— Panie, drogi panie. Czym my mamy tu napaść? Wojowniki chorowite, chuderlawe, niedożywione. Widziałeś pan naszą straż? Nie widziałeś. Może to i dobrze, bo czepialscy i tylko kury zabierają. O, idzie mój synek — powiedział staruszek, wyglądając przez okno.

Chłopiec szedł do domu jakby nigdy nic. Nie mógł się spodziewać, że ten dzień będzie taki radosny. Że nadejdzie dla niego chwila, by spełnić marzenie. Nawet, gdy tak szybko przeminie pewność siebie i stanie się nieuniknione.

— Witam pana. Zwą mnie Jasiek. — Nie było odpowiedzi. Wszedł, przywitał się z ojcem i zagadną dalej. — Czy mogę się dosiąść? — Nikt mu nie odpowiedział. Sięgnął na wykrzywioną, drewnianą półke po miskę i zajrzał do kociołka, by nalać sobie cienkiej zupy. — Pan taki małomówny — powiedział, stojąc nad stołem.

— Siadaj, Jasiek, siadaj. Mamy gościa. Nie zaczynaj tylko o tych głupotach. Mów jak tam plony.

— Dobrze ojczulku, dobrze. Kapusta rośnie, ziemniaki będziemy wyciągać za kilka dni. Opłacimy się i może będzie co nieco na handel. I może jeszcze nam co zostanie. To jest dobry rok. Tak się przynajmniej zapowiada. — Co rusz zerkał to na ojca, to na przybysza. Najdłużej zajmował się michą, na której skupiał główną uwagę. — A pan z miasta? Na zamek pan jedzie? — W jego misce pojawiło się dno.

— Daj, naleje ci jeszcze zupki, boś się pewno natyrał w polu. — Ojciec wziął od niego miskę i ruszył w stronę kociołka.

— Pan nie przepada za kapustą? Cienka ta nasza zupka jak dla bogacza. — Chłopak widział, że przybysz nie bardzo jest zainteresowany swoją porcją.

— Żaden bogacz. Wojak, nie takie zupki już jadał. Przebył świat wzdłuż i wszerz, doskonale wie, co i jak się warzy w każdym zakątku tego boskiego padołu. — Starowinka nalał kolejną miskę zupy i podał ją synkowi.

— Bogacz żaden. Wojak też nie. Bardziej jestem niewolnikiem mojego miecza, niż on moim narzędziem. Ale mam propozycję. Zdradzę wam swoje imię i wezmę chłopca ze sobą. Ojciec będzie żył we względnym dostatku aż do śmierci. To mogę zagwarantować. A chłopak pewno się czegoś nauczy i zdobędzie doświadczenia.

— Panie, ja to już mogę na naukę. W tej chwili!

— Chłopcze, nie szalej — upomniał go staruszek — a co z wykopkami, co z gospodarstwem.

— Gospodarka nieważna. Dam wam godziwą zapłatę za chłopca i powiem na zamku, że mają się wami zająć, w razie każdej potrzeby. Nie odmówią pomocy, gdyby tylko o nią poprosić. A chłopiec wyuczy się na wojaka i być może będzie z niego jakiś większy pożytek.

— Gdzie taka chudzinka na wojaka. Panie, przecież on miecza w rękach nie utrzyma.

— Utrzyma, utrzyma. W polu robi, krzepę ma. Czeka na niego przeznaczenie. Ważniejsze od waszych wykopków.

— Ojczulku pójdę z nim. Niech nam powie swoje imię i pojedziemy, a ty będziesz pod dobrą opieką. Wrócę, a wtedy będę już gotów do służby. Ostanę na zamku i się tobą zajmę jak trzeba.

— Dopóki was śmierć nie dopadnie niczego wam nie zabraknie. — Przybysz był pewny swego i stanowczy, a chłopca nie trzeba było namawiać ani specjalnie zachęcać.

W końcu staruszek pogodził się z losem, który miał mu odebrać ostatniego syna. Został sam. Oboje poznali też imię, jakie nosił przybysz schowany pod brązowym kapturem. Zwali go Hultaj Rudy Nos. Całą rozmowę przegadał zakryty pod kapturem. Zdjął go, gdy się przedstawiał. Miał długą, rudą brodę i zielone oczy. Rude włosy, długie, poplątane, z warkoczem zaplecionym na bok.

Staruszek spojrzał w te źrenice i zaraz zorientował się, że ten nigdy nikogo nie okłamał. Zawsze dotrzymywał słowa. Był prawy i prawdomówny. Godny zaufania. Prawdziwy wojownik starej daty. Taki, co niczego się nie bał.

Nie rzucał on słów na wiatr, choć ten zawsze niósł jego słowa tam, gdzie powinny dotrzeć. Do serc, do umysłów, do sumienia.

Staruszek schował sakwę srebra, którą otrzymał za syna. Jasiek wędrował już za nowym mistrzem, za nowym panem. Ten osobiście prowadził wlasnego konia. Kary, silny zwierz prezentował się jak koń prastarych polan. Członek pradawnego stada.

Nastała noc. Staruszek położył się do snu. Siłą powstrzymał łzy i zasnął. Spał i już się nie obudził. Zmarł we śnie. Była to ta noc, kiedy jego syn opuścił dom. Gotował on właśnie posiłek, dla nowego pana. Dla Hultaja Rudego Nosa, który nie był wojownikiem.

Stara obietnica

— Witaj, Norwelo.

— Widzę, że znalazłeś to, czego szukałeś. — Bogini wskazała lśnienie w miejscu jego serca.

Spojrzał w dół. Pod jego stopami majaczył cień. On sam czuł się, jak nowo narodzony, choć pozbawiony ważnej części samego siebie.

— Przyszłaś po resztki?

— Resztka słania się na nogach. — Pokazała cień, który pełzł przed nim.

— Kiedyś obiecałaś, że pozbawisz mnie serca i sumienia.

— Tak powiedziałam, tak obiecałam. — Bogowie nie zapominali składanych obietnic. Wyczekiwali na ich spełnienie. Czasem trwało to pokolenie, czasem dużo dłużej.

— Bierz więc. — Wyciągnął przed siebie otwarte dłonie, jakby to jego miała zaraz połknąć.

— Wiesz, że umysł nie ogarnie wieczności. Wieczność trzeba przeżyć bezmyślnie.

— Wciąż potrafię bezmyślnie dążyć do celu. — Norwela wchłonęła cień.

— Nadejdzie czas, abyś dopełnił obietnicy i został moim kapitanem.

— Będę twoim kapitanem — powtórzył słowa, jakby powtarzał zaklęcia i przepowiednie.

— Czekam końca dni Żarłoczny Gronostaju. — Jego imię niemal lubieżnie zabrzmiało w jej ustach.

— Do tego czasu będę władał mą ziemią.

— Władaj nią tak, bym mogła przez wieki żywić się jej plonami.

— Zapewniam cię, że ta ziemia nie widziała lepszego władcy. — Wcale się nie mylił.

— Przybądź na wezwanie.

— Będę na czas — i dodał po chwili nieuniknionej ciszy — wypuścisz mnie, zanim nadejdą?

— Wypuszczę cię, jak będą blisko, jak zacznie działać magia.

— To mi wystarcza. — W duchu wyczekiwał już rozstrzygnięcia swoich spraw.

Norwela zaśmiała się, zakołowała wokół niego i czarną plamą wpiła się w piasek. Echo niosło jeszcze jej gorzki śmiech.

Echo

Czekałem cierpliwie, w sobie tylko znanym otępieniu. Jak czeka rumiane jabłko. Albo ktoś je uratuje i pożre, albo zrobią to robale. Po co wyrywałem się na ten świat, który nigdy mnie nie chciał. Po cóż pragnąłem najbardziej w świecie wyjść do ludzi. Opuścić zaświaty. Pragnienie powolnie przeradzało się w rozpacz. Bo każdy dzień wśród żywych, trwał po stokroć krócej, niż bez ludzkiej skorupy.

Nie wiedziałem, że jest nas więcej. Więcej takich jak ja. Pragnących uciec, jak najdalej od Źródła Prawdziwego Szczęścia. Z drugiej strony tej przestrzeni, tej przepaści, panującego Źródła Prawdziwej Rozpaczy.

Przykuci z dwóch stron rozrywali wreszcie jeden z łańcuchów. Bezmyślnie, beznadziejnie, głupio. Czasem zdarzało się, że trafiali tam, gdzie każdy pragnie się dostać. I tak w ostateczności wyzuci i wypluwani przez źródło rozkładali się w piach tej niepojętej pustyni.

Ja, stojący gdzieś między jednym a drugim nieszczęściem, pielęgnowałem pragnienie zemsty. Pragnienie wyrównania rachunków. Nie wiedziałem jeszcze, że będę musiał odłożyć je na później.

Zwą mnie Nieszczęśnik, bo niosę tysiąc nieszczęść dla ludzi i jedno dla siebie.

*****

— To dobre miejsce na popas. — Stanęli u progu polanki, otwierającej się za niewielkim laskiem. — Przystaniemy na chwilkę, żeby koń mógł co nieco podjeść?

— Masz rację, pachołku. Przystańmy. Złapiemy oddech po długiej wędrówce.

Hultaj, po zdjęciu bagaży niesionych przez konia, puścił wolno karego ogiera i zarządził odpoczynek. Jasiek przygotował odpowiednie miejsce na posiłek. Krzątał się w te i we wte. Kolejno zajmował się zwykłymi zadaniami. Robił wszystko, co do niego należało, by jego pan nie skarcił go za nieudolność, niefrasobliwość czy opieszałość.

Hultaj Rudy Nos w tym czasie otworzył jedną z cennych ksiąg i począł ją studiować. Nie przyjął posiłku, dopóki nie odłożył księgi na miejsce. Były one na tyle cenne, że należało o nie dbać, jak o kufer pełen złota. Tak też dbał o nie ich właściciel i nie dopuszczał swojego młodego towarzysza podróży do położenia na nich ani jednego palca.

Jasiek już w dość nieprzyjemny sposób przekonał się, że księgi jego pana są tak cenne, że tylko on sam może po nie sięgać. Był jeszcze jeden przedmiot, na którym Jasiek nie mógł położyć dłoni. Był to miecz Hultaja Rudego Nosa, który ten traktował z podobną pieczołowitością i niemal namacalnym uczuciem.

Dbał on o to oręże na każdym z przystanków. Wycierał z kurzu, oliwił, ostrzył, kiedy tylko była taka potrzeba. Miecz też, jak zauważył młodzian, nie prezentował się podobnie do tych, które widywał w swojej małej wiosce, wtedy kiedy tylko przechodził przez nią patrol czy wędrowali przyjezdni wojownicy. Na pierwszy rzut oka wydawał się dość pospolitym narzędziem walki. Przy bliższym przyjrzeniu się zdawał się emanować cienką błonkę czerwonej poświaty. Krwisto czerwonej, która przy jego oliwieniu wydawała się parować wraz z wykorzystywaną do tego celu emulsją.

Było coś jeszcze w mieczu jego pana, co budziło w nim grozę. Z każdym wyciągnięciem go z pochwy Jasiek odnosił nieodparte wrażenie strachu, który wywoływała w nim sama bliskość tego nagiego miecza. Im bliżej się znajdował, tym bardziej młody Jasiek czuł, że jego życie zaraz dobiegnie końca. Miał niemal dosłownie taką pewność. Nie opuszczała go, do czasu gdy miecz znów nie znalazł się w zwykłej oprawie.

Wreszcie młody Jaśko skończył wszelkie zadania i zasiadł w niewielkiej odległości od Hultaja Rudego Nosa, by również się posilić. Hultaj w czasie jego pracy wydawał się zaczytany w znaki. Koń zaś pasł się spokojnie na polanie.

W koniu tym również było coś szczególnego. Jego sama prezencja wydawała się być zdecydowanie znacznie lepsza od tych, które Jasiek widywał w przeszłości. Wręcz miał pewność, że ten ogier prezentuje się na tyle doskonale, że mógłby być jednym z tych, które trafiają wprost do królewskiej stajni. W ciągu kilku dni podróży, którą przebyli razem, Jaśko nie zauważył ani jednego przypadku, w którym ów koń wykazałby oznaki strachu. Choćby z samej bliskości owego niecodziennego oręża, które w rzeczy samej przerażało młodzika.

Jaśko zapytywał też o imię tego wspaniałego ogiera. Nie otrzymał odpowiedzi od Hultaja Rudego Nosa. Rzekł on jedynie, że nie ufa młodzianowi na tyle, by zdradzić mu imię wierzchowca. Jasiek nie znał żadnej przyczyny, dla której imię ogiera miałoby być tajemnicą. W tej kilkudniowej, jak dotąd, podróży, zobaczył, że jego pan już ma wiele tajemnic, których nie rozwikła, i pewnie jeszcze więcej takich, które dotąd nie wyszły na światło dzienne.

Cóż miał młodzian począć. Ruszył w drogę z nieznajomym i miała na niego czekać znacznie lepsza przyszłość, niż codzienna udręka na gospodarstwie. Zajął się małym kawałkiem chleba i czekał, aż jego pan zapragnie posiłku.

Po popasie ruszyli w dalszą podróż. Jasiek nie miał żadnego pojęcia, dokąd zaprowadzi go jego pan. Nie wypytywał też o cel podróży, ponieważ poza swoim małym poletkiem, pobliskim zamkiem i niewielką okolicą, nie znał świata.

Nic nie dałyby mu nazwy miejsc, do których mogliby się wybrać i choć nieraz wsłuchiwał się w opowieści starych wojażerów na temat wielkiego świata, to w swoim małym rozumieniu wiedział, że każda z tych historii jest nieprawdziwa. Przecież często występowały w nich stwory i potwory, które realnie nie istnieją. Czemu miałyby istnieć także krainy z tych opowieści.

Był w wielkim błędzie, bo każda z historii opowiadanych przez wędrowców niosła w sobie ziarno prawdy o świecie, życiu i wielkich ludziach. I choć opowieść o nim samym miała szybko się skończyć, to i w niej można dopatrzyć się nieco więcej, niż przekazał sam autor. Być może tylko domyślić się większej prawdy, która ukryta jest zawsze między znakami.

Nie uszli daleko, zaczęło się ściemniać i nadchodził czas kolacji i snu. Hultaj Rudy Nos nie kwapił się, by zarządzić kolejny postój. Wedrowali wtedy niewielką drożyną otoczoną łąkami i pojedynczo rosnącymi drzewami. Na tych łąkach rosło dużo kwiecia. Był to jeszcze dobry czas dla rozwoju flory. Jasiek ochoczo przyglądał się każdemu rozwijającemu się wokół nich krajobrazowi, jakby chłonął swoją osobą cały nowo odkrywany świat.

Jego pan, który przebył go wzdłuż i wszerz nie mógł poszczycić się tym samym. Zmienny, nawet najbardziej bajeczny krajobraz, był dla niego czymś zwykłym, może nawet oczywistym, tym bardziej o tej porze roku. Nie potrafił już zachwycić się prostotą obcowania z tym pięknem. Być może już w tamtej i każdej kolejnej chwili był wyzbyty z możliwości odczuwania wyższych uczuć, co mogło się przytrafić każdemu, kto przeżył tak jak on, całe tysiąclecie. Kto widział w życiu wszystko i doznał niemal wszystkiego. I to nie jeden raz, lecz wielokrotnie.

Były rzeczy, które jeszcze miały dla niego jakiś głębszy sens. To czyniło go odrobinę ludzkim. Sens dążenia do celu, do czegoś większego oraz odprawiania codziennego rytuału. Niemal tysiąc lat wcześniej podpisał kontrakt z Aurorą. Ta nie mogła się spodziewać, że on się z niego wywiąże. Nawet jedna z córek pierwszego z twórców, nawet bogini, która istniała niemal od zarania dziejów nie miała wiedzy ani wiary, że ów Hultaj, jako jedyny z setek, rzeczywiście wypełni przeznaczenie. W rzeczy samej byłoby jej to na rękę. I to bardzo. Gdyby nie fakt, że wszystko miało się niebawem skończyć.

Hultaj dreptał z tyłu, prowadząc ogiera. Jasiek maszerował na czele ich pochodu, kierując się po prostu nurtem drożyny. Po wejściu na kolejne, niewielkie wzniesienie niemal zapadły już ciemności. Jasiek tylko dojrzał poniżej rozbity wojskowy obóz. Nim się zorientował przywitał go jeden ze strażników. Obserwował ich już od dłuższego czasu.

Zaskoczony młodzian momentalnie i automatycznie poszukiwał wsparcia w swoim panie i być może obrońcy.

— Życie wam nie miłe? Pchacie się do wojskowego obozu? Nie trzeba nam tu wędrownych łachudrów. Co tam macie? I skąd u was taki ogier? Gdzieście to ukradli?

Jasiek zaniemówił. Z szybką pomocą przyszedł mu jego pan.

— Przybywam z ofertą handlową do waszego dowódcy. — Hultaj wziął krótki oddech. — I przydałby nam się nocleg oraz uzupełnienie zapasów.

— Nie mamy miejsca dla obszarpańców. — Żołdak dobrze przyjrzał się umorusanemu ubraniu Hultaja, który nawet przy Jaśku prezentował się mało okazale. — I strawy dla ludzi waszego pokroju.

— Wasz kapitan z całą pewnością zainteresuje się ofertą wymiany. Mogę to zagwarantować, więc prowadź wprost do jego namiotu, a pewno też dostanie ci się jakaś nagroda.

— Pokaż co tam masz na wymianę, to może się zastanowię. — Podszedł bliżej do Hultaja i jego konia i chciał zajrzeć do pakunków.

— Przybyłem darować kapitanowi tego konia, ale jeżeli ktoś położy ręce na tych księgach, to mu uschną. — Hultaj dodał pospiesznie, bo widział, jak wojak zagląda do pakunków z jego najcenniejszym skarbem.

— A co ty? Wiedźma jakaś? Z mieczem do kapitana nie pójdziesz. — Wskazał na oręż zapięty przy pasie Hultaja. — Koń się przyda, a kapitanowi lepiej spasuje, niż wam, do tego waszego obskurnego odzienia.

— Miecza też nie oddam, a kto po niego sięgnie, temu ręce spłoną — usłyszał wojak w odpowiedzi.

— Ty mnie tutaj nie strasz łachmyto. Konia wezmę, a wy spadajcie, zanim dam wam do wiwatu.

— Sam przekaże konia waszemu dowódcy, a ty grzecznie nas do niego zaprowadzisz. Zwą mnie Hultaj Rudy Nos, ale ty i tak nie zapamiętasz tego imienia. — Hultaj postanowił skorzystać ze swych atutów, kiedy rozmowa przybierała już całkiem zły obrót.

— No tak, chodźcie za mną. Kapitan z pewnością się ucieszy z prezentu. — Jaśka nieco zaskoczyła ta grzeczność i nagła zmiana podejścia. Wojak już prowadził ich wgłąb obozu i nawet począł szczycić wojskowymi żartami. Przechodzili między namiotami w kierunku namiotu dowodzenia.

— Kogóż to mi przyprowadzacie? — pytał dowódca, gdy wchodzili do jego namiotu.

— Wędrowca z pięknym prezentem dla kapitana. Ogierem jak z bajki.

— Witam kapitana i przybywam z propozycją wymiany — rzekł Hultaj swym najmilszym głosem.

— Kim jesteście, skąd przychodzicie i czego tu szukacie? — Kapitan skinieniem nakazał wymarsz wojakowi, który przyprowadził gościa.

Jasiek tymczasem pozostał na zewnątrz i pilnował karego ogiera i resztę dobytku. Z namiotu dowodzenia po chwili wyszedł wojak, który ich przyprowadził, a następnie dwaj bardziej rośli wojskowi, którzy przyczepili się do Jaśka. Chcieli sprawdzić cały bagaż nowo przybyłych. On z początku nieco nieśmiało oponował, jednak szybko dał się zastraszyć i pozwolił wojskowym wykonać zlecone im zadanie.

Nie był wojakiem. Wcale nie był też odważny. Jakby przyszło do starcia, z całą pewnością znacznie chętniej zająłby miejsce z tyłu, zagrzewając kompanów do walki, niż osobiście brał udział w bijatyce, starciu, czy wielkiej bitwie. Miał nadzieję, że to się zmieni po rozpoczęciu prawdziwego nauczania. W tamtym momencie wolał szybko ustąpić. To nie był jeszcze czas, w którym mógłby się wykazać prawdziwą odwagą. Jego nauki miały się zacząć w odpowiedniej chwili. Z całą pewnością nie pomyślałby, że przybiorą taką formę, jaka jest im przeznaczona.

— Nie możesz powiedzieć, któremu królowi jesteś poddany, ani jak się zwiesz i wozisz ze sobą skarby, które chyba do ciebie nie należą. — Kapitan patrzył na zawinięte jeszcze w skóry księgi, kilka sakiewek srebrnych i złotych monet, jakieś szpargały i wskazał niecodziennie wyglądający oręż zapięty u pasa nieznajomego. — I oferujesz mi konia, którego najpewniej ukradłeś z jakichś bogatszych stajni, albo ograbiłeś jednego z naszych lepszych wojaków na jednej z bardziej niebezpiecznych tras.

— Wszystkiego co mam i oferuje sam się dorobiłem i to w sprawiedliwy sposób. Proszę nie ruszać mojego dobytku, nie dotykać ksiąg, bo kto po nie sięgnie, temu uschnie ręka i nie sięgnąć po mój miecz, bo kto go dotknie temu zapłoną dłonie. — Ani kapitan, ani jego przyboczni nie byli zachwyceni tymi słowami, lecz żaden nie ośmielił się sprawdzić na własnej skórze prawdziwości tej wypowiedzi.

— Nie będziesz tu nami dyrygował. Teraz zobaczę konia, a potem zajmę się wami na poważnie. — Kapitan wyszedł szybkim i długim krokiem, a jego przyboczni pilnowali Hultaja. Po dłuższej chwili wrócił do namiotu ze znacznie przyjemniejszą miną. Szybko postarał się o ukrycie zadowolenia.

— Mój ogier z całą pewnością okaże się przydatny. Trzeba tylko o niego dobrze dbać, a pozostanie w najlepszej kondycji i najlepszym zdrowiu przez długie lata.

— Tak ten kary ogier rzeczywiście prezentuje się doskonale. To nie wyjaśnia, skąd weszliście w posiadanie takiego dobytku. Pytam po raz kolejny, komu to wszystko ukradliście? Jakoś nie chce mi się wierzyć, że to wasza własność. Spójrzcie tylko na siebie. Poza czystymi rękoma cali wyglądacie jak szubrawiec czy żebrak.

— Za mną długa podróż, a przede mną jeszcze dłuższa. Rzeczywiście przydałoby się pranie moich ubrań, ciepła kąpiel i syta strawa. Konia pragnę wymienić za najlepszego wojaka. Tak jak mówiłem. Zwolnienie ze służby i rok poddania pod moją opiekę. W dalszej podróży przyda mi się dodatkowa para wyszkolonych w walce rąk. Powiem wam wreszcie jak się nazywam, pokaże twarz i dobijemy targu. Zostaniemy u was tej nocy w gościnie, a z samego rana wybierzemy w dalszą wędrówkę i szybko o mnie zapomnicie, jakby wcale mnie tu nie było.

— Powiedz, któremu królowi służysz, skąd to wszystko masz, jak cię zwą, skąd przybywasz i gdzie cię nogi niosą, a wtedy się zastanowię.

— Jestem Hultaj Rudy Nos, lecz i tak nie zapamiętacie tego imienia — ściągnął z głowy zabrudzony kaptur i spojrzał na zebranych prawdomównymi oczyma.

— Dobrze, przyprowadźcie tu Echo. Migusiem, migusiem.

— To dobry zdrowy ogier, który pochodzi z pradawnych stad. Będzie wam służył aż do śmierci. Za to ręczę własną głową. — Zapadła długa cisza. Nikt już o nic nie pytał, nikt nie pragnął wyjaśnień, a atmosfera niejasności i niedowierzania prysła, jakby odjęta magicznym zaklęciem. Do namiotu przybył przyboczny wraz z wojakiem imieniem Echo.

— To jest nasz najlepszy rekrut. Zwą go Echo.

— Dlaczego Echo? — zapytał Hultaj Rudy Nos.

— Zwą mnie Echo, bo takie imię nosi mój miecz. Zadając nim jeden cios, wyprowadzam jednocześnie wiele ataków. Cięcie, pchnięcie i każdy inny atak jest powielany, jak odgłos echa wśród górskich szczytów.

— Echo — powiedział kapitan — zostajesz oddelegowany do ochrony naszego gościa. Będziesz go chronić przez najbliższy rok, a następnie powrócisz do służby pod moją komendą.

— Kapitanie? Czy mogę zapytać?

— Nie zezwalam. Żadnych wyjaśnień. To teraz jest twoje pierwszorzędne zadanie. A teraz pakuj się do drogi. O świcie wyruszacie. — Skierował wzrok na przybocznych. — Zapewnijcie naszym gościom wszystko o co poproszą. Oczywiście w miarę rozsądku — i odparł już w stronę Hultaja — a my się już chyba nie zobaczymy, więc życzę spokojnej podróży i częstszych kąpieli.

Wyścig

Spał smacznie w niewielkim wojskowym namiocie, który przydzielono jemu i jego panu na tę jedną noc, którą mieli spędzić w obozie. Nie wiedział, co zaszło w namiocie dowodzenia i nie śmiał wypytywać Hultaja o szczegóły. Jego pan nie musiał z niczego mu się tłumaczyć. Wcale nie kwapił się z wyjaśnieniami.

Odprowadził tylko wzrokiem najpiękniejszego ogiera, jakiego kiedykolwiek widział i ruszył za Hultajem. Nie miał wielu zajęć poprzedniej nocki, bo strawę i wszystko, co niezbędne, otrzymali od wojskowych. Nie musiał także oporządzać wierzchowca, którego jego pan najwyraźniej się pozbył. Najbardziej cieszył go fakt, że nie mieli ze sobą dużego ekwipunku, bo zdawał sobie sprawę, że teraz przyjdzie jego kolej, by nieść większość dobytku podczas dalszej wędrówki.

I tak, następnego ranka, tuż po śniadaniu, przyjął na barki spore obciążenie i spodziewał się, że dalsza podróż będzie dla niego wyzwaniem. Miał krzepę wyrobioną podczas pracy w polu, lecz wędrówka z takim ciężarem na karku miała wycisnąć z niego resztkę sił.

Zanim ruszyli w drogę, przywitał ich ich nowy kompan, Echo, który jeszcze przed świtem gotowy był już do wymarszu. Zasiadł z nimi przed namiotem i cicho towarzyszył im podczas porannego posiłku. Nie zabrał ze sobą wielkiego wyposażenia. Jak to wojak, wybrał tylko to, co niezbędne i niewielką ilość suchego prowiantu w zapasie na kilka dni.

Należał do ludzi średniej postury, nieszczególnie nadmiarowego wzrostu, o przystojnej sylwetce i umięśnieniu, lecz niekoniecznie najszerszych barach i ogromnych bicepsach. Wyglądał raczej na dobrze odżywionego i średnio wyrobionego mężczyznę, który mógł się podobać a nie wywierać odstraszającego wrażenia.

W tę podróż ubrał tylko lekki kaftan i proste wojskowe obuwie, które z pewnością pozwalały mu na wykonywanie pełnych i płynnych ruchów ciała, nie blokując możliwości ruchu stawów. Dodatkowo zabezpieczył się lekką ochroną przedramion i piszczeli. Z lewej strony u skórzanego pasa miał schowany w pochwie miecz, a z prawej procę i dwie sakiewki z nieznaną zawartością.

Nie wypytywał Hultaja o cel podróży, ani kierunek. Jak było widać, był gotów wybrać się dokądkolwiek go poprowadzą. Lakonicznie dopytał tylko o imię i sposób, w jaki ma się zwracać do jego obecnego przełożonego.

— Mów do mnie „Rudy Nos”, albo „panie” — powiedział Hultaj, powoli skubiąc czosnkową bułkę, których mały zapas otrzymali w tym obozie. Zagryzał ją wojskową papką będącą codzienną strawą w tej królewskiej armii.

Co w niej było, wiedział tylko sam kuchcik, który utrzymywał tajemnicę na tyle dobrze, że przez wiele lat jej skład pozostawał nieodgadniony. Sama papka zaś smakowała, jakby posilać się tkaniną czy wcinać papier, lecz była rzeczywiście sycąca a wojakom dawała energię do codziennego, nadmiernego wysiłku i żaden z nich nie narzekał na niedożywienie.

Także Jasiek docenił sytość posiłku. Najadł się tak porządnie, jak rzadko, co sprawiło mu wyraźną przyjemność. Ponieważ porcja, którą otrzymał, była dla niego co nieco zbyt wielka, to po jej pochłonięciu jeszcze trudniej było mu zebrać ich dobytek i ruszyć dalej.

Przemógł się biedny Jaśko. Echo pomógł mu odrobinę, zabierając małą część bagażu, by Jasiek wydatnie nie opóźniał marszu. Ten dziękował w duchu nowemu kompanowi. Mimo to i tak odczuł na własnej skórze trud podróżowania z takim bagażem na plecach. Wyczekiwał tylko każdego momentu na złapanie oddechu i każdego przystanku na rozprostowanie kości. Dalszą drogę przedreptał przygarbiony pod całym tym ciężarem.

Szli dalej, a kierunek wyznaczał im ich pan. Jaśko po wielu kolejnych godzinach podróży niemal pełzł z tyłu ich małego korowodu. Echo stawiał stopy pewnie, maszerował równo i widać było, że mógłby iść tak godzinami, a może i całymi dniami i nocami, bez konieczności robienia sobie dłuższych przerw, jeżeli nastałaby tylko taka potrzeba.

W obozie, kapitan zdecydował się zajść do obozowej, prowizorycznej stajni, by jeszcze raz obejrzeć swój nowy nabytek. Przejmował się nieco, ponieważ wiedział, co zrobiliby jego przełożeni, gdyby na własne oczy ujrzeli ogiera. Szybko by mu go odebrali i upewnił się w tym przekonaniu, powtórnie ujrzawszy zwierzę na oczy.

Ogier był kary bez żadnej plamki na całym ciele. Z sylwetką, której nie powstydziłyby się najlepsze wierzchowce z królewskich stajni. Z mięśniem gotowym ponieść jeźdźca aż na sam koniec kontynentu, a może tylko do granic królestwa. Także z pięknym białym i zdrowym uzębieniem, świadczącym o młodym wieku i doskonałej kondycji.

Kapitan wiedział już, że musi jak najszybciej przetransportować zwierzę, do swoich włości nadanych mu królewskim dekretem w zamian za długą i owocną służbę, branie udział w dwóch kampaniach wojennych i w jednej udanej kampanii obronnej. Za lata służby i oddania. Za lata poświęceń i wyrzeczeń w imię króla, królowej i najjaśniejszego królestwa.

Ogier był nader spokojny. Mimo nowego otoczenia, całego harmidru zwykle towarzyszącego wojskowym musztrom i obozowemu życiu. I gdy kapitan mu się tak przyglądał, zapragnął wybrać się na przejażdżkę, by zbadać rzeczywiste możliwości wierzchowca. Zarządził mały wypad poza obóz, w którym z oczywistych względów bezpieczeństwa brali udział także jego przyboczni i kilku młodszych stopniem wojaków.

Wszystko szło gładko. Ogier prowadził się jak marzenie. Nie znał jego wcześniejszego imienia i sam zdziwił się, że o nie nie dopytał. Postanowił, że nada mu nowe, jeszcze tego dnia.

Tym razem przejażdżka była istną przyjemnością, więc wybrali się dalej, niż zwykle podczas takich wypadów czy leśnych polowań. Wjechali do lasu już jakiś dobry czas wcześniej i nadchodziła pora, by wreszcie zarządzić powrót. Ośmielony doskonałym prowadzeniem się zwierzęcia kapitan zapragnął wypróbować wszelkie jego możliwości. Zarządził wyścig z końcem w obozowej stajni. Koń ruszył z kopyta, reagując na jego polecenia i szybko nabrał prędkości, mimo trudnej leśnej trasy.

Dowódca obozu był urzeczony zwinnością zwierzęcia i tym, jak szybko oddalał się od starających się mu dorównać wojskowych wierzchowców. Już po paru chwilach wiedział, że wyścig z całą pewnością ma wygrany i to nie z tytułu własnej wyższej rangi i obawy przed odniesieniem zwycięstwa nad przełożonym, które mogłyby trapić jego podwładnych.

Spojrzał jeszcze raz za siebie, ale nie widział już żadnego z wojaków. W krótkim czasie ucichły także odgłosy pościgu. Ogier zaś pędził leśną ścieżką, jakby gonił wiatr. Tak lekko stawiał kopyta i tak gładko zmieniał kierunek ruchu, że sam kapitan nie dowierzał jego zdolnościom. Był wręcz urzeczony umiejętnościami i wyszkoleniem zwierzęcia i dałby niejeden medal temu, kto tak świetnie o niego zadbał. Gdyby tylko mógł.

Wybiegł na otwartą przestrzeń, płynnie przeszedł w galop i biegł tak szybko, że nawet wprawiony w wypadach na końskim grzbiecie kapitan zaczął odczuwać niemały strach. Wnet, jakby rażony piorunem, błyskawicznie zwolnił i stanął dęba. Jeździec w pierwszym momencie myślał, że przeleci nad jego głową. Utrzymał się w siodle. Padł w drugą stronę i upadł na ziemię. Kary ogier wierzgnął tylnymi kończynami i uderzył kopytem w głowę podnoszącego się z ziemi kapitana. To uderzenie było śmiertelne.

Pozostawieni daleko w tyle przyboczni i niżsi rangą dowódcy znaleźli porzucone ciało kapitana dopiero po dłuższym czasie. Ogier zniknął z zasięgu wzroku, a pobliskie poszukiwania, które nastąpiły w następnych dniach, nie pozwoliły na odnalezienie wierzchowca.

Nie natrafiono także na ślady wędrowców, którzy oddali ogiera kapitanowi w prezencie i nikt z namiotu dowodzenia nie zapamiętał imienia, którym przedstawiał się ich gość ani żadnych szczególnych cech jego wyglądu. Nikt w obozie nie byłby w stanie rozpoznać go, choćby przybył po raz wtóry. Zapomniano także o Echo i wydanym rozkazie opuszczenia obozu. O Jaśku nawet nie wspomniano, bo czym miałby wyróżniać się podrzędny pachołek.

Kłamstwa i półprawdy

Zakłamany. Tak, tak też o mnie mogli mówić. Przemierzałem świat i kiedy tylko mogłem, robiłem ludzi na szaro. Cóż mogę powiedzieć. Sami się pchali, by ich oskubać. Każdy z nich dostał ode mnie dobrą szkołę.

To były czasy. Wtedy jeszcze nie zająłem się swą właściwą dziedziną.

Łaziłem z miasta do miasta. Dorabiałem sobie tu i tam, a kiedy tylko nadarzała się okazja na zarobienie lepszego grosza, pod ręką znajdował się zawsze jakiś majętny bęcwał, który dawał się oszukiwać na kasę z uśmiechem na ustach.

Dobry w tym byłem. Niestety było w tych działaniach coś, co zmuszało mnie do zebrania gratów i przemieszczania się dalej i dalej. Do ruszenia tyłka w dalszą wędrówkę.

Życie oszusta nie pozwala na pozostawanie w miejscu. Na snucie planów na przyszłość. Na budowę domu czy odnalezienie tej drugiej połówki, z którą można by było zbudować coś więcej, niż tylko famę wojaka, włóczęgi, złodzieja.

Gdyby któryś z tych większych panów stanął na mojej drodze, a może gdybym ja, z roztargnienia, przeciął mu znów ścieżkę, rozwiązaniem byłaby tylko moja albo jego śmierć. Pamiętając z jaką to zwykła obstawą oni chadzają, pewno pierwsza z tych opcji.

Bywałem tu i tam. Krótszy i dłuższy czas pozostawałem w jednej mieścinie. Bez żadnych planów, zobowiązań, z dorobkiem, którym nie wzgardziłby doświadczony kupiec. Nie mogłem myśleć o jutrze. O dniu kolejnym. Żyłem z dnia na dzień, tylko po to, by następnego ranka znów otworzyć oczy.

We wiecznej podróży, we wiecznej tułaczce i wiecznej ucieczce przed pogonią, w którą udało się moje przeznaczenie.

Stałem się nieszczęściem, wędrującym po świecie z mieczem w ręku i groszem w kapsie.

*****

To był nadwyraz radosny dzień dla Jaśka. Wymęczony kilkudniową podróżą, podczas której samodzielnie musiał nieść większą część dobytku Hultaja i kilka osobistych pakunków, doznał ogromnego szczęścia. Zobaczył bowiem, że dołączył do nich kary ogier. Jaśko nie miał pojęcia, jakim to sposobem zwierzę odnalazło ich trop. Jego entuzjazm do podróżowania i odkrywania świata znów powrócił.

Z największym zapałem zabrał się za oporządzenie wierzchowca. Nikt dotąd o niego tak się nie starał, jak młody i piękny Jasiek, który tuż po otworzeniu powiek ujrzał w ich małym obozie swojego zwierzęcego wybawiciela.

Tamtego dnia nawet nieprzyjazna aura nie miała mocy zmienić Jaśkowego usposobienia. Padało, lecz nie strugą deszczu, ale lekkim, stałym strumieniem, przez który dalsza wędrówka była nieco trudniejsza. Nie dla Jaśka, który harcował, jakby dostał skrzydeł. Lekko, zgrabnie i z wyprostowanym kręgosłupem, czego z całą pewnością nie rzekłby o wędrówce w trakcie kilku wcześniejszych dni.

Krajobraz zmieniał się. Weszli na wyżynę i podążali w stronę górskich szlaków. Kiedy tylko dopisywała pogoda, na dalekim horyzoncie widać było najwyższe szczyty.

Tymczasem Echo zbytnio się z nimi nie komunikował. Był raczej typem samotnika i odludka, co było dość dziwne, kiedy znano jego wojskowe pochodzenie, gdzie każdy z wojaków kładzie zdrowie i życie w ręce towarzyszy broni.

Wolne chwile wykorzystywał na trening. Wywijał mieczem tam i z powrotem, w lewo i prawo, w przód i w tył. Ciął ukosem, wyprowadzał ataki z góry i z dołu. Proste, skuteczne uderzenia i równie dobre postawy obronne. Nie robił żadnych nadzwyczajnych piruetów, specjalnych wypadów i żadnych wybuchowo akrobatycznych kombinacji.

Jasiek przypatrywał się tym ćwiczeniom. Jak nikt nie patrzył, próbował niektórych z tych ataków i obron z wykorzystaniem kijków czy patyków, które akurat znalazły się pod jego ręką.

Ich pan i pracodawca nie zwracał żadnej uwagi na wyczyny ani jednego, ani drugiego. Czasem wypoczywał, po prostu, wpadając w głębsze skupienie, klęcząc na kolanach w zupełnym bezruchu. Innym razem, o właściwej porze, robił to, co zwykle, czytał księgi, gdy aura była temu przyjazna i dbał o swój miecz.

Jaśko zauważył, że niezależnie od tego, czym Hultaj się zajmował, mimo dość grubo oblepionego brudem jego odzienia, jego dłonie i rękawy blisko nadgarstków zawsze pozostawały czyste. Tak Hultaj mógł bezpiecznie zajmować się czytaniem drogocennych ksiąg, bez obaw o ich zniszczenie. A Jaśko tylko głowił się, cóż to są za czary, które pozwalają zachować czyste ręce mimo trudów długotrwałej wędrówki, jedzenia i oliwienia broni i wszystkich czynności, które trzeba codziennie załatwić. Nie doszedł do konkluzji tych przemyśleń i z czasem zatracił zapał, by odgadnąć tę wyjątkową zagadkę.

Doszli do małego mostku, którym mieli przekroczyć rzekę Mobb i wejść na bardziej dzikie tereny, gdzie królewskie wojsko nie zdołało jeszcze w pełni opanować sytuacji. Były to tereny włączone do królestwa ponad dwadzieścia lat wcześniej przez ojca miłościwie panującego króla Radosława Horacego III, który mimo wielu starań i nakładów nie uzyskał zadowalającego efektu działań przeciw grupom złodziei, przemytników i rebeliantów, panoszących się w tamtejszych lasach i wsiach.

Zastała sytuacja polityczna w tym regionie nie była winą samego króla Radosława III. Na rodzimym terytorium swej ojczyzny rządził on mądrze, budował wiele i doprowadził kraj do prawdziwego rozkwitu, wysokiego gospodarczego i kulturowego wzrostu. Niestety namiestnicy wybierani wśród wojskowych, którzy mieli zapanować nad niestabilną sytuacją aneksowanych terytoriów, byli dość nieudolni w działaniach, co drastycznie przyczyniło się do rozpanoszenia się przestępczości i obniżenia bezpieczeństwa w tych regionach królestwa. To również było powodem znacznego zmniejszenia zainteresowania rodzimej ludności do zasiedlania nowych terytoriów, gdzie o utratę dobytku czy życia było znacznie łatwiej. Tym bardziej że sytuacja w głębi kraju tak dobrze się układała.

— Czy zaprowadzisz nas panie do Lasu Liścia i Krzewu? — martwił się Echo. Przemieszczali się wtedy mostem na drugą stronę rzeki.

— Dobrze znasz ten region, Echo?

— Bywałem i tu i tam. Te tereny są dość niebezpieczne dla podróżnych — rzekł, lecz wciąż wyczekiwał odpowiedzi na pierwsze pytanie.

— Mam sprawę w tych lasach. To po prostu jeden z przystanków — dodał Hultaj Rudy Nos.

— Niebezpieczne? Czy mamy się czego bać panie Echo? — zapytał dość szybko Jaśko.

— Zbiry, łotry, złodzieje, przemytnicy, którzy nie lubią obcych, grupy rebelii, która pragnie odłączyć ten teren od naszego królestwa, mordercy, uciekający przed stryczkiem i szukający tu bezpiecznego schronienia przed egzekucją królewskiego prawa i wielu takich, którzy są na bakier z obowiązującymi w królestwie zasadami wspólnego życia w pełnej zgodzie. — Wyliczał, a Jaśko w tym samym czasie tracił grunt pod nogami.

— Nie mamy się czego chyba obawiać, mając w drużynie takiego wojaka jak Echo, co nie Jaśko? — Słowa Echo z całą pewnością nie zrobiły wrażenia na Hultaju.

— Pewno i nie panie. — Jaśko wydawał się nieco podbudowany.

— Jeden, dwa miecze przeciw kilkunastoosobowej grupie złodziei wyposażonych w łuki nie mają żadnych szans. — Echo dodał do pieca, a Jaśko zbladł na twarzy i nogi się pod nim ugięły. — Za takiego ogiera złodzieje chętnie oddadzą niejedno życie. Za jego sprzedaż wyżywią się przez wiele miesięcy.

— Tak strasznie to chyba nie będzie? — Ich przewodnik wydawał się być zadowolony, mimo niepewności, która trapiła towarzyszy.

— Jeśli mam zginąć, to po prostu chciałbym wiedzieć z jakiego powodu. Jaki cel ma ta podróż do paszczy wilka? — Echo wciąż podążał w krok za Hultajem i widać było, że nie rezygnował, nawet mimo oczywistych trudności, które ich napotkają. Otrzymał rozkaz i miał zamiar go wypełnić.

— Zróbmy postój. Porozmawiamy i wyjaśnimy kilka spraw. Jaśko ugotuje swoją cienką zupkę. Koń napije się świeżej wody. — Zarządził Hultaj, widząc konieczność rozjaśnienia sytuacji.

Tak zrobili. Jaśko zajął się gotowaniem. Zebrał nico drwa na ognisko, nabrał wody z rzeki do małego kociołka, rozpalił pod nim ogień i przygotował do gotowania warzywa, z zapasów, które ze sobą nieśli. Gdy tak gotował, Hultaj rozpoczął opowieść.

— Za górami, w których kierunku zmierzamy, rozciąga się Przedsionek Niebios. Królestwo, które już dawno temu utraciło króla. Przez niemal tysiąclecie panował tam Gronostaj, który uzurpował sobie prawo do tronu, jako prekursor nowego rodu. Przez setki lat nie oddał korony, a jego życie wydłużało się w nieskończoność. Przed nim panowała stara dynastia rzemieślnicza, która u zarania ery zbudowała królestwo na własnych barkach. Gronostaj pozbył się wszelkich członków tego prastarego rodu. W końcu umarł zabity przez jednego z własnych równie chciwych potomków. Ja pochodzę w prostej linii od prawowitych panów tego królestwa. Mam na to niezbite dowody i to mnie należy się obecnie ta korona. Niestety Przedsionek Niebios zapomniał już o królach, którzy władali tysiąc lat wcześniej. Gronostaj doskonale o to zadbał, by nikomu nie przyszło do głowy, aby posadzić na tronie pokolenie władców z innego rodu. Mimo tej krucjaty przeciw wszystkim członkom mojej rodziny, udało się przeżyć dwójce młodych dzieci, które po ucieczce z Przedsionka Niebios zadbały o przeżycie dynastii. Wielu przede mną próbowało. Żaden nie pozbawił Gronostaja korony. Teraz władcy się zmienili i nastała prawdziwa szansa na odebranie im panowania. W tym celu zbieram grupę wyszkolonych ludzi, którzy pomogą mi dostać się do królewskich komnat i przejąć władzę za wielkim murem tamtejszej stolicy. Jak padnie ostatni z rodu Gronostaja szansa na zasiadnięcie na tronie będzie ogromna. Muszę dostać się do zamku niepostrzeżenie zdobyć koronę i należne mi berło, pozbyć się tych, którzy bezprawnie obejmują tam obecnie władzę i rozpętać polityczna burzę, dzięki której będę mógł zasiąść na tronie i zapewnić przyszłość staremu rodowi rzemieślników, który jako jedyny ma pełne prawa do tamtejszego panowania. Nie mam armii, która za mną pójdzie. Nie po tysiącu latach. Nikt już nie pamięta o tak dawnych panach. Zrobię to innym sposobem. Zanim Gronostaj znów się pojawi. Bo z pewnością szuka wszelkich możliwości, by uciec z piekieł. Już udowodnił, żyjąc niemal tysiąc lat, że naprawdę jest w stanie dokonać niemożliwego. Czemu nie miałby tym razem oszukać śmierci i objąć panowanie, które mu się nie należy. Idziemy do Lasu Liścia i Krzewu, by zwerbować złodzieja i włamywacza, który pomoże dostać się do pokojów zajmowanych przez obecnego króla. Doprowadzę nas tam ścieżkami, których nikt już nie uczęszcza. Nie spotkamy na naszej drodze żywej duszy i nikt nie będzie próbował nas zabić czy ograbić. Nawet mając u boku tak wspaniałe zwierze. Natomiast w samym Lesie Liścia i Krzewu znajdziemy ludzi, którzy za opłatą pomogą mi spełnić moje przeznaczenie. Żaden z nas nie straci włoska z głowy. To wam mogę zagwarantować. Przynajmniej nie tutaj. Nie w Lesie Liścia i Krzewu. A gdy już będzie po wszystkim, każdy z moich towarzyszy może liczyć na hojną zapłatę. Nie ważne czy wykonujesz rozkaz. Zasiądę na swym prawowitym miejscu i będziesz mógł liczyć na wyjątkową szczodrość. Natomiast te tereny znam jak własną kieszeń. Spędziłem tu długą część życia. Znam nieuczęszczane drogi, ścieżki i przełaje, którymi już nikt nie podróżuje. Będziemy nieco kluczyć, droga do celu będzie nieco dłuższa, ale nikt nie zagrozi naszemu zdrowiu ani dobytkowi. Nie martwcie się przedwcześnie. Nie martwcie się na zapas. Zaprowadzę was suchą nogą do celu, w zamian za wykonanie rozkazu. Zlecenia, jeżeli w ten sposób pragniecie podejść do tego niecodziennego zadania. Róbcie to, w czym jesteście najlepsi, a przyszłość pokaże, czy warto było wyrywać się na ten świat. Czy warto było wychodzić naprzeciw własnemu przeznaczeniu?

W Lesie Nikczemników

Dalsza wędrówka trójki podróżników była nader spokojna. Wręcz mogłoby się zdawać, że nudna. Lecz w książce i w każdym z opowiadań i historii nie może być miejsca na nudę. Tak więc czas, który spędzili w podróży był dość zadowalający i zabawny. Szczególnie dla Echo, który boczkiem podśmiewywał się z wyczynów Jaśka.

Ten drugi, starając się powtarzać waleczne pozycje podpatrzone podczas ćwiczeń Echo, robił z siebie coraz to większego durnia. Ćwiczył zawzięcie wypady, zamachy pozycje obronne i przy tych ćwiczeniach starał się gibko trzymać na nogach i gładko operować nadgarstkiem. Całokształt wyczynów jego ciała okazywał się wyjątkowo komiczny. Tym bardziej śmieszny dla wojaka takiego wymiaru, jak sam Echo.

Nawet kary ogier rżał, podśmiewując się tym błazeńskim próbom dorównania mistrzowi. Rżał, robiąc sobie specjalne przerwy w posiłkach i podczas picia, by rozerwać się nieco widokiem ćwiczącego walkę patykami pachołka, który nie znał nic poza uprawą roli i wykopkami.

Tylko Hultaj dał sobie spokój z wyśmiewania tych nadzwyczaj atrakcyjnych wyczynów. Dużo czasu spędzał na swoich sprawach i równie często osobiście zajmował się wierzchowcem, czule głaszcząc go po karku, karmiąc z ręki i mówiąc do niego, jakby do najlepszego przyjaciela. Czasem też czesał mu grzywę czy czyścił sierść, by zacieśniać więź ze zwierzęciem i okazać mu odrobinę uczucia.

Jaśka zastanawiał tylko jeden fakt całej tej symbiozy człowieka z koniem. Choć odrobinę objuczono ogiera ciężarem, to przez całą tę podróż Hultaj ani razu nie zasiadł w siodle zwierzęcia. Samego siodła także od początku nie było, a te, które przyniósł na sobie ogier po kilkudniowej rozłące, od razu zostało wyrzucone. Wierzchowiec był tylko okryty lekko małym kocem i obciążony tym, co mogło być najcięższe lub trudniejsze do transportu jednemu człowiekowi. Tym człowiekiem był oczywiście Jaśko, którego pojmowanie całej tej sytuacji było poza zasięgiem rozumu.

Cała zagadkowa postać jego pana oraz opowieść, którą niedawno usłyszał zdawały mu się jakby wyjęte z jakiejś nieco poplątanej bajki. Sam też nie wiedział, czy chce być częścią obalenia władzy w królestwie, którego nazwę poznał zaledwie kilka dni wcześniej. Nie miał także pojęcia, w jaki sposób mógłby wspomóc walkę o tron. Nie wiedział, że i jego talenty zostaną w całości wykorzystane.

Jak zwykle o tej porze dnia, zajął się gotowaniem, podśpiewując sobie pod nosem różne ludowe pieśni, jak to miał w zwyczaju czynić, kiedy zbliżała się pora posiłku.

Las Liścia i Krzewu wyrósł przed nimi jak zaczarowany. Było to miejsce, w którym schronienie znaleźli najzagorzalsi złoczyńcy w królestwie. Tam też nie kwapił się żaden z wojaków, żadna z drużyn, które mogłyby ukrócić władanie lasem ludziom o wyjątkowo złej reputacji.

Jaśko bał się spotkania z nikczemnikami i zdecydowanie niechętnie podążył za tropem swojego pana. Nie chciał dzielić się z nikim obawami, bo wydawało się, że tylko on ma wielkiego pietra. Nie zdawał sobie sprawy i nie mógł wyczytać z nieprzeniknionej twarzy Echo, że ten również zdecydowanie nie przepadał za tym pomysłem.

Wycieczka w głąb Lasu Liścia i Krzewu wydawała się być misją samobójczą. Echo był jednym ze znienawidzonych przez tutejszą ludność wojaków oddanych sprawie króla Radosława III, który według nich, bez podstaw uzurpował sobie prawo do tych ziem. Jego sędziowie i kaci tylko czekali, by wyłapać tę brać i wybudować dla niej niejedną szubienicę. Echo rzeczywiście miał spore obawy przed spotkaniem z mieszkańcami tego lasu. Nie dał po sobie poznać strachu, jak na prawdziwego hardego wojaka przystało.

Była jeszcze jedna rzecz, która wprawdzie przekonała Echo do dalszego podążania za Hultajem. Oczywiście nie wspominając już o wydanym rozkazie. Był to fakt, że Rudy Nos, tak jak obiecał, przeprowadził ich przez te ziemie zupełnie bez napotkania choćby jednej żywej duszy. Obietnica, którą złożył przy rzece Mobb okazała się spełniona. Był to nie lada wyczyn. Na tych terenach panoszyły się bandy, które robiły zasadzki na podróżnych. Ominięcie wszystkich niebezpieczeństw okazało się dużym sukcesem. Echo świetnie zdawał sobie z tego sprawę i to pozwoliło mu zwiększyć zaufanie do przewodnika, który najwyraźniej wiedział, co robi, co mówi i co zamierza.

Tym razem wędrowali prostą, szeroką i wydeptaną ścieżyną, na której z całą pewnością mieli spotkać tutejszych. Nie kluczyli, nie ukrywali się, nie poszukiwali innych, być może bezpieczniejszych, dróg przez gąszcza. Hultaj prowadził ich do gniazda szerszeni, a Echo w duchu wierzył, że ma realny i rzetelnie przygotowany plan, dzięki któremu wyjdą z tej całej kabały w jednym kawałku.

Weszli już dość głęboko w leśną głuszę, a Jaśko, który z początku wodził oczyma w te i we wte, wyszukując najdrobniejszych oznak ludzkiej obecności z każdym kolejnym krokiem stawał się coraz pewniejszy. Wręcz nawet rozluźnił się trochę, a jego strach z wolna ulatywał w niebyt. I w momencie, gdy był pewien, że cała ta gadka o złych ludziach zamieszkujących ten las miała tylko na celu go przestraszyć, wnet z gąszcza wyrastającego z prawej i lewej strony ścieżki wyskoczyli przed nimi i za nimi bandyci gotowi do ustrzelenia tej trójki z prowizorycznie wyprodukowanych łuków.

Ich uzbrojenie było dość prymitywnego wykonania, ale grupka kilkunastu uzbrojonych przestępców była zdecydowanie pewna swego, nawet gdyby doszło do potyczki.

Jaśko skulił się w sobie i niemal zniknął za plecami Echo, który szedł całą drogę przed nim. Ani Echo, ani Hultaj nie sięgnęli po broń zawieszoną u ich pasów. Bandyci przyjęli ten gest z zadowoleniem i podeszli bliżej do podróżnych, zachęceni do wykonania rabunku.

— Cóż to za piękny zwierz i cóż to za królewski wojak pcha się nie na swoją ziemię? — zapytywał jeden z nikczemników?

— A cóż to za niewiasta chowa się za plecami chłopa? — rzucił inny, by rozweselić tę bandę, a Jaśko jakoś nie miał odwagi, by wyjrzeć zza pleców Echo.

— Taki smakowity kąsek pcha się wprost do Lasu Nikczemników. — Coraz odważniej zbliżali się do swych ofiar.

Hultaj milczał, Echo powoli ogarniała złość, a Jaśko kulił się w sobie, jakby pragnął zniknąć. Tylko ogier spokojnie i miarowo oddychał, nie przejmując się całym zajściem, nie reagując na coraz większą bliskość obcych, którzy teraz odpinali pasy z bronią od ciał napadniętych, wyjątkowo mile widzianych, wyraźnie bogatych gości.

— Przybyliśmy do Lasu Liścia i Krzewu, by dobić targu z waszym hersztem Dębowym Liściem — odparł Hultaj, gdy pozbawiono ich broni. — Mamy pokojowe zamiary. Zapłacę srebrem za doprowadzenie nas przed oblicze waszego opiekuna.

— Co ty możesz nam oferować, czego sami sobie nie możemy wziąć? Zostawimy was w gatkach i wyrzucimy z naszego lasu. Nie potrzeba nam w domu, takich jak wy. — Bandyci wykazali aprobatę do tej wypowiedzi. Część z nich w tamtym momencie przeszukiwała bagaż podróżnych.

— Dębowy Liść z chęcią posłucha mojej propozycji współpracy. Nie jesteśmy waszymi wrogami. Przychodzimy na przyzwoity handel z propozycją pracy i sowitej zapłaty. Dam sakwę srebrników temu, kto nas do niego doprowadzi. — Hultaj próbował przekonać, zdawać by się mogło, nieustępliwą bandę. — To co nam bezprawnie zabierzecie nie posłuży wam długo. Złoto wywoła śmiertelną gorączkę, srebro krwotok, od oręża całe wasze ciało pokryje się wrzodami, dotykając ksiąg zginiecie w straszliwych spazmach, a jeśli nas ubijecie to w całym lesie rozprzestrzeni się zaraza śmiertelnej ospy. — Na te słowa bandyci szybko zaprzestali przewracania w bagażach i odsunęli się od przybyszów na znaczniejszą, wydawać by się mogło, bardziej bezpieczną odległość. Odrzucili też pasy z bronią, które wcześniej zabrali.

— Co to za czarnoksięstwo? Nie przestraszysz nas przekleństwami. Już niejeden próbował nas wystrychnąć na dudka. Bardzo mu się to nie opłaciło. — Jeden z bandytów, który widocznie, jako jeden z niewielu, nie pobał się przekleństwa rzuconego przez Hultaja, wycelował łuk w jego tors i puścił strzałę.

Miała ona wbić się w żebra Hultaja i głębiej w jego ciało. Leciała szybko i wystrzelona była celnie. W lesie nie było wiatru, który mógłby zmienić tor jej lotu. Hultaj Rudy Nos tylko machnął ręką, a strzała poszybowała w górę, omijając przy tym cel. Wbiła się dalej, w jedną z gałęzi w koronie drzew.

Taki popis magicznych zdolności wywarł wrażenie na złodziejach. Hultaj ponowił propozycję i obiecał, że osobiście wręczona przez niego zapłata za pomoc nie wyrządzi żadnemu z nich krzywdy. O ile nie położą rączek na jego dobytku, by zagarnąć jego część siłą, o tyle każdy z nich cieszyć się będzie względnym zdrowiem, na jakie pozwala życie w lesie i w panujących tam warunkach.

Bandyci zgodnie zdecydowali, że umówią spotkanie z hersztem. Trójka miała pozostać w miejscu i czekać aż ktoś po nich przyjdzie. Żaden z nich nie miał zamiaru zdradzać położenia ich leśnego domostwa, ani narażać się na niezadowolenie szefa, któremu mogło być nie na rękę zadawać się z czarownikiem. Nie przyjęli też zapłaty, bo obawa przed wcześniej wypowiedzianymi przekleństwami przeważyła szalę.

Jaśko nie zobaczył całego zajścia. Schowany, skulony, z podwiniętym ogonem w czasie rokowań wlepiał wzrok we własne podniszczone już i niedopasowane obuwie, które najlepsze lata miało już za sobą. Echo nie spodziewał się takiego obrotu spraw, lecz z zadowoleniem przyjął wynik rozmów i ocalenie przez Hultaja nie tylko jego skóry.

Czarowników, magów i czarodziejów w tym świecie było coraz mniej. Niewielu z nich przyjmowało uczniów na nauki, a adepci często nie dorastali do pięt mistrzom. Ponieważ żyli długowiecznie, to nie spieszyło im się do budowy szkółki, poszukiwania godnych podopiecznych, uzdolnionych i naznaczonych magią. Widok maga w prawdziwej akcji był jednym z wyjątkowo rzadkich okazałości. Poznanie jednego z nich i towarzyszenie mu w podróży z całą pewnością można było uznać za wyjątkowe szczęście. Teraz Echo dobrze zaczął zdawać sobie sprawę z kim ma do czynienia i w jaki to sposób Hultaj Rudy Nos z taką łatwością poprowadził ich, omijając wszelkie zagrożenia.

Owoc Dębowego Krzewu

Widziałem i przeżyłem wiele w czasie, który był mi dany. Rzeczy wielkie i małe. Także te niepojęte, jak przykładowo rodzicielska miłość, której uroków nie posmakowałem na swojej skórze.

Jakiż to byłby ze mnie tatko, który poza odrąbywaniem głów ściganym łachudrom i wcześniejszych profesji, którymi chwalić też nie było się czym, nie potrafił w rzeczy samej zupełnie nic.

Machałem tym mieczykiem przez naprawdę długi czas. Stale podróżując z miejsca na miejsce. Tam, gdzie płacili. Pod zmienionym imieniem i gębą z coraz większą ilością blizn i zadrapań.

Oczywiście nie stroniłem od kobiet i dobrej zabawy. Pewno niejedna porodziła mi bękarta. Ojcowskie zadania nie zostały na mnie nałożone. Byłem wolny i w tej wolności nie miałem niczego, na czym mogłoby mi bardziej zależeć.

Tym to sposobem, jak zawsze, nie dałem z siebie nikomu ani odrobiny, ani krztyny. Żadnego wyrzeczenia. Żadnego obowiązku.

Nigdy też nie mogłem odczuć, jak to jest, gdy ktoś naprawdę na tobie polega, darzy cię większym uczuciem i wierzy bezgranicznie, że to, co robisz, naprawdę ma znaczenie.

Nie wiem czemu o tym myślę. Dlaczego zaprzątają mi głowę takie głupoty. To miejsce wyciąga ze mnie ostatnie soki. Wymusza do przyznania win, których za życia nie byliśmy nawet świadomi.

*****

— Magia jest jak kamień. Leży gdzieś na dróżce, zaśmieca ogródek, znajduje się niemal w każdym miejscu w królestwie. Gdzieniegdzie jest ich mniej, a gdzieś indziej, więcej. Można go kopnąć lub sięgnąć po niego, także całkowicie zignorować, co czynimy najczęściej. Jeden widzi w nim coś praktycznego, co może wykorzystać do budowy, inny nawet na niego nie spojrzy, nie zastanowi się, po co w ogóle mógłby mu się on przydać. Jeden malutki kamień to tylko cząstka. Mając pod ręką wiele, setki i tysiące malutkich kamieni można z nich zbudować dom, ogrodzenie, kapliczkę a także zamek. Są ludzie, którzy mają więcej szczęścia. Znajdują na swojej drodze kamień za kamieniem. Nie każdy z nich ma pojęcie, nie każdy wyciąga po nie ręce. Inni w swym mało szczęśliwym życiu znajdują zaledwie kilka kamieni na przestrzeni lat. Sięgając po nie, mogą osiągnąć naprawdę wiele. Wielu z nas przeznaczenie skąpi, mimo to każdy ma tę szansę sięgnąć po kamień i wykorzystać go, jako budulec do własnego szczęścia. Bo magia jest kamieniem, bo magia jest szczęściem, które sami sobie wypracowaliśmy z małą pomocą przeznaczenia, dającego nam to na wyciągnięcie ręki, na pochylenie kręgosłupa, choć tylko na krótką chwilkę — odpowiadał tak na pytanie młodego Jaśka Hultaj, który chyba nieraz rozprawiał już o magii i przeznaczeniu — wśród magów znajdziesz tych, którzy wyciągnęli ręce. Niektórym z nich dano na całe życie tylko jeden kamień. Wśród ludzi znajdziesz też takich, którzy mając nawet do dyspozycji cały kamieniołom, nie wykrzesali z niego odrobiny magii. Magowie, czarodzieje i czarownicy potrafią z kamienia zrobić budulec. Niemagiczni, choćby kolekcjonowali kamienie z całego kontynentu, nie pomyślą o budowaniu z kamienia i na kamieniu. Wielu z nich zbuduje domek, który wcześniej czy później strawi ogień i pozostaną przy tych zgliszczach, pieczołowicie opiekując się tym, czego znów im w życiu zabrakło.

Biedny Jaśko nie pojmował czym może wyróżniać się pospolity kamień. Po co miałby zbierać teraz kamienie i ile musiałby ich nazbierać, by wybudować dom. W jego małej wsi o kamień było dość trudno. Rozciągający się niedaleko niej las, dawał dobre drewno do budowy domów. Jaśko wiedział, że pobliski jego wiosce zamek budowano przez kilka pokoleń. A gdyby przyszło mu do żeniaczki i wychowywania dziatków to dom musiałby wybudować prędko albo i zająć już gotowe domostwo. Nie mógłby kobieciny i dziatków trzymać pod gołym niebem i zbierać te kamienie po całej okolicy.

Krótko mówiąc opowieść o kamieniach i magii nie przemówiła Jaśkowi do sumienia. Zbył ją tylko machnięciem ręki, ale postarał się, by Hultaj tego nie zauważył.

Echo wszedł w las. Mieli oczekiwać na umówione spotkanie, więc wybrał się na polowanie. Zza uratowanego przed rzezimieszkami pasa wyjął procę, a z jednej z dwóch sakiewek regularny okrągły kamień, którym planował ustrzelić coś na obiad. Wędrował przez las lekko i zgrabnie, nie czyniąc przy tym żadnego hałasu, nie płosząc ptaków ani zwierzyny. Gdzieniegdzie zauważył, jak przebiega sarna czy jej młode.

Strzał z procy nawet z dużą siłą nie umożliwiłby ubicia tego typu zwierzęcia. Polował na mniejsze okazy: wiewiórki, króliki, bażanty i inne drobniejsze zwierzyny czy ptactwo. Wypatrzył królika, którego szybko i precyzyjnie ustrzelił procą i trzy wiewiórki, które nie zdążyły uciec przed kamieniem wycelowanym w ich malutkie główki.

Zadowolony z udanego polowania wrócił do obozu z pewnością, że przez cały ten czas był stale obserwowany. Bandyci chowali się w leśnej głuszy. Echo wyuczony w wojskowym rygorze stałej czujności, wiedział, że kryją się w gąszczu. Nie pierwszy i nie ostatni raz wyszkolenie zdawało egzamin.

Bandyci odeszli, lecz całkiem niedaleko. Kilku zostało by pilnować, aby czarodziej nie ruszył tropem wprost do ich głównej kryjówki. Nie mogli też pozwolić sobie, by przybysze ulotnili się bez ich wiedzy lub aby chadzali po lesie bez żadnej opieki. Był to ich las i ich dom.

Dębowy Liść nie spieszył się z wyznaczeniem miejsca spotkania z czarownikiem. Przemyśliwał tę decyzję przez kilka dni, podczas których wędrowcy nie ruszyli się o krok z wyznaczonego im miejsca postoju.

Echo wchodził do lasu na polowania i w razie możliwości starał się nie utracić zbyt wielu doskonale przystosowanych do strzałów z procy kamieni. Ubił kilka kolejnych zwierząt mniejszej wielkości i zbierał z powrotem kamienie do sakiewki. Kilka z nich zgubił. Tak niewielka strata z pewnością się opłaciła.

Jaśko nie mógł dojść do ładu z opowieścią Hultaja. Przemyśliwał kamienie i magię, i nie potrafił rozwikłać przesłania tych zagadkowych słów. Były momenty, że czuł, że jest na właściwym tropie. Zaraz, po krótkiej chwili, tracił tę pewność pojmowania. Sam nie wiedział, dlaczego stale zaprząta sobie tym głowę. Łapał się na tym, że nawet podczas gotowania czy pieczenia ubitych przez Echo zwierząt, przestaje nucić ulubione pieśni ludowe i główkuje nad zagadką.

Najgorsze były nocki. Hultaj tym razem, podczas ich postoju zarządził zmiany warty. Nie ufał wyraźnie bandytom, którzy mogliby podejść ich we śnie i poderżnąć gardła. Piękny Jaśko miał największy problem ze swoją wartą. Dwójka pozostałych spała, a on, siedząc przy niewielkim ogniu, wyczuwał każdy szelest, dochodzący spoza pola widzenia.

Las żył. Nawet nocą. Odgłosy leśnych zwierząt, pohukiwania sów, trzepot skrzydeł nocnego ptactwa i pewno nietoperzy oraz każdy szelest, dochodzący z wysokości leśnego poszycia, każde niezidentyfikowane złamanie gałęzi, przemarsz zwierzyny, szelest liści smaganych lekkim wiatrem. Jaśko cieszył się tylko, że ogień płonie, że nie nastąpiło urwanie chmury, nie zawładnęła lasem deszczowa pogoda.

A pogoda była dobra, mimo że wieczorami było już dość zimno. Gdyby tylko nastały deszcze, to nie można byłoby liczyć na ciepło ogniska. A bez blasku płonącego ognia Jaśko na warcie chyba dostałby zawału serca. Było wiele momentów, w których jego jedynym pragnieniem było obudzenie jednego z dwójki towarzyszy. By mieć odrobinę kompanii. By nie musieć samotnie stawiać czoła rozciągającej się w każdą stronę ciemności.

Mimo ciepła ogniska, Jaśko drżał, podskakiwał, wzdrygał się, rozglądał wokół i za siebie, i choćby było to jego największe marzenie, nie mógł dostrzec niczego w tych okropnych ciemnościach. Wpatrywując się w ciemność, w jej jeden staly punkt czasem wydawało mu się, że widzi jakieś kształty, przemieszczające się widma. Wmawiał sobie, że to tylko przywidzenia, że to tylko złudzenia, które są wytworem umysłu, wyobraźni. I rzeczywiście w zdecydowanej większości przypadków tak właśnie było. I nie było się czym przejmować. Ale Jaśko pozostawiony sam sobie z tą wszechobecną ciemnością, nie miał żadnych szans w potyczce złudzeń i mirażów. Tylko on sam wiedział, jakim to sposobem udało mu się wytrwać tych kilka nocek, zanim przyszedł po nich tymczasowy przewodnik, który poprowadził ich na miejsce spotkania z Dębowym Liściem, hersztem złoczyńców zamieszkujących Las Liścia i Krzewu.

Dębowy Liść okazał się grubaskiem. Miał pulchną okrąglutką twarz i puszyste palce u dłoni, które nosiły oznaki ciężkiej fizycznej pracy. Hultaj wiedział, że był on jednym z wielu niewolników, którzy w przeszłości kierowani byli do najcięższych prac. Podczas jednej z małych rewolucji wypracował sobie wolność i wykazał na tyle, by stać się jednym z pięciu przywódców bandy, która w tamtych czasach, dopiero budowała swoje życie w lesie. Ponieważ dowodzenie coraz to liczniejszą grupą uciekinierów i zbójów, którzy byli na bakier z wprowadzanym królewskim prawem, było coraz bardziej wymagające, owa piątka obrała Dębowy Liść za jedynego, który miał zająć się sprawami bandy.

Wymagająca zgoda w piątce prowadziła ich wcześniej do konieczności poszukiwania sojuszów i przekupywania sojuszników, którzy równie szybko dawali się przekabacić innym bardziej wpływowym i hojnym ludziom. Ustalenie jednego przywódcy miało pomóc w budowie silnej rewolucji i zdolnej szajki, żyjącej z grabienia przede wszystkim ludzi nadciągających na te ziemie z głębi królestwa króla Radosława III. Dębowy Liść miał za sobą duże poparcie i wielkie wpływy na tych terenach, z których zdarzało się, że korzystał w pełni. Wszystko zależało tylko od ceny, którą ustalał wraz z kupcem.

Spotkanie Hultaja z przywódcą bandytów odbyło się poza Lasem Liścia i Krzewu, w małej wsi, w jednym z opuszczonych domów. Wędrowcy prowadzeni przez nowego przewodnika musieli przejść cały wielki las, co zajęło im kolejne dwa dni i dojść do wsi położonej o kolejny dzień pieszej wędrówki. Dębowy Liść wyraźnie nie chciał spotykać się z magiem w zwykle ustalanych w tym celu leśnych zakątkach.

Hultaj wszedł sam do domostwa, gdzie czekało na niego kilku zbirów i sam Dębowy Liść. Ochrona z całą pewnością była zabezpieczeniem przed ewentualną draką, lecz pewno sam przywódca bandy nie liczył na to, że kilku zbirów da radę umiejętnemu magowi.

Jaśko i Echo zasiedli przed domem, pilnowani przez kolejną grupkę uzbrojonych rzezimieszków. Tym razem pokój miał być pewny i Jaśko znacznie mniej obawiał się o zdrowie i życie. Obecność Echo także dodawała mu otuchy. Kary ogier zajął się uzupełnianiem płynów, popijając wodę z wodopoju. Nie przejmował się bliskością zupełnie obcych ludzi, ani kilku innych koni, na których musieli przybyć także leśni zbóje. Nie wszyscy. Dębowy Liść i kilku, którzy zapracowali sobie na taki luksus.

Zakryty pod brudnym kapturem Hultaj zasiadł na wskazanym mu stołku przy pustym stole, gdzie po drugiej stronie siedział pulchny Dębowy Liść. Tan zaczął lakonicznie.

— Miałeś dla mnie propozycję?

— Potrzebna mi pomoc sprawnego włamywacza i złodzieja.

— W miastach pełno takich — odparował herszt.

— Potrzebuje najlepszego z najlepszych. Wybitnego złodzieja, który wejdzie żywy nawet przez bramy piekieł.

— Żaden z moich ludzi nie wybiera się w tamte okolice.

— Zapłacę pół sakwy złota przed robotą i pół po robocie. Wynajęcie będzie czasowe na kilka akcji w przeciągu roku.

— Hojna zapłata, lecz opuszczenie naszego lasu wiąże się ze sporym niebezpieczeństwem.

— Zbieram drużynę najskuteczniejszych fachurów, którzy się go nie obawiają.

— Tak, a ty zapłacisz mi przeklętym złotem, przez które wymrze pół moich ludzi, ich kobiety i dzieci.

— Złoto jest bezpieczne, o ile dam je z dobrej woli, a nie z przymusu lub nie zostanie zrabowane.

— A gdybym dał ci człowieka do brudnej roboty? Jakie mam gwarancje, że tu wrócisz z zapłatą?

— Dam wam moje słowo. Słowo maga to jak przysięga.

— I zagwarantujesz bezpieczeństwo. Bezpieczeństwo mojemu człowiekowi. Że nie stanie mu się krzywda, chyba, że powinie mu się noga podczas wykonywania zadania.

— Nie mogę tego zagwarantować. Potrzebuję człowieka, który potrafi sam o siebie zadbać.

— Nie pytam co to za robota. Mamy zasady. Szczegóły zadania zna tylko wykonawca zlecenia. Muszę jednak wiedzieć, czy to zadanie jest wykonalne. Czy nie jest to misja samobójcza?

— Jak najbardziej wykonalne dla osoby, która bardzo dobrze zna się na tym fachu.

— Wyjdźcie, wszyscy wyjdźcie. — Oprychy wymieniły niepewne spojrzenia. Ich herszt powtórzył rozkaz. — Wszyscy wyjdźcie. Natychmiast. — Komnata opróżniła się a on pociągnął rozmowę dalej. — Słowo maga mi wystarczy. W pierwszej kolejności zapłacicie moim ludziom za ubite w naszym lesie zwierzęta. Za robotę zapłata będzie z góry. Dodatkowa, osobna płaca dla mojego człowieka. I przysługa, której nie zapomnę.

— Słucham — odparł Hultaj zadowolony z tego, że dostanie człowieka, którego szuka. Najwyraźniej szastanie złotem weszło mu już w krew, a budowanie majątku nie było dla niego nadrzędnym celem.

— Jest taka dziewczyna. Najskuteczniejsza ze wszystkich. Wraca z roboty zawsze bez zadrapania — zrobił pauzę — to moja córka. Nie szkoliłem jej. Nie chciałem, by się tym zajmowała, ale poświęciłem jej wyraźnie zbyt mało czasu. Podpatrywała innych w ich pracy, podczas otwierania zamków, robienia sztuczek, walki nożem i strzelania z łuku. Jest najlepsza ze wszystkich. Jest też chłopak, który działa mi na nerwy. Chciałem go rzucić w jakieś zadanie nie do wykonania, ale gdyby włos mu z głowy spadł, to ona by mi nigdy nie wybaczyła. Niech pójdzie dziecko w świat. Niech zobaczy coś poza lasem. Może pozna kogoś, kto będzie godny jej uczucia. Może już tu nie wróci, ale z pewnością tam będzie miała lepsze życie.

— Będę o nią dbał. Jeżeli jest tak dobra jak mówisz, to zadanie wykona z zamkniętymi oczyma. Mogę wiedzieć jak ją zwą?

— Imię ma po mnie i po matce. Nazywaj ją Owoc Dębowego Krzewu. Pokaż jej nieco świata poza tym stęchłym lasem. Pozwól jej zobaczyć, że tam jest lepsze życie.

— Gdzie mam na nią czekać? — Hultaj rzucił sakiewkę do herszta leśnej bandy.

— Czekaj tutaj. Macie gdzie spać i gdzie gotować. Jest woda i nawet owies dla konia w małej stodole. Nie będzie wam też kapać na głowy, a chyba zanosi się na deszcz. Daj mi kilka dni na załatwienie spraw. Ona przyjdzie. Nie będzie chciała, ale przyjdzie, bo jej tak rozkażę. Jeszcze mam te minimum ojcowskiego autorytetu.

Tajemnicze zadanie

Wieśniacy nie byli skorzy do bratania się z ich małą drużyną. Ponieważ Jaśko czuł tam się niemal jak u siebie, najlepiej dogadał się z miejscowymi. Pokierowali go do zmarnowanego domku, gdzie zamieszkiwał nie w pełni zdolny na umyśle chłop.

Był to ludek w średnim wieku o zniszczonym zdrowiu. Nie prezentował się też nazbyt okazale. Chadzał w odrapanych ciuchach, dla których najpewniej nie miał żadnej zmiany, pozbawiony połowy uzębienia, niedomyty, z posklejanymi brudem kudłami i brodą, których już chyba dawno nikt nie golił i nie strzygł.

Był to zdecydowanie człowiek, który bez pomocy tutejszych już z dawna padłby trupem. Jak się okazało, w tej całej nieprzyjemnej otoczce i schorowaniu, uprawiał on ogródek i małe poletko, które wyglądały znacznie lepiej od niego samego. Pewno był to jedyny ratunek, w jakim chłopczyna wypatrywał przetrwania mimo ułomności i nieprzystosowania.

Za wstawiennictwem Jaśka, Hultaj Rudy Nos zaopatrzył ich u tego człeczyny w zapas pożywienia, za który nie omieszkał dobrze zapłacić. Chorowitek zobaczył tych kilka srebrników i oblał się łzami a zaraz potem zabrał do wykopywania z ziemi najokazalszych plonów.

Jaśko już pierwszego dnia po spotkaniu Hultaja z hersztem leśnych banitów znalazł we wsi mały kopczyk kamieni. Nie wiedział, któż to tak napracował się, by je wyzbierać. Długo przyglądał się okazałości i przemyśliwał, ile to tych kamieni ma ze sobą zabrać w dalszą podróż, by cieszyć się magicznym szczęściem do końca życia.

Przyglądał się kopczykowi, a kopczyk ani to drgnął, ani też się nie zarumienił. Stał tam tylko w bezruchu zupełnie nie zwracają uwagi na otoczenie, a tym bardziej nie na biednego, niezdecydowanego Jaśka. Ten bał się. Myślał, że jak zostawi kopczyk w spokoju i nie weźmie z niego choćby jednego przeznaczonego mu kamienia, to nie wykorzysta kolejnej nadanej mu przez życie szansy. Nie mógł zabrać ich wszystkich. Któż by je niósł przez całą zbliżającą się drogę. Hultaj nie pozwoliłby objuczyć ogiera bezwartościowym workiem kamieni.

Spojrzał czy nikt mu się nie przygląda, zabrał pierwszy lepszy kamień z małego kopca i uciekł do wyznaczonego im domostwa. Sprawdził jeszcze czy w kieszeniach nie ma jakiejś dziury i wybadał, że nie. Schował go do jednej z nich i później często sięgał tam, by upewnić się, że jest on tam bezpieczny.

Echo nie miał gdzie i na co polować, więc zajadali się znów cienką warzywną zupką przygotowywaną z uczuciem przez pięknego Jaśka.

Szybko też zmieniła się pogoda, bo wedle zapowiedzi Dębowego Liścia zaczęło rzęsiście padać. We wsi spędzili kolejnych kilka spokojnych dni, zanim dołączyła do ich złodziejka.

Owoc Dębowego Krzewu była malutka i nie dorastała Hultajowi nawet do ramienia. Zgrabna, wykonywała niezwykle płynne ruchy ciałem podczas marszu i gestykulacji. Jaśkowi od razu przypadła do gustu ta ciemnowłosa nieznajoma, która miała uzupełnić ich niewielką drużynę. Przywitała się z nimi całkiem beznamiętnie, a na wojaka spojrzała ledwo ukosem. Nie spędziła tam ani jednego dnia, ponieważ po dłuższej konwersacji z Hultajem i tym krótkim przedstawieniu pozostałym wędrowcom ruszyła przodem. Jaśko mógł tylko domyślać się, cóż to za tajemnicze zadanie zlecił jej jego pan.

Trójka i ogier pozostali jeszcze przez kilka kolejnych dni we wsi, co wcześniej wynegocjował Hultaj podczas pogawędki z Dębowym Liściem. Ogier przebywał w małej stodole, gdzie mógł zajadać do syta owsa. Regularnie odwiedzał go Hultaj Rudy Nos i zajmował się nim Jasiek. Wierzchowiec miał tam też towarzystwo dwóch starszych od siebie gospodarskich koni, dzięki czemu pobyt we wsi musiał sprawiać mu większą przyjemność.

Rozpogodziło się, a deszczowe chmury odpłynęły na północ. Malutka kompania pozbierała wszelkie graty i ruszyła śladem złodziejki.

Uposażeni w zapasy jadła, które miały im wystarczyć na kilka kolejnych dni, mogli bez przeszkód kontynuować podróż w stronę gór, wyrastających na południowym zachodzie. Coraz częściej zmuszeni byli do wchodzenia na wyższe wzniesienia i pagórki, przeplatając je wędrówką w zagłębienia terenu.

Z każdym kolejnym dniem szczyty na horyzoncie stawały się coraz bardziej wyraźne. Jaśko nie znał żadnych górskich szlaków, nie wiedział jak wymagające będzie ich pokonanie, ale z każdym dniem oddalania się od rodzimej wsi coraz bardziej przypadała mu do gustu ta włóczęga.

Cieszyło go wędrowanie nieznanymi dotąd regionami, odkrywanie nowych szlaków, przemierzanie świata i podróżowanie w nieznane. Chłonął każdy budujący się przed oczyma krajobraz i radował poznawaniem ludzi, tych kilku nowych osób, które napotkali dotychczas na trasie tej wędrówki. Nie wiedział dlaczego wcześniej nie założył na nogi znoszonych i wytartych od pracy w gospodarstwie butów i nie ruszył w świat odkrywać jego prawdziwego piękna.

Był też rewers tej monety. Biedny Jasiek przekonał się na własnej skórze, że wyrósł w gospodarce, w malutkim domku i na tym niewielkim poletku, we wsi, której nigdy wcześniej nie opuścił, na prawdziwego tchórza. Bał się każdego człowieka z bronią, każdego większego od siebie, i tych mniejszych, którzy również mogli pozbawić go malutkiego dobytku, a nawet życia. W duchu obiecał sobie, że będzie znacznie bardziej hardy. Przemawiał tak osobiście do własnego sumienia, ściskając w dłoni kamień, który nosił w kieszeni. Ten, który pojawił się na jego drodze podczas tej wędrówki. Nie ubolewał, że nie zabrał ze sobą całego worka kamieni z tamtego kopczyka. Ten jeden jedyny dodawał mu otuchy w trudne dni i odwagi, gdy trzeba było stawić czoła przerażeniu.

Wędrowali, przystawali, pili wodę i jedli cienkie zupki, szli w nieznane, lecz z wyznaczonym celem, opiekowali się wierzchowcem Hultaja Rudego Nosa, prowadzili skąpe i treściwe pogawędki, czasem któryś z nich rzucił jakiś żart dla rozluźnienia atmosfery. Parli przed siebie, a ta ich wędrówka miała być najważniejszą podróżą dla całego tego wielkiego świata. Żaden z nich, nawet Hultaj Rudy Nos nie wiedział, że właśnie taką była.

Nie kluczyli jak wcześniej, szli utartym szlakiem. Spotykali po drodze wędrowców. Po tej stronie Lasu Liścia i Krzewu nie mieli już raczej czego się obawiać. Bandyci, banici, złodzieje i inni przestępcy skupiali większość uwagi na terenach położonych za Lasem Liścia i Krzewu położonych od strony Królestwa Radosława Horacego III.

Nikt im nie bruździł, nikt nie zagrażał i nikt nie ważył się podnieść na nich broni.

Echo, wyczulonym wzrokiem, zauważył w oddali ślad pożogi. Zaledwie o pół dnia drogi od ich miejsca położenia. Zbliżał się wieczór, robiło się już ciemno, ale ta niewielka ilość promieni słonecznych emitowanych przez zachodzące słońce pozwoliła mu wypatrzyć smugi dymu unoszące się dalej na drodze ich marszu.

Hultaj tylko przytaknął w odpowiedzi na odkrycie. Nie wykazał ani zdziwienia, ani zaskoczenia, ani też nie zdradził się, że wiedział coś o tym zajściu. Podszedł do nowiny ze zwykłym usposobieniem człowieka, którego raczej nic nie może zaskoczyć. Ni to z radością, ni to z przestrachem, z dogłębną wiedzą, że wszystko już było, a to co dalej się dzieje to tylko powtórki, tylko kolejny obrót kołowrotu życia.

Hulanka

Nie pamiętam wszystkich towarzyszek moich pijackich zabaw. Ani też ludków, z którymi z takim zamiłowaniem uprawialiśmy pijackie burdy. Było ich wielu. Przyszło wreszcie co do czego, a po mojej prawicy i lewicy nie pojawił się nikt.

Takie to życie człeczyny, który bierze z niego garściami, nie licząc się po drodze z nikim.

Nie trwałem i nie pozwalałem czasowi bezprawnie przepływać między moimi palcami, żyłem w takim tempie, że naprawdę wielu by pozazdrościło. Sami wiecie, że i na mnie przyszła wreszcie pora.

Ostanę tu. Nie przejdę na drugą stronę. Nie dam się zmienić w pustynny pył. Wytrwam do końca tego świata i na własne oczy ujrzę tę ostateczność. I choćby cały ten gorąc przepalił mnie na wylot, to nie oddam resztki tego, co jeszcze ze mnie zostało.

Bo dopóki jest cień szans, dopóki nie złożysz samodzielnie broni, możesz jeszcze zębami trzymać się życia. Nawet gdyby zgasła ostatnia iskierka nadziei.

Nie oddam resztek mojej duszy. Nie oddam resztek mojego JA, bo w rzeczy samej jest to jedyne, co tak naprawdę w całym życiu mamy na własność.

*****

Owoc Dębowego Krzewu obudziła Jaśka rankiem kopniakiem. Ten, drastycznie zerwany ze snu, wyskoczył spod koca jak oparzony. Ta nieprzyjemna pobudka kazała mu momentalnie zmienić nieco zdanie o nowej towarzyszce. Szybko zapomniał o tym zajściu, bo nie potrafił być zbyt długo obrażony na tę malutką kobietkę o tak przyzwoitej urodzie. Może nie należała do najpiękniejszych, lecz jej surowe rysy twarzy i zgrabna figura oraz sposób, w jaki się poruszała, wywierały na Jaśku przyjemne wrażenie. Łapał się na tym, że przygląda się jej ukradkiem, gdy tylko nadarza się ku temu okazja. A takich okazji było naprawdę wiele podczas wspólnej, dalszej wędrówki do Przedsionka Niebios.

Hultaj zarządził tylko szybkie śniadanie, kazał migusiem zwinąć obóz i znacznie zwiększył tempo marszu. Dużo czasu podczas tego etapu wędrówki spędził na cichej rozmowie z nową towarzyszką. Niebawem, po południu tego samego dnia, weszli do nieco większej miejscowości o nazwie Borsztyn.

W tym mieście wszyscy wszędzie się spieszyli. Jasiek nie widział nigdy takiego poruszenia. Na głównej ulicy łaziło tyle ludków, że ogarnęło go nieodparte uczucie ciasnoty.

Borsztyn, jak później się dowiedział, nie należał do największych miast królestwa Radosława III. Jaśkowi miejski tłok raczej nie przypadł do gustu i czuł, że niechętnie wybrałby się do innych, większych mieścin lub do samej stolicy, gdzie wyobrażał sobie taką ciasnotę, że przemieszczanie się drogami musiało być niezwykle trudne.

Hultaj zaprowadził ich do gospody znajdującej się najbliżej miejskiej bramy. Kazał Jaśkowi zadbać o to, by ktoś znalazł miejsce dla ogiera i się nim właściwie zajął. Dał mu na ten cel kilka srebrników. Miał załatwić tę sprawę a następnie do nich dołączyć.

Rudy Nos nie został długo w tym przybytku. Zostawił pozostałej dwójce nieco grosza na to, by się dobrze posilili i zezwolił im na przepłukanie gardła czymś mocniejszym. Potem ruszył ulicą w stronę rynku.

Jaśko wykonał zadanie i dołączył do towarzyszy przebywających w gospodzie. Tam też ludków było co niemiara i niemal każdy stół był zajęty. W powietrzu unosił się zapach palonego fajkowego tytoniu. Główna sala była dość wysoka, a oświetlenie wyraźnie liche.

Echo rzucił mu kilka srebrników, a ten pozwolił sobie na zamówienie ciepłego kufla dobrego piwka i co nieco na przekąskę. Nie wydał wszystkich otrzymanych srebrników, a ich resztę schował tak, by nikt mu ich nie odebrał czy nie zwinął.

Owoc Dębowego Krzewu i Echo siedzieli w milczeniu, zajmując się jadłem i napitkiem, raczej na siebie nie reagując. Echo zdawał sobie sprawę, że dla dziewczyny był jednym z tych złych ludzi, przez których jej ojciec i jej brać musiała pomieszkiwać w lasach i uciekać przed królewskim wojskiem i prawem. Pewnie w innych okolicznościach szybko zaprowadziłby ją pod szafot a ona wbiłaby mu nóż pod żebra. Na całe szczęście tym razem mieli wspólny cel i podobne rozkazy. Nie musieli się bratać, mieli tylko wykonać zadanie.

Hultaj doszedł do pierwszego miejsca pożogi. Doszczętnie spalone domostwo i wyraźnie napoczęte ogniem sąsiadujące budynki świadczyły o tragedii, która rozegrała się tu poprzedniego wieczora. W niektórych miejscach dym wciąż się tlił. Ze spalonego domu najwyraźniej nie udało się niczego uratować. Ludki, przechodząc obok miejsca zdarzenia, tylko zerkały na tę dziurę w zabudowaniach. Każdy miał na głowie własne sprawy. Wielu pomagało gasić pożar. Dbali raczej o siebie, by ogień nie strawił całego miasta.

Ruszył dalej, ponieważ nie znalazł tego, kogo szukał. Po pewnym czasie doszedł na rynek, gdzie odnalazł drugie puste miejsce, po spalonej karczmie. Ta również została zrównana z gruntem. Ogień strawił ją niemal w całości. Wszystkie zapasy i cały dobytek jej właściciela zmienił się w popiół.

Stał tam. Gospodarz z małżonką. Spoglądał na gruzy cały umorusany popiołem i sadzą. Podobnie ona, która równie mocno walczyła o to, by gasić pożar. Nie udało im się to zadanie. Dzięcioł, bo tak go nazywano, stracił dobytek całego życia. Zostali z niczym i czekały ich naprawdę ciężkie czasy. Być może byłyby lepsze od tego, co miał im do zaproponowania Hultaj Rudy Nos. Oni przyjęli jego ofertę bez zastanowienia.

Hultaj zaoferował godziwą zapłatę za rok służby w jego drużynie. Pragnął ze sobą zabrać jedynie Gospodarza, ten jednak nie chciał zostawić żony samej po tak wielkiej tragedii. Stracili i gospodę i dom. Gdzie miałaby się podziać przez ten rok, nawet mimo oferowanych funduszy. Nowy pracodawca musiał przystać na takie warunki.

Rudy Nos na pobliskim targu wyposażył Gospodarza i jego małżonkę we wszystko, co miało być im niezbędne do podróży przez góry i do wykonywania obowiązków. Nie mieli już zupełnie niczego, ani żadnych środków na życie. Zakupił także dwa ciepłe komplety męskiej garderoby i wszystko, co potrzebne, by człeczyna mógł dobrze funkcjonować w drodze i na górskich przełęczach.

Miał jeszcze jedno miejsce do odwiedzenia. Niedaleko gospody, w której pozostawił kompanów, nieopodal wejścia do miasta, zbudowany był chlewik, zapewniający świeże dostawy pożywienia do tutejszych przybytków. Tam skierował się po zwerbowaniu ważniejszego nowego członka zespołu.

Bez żadnych ceregieli zawołał do siebie właściciela chlewiku i za niewielką opłatą zabrał stamtąd chłopca. Umorusany, śmierdzący chłopak, który dłuższą część życia spędził w chlewie, czyszcząc go, karmiąc zwierzęta, spożywając tam posiłki i śpiąc wraz z lochami prezentował się naprawdę dramatycznie. I mimo tego wszystkiego na jego twarzy było widać głupiutki uśmiech. W wypowiedziach, całkowity brak sensu, lecz w postawie zacięcie i zapalczywość. Jakby w jego życiu jeszcze tliła się iskierka nadziei na lepsze jutro, choć cały ten czas, który do tej pory dany mu był na ziemi, spędził tam, w chlewie.

Hultaj, Gospodarz i Gospodyni, którzy towarzyszyli mu w tej małej wycieczce i pomogli w transporcie wszystkich nowych zakupów, wzięli chłopaka, rozebrali do naga i oblewali zimną wodą, czerpiąc ją z beczek powystawianych obok zabudowań i przeznaczonych na zbieranie deszczówki. Obmywali do czasu aż chłopak niemal nie zemdlał z wymrożenia. Ubrali go i zabrali ze sobą do gospody.

Hultaj nie chciał, by Gospodyni opóźniała zbliżający się marsz. Sam gospodarz, dość wielkiej postawy i szerokiego brzucha, też musiał mieć zapewniony transport. W gospodzie, w której czekała reszta zespołu, Hultaj zamówił kąpiel dla każdego z nich. W pierwszej kolejności dla nowych towarzyszy, chłopca z chlewa, Gospodarza i Gospodyni, a Jaśkowi wręczył sakiewkę i kazał zajść na zwierzęcy targ i potargować się o dwa osły.

Jasiek doskonale znał się na gospodarskich zwierzętach, ale kolejna wędrówka przez mieścinę nie była dla niego zachęcająca. Jeszcze gorzej czuł się na targowisku, gdzie znacznie trudniej było się przepchać przez tłum. Musiał spełnić rozkaz swojego pana, bo cóżby mu rzekł? Nie mógł zawieść jego zaufania.

Po dłuższych poszukiwaniach znalazł na targu zdrowe i silne osiołki, które mogły ponieść większy ciężar. Wytargował też na nie dobrą cenę. Kupiec niechętnie podchodził do takiej współpracy i nie bardzo pragnął targować się z młodzianem. Zniżył wygórowaną cenę i pozwolił Jaśkowi na rozsądny wydatek, bo ten bardzo upierał się przy swoim i był nader nieustępliwy w negocjacjach.

Jaśko zaprowadził dwa osły do tej samej stajenki, gdzie wcześniej ogiera. Opłacił koszt opieki i wrócił do gospody, gdzie pozostałą część powierzonych mu monet oddał Hultajowi. Ten rzucił mu dwa srebrniki w zamian za dobrze wykonane zadania i kazał szykować się do kąpieli.

Tę noc spędzili w gospodzie Czarnego Dila. Przepłukali gardła, trochę pośpiewali, potańczyli i całkiem dobrze się bawili. Nawet Hultaj Rudy Nos wziął kąpiel i kazał wyprać swoje ubranie. Zmienił odzienie, ale wciąż ukrywał twarz pod kapturem.

Wszyscy byli czyści i pachnący. Chłopak z chlewa, którego szybko przemianowali na Głuptasa, musiał odbyć wiele kąpieli, by zmyć cały brud i zapach dotychczasowej profesji. Tym razem odbywały się one w gorącej wodzie. Tamtejszy gospodarz oponował przed wpuszczeniem do wanny Głuptasa i pragnął wykopać go na zbity pysk z tego przybytku. Magia pieniądza, którego Hultaj Rudy Nos nie szczędził na tę kompanię, po raz kolejny zadziałała.

Jaśkowi podobał się natomiast zapach własnej skóry, który utrzymał się po kąpieli z dodatkiem aromatów.

Zadowoleni, poszli późno spać do wynajętych pokojów. Nieco wczesniej, choć połowa drużyny dopiero do nich dołączyła, a ich znajomość była krótka, Gospodarz z Gospodynią dopiero co stracili cały dobytek, Owoc Dębowego Krzewu mógł czuć się trochę nieswojo w towarzystwie wojaka, a Echo nie miał pojęcia do czego Głuptas przyda się Hultajowi, to wszyscy jakby zapomnieli o tych trudnościach i w pełni poddali się spontanicznemu uniesieniu, cieszyli wyczynami przyjezdnych kuglarzy, którzy rozweselali gości i wsłuchiwali w pieśni grajków zaproszonych na tę noc do gospody. I każdy z nich spał spokojnie i głęboko, jak nigdy wcześniej. Niektórzy nawet wypili odrobinę zbyt dużo.

A Głuptas pierwszy raz w życiu spał w łóżku, miał czyste ubranie i mógł przykryć się kocem, i nie śmierdział jak świniak, a co najważniejsze skosztował prawdziwej strawy i napił się słabiutkiego piwa i był najszczęśliwszym sierotą, której wielka wiara w lepsze jutro wreszcie się sprawdziła.

To szczęście było nikłe, a zadanie, jakie Hultaj przed nimi później wyznaczył, wymagające ogromnego poświęcenia, ale Guptas wiedział, że warto jest żyć dla tego jednego, jedynego, wspaniałego dnia, który zapamięta się na całe życie, zamiast stracić pełnię nadziei. Że choćby spotkało nas w życiu najgorsze, to zawsze mamy szansę na podniesienie się z kolan i że nie każdy z ludzi, których napotkamy na drodze będzie nam nieprzychylny.

Ucieczka

Czekał już na niego oddany generał z grupką zbrojnych i wolnym koniem, gotowym ponieść go na miejsce przeznaczenia.

Gronostaj, po przejściu przez bramę czyśćca, wychodząc na światło dzienne, odczuwał niemałe zawroty głowy. Wejście w ludzką skorupę, wpływ świeżego powietrza, zmiana klimatu wywarły wrażenie na powłoce. Liczyła ona sobie więcej, niż tysiąclecie, ale po raz pierwszy wystawiona była na tak dramatyczne zmiany i doznania.

Zanim wyruszyli w podróż, by posadzić go na właściwym miejscu, zmuszeni byli do odczekania dłuższego czasu, rozbicia małego, prowizorycznego obozowiska i spełnienia pragnień i wymogów ciała, w które ponownie był obleczony.

Wpierw łapał łapczywie oddech, nie mogąc powstać z klęczek. Później wypił taki zapas wody, że wielu pękłby od tego brzuch. Nie poprzestał na piciu i wchłonął niemały zapas prowiantu, który przywieźli jego prawdziwie oddani słudzy i wojacy. Po tym wszystkim uciął też niekrótką drzemkę, co było przyczyną, dla której podróż do Przedsionka Niebios rozpoczęli dopiero późnym wieczorem.

Gronostaj, pragnął jak najszybciej oddalić się od bram czyśćca. Dopiero po tych wszystkich zabiegach zdolny był do podróżowania. Nie pozwolił, by pozostać tam dłużej, niż rzeczywiście było trzeba, więc podróż odbywali w świetle gwiazd i księżyca.

Szczęściem generał pomyślał o takiej możliwości, przez co zaopatrzeni byli w nadmiarowe pochodnie, a dodatkowe światło pełni pozwalało im na utrzymanie dobrej prędkości tej konnej przejażdżki.

Gronostaj wraz z najbardziej oddanym sługą jechał w środku tej karawany. Jego generał był jednym z kilku osób na całym świecie, którym w czasie całego nadwyraz długiego życia mógł ufać bezgranicznie. Poddani zaś mu ludzie, kierowani jego przykładem, poszli by za swym dowódcą i panem w ogień, gdyby tylko nastała taka potrzeba.

Wędrówka do Przedsionka Niebios miała trwać kilka dni. Wpierw musieli przebyć połowę drogi górskim szlakiem. Gronostaj, który spędził dziesięciolecie w zaświatach wymusił na wojakach i ich wierzchowcach wytężony wysiłek. Pragnął jak najszybciej dostać się do miejsca, gdzie przez tysiąclecie niepodzielnie sprawował władzę. Tam, gdzie czekał na niego tron, obowiązki władcy i rodzina, która zdradziła jego zaufanie.

Cieszył się na myśl spotkania z wnukiem, który to jako jedyny pozbawił go tronu, na tę krótką chwilkę trwającą dekadę. Czym też ona była w porównaniu z dotychczas przeżytymi latami i niemal wiecznym panowaniem. Mimo że niełatwo było przetrwać w czyśćcu, to spędzony tam czas tylko jeszcze bardziej rozjaśnił umysł Żarłocznego Gronostaja. Gdyby nie to, co stało się później na wiosnę, to wyciągnięte z tego potknięcia wnioski mogłyby pomóc mu w utrzymaniu tronu, przez kolejne tysiąc lat, a może i jeszcze dłużej.

Wiedział, że utrata życia była po części jego winą. Poczuł się zbyt pewnie i nie postarał się o maksymalizację działań, mających zapewnić mu bezpieczeństwo.

— Siedzi na tronie już dziesięć lat. Porozsyłał po całym świecie ludzi, którzy mieli odnaleźć maga, który czarami pomógłby mu sprawować władzę wiecznie, tak jak to było w twoim, panie, przypadku.

— Mówisz, że pragnie powtórzyć moje wyczyny.

— Nie dorasta tobie, miłościwy, do pięt — rzekł generał usłużnie.

— Wdał się w swego dziada. Szkoda będzie go pozbawić życia.

— To on mój władco pozbawił cię tronu i życia.

— Będziemy mieli jakieś trudności podczas tego zamachu stanu? — wypytywał Gronostaj poddanego.

— Powinno pójść gładko. W zamku zdecydowana większość zbrojnych to moi ludzie. — Generał rzekł to z zadowoleniem. — Łatwo przemycimy cię panie do sali tronowej i tam osobiście będziesz miał okazję rozprawić się z tym zdradzieckim potomkiem.

— Pamiętaj, że to moja krew. — Gronostaj skarcił swego generała.

— Przepraszam. Wybacz, panie. Wiem, że zawsze oddany byłeś każdej rodzinie i że czasem musiałeś podejmować trudne decyzje.

— To nigdy nie było łatwe — lecz dodał z wielką pewnością — ale konieczne. Życie czasem zmusza nas do podejmowania decyzji, które wcale nam się nie podobają.

— Życie nikogo nie rozpieszcza — dodał generał, który już nie był pierwszej młodości.

— To będzie twoje ostatnie zadanie. Sytuacja się ustabilizuje, a wtedy będziesz mógł wreszcie od tego wszystkiego odpocząć. — Zarządził Gronostaj, który wcześniej często i sowicie nagradzał lojalnych poddanych.

— Jeszcze nie czas, bym złożył broń. Wciąż mogę się przydać, miłościwy. — Mimo posuniętego wieku, nie miał planów na życie poza wojskowym rygorem.

— Wiem, że nie masz co począć, poza tymi swoimi wojskowymi zadaniami. Pewno nie myślałeś, że dożyjesz tego wieku. Czas zdać miecz i zbroję. Nie wszyscy mają takie szczęście.

— Zrobię, co każesz, panie, a największym szczęściem była służba u twego boku.

— Cieszą mnie te słowa. To ja muszę podziękować ci za prawdziwe oddanie. Jesteś jednym z niewielu, którzy mnie nie zawiedli — i dodał, gdy generał otworzył usta — cicho. Koniec rozmowy. Przyjdzie na ciebie pora, by spędzić wreszcie czas na swych włościach i przeżyć jeszcze tych kilka lat w pełnym spokoju. A teraz opowiedz mi, czym to wykazał się mój wnuk, podczas tej dekady panowania? Jak sprawował władzę na moim tronie? Czym może się pochwalić, oczywiście poza zajęciem mojego miejsca, na tę króciutką chwilę?

Odwaga

Miałem też kamienie, o których to tak lubują rozprawiać ześwirowani magowie, dorabiając do ich przykładu o wiele większą filozofię. Kamienie. Ba. Kamieniołom, a może i ze dwa kamieniołomy, z których czerpałem garściami, a im więcej budulca z nich otrzymywałem, tym mniej pozostawało w moich rękach. Aż do wyczerpania zapasu.

Nie zbudowałem z nich nic. Szczęście wreszcie się ode mnie odwróciło. Miałem zdecydowanie mniej opcji wyjścia z trudnej sytuacji.

A teraz pozostał mi zaledwie jeden kamień w kieszeni. Jeden jedyny. Gdyby tylko tak wyrwać się z tej pustyni ognia i piachu.

Strzegę swego szczęścia. Tu jest mi ono na nic niepotrzebne. Nie zbuduje kapliczki, domu ani zamku na piaskach tego przedsionka piekła i nieba.

Sucho tu, skóra parzy od gorąca. Piasek ani drgnie, choć systematycznie wypluwane szczątki z dwóch osobliwości często wpadają wprost do mych zeschniętych i popękanych ust.

Wysycham od środka i od zewnątrz. Nie ma tu ratunku. Nie ma stąd ucieczki, pozostają jedynie dwa wyjścia, a żadno z nich nie jest mi na rękę. Przetrwam. Nie wiem jeszcze, jak długo uda mi się wytrzymać, ale to jeszcze nie czas na uległość, na poddanie, na ostateczną śmierć mojej własnej duszy.

Przecież nieraz w moim życiu udawało mi się dokonać niemożliwego. Czy to jest już rzeczywiście koniec? Czy ta historia nie ma już dalszej części? Czy naprawdę było warto?

*****

Takiego zadowolenia dawno nie odczuwał. Obudził się niemal szczęśliwy. Z początku nie wiedział, skąd wzięło się to uczucie. W pierwszej kolejności zorientował się, że jest zupełnie nagi i niczym nie okryty. No prawie niczym, bo na jego piersi spokojnie leżała głowa malutkiej kobietki, którą dopiero co niedawno poznał.

Echo takiego obrotu spraw nigdy by się nie spodziewał. Nie pamiętał jak do tego doszło, ale przypomniał sobie co zdarzyło sie później. Owoc Dębowego Krzewu wciąż spała, równie naga i spokojna we śnie. Wojak nie ruszał się, by przypadkiem nie zbudzić kobietki. Nie wiedział, jak zareaguje na odkrycie, które dla niego było całkowitym zaskoczeniem.

Pamiętał jak przez mgłę, że odrobinę zbyt dużo wlał w siebie mocniejszych trunków i ciepłego piwka. Ona chyba musiała zrobić tak samo.

Tańce, hulanka, zabawa i śpiew, okazały się dla ich dwójki doskonałym afrodyzjakiem. Z początku starali nie zwracać na siebie uwagi. Po kilku kufelkach wypełnionych alkoholem relacja między dwójką dość szybko się rozluźniła. Jak było widać, chyba aż nadto.

Hultaj Rudy Nos szybko obudził Jaśka i kazał podążać za sobą. Zeszli z piętra gospody Czarnego Dila, w której to poprzedniej nocki nieźle się zabawili i ulokowali na wypoczynek. Jaśko, zaspany, z chwiejącymi się pod nim nogami i kołującym się światem szedł za swym panem ze zdecydowanie wielkiego przymusu i z małym poczuciem obowiązku, które to nie pozwoliły mu pozostać dłużej w łóżku. Jego pan nakazał przecież pobudkę.

Wyszli na zewnątrz gospody, stanęli przy dwóch beczkach przeznaczonych na zbieranie deszczówki. Rudy Nos ściągnął z głowy kaptur i rozebrał górną część swego odzienia. Kazał Jaśkowi nabierać zimnej wody z beczek i oblewać jego głowę do czasu, aż nie zarządzi inaczej.

— Zawsze to samo — rzucił chyba do siebie Hultaj Rudy Nos — zawsze wypiję o jednen kufel piwa za wiele.

— Nie wiedziałem, że magowie też mogą mieć ból głowy od nadmiernego upicia — odparł Jasiek zaspanym głosem.

— Słuchaj, Jasiek — mówił Hultaj w przerwach polewania jego głowy i torsu wodą — piwko i magia… nie chodzą ze sobą… w parze.

— Nie widziałem żeby pan zbytnio przesadził z ilością trunków.

— Zawsze… o jeden… kufel piwa… za dużo — usłyszał Jaśko w odpowiedzi.

— Toż to ile tego ciepłego piwa może wypić czarownik? Pewno kilka razy więcej niż niemagiczni.

— Wystarczy tego — rzekł, powstrzymując pachołka przed dalszą realizacja polecenia — mag może wypić jeden kufel piwka, bo po drugim czar alkoholu zwalcza magię czarownika — odpowiedział mu Hultaj.

— Jeden kufel? Jeden mały kufelek piwka dla czarownika? Jeden jedyny? I więcej nic?

— Pamiętaj, Jasiek. Zawsze jest o jeden kufel piwa za dużo.

Ból głowy nie opuszczał Hultaja aż do wieczora i dopiero następnym rankiem jego ciało zwalczyło tego bakcyla. Zanim ten dzień nadszedł, pozbierał wszystkich z pokojów i zarządził krótki czas na śniadanie, a Gospodarza i Jaśka posłał po wierzchowca i osiołki, sam nie posilił się ani kęsem strawy, ani kawałeczkiem chleba.

Przy śniadaniu Echo i Owoc Dębowego Krzewu zasiedli jak najdalej od siebie. Ich relacja najwyraźniej nie była wyjaśniona i żadne z nich nie wiedziało, jak doszło do tego, co wydarzyło się nocką.

Głuptas siedział wraz z nimi przy stole z niesłabnącym uśmiechem na ustach. Rzucał czasem coś do rozmowy. Nic szczególnie interesującego, a czasem zupełnie coś nie na temat. Żaden z kompanów nie zwracał wyjątkowej uwagi na jego osobę i to, co ma do powiedzenia. Jemu samemu najwyraźniej to w niczym nie przeszkadzało, a sama obecność w tej grupce sprawiała radość. Już tak dawno nie było mu tak dobrze, jak tego poranka.

Śniadanie, które otrzymał, wsunął momentalnie, jakby bał się, że zaraz ktoś zabierze mu sprzed nosa te delikatesy. Otrzymał to, co wszyscy i nie były to żadne frykasy. W jego pojęciu jadło było jak z królewskiego stołu.

Do tej zajadającej się grupki dołączył również i jeden z kuglarzy, który poprzedniej nocy raczył ich nader przyzwoitym występem. Hultaj przedstawił go, jako Chłopca z Pałkami, który jako ostatni zasili ich ciekawą i barwną kompanię. Jego pojawienie się przy tym śniadaniowym stole, elokwencja, umiejętność prowadzenia konwersacji, rzucania żartów i całokształt wypowiedzi zrobił świetne wrażenie na niemal całej drużynie.

Kuglarz ubrany był w wielkomiejski strój, którego nie powstydziliby się baronowie. Zupełnie niepraktyczny w podróży, w którą miał się wybrać. Za ciasny w portkach, za ciasny w rękawach, dość utrudniający płynne ruchy stawów. Miał też ze sobą spakowany już plecak i gotów był do wymarszu w każdej chwili.

Echo coraz bardziej niezadowolony był z kompanii. Część z nich uważał za bęcwałów i teatralnych durniów, którym z całą pewnością nie powierzyłby życia. Jego zaufanie do Hultaja przeważało szalę, no i rozkaz wydany mu przez kapitana. Coraz bardziej tęskno mu było do wojskowej musztry i wojskowego rygoru. Także do towarzystwa wojaków, wśród których spędził dużą część dorosłego życia.

Po powrocie Jaśka z Gospodarzem wyruszyli w drogę. Ci dwaj mieli co nieco przekąsić już na trasie pochodu.

Jaśko cieszył się każdą nowo poznaną osobą i uważał, że ich grupka jest nadzwyczaj kolorowa. Tak właśnie to określał. Kolorowa, wielobarwna drużyna, której nie straszne będą żadne wyzwania, dla której możliwe do osiągnięcia będzie niemal wszystko. Nie tylko samą siłą i odwagą, ale i rozumowaniem, magią czy pogawędką, które równie dobrze mogą przysporzyć im sojuszników, czy przekonać do siebie tych, którzy będą im niechętni.

Nie uszli daleko od wyjazdowej bramy miasta Borsztyn i na jednym z kolejnych pagórków zostali zaskoczeni przez grupkę łachudrów, którzy to wcześniejszej nocy przyjrzeli im się nader uważnie i tylko wyczekiwali na taką sposobność.

Chłopków tych była siódemka. Wyskoczyli przed nimi i szybko okrążyli. Mieli nadzieje obłowić się, jak nigdy wcześniej.

Echo wyciągnął miecz. Owoc Dębowego Krzewu dwa ostre, długie noże. Hultaj także obnażył ostrze miecza, który płonął czerwienią. Gospodarz i Gospodyni sięgnęli po to, co mieli pod ręką. Patelnię i kij. Kuglarz wyciągnął zza paska pałki. Głuptas szczerzył zęby i nie wiedział, co ma począć. Jasiek natomiast ściskał w dłoni kamień, który ciągle trzymał w kieszeni spodni.

Nie było negocjacji, ani słownego przekomarzania się. Zbóje byli zdecydowani do walki i szybko ruszyli do ataku. Każdy znalazł dla siebie przeciwnika.

Dzięcioł wymachiwał patelnią, jakby próbował ubić stado os. Jego małżonka długim kijem trzymała na dystans jednego ze zbirów, co rusz waląc go po łbie lub pchnięciem w brzuch. Pałki Kuglarza pracowały z taką prędkością i zawzięciem, że trudno było przewidzieć ich ruch. Hultaj zajął się kolejnym przeciwnikiem. Robił mieczem, jakby zmuszono go do przesypywania obornika. Złodziejka rzuciła się z zapalczywością na najbliższego przeciwnika, który również walczył oburącz. Ten posługiwał się dwojgiem krótkich mieczy. Echo przyjął na siebie dwójkę łajdaków. Trzymał ich przed sobą tak długo, jak mógł, raczej głównie broniąc się przed atakami, niż wyprowadzając własne.

Walka rozpoczęła się na dobre i nikt nie mógł przewidzieć jej końcowego wyniku. Ani jedni, ani drudzy nie przeważyli szali na swoją korzyść. Głuptas jak się okazało, ale i Jaśko zdawali się być nieprzydatni. Reszta musiała starać się bardziej.

— Może byś tak nieco poczarował Rudy Nosie. Przydałaby się odrobina magii. — Echo powoli dawał się okrążyć zbirom.

— O jeden… kufel piwa… za dużo. — Wykrzesał z siebie odpowiedź Hultaj, który ledwie powłóczył orężem.

Jaśko ściskał kamień w dłoniach. Mówił do siebie po cichu, by wziąć się w garść. Stał jak zaczarowany z zakorzenionymi w grunt nogami, które ani o cal nie chciały się ruszyć z miejsca.

Hultaj tylko parował ataki przeciwnika. Złodziejka znalazła dla siebie godnego rywala. To wyprowadzała błyskawiczne ataki, to przed podobnymi musiała piorunem się bronić.

Chłopiec z Pałkami z wielką prędkością napierał na rywala i najwyraźniej ciasne odzienie w niczym mu nie przeszkadzało. Ten, nie wiadomo w jaki sposób, zdolnie się bronił, choć stale musiał się wycofywać.

Żadne z walczących nie dało rady ubić przeciwnika i chyba tylko Gospodyni wyraźnie poturbowała nieszczęsnego zbira, który do niej przyskoczył.

Pobity, z obolałą głową i ciągnącym na wymioty brzuchem, już miał się niemal poddać i uciec jak najdalej od tej kobieciny i jej długiego kija. Podobnie jak Jaśko powtarzał sobie w duchu, jak to tak dać się pobić babie. Zbierał resztki sił i obrywał raz za razem.

Echo został wreszcie okrążony, musiał bronić się z dwóch stron i coraz bardziej tracił pewność, że wyjdzie z tej opresji w jednym kawałku. Dwójka coraz mocniej napierała.

W pewnym momencie już prawie miał otrzymać cios w plecy, który mógłby być dla niego śmiertelny. Na jego szczęście znalazł się nieoczekiwany ratunek.

Jaśko widział co się dzieje. Patrzył, jak Echo traci grunt pod nogami. Ściskał magiczny kamień w dłoniach i wyrwał się z otępienia, z odrętwienia powodowanego strachem. Jak tygrys skoczył na plecy zbója i przygniótł go do ziemi.

Echo błyskawicznie wykorzystał szansę walki jeden na jeden. Wyprowadził atak, który pod wpływem nieznanej magii został powielony wielokrotnie. Pierwsze cięcie zostało sparowane i drugie momentalnie spadło na miecz przeciwnika, kolejne przecięły skórę i broń wbiła się w ciało.

Jaśko siedząc na przeciwniku wciskał mu głowę w grunt. Ten był już nieprzytomny. Z całą pewnością było to dla niego lepsze.

Echo doskoczył szybko do Hultaja, którego miał najbliżej. W dwóch momentalnie uporali się z następnym przeciwnikiem. Zbir, który walczył z Owocem Dębowego Krzewu, zauważając jak jego towarzysze padają, wpadł w panikę i począł zwiewać. Nie zabiegł daleko, bo Złodziejka rzuciła krótkim nożem wprost w środek jego pleców.

Kolejni rzucili się do ucieczki. Tylko ten poobijany przez Gospodynię nie dał już rady za daleko się ruszyć. Klęknął tylko na jedno kolano, potem drugie i po kolejnym ciosie w łepetynę padł twarzą na ziemię całkiem bez tchu.

Echo i Jasiek wymienili spojrzenia. Echo skinął tylko lekko głową. Jasiek trząsł się na całym ciele, jakby dopiero co wyskoczył z wanny z lodowatą wodą. Głuptas doskoczył do jednego z leżących i dorzucił też kilka kopniaków, dopóki siłą nie oderwali go od zbója.

Sumienie

Grupka zdała pierwszy prawdziwy egzamin. Jaśko z dumą kroczył w wyznaczonym przez jego pana kierunku. Od czasu do czasu sięgał tylko do kieszeni, by wybadać, czy jego magiczny kamień wciąż tam jest.

Wspinali się na coraz to wyższe wzniesienia, i po kolejnych kilku dniach podróży zmuszeni byli do zmiany odzienia na cieplejsze.

Głuptas był szczęśliwy. Otrzymał przecież od Hultaja Rudego Nosa własny ekwipunek, w tym solidne i ciepłe koce, którymi okrywał się każdej nocki. Także jego nowe ubranie bardzo dobrze chroniło przed mrozem.

Echo od czasu do czasu, podczas niektórych z postojów, przeprowadzał zwykłe ćwiczenia. Jasiek zrezygnował z prób kopiowania jego ruchów, ponieważ wiedział, że w tak licznej grupie zawsze znajdzie się ktoś, kto przyuważy, go podczas tych zajęć. Nie zdawał sobie sprawy, że już dużo wcześniej był obserwowany i wyśmiewany w czasie przeprowadzanych niby treningów.

Drużyna nie straciła atrakcji. Tym razem to Głuptas wywijał patykami, gałązkami i wyimaginowanym orężem, nawet nie próbując wykonywać tych teatralnych wygibasów w zgodzie z wyczynami wojaka. Jego treningi przedłużały się też i odbywały równie często podczas marszu. Zawsze, gdy nadarzyła się ku temu okazja i wtedy, kiedy Głuptas po prostu sobie o nich przypomniał. Z czasem pozostali członkowie zespołu przyzwyczaili się do nich i zaczęli je zbywać machnięciem ręki.

Gospodyni wypłakiwała nocką łzy na ramieniu męża. Utrata wszystkiego, na co pracowali całe życie, nie pozwalała jej spokojnie zasnąć. Oferta Hultaja, wydawała się w tamtym momencie zbawienna, ale nie jeden załamałby się, po utracie dorobku życia zaledwie w ciągu jednej nocki.

Nie dowiedzieli się, że pożar, który strawił ich cały dobytek został zainicjowany ręką Owocu Dębowego Krzewu i poleceniem wydanym przez nowego pracodawcę.

Łzy z czasem przestały płynąć. Każda rana potrafi się zabliźnić. Dopóki pozostajemy względnie silni i dopóki nie spotka nas coś, co pozbawi rozumu, z czasem i jego zbawiennym nurtem stajemy znów na nogach i po raz wtóry otwieramy się na życie.

Nawet gdyby świat zbłądził, świat wymarł, świat zgorzkniał, a my, przeklęci, z każdym wcześniejszym dniem i każdym oddechem torowali byśmy sobie drogę wprost do piekieł, zawsze, każdego nowego dnia, po przebudzeniu, moglibyśmy zmienić kierunek naszych dotychczasowych działań. Bo każda jutrzenka jest jeszcze nieopisanym opowiadaniem. Nowy dzień, nowym początkiem, nowym wyzwaniem i kolejną szansą, aby walczyć o coś lepszego.

Tak przemyśliwał Hultaj, który widział, jak ta para wzajemnie się wspiera. On sam był jednym z największych nikczemników, jakich nosiła ziemia. Pragnął, by było to prawdą, by nawet dla niego, na końcu tej drogi, znalazło się światełko, które poprowadzi do lepszego. Wciąż miał sumienie, serce, chociaż nadzwyczajnie nadwyrężone.

Dla niego cel uświęcał środki, lecz zawsze na tym etapie wędrówki dopadały go nieprzyjemne myśli. Odbył tę podróż już po tysiąckroć i za każdym razem musiał tłumaczyć sobie w duchu, że robi to dla czegoś większego, o co zdecydowanie warto walczyć i dla czego można poświęcić tych kilka istnień.

Raczej kilka tysięcy istnień.

Tam, wśród gór, czekała na niego Aurora, jedna z pierwszych bogiń tego świata, która obiecała mu własne królestwo w zamian za przerwanie ciążącego nad nią przekleństwa. Był to już ostatni etap tej niemalże wiecznej drogi. Wiedział, po co to wszystko zrobił i nie mógł się wycofać w ostatnim momencie. To był ostatni plon, ostatni zbiór, ostatnia drużyna i wieczne szczęście na wyciągnięcie ręki.

Z upragnieniem wyczekiwał już bitwy, której wyniku przesądzonym na własną korzyść był niemalże pewien. Nieumarli mieli dać mu przewagę nad armią Przedsionka Niebios, liczącej nawet setki tysięcy wojaków, dziesiątki tysięcy łuczników i konnych i choćby tysiąc zdolnych czarowników. Aurora objaśniła mu sposób, jakim to będzie mógł odnieść tak bezprecedensowe zwycięstwo. Niemalże czuł już ciężar korony na skroniach.

Dla tej grupki nadziei już niestety nie było.

Nocne opowieści

Żadne przebudzenie nie zmusiło mnie do przemyślenia moich dotychczasowych działań i dokonań. Do śmierci nic nie otworzyło mi oczu. Nie żebym miał wyrzuty sumienia. Ale wiem, że swój czas tylko zmarnowałem.

Zniweczyłem każdą nadarzającą się szansę na szczęście i te na uszczęśliwienie innych. Oczywiście poza tymi, którzy brali jeszcze większe pieniądze za to, co dla nich robiłem.

Pełna kapsa. Przeklęte srebrniki. Kiedy tylko tyle liczy się w twoim życiu, to naprawdę masz ze sobą wielki problem. Ile byś nie miał, zawsze mógłbyś mieć więcej, a im masz więcej, to ciągle ci za mało.

Nie ma co strzępić jęzora o urokach i wadach posiadania wielkiego bogactwa.

Nigdy nie uważałem się za majętnego, lecz równocześnie, od kiedy wyruszyłem z zapyziałej wsi, na nic mi nie brakło.

Nie miałem też wygórowanych potrzeb i ambicji. Kufel piwka, dobra strawa, od czasu do czasu wygodna kąpiel i sen w lepszych warunkach. Także przeciwnik, którego warto było dorwać i który nie popuściłby w portki na samą myśl o moim pościgu.

Dobrze jest mieć godnego rywala, dobrze jest wyznaczać sobie wyższe cele. Prawda jest taka, że prócz włóczęgi, który śmignął mi mieczem po gardle, żaden nie miał ze mną większych szans.

A ja odmierzałem ciężar sakiewki, jakbym zbierał na budowę pośmiertnych pomników.

I żaden nowy dzień nie otworzył mi oczu.

*****

Głuptas sięgnął po miecz Echo. Ten sprał go niemalże na kwaśne jabłko i poturbowałby znacznie bardziej, ale Gospodarz i Gospodyni wspierani przez Jaśka oderwali go od niemądrego chłopka. Chłopiec z chlewika chliptał potem całą drogę, ciągnąc się na końcu stawki, byle jak najdalej od silnego wojaka.

Wtedy szli już górskimi szlakami, a góry, rozciągające się dalekie krajobrazy, monumentalne szczyty i zielone przełęcze urzekły Jaśka. Parł on przed siebie i tylko przy niewielkim przyzwoleniu Hultaja wspiąłby się na najwyższy ze szczytów, by stamtąd obejrzeć pewno najpiękniejszy krajobraz.

Mroźne i rześkie powietrze wypełniało jego płuca, a woda z wartkich strumyków orzeźwiała. Iglaste lasy rozciągające się w każdą stronę przypadły do jego gustu, wędrówka nimi sprawiała największą przyjemność. Zdarzało się, że wzniesienie było skaliste, a na niektórych wybudowane były drewniane wojskowe wieżyczki opuszczone już przez stróżów. Wtedy to Jasiek wspinał się, by zobaczyć daleki widnokrąg i cieszyć największymi atrakcjami, jakich dotychczas udało mu się zarzyć w swym jeszcze wcale niedługim życiu.

Nazbierane przez Jaśka podczas leśnych przechadzek grzyby, dopełniły przepisów Gospodarza, który po przyjęciu do tej wędrownej grupki przejął obowiązki kucharza. Jaśko nie musiał gotować już cienkich zupek, a Hultaj i Echo, których nimi wcześniej raczył, przyjęli tę zmianę ze zdecydowanie dużym zadowoleniem.

Echo znów mógł polować na leśną zwierzynę i każdego dnia dokładał cegiełkę do przyrządzanych przez Gospodarza posiłków. Także Owoc Dębowego Krzewu nieraz wybrała się na polowanie. Ta wykorzystywała w nich łuk i strzały, i mogła ubić znacznie większego zwierza, niż wiewiórka czy zając. Kilkukrotnie udało jej się znaleźć ślad dorodnej sarny, a innym razem przyniosła na swych malutkich plecach dzika, który niemalże nie poturbował jej, wyskakując tuż przed nią z leśnego gąszcza. Wydawało jej się, że był on tym nagłym spotkaniem równie zaskoczony jak ona. Refleks złodziejki sprawdził się już nie pierwszy raz podczas jej jeszcze dość krótkiej kariery złoczyńcy, pochodzącego z Lasu Nikczemników.

Ani Echo, ani ona nie zaproponowali sobie nawzajem wspólnego wyjścia na polowania. Ich relacja, pomimo wydarzenia w gospodzie Czarnego Dila, unormowała się na poziomie zwykle kilku lakonicznych zdań zamienionych w czasie każdego dnia wędrówki. Trzymali się też od siebie raczej z dala, stale próbując utrzymać bezpieczny dystans.

Grupka jadała nieraz niemalże jak królowie. Czasem zajadając się mięsem mniejszych, a czasem większych okazów zwierząt, przyprawianym zapasem ziół, o których zakup Hultaja poprosił Gospodarz jeszcze w Borsztynie, gdy na targowisku uzupełniali ekwipunek.

Jasiek po dołączeniu wielu nowych osób do ich pochodu, stracił dużą część swych zwykłych obowiązków. Nie miał czym zagospodarować wolnych chwil, które coraz częściej pojawiały się w czasie postojów. Siadywał czasem na kocu czy gołej ziemi lub jakiejś wygodniejszej skałce, wyciągał magiczny kamień z kieszeni i z uczuciem przewracał go w palcach, badając z każdej możliwej strony.

Im częściej mu się tak przyglądał, tym z każdym kolejnym dniem, nabierał większego przekonania, że w kamieniu nie ma ani odrobiny magii. Wyglądał on jak każdy inny zwykły kamień, których w górach wcale nie brakowało. Cóż mogło w nim być specjalnego? W jaki sposób miała działać jego magia, kiedy tak naprawdę niczym się nie wyróżniał? Ładniejsze kamienie widywał w tamtejszych strumykach. Były przynajmniej kształtne, obłe a nieraz nawet kropkowane. Jaką też moc mógł mieć ten zupełnie pospolity, szarawy i kanciasty kamionek? Pomógł mu w czasie tamtej potyczki i był to jedyny powód, dla którego Jasiek zdecydował się trzymać go dalej w kieszeni, zamiast wyrzucić, jak niepotrzebny rupieć.

Wieczorami zasiadali przy ognisku. Gospodarz wykonywał ulubioną pracę, a oni zajadali się mięsiwem, popijali wodą i rozprawiali. Kuglarz, który należał do ludzi w średnim wieku coraz częściej raczył ich opowieściami.

Były to historie straszne, przerażające, i mrożące krew w żyłach, które zarówno Głuptasowi jak i Jaśkowi krążyły w myślach i utrudniały zaśnięcie. Innym razem Chłopiec z Pałkami raczył ich przyjemniejszymi historyjkami, nawet zabawnymi, z morałem i większym przesłaniem. Zdarzało się także, że jego monologi bardziej traktowały o zwykłym życiu, o zwykłych sprawach, lub tyczyły osobistych przeżyć, doznanych podczas wielu lat wojażerowania po różnych wsiach i mieścinach nie tylko królestwa Radosława Horacego III.

Kuglarz miał naprawdę gadane. Tylko Hultaj, który przeżył już tysiąclecie, mógł realnie ocenić, ile w tych wszystkich opowieściach jest prawdy. No, może jeszcze jego wierzchowiec, który równie chętnie przysłuchiwał się tym historiom i liczył sobie jeszcze więcej wiosen, niż jego obecny właściciel.

Kapliczka Wszelkiego Światła

Schodzili z łysego wzniesienia po malutkiej wydeptanej ścieżynce. Najwyższe góry i wzniesienia mieli już za sobą. Przedsionek Niebios był już naprawdę niedaleko. Zaledwie niecałą dziesiątkę dni pieszej wędrówki od ich położenia. Weszli w kolejną nieckę powstałą między dwoma górkami, a Hultaj poprowadził ich wstecz, niezgodnie z nurtem owej ścieżyny.

Nikt nie zaoponował, nie dopytał, dokąd to wiedzie. Szli jego przykładem, jak stado baranków, które, nie posiadając większej świadomości, kroczyło drogą swego przewodnika.

Nie musieli zbytnio daleko się cofać. Już około południa stanęli przed wybudowaną w zupełnej dziczy kapliczką, która wpijała się w skałę wzgórka wznoszącego się po zachodniej stronie, po którym to wcześniej schodzili.

Gospodarz z Gospodynią zsiedli z osiołków. Za przykładem Hultaja przywiązali lejce zwierząt do kijów wbitych w ziemię obok kaplicy.

Żadne z całej grupki nie wiedziało, cóż to za kapliczka, w której nie ma żadnego z wizerunków i symboli znanych bóstw. I rzeczywiście, w jej malutkiej wnęce znajdowały się tylko dwie zgasłe i wypalone już świece i żadnego z pomników.

Hultaj poprosił Echo, by wszedł z nim do jej wnętrza. Ledwo we dwójkę się tam pomieścili. Przewodnik położył dłonie na kamiennej, tylnej ścianie i nakazał Echo, by pomógł mu ją przesunąć. Odsunęli ściankę tak, by przez powstałą szparę mogła przedostać się jedna, nawet tęga osoba. Po wykorzystaniu siły własnych mięśni i przeciśnięciu na drugą stronę, wędrowcom ukazał się jasno oświetlony korytarz, wchodzący w głąb skalistej górki.

Grupka, za przykładem Hultaja, weszła do podziemi. Korytarz był czysty i zadbany, tak jak reszta odkrywanych po drodze pomieszczeń. Przeszli niemały kawałek i mogli domyślić się, że podziemia są znacznie większe od tego, co po drodze odkrywali.

Były to tylko mniejsze i większe podziemne pokoje, wyrobiska o gładkich ścianach, podłogach i sufitach. W nich najwyraźniej przetrzymywano duże ilości rupieci, które chyba już nikomu w niczym nie byłyby przydatne. Hultaj nie pozwolił im niczego dotykać i szperać wśród tych znalezisk. Prowadził ich sobie tylko znaną drogą, jakby przez jakiś tajemny labirynt.

Wreszcie doszli do miejsca przeznaczenia. Po przejściu przez kolejne, dość solidne, drewniane drzwi przed ich oczyma wyrosło wyrobisko o znacznie większych gabarytach, wysokim stropie i dużej szerokości. Tam też szybko odkryli kapliczki przeznaczone wielu, tym razem znanym im bogom, bóstwom i bożkom.

Hultaj Rudy Nos rzekł, że każdy znajdzie tu kapliczkę, gdzie będzie mógł się pomodlić i złożyć małą ofiarę. Dał też Głuptasowi srebrnika, by ten mógł położyć go na ofiarnej tacy i powiedział, że jeśli tego nie zrobi, pozwoli, by Echo się nim porządnie zajął. Przestraszony chłopiec zrobił tak, jak mu nakazano.

Grupka rozeszła się po wyrobisku. Każde z nich szukało kapliczki, gdzie mogłoby oddać hołd swojemu patronowi.

Echo pierwszy znalazł to, czego szukał. Bóg wojny miał kapliczkę w samym środku pomieszczenia całkiem naprzeciw wejścia, którym tam się dostali.

Owoc Dębowego Krzewu złożyła hołd patronowi szubrawców, Gospodarz i Gospodyni bożkowi żywicieli, Kuglarz mistrzowi sztuki.

Głuptas nie wiedział, któremu z bogów ma oddać cześć i wprawdzie nie rozpoznawał żadnego z tamtejszych wizerunków. Rzucił srebrnik na pierwszy lepszy ołtarzyk i miał wielką wiarę, że dokonał dobrego wyboru. Z uśmiechem na ustach oczekiwał dalszych poleceń i wędrówki.

Jasiek najdłużej poszukiwał odpowiedniej kapliczki. W pierwszej kolejności stanął przed tą, poświęconą bogowi plonów i urodzaju. Po dłuższym przemyśleniu odstąpił od niej bez złożenia ofiary. Poszedł dalej. Przed nim wreszcie wyrosła ta, której szukał. Kapliczka boga czarów wszelkiej maści, inaczej zwana Kapliczką Wszelkiego Światła. Jaśko położył tam na tacę jeden ze srebrników będący częścią jego zaskórniaków. Wahał się jeszcze, trzymając rękę w kieszeni i obracając w palcach magiczny kamień. Nie potrafił podjąć ostatecznej decyzji. Nie miał pewności. Wreszcie, po dłuższych wewnętrznych perturbacjach zrobił to, co planował, gdy tylko wkroczyli do tego pomieszczenia.

Kamień wylądował na ofiarnej tacy, a Jasiek, powstrzymując się przed jego zabraniem, szybko skierował kroki do zebranej już na środku sali grupki towarzyszy.

Hultaj gdzieś zniknął i musieli na niego czekać. Nie wiedzieli, gdzie się podział. Z tego wyrobiska prowadziło dalej wiele drzwi. Pamiętając, jak to kluczyli przez te korytarze, żadno z nich nie planowało podejmować samodzielnej wycieczki w poszukiwaniu przewodnika. Ten labirynt pomieszczeń, z których każde wyrobisko miało wiele wyjść, bez jego pomocy, mógł okazać się dla nich grobowcem.

Panowanie

Przedsionek Niebios był częścią i stolicą potężnego królestwa, które przez całe niemalże tysiąclecie budował jeden władca. Prawie każda piędź ziemi na południe, zachód i wschód od Gór Jaskrawych leżała w jego granicach. Żarłoczny Gronostaj w swej długiej karierze władcy pokonał wiele małych i dużych królestw, księstw i cesarstwo najbardziej zagrażające jego poddanym.

Wsie i miasta, porty, kopalnie, kamieniołomy, kuźnie, kowalstwa, przybytki, pola pszenicy, innych zbóż, łąki, lasy, drożyny, niziny i wyżyny, pagórki i niecki, wszelakiej kultury ludzie, całe cywilizacje podbitych terenów stały się jednością, w której centrum lśniły wieże pałacu, w którym teraz na tronie zasiadał wnuk Żarłocznego Gronostaja, król Borsuk Życzliwy.

Gronostaj właśnie szedł korytarzami zamku eskortowany przez zbrojny oddział. Po drodze nikt nie stawił im oporu. Jedni z żołdaków, których spotykali, dołączali do nich, inni, widząc tak wielką zbrojną grupę, chowali się po kątach i komnatach. Żaden nie pobiegł do swego obecnego króla z ostrzeżeniem. Nie było na to czasu, każdy myślał raczej o swojej skórze i ewentualnej sowitej nagrodzie, która z pewnością czekała tych, którzy pomogą w tym zbrojnym przejęciu władzy.

Stanęli już przed salą tronową. Żołdacy pchnęli wysokie skrzydła drzwi do niej prowadzących. Falą wbiegli do pomieszczenia i ubili kilku wojaków oddanych obecnemu władcy tego królestwa. Nie było żadnej długiej i krwawej potyczki. Tak liczna i silna drużyna bez przeszkód poradziła sobie z tym zadaniem.

Borsuk Życzliwy siedział na tronie, jak zaczarowany. Był tak zaskoczony zajściem, że nie zdążył zastanowić się, co się wokół niego rzeczywiście dzieje. Ujrzał na własne oczy Żarłocznego Gronostaja, kroczącego środkiem wielkiej tronowej sali i ogarnęło go przerażenie.

Doradcy i obecni w sali tronowej członkowie rodziny królewskiej szybko odsunęli się od tronu. Nie mieli ochoty stanąć w obronie króla.

Królewskie berło wypadło z ręki Borsuka, zaskoczona i przerażona mina zastygła na pobladłej twarzy. Usta rozchyliły się w niemym pytaniu. On sam spłynął z tronu i padł na kolana niemalże całkowicie pozbawiony władzy nad ciałem.

Gronostaj na ten widok zaśmiał się tylko. Szybkim, wojskowym krokiem podszedł do wnuka, który to tylko spojrzał ukosem w górę, wyczekując śmierci. Jego dziad zdjął mu z głowy koronę i kopnął go, by ten spadł ze stopni prowadzących do tronu. Pochylił się. Podniósł berło i zasiadł na swym miejscu.

Ludziom nakazał zaprowadzić Borsuka Życzliwego do jednej z wolnych komnat przeznaczonych dla królewskiej rodziny. Zamknąć go tam i trzymać ciągłą wartę, by nie udało mu się wymknąć. Kazał również pozamykać wszystkich pozostałych żyjących członków swej rodziny do czasu, dopóki nie zdecyduje inaczej. Nikt nie miał prawa się z nimi komunikować. Wszyscy mieli oczekiwać rozstrzygnięcia swoich spraw. Gronostaj miał pewność, że Borsuk, choćby był najmądrzejszym i najbardziej odważnym człowiekiem na ziemi, sam, nie podjąłby się próby obalenia go z tronu. Musiał mieć w tym wsparcie innych.

Nie poprzestał na tym. Wszystkich doradców i ważniejszych osobistości, które służyły dotychczas jego wnukowi nakazał umieścić w zamkowych podziemiach i lochach, by tam oczekiwali na sprawiedliwy sąd. Oddanych żołdaków, mogących podjąć próbę ratowania dotychczasowego władcy, wcielić do karnych oddziałów. Lojalnych dowódców służących Borsukowi pozbawić rangi i zrobić z nimi to samo.

Wreszcie Gronostaj zarządził sprowadzenie wcześniej doradzających mu osobistości, które jeszcze pozostały przy życiu. Ponadto rozkazał w jak najszybszym czasie organizację narady wojennej, obowiązkowy werbunek w każdej części królestwa oraz nałożenie wojennych podatków we wszystkich miastach i wsiach jemu podlegających. Szykował się do bitwy, którą miał zamiar rozstrzygnąć na własną korzyść. Nie wiedział, że przyjdzie także na niego czas, by wypełnić stare przyrzeczenie.

W następnych dniach nie tracił ani chwili. Zajął się sprawami osób, które przyczyniły się do jego śmierci. Sądził sprawiedliwie i mądrze i nikomu nie udało się uciec przed wyrokami. Zginęło i zostało wtrąconych do lochów wielu, którzy zdradzili wcześniejsze zaufanie. Sowicie nagrodził również tych, oddanych jego sprawie. I choć jego własna rodzina została wyraźnie przetrzewiona, to nie martwił się tym, myśląc, że zbliżająca się przyszłość i kolejne wieki panowania przyniosą mu nowy plon. Zrobił to co musiał, by mieć pewność, że już nikt nie wyciągnie ręki po tę koronę. Poza tym nie miał już ani serca, ani sumienia, które mogłoby się wzruszyć tymi poczynaniami. Nawet ich pozbawiony, niektórym z winnych, okazał swą prawdziwą łaskę.

Tylko Borsukowi udało się uciec przed wyrokiem. Sam pozbawił się życia, dzięki przemyconemu do jego komnaty sztyletowi. Nikt nie dowiedział się, kto się do tego przyczynił. Było to zajście, które kazało Żarłocznemu Gronostajowi pilnować swych pleców z największą starannością. Odzyskał swoje miejsce, ale długo nie potrafił spokojnie zasnąć.

Po królestwie rozbiegli się konni. Zewsząd zaczęli napływać wcieleni do armii żołdacy i odebrane panom królewskim dekretem konie. We wszystkich zbrojowniach, kowalstwach i kuźniach pracowano dniem i nocą. W kopalniach rud wielokrotnie zwiększono wydobycie. Ścinano lasy na wielką skalę. Masowo przygotowywano łuki i strzały, machiny, mające ciskać w armię przeciwnika ciężkie pociski. Wszelkie zapasy żywności transportowano do stołecznych spichlerzy. Choć tylko jedna bitwa miała rozstrzygnąć o losach tej ziemi, to przygotowywano się do niej tak, jakby Gronostaj zaplanował podbicie całego kontynentu.

Wiedział on, informowany wielokrotnie przez Norwelę, że zbliża się czas najważniejszego rozstrzygnięcia. Że jego własny brat przybędzie po to, co z racji wcześniejszego urodzenia, starszego wieku, prawowicie mu się należy. Po to, czego Gronostaj tak łapczywie już dawno temu go pozbawił. I że z tego starcia tylko jeden z nich wyjdzie żywy.

Koniec podróży

Jest pewien etap życia, kiedy to każdy, naprawdę każdy, może w nim zrobić wiele, niemal wszystko. Ja, dostając taką szansę, wykonałem wszystko źle. Niszczyłem to, co dobre i nijakie w moim życiu i po tych zgliszczach wędrowałem podkutymi buciorami.

Deptałem na swojej drodze szczęście własne i innych. Nikomu nie dałem podejść do siebie bliżej, niż na bezpieczny dystans. Przez niektórych mogło być to rozumiane, jako bufor rozsądku. Moja dusza i wnętrze zgorzkniały i zbutwiały nie czekając na starość, która mnie już nie dopadła.

Drań, łotr, nikczemnik, nieszczęśnik ze mnie i tyle. Tylko jedno z nieszczęść dopadło mnie samego. Ci, którzy przez króciutką chwilę zaistnieli w moim życiu, mieli cierpieć przez okropnie długi czas. Dobrze, że przynajmniej bracia i siostra moja nie padli łupem tego przekleństwa.

Jestem najgorszym szubrawcom, jaki kiedykolwiek chadzał po Ziemi. Gdyby istniał jakiś zbiór zasad, to pewno złamałbym każde z nich. Gdyby ktoś podrzucił mi za lekturę jeden z rozmaitych kodeksów, tak każdy z jego wersów i linijek padłby moim łupem, zniekształcony i sponiewierany mymi wyczynami.

To już koniec. Wyrwę ten korzeń, do którego mnie przykuto i dam się zeżreć jednemu czy drugiemu ze źródeł. Niech zmiecie mnie w proch, niech skruszy wreszcie tę moją niegodziwość. Czym też mam dzielić się ze światem. Nic tam dla mnie już nie zostało.

Jest coś czego wciąż pożądam. Od kiedy tu przybyłem, stale czuje to cięcie na gardle. Nie krew, która nim popłynęła, tylko ostrze, które ciągle mnie przyzywa. Tak jakbym znał je od zawsze, jakby było mi przeznaczone.

Zapominam wreszcie także i o nim, bo czas skończyć tę opowieść. Czas poddać duszę. Nie ma w niej już ani krztyny dobrego.

*****

Głuptas wędrował między kapliczkami. Na drodze znalazł wiele, prowadzących nie wiadomo dokąd, drzwi. Próbował niektórych z nich, a każde okazywało się zamknięte. Chadzał w te i we wte i nie przejmował się tymi odkryciami. Z jego twarzy nie znikał wyraz pełnego zadowolenia, błazeński uśmiech, który wyjątkowo odróżniał go od reszty grupki, której był częścią.

Pozostali stali długo przy wejściu, którym to dostali się do tego miejsca. Co nieco rozprawiali, zajmując sobie odrobinę czasu wyczekiwania na powrót Hultaja. Ten nie pokazywał się. Im dłużej trwała ta nieobecność, tym coraz bardziej zaczynali się zamartwiać.

Rozmowa powoli przestała się kleić, a dłuższe chwile ciszy przerywane były wzmiankami o długości nieobecności ich dotychczasowego pana, pracodawcy i przewodnika.

Głuptas wreszcie dotarł i do miejsca, gdzie przebywała reszta. Bez zastanowienia podszedł do drzwi znajdujących się im najbliżej, by je wypróbować. Były zamknięte.

Echo, zauważając jego nieudolną próbę ruszenia solidnych drzwi, podszedł bliżej, odgonił Głuptasa i sam na nich się zaparł. Nie drgnęły.

— Przejście powrotne jest zamknięte — rzucił Echo do pozostałych z niemałym zdziwieniem.

— Jak to — zapytywali — kto je pozamykał?

— Pewno ci, którzy dbają, by tak tu było czysto — odparła Gospodyni.

— Wszystkie drzwi są zamknięte — pochwalił się Głuptas swoim odkryciem.

Drużynę ogarnęła niemała panika. Echo zaczął wędrować po wyrobisku i próbować każdego z wyjść. Inni też się do tego dołączyli. Trwało to dłuższy moment, zanim obadali każde drzwi, które teoretycznie mogłyby ich wyprowadzić z tego podziemia.

Zdali sobie sprawę, że są w potrzasku, ale było już dla nich za późno.

Mieli mały zapas pożywienia. Każdy z nich nosił przy sobie odrobinę suchego prowiantu i niewielką porcję pitnej wody. Wiedzieli, że jeśli Hultaj po nich nie wróci, nie wytrzymają zbyt długo.

Echo i Kuglarz podjęli próbę wyważenia drzwi, którymi się tam dostali. Zmarnowali na nią wyłącznie wiele sił i niczego nie wskórali.

Coraz bardziej zaprzątała im głowy myśl, że Hultaj ich zdradził. Tylko dlaczego miałby to robić? Jaki cel miałaby mieć teraz ich śmierć? Są już tak blisko Przedsionka Niebios i wykonania zadania, do którego ich zebrał? Nic by nie zyskał na pogrzebaniu ich w tych podziemiach. Ani majątku, którym tak sowicie szastał, ani niczego, co mógłby zabrać z ich trupów. Żadne nie posiadało niczego, na czym mogłoby mu zależeć.

Tylko Echo miał magiczny miecz, lecz i Hultaj miał przypasany do boku magiczny oręż. Nie potrzebował drugiego, ani nie mógł pożądać niczego, co ze sobą nieśli. Sam miał od nich znacznie więcej.

Co z jego tronem, z jego królestwem? Po co ta wędrówka przez góry? Na cóż te uzupełnianie ekwipunku i zapasów? Po co ta cała maskarada? Czy to ma być dla nich koniec tej podróży?

*****

Hultaj stanął przed czarnymi drzwiami. Widniał nad nimi tekst napisany w języku, który potrafiło odczytać zaledwie kilka osób na całym żywym świecie. Był to język czartów i wiedźm. Prastary, zapomniany. Ten, który obowiązywał we wszystkich kręgach piekieł. On był jednym z tych nielicznych, żywych, którzy wyuczeni, wiedzący, pojętni i przeklęci z biegłością nim władali.

Hultaj znał tę frazę. Odczytywał ją po tysiąckroć. Tekst ten głosił jedną z najstarszych prawd tego świata.

„Wchodząc w prawdziwy mrok już nigdy nie zapadniesz w sen” — przeczytał biegle Hultaj, który to każdego dnia korzystał ze znajomości tego straconego już języka, zaczytując się w powierzonych mu przez Aurorę i pod opiekę, magicznych księgach.

Pchnął czarne, pozbawione uchwytu i gładkie na powierzchni drzwi i przeszedł do ciemnej jaskini. Podążył dalej, by spotkać się ze swoją mocodawczynią. Wcześniej sięgnął tylko po jedną z wielu płonących w tamtym pomieszczeniu pochodni, by w minimalny sposób rozświetlić sobie mrok rozciągającego się za drzwiami podziemnego świata zmarłych.

Jaskinia była dość głęboka i musiał wciąż kierować się w dół. Tu nie było wydrążonych żadnych wyrobisk, pomieszczeń, i żadnych innych odnóg prowadzącego w nieszczęście tunelu.

Znalazł wreszcie to czego szukał, przeszedł przez kolejne drzwi, stanął w większej grocie. Tam czekała już na niego Aurora.

Wzrok jednej z jej dwóch głów skierował się na maga, usta rozchyliły w uśmiechu, pokazując sczerniałe i niepełne uzębienie. Druga głowa, jakby pozostawała w uśpieniu, z zamkniętymi oczyma i sflaczałym wyrazem twarzy, jakby pozbawionymi wszelkiej siły mimicznymi mięśniami.

Aurora, naga od pasa w górę, przyskoczyła do Hultaja, wyściskała go i złożyła na jego twarzy wiele soczystych całusów. Jej siarczany oddech przyprawił go o zawrót głowy, a po chwili uczucie mdłości. Powstrzymał te perturbacje ciała.

— Mój Hultaj. Dokonałeś niemożliwego. Rozumiem, że przyprowadziłeś dziś do moich piekieł setników — powiedziała, kiedy wreszcie się od niego odkleiła.

— Czekają tam, gdzie zawsze.

— Zaraz wyślę po nich moich czartów. Pobawimy się z nimi odrobinę.

— Wypełniłem tysiącletnie zadanie. Czy spłacisz dług, tak jak obiecałaś? Dasz mi armię, bym mógł zasiąść na tronie Przedsionka Niebios?

— Gdy przekleństwo przestanie działać, otrzymam takie zdolności. Czekałeś tysiąc lat. Poczekaj jeszcze kilka dni. Daj mi miecz, bym mogła posilić setników zebranym w tym roku plonem.

Hultaj odpiął opasający jego uda pas i podał Aurorze. Chwyciła go i wyszła z podziemnego pomieszczenia jednym z wielu wyjść. On zasiadł pod ścianą i wyczekiwał jej powrotu.

Wróciła. Już nie z tak zachwyconą miną, jak było to kilka chwil wcześniej.

— W mieczu znalazłam skażenie — poinformowała.

— Jak to? Skażenie? Jakie? — zapytywał Hultaj z niepewnością.

— Nie dało się go usunąć, więc je odizolowałam. Miecz dalej będzie ci służyć jak dotąd — upewniała go.

— Rozumiem, że nie ma się czym martwić? Wszystko jest na właściwej drodze?

— Wszystko jest, jak należy. Muszę odprawić rytuał. To potrwa kilka dni. Możesz wracać do miasta i czekać tam na armię. — Oddała mu pas z mieczem, wzięła go pod ramię i poprowadziła do jednego z wyjść — to najkrótsza droga. Ruszaj Hultaju i nie czekaj zbyt długo na wypełnienie przeznaczenia. Na wiosnę będziesz miał upragnioną koronę.

— Ufam ci, Auroro. Dotychczas mnie nie zawiodłaś. Ja też robiłem to, co chciałaś.

— Nasza relacja naprawdę była udana. Ja zapanuję tu, na dole, a ty tam. Pewno dożyjesz jeszcze do schyłḱu tej ery. Gdy ujdzie z ciebie magia, przyjmę cię jak najlepszego przyjaciela.

— Żegnaj.

— Do zobaczenia, Hultaju. Do zobaczenia.

Bijatyka

Siedzieli, leżeli, skuleni, obdrapani i poobijani, pozbawieni broni i oczekujący najgorszego. Także czarci mieli pałki i kije, którymi to raczyli ich z siłą, jakiej nikt by się nie spodziewał. Wyczerpani i wycieńczeni, ledwo mieli siły, by na chwilę podnieść głowę czy rzucić spojrzenie na towarzyszy, z którymi z zapałem starali się stawić opór diabelskim pomiotom.

Tylko Głuptas był w pełni sił i bez żadnego siniaka na ciele. On, gdy zaczęła się kolejna draka, stanął po prostu z boku, obserwując całe zajście. Czarci nie musieli zmuszać go siłą, by ruszył w wyznaczonym mu kierunku. Lekko tylko popychany w celu zwiększenia szybkości pochodu dostał się w to miejsce bez żadnego uszczerbku na zdrowiu.

Wśród najbardziej zaś zapalczywych znalazł się Jaśko, który to walił pięściami i kopał nogami tak zawzięcie, że nawet diaboły ustępowały mu z drogi. Dopiero gdy reszta grupy już padła i walka dobiegała końca, okrążyli chłopaka i natarli na niego, jak banda zdziczałych świń. Oberwało mu się najbardziej i całkiem nieprzytomny trafił do tego ich małego piekiełka.

Aurora przechadzała się od jednego do drugiego. Najwyraźniej była bardzo zadowolona z tego miotu. Każdemu z nich poświęciła tyle uwagi, na ile zasługiwał. Nieprzytomnemu Jaśkowi wsadziła do kieszeni magiczny kamień, który pozostawił na ołtarzu kapliczki. Czuła, że może mu się jeszcze przydać w nadciągającej bitwie. Po tych krótkich oględzinach, jakim poddała drużynę postanowiła jak najszybciej przygotować rytuały, by oni, jako jedni z wielu, mogli zasilić szeregi armii nieumarłych, którą miała zamiar przekazać w dobre ręce.

Głuptas był pierwszym, który miał dostąpić tego zaszczytu. Podała mu swą dłoń, by pomóc mu wstać z pozycji siedzącej. Chwycił ją i poszedł bez szemrania jej śladem.

Po jakimś czasie wracała z czartami do pomieszczenia i zabierała ze sobą następnego członka tej wędrownej grupki.

Echo, bezwładnie obejmujący ramieniem skuloną z bólu złodziejkę, nie miał siły wyrazić jednego słowa sprzeciwu, jak także ją zabierali.

W tym miejscu nie mieli już nadziei i nie było z niego drogi ucieczki. Piekło miało ich zmienić w coś, czym żadne z nich nie chciałoby się stać.

Stworzono ich tam na nowo. Wreszcie stali się częścią znacznie większego planu, dzięki któremu Aurora zwalczyła panujące nad jej piekielnym życiem przekleństwo.

Wtedy to ożyła też jej druga połówka, z którą przez tysiąclecia była rozdzielona.

Norwela nie była zachwycona jej towarzystwem. Przez wieki odizolowana i ciesząca się wolnością, opanowała czyściec i przygotowała tam dla siebie królestwo.

Po odprawieniu rytuałów i przerwaniu przekleństwa wróciła do ciała w pełni sterowanego wolą Aurory. Mogła jedynie wykrzykiwać w bólu stratę, jakiej doznała i kierować wyłącznie drugą głową ich wspólnego ciała. Wedle jej przeznaczenia miała przejąć pełnię mocy w czasie końca świata. Oczekiwanie na ten dzień mogło trwać wiecznie.

Aurora za to, z każdym następnym dniem, przejmowała część mocy siostry. Czuła, jak rośnie w siłę i miała nadzieję, że niebawem będzie mogła przejąć władzę nad wszystkimi kręgami piekieł. Niepodzielnie panować nad swoim dziedzictwem.

Za to czyściec, w tamtych dniach, pozostał bez opieki.

*****

Hultaj szedł długą i ciemną jaskinią. Po drodze odkrywał mniejsze i większe groty, a w nich jednego czy kilku czartów. Diaboły, reagując na żywego przechodnia, podchodziły bliżej i doskakiwały do niego. Wtedy pokazywał im miecz, który wyraźnie ich przerażał. Szybko traciły chęci na igraszki z żywym, choć nierzadko podążały za nim następnym tunelem. Wyczekiwały tylko, kiedy się zmęczy i zaśnie.

Ten etap wędrówki był dla niego najgorszy. Wędrował wiele dni i nie mógł pozwolić sobie na zamknięcie powiek i króciutki sen. Doskonale zdawał sobie sprawę, że byłoby to dla niego zbyt niebezpieczne.

Przystawał zatem tylko na chwilkę, by napić się wody czy przegryźć suchy prowiant. Zapas mu się skończył. Picie wody, która kapała ze stropu jaskini czy wypełniała mniejsze i większe zagłębienia w grotach mogłoby być kolejnym powodem jego zguby.

Spragniony i wycieńczony wielodniową wędrówką po ciemnych tunelach już ledwo trzymał się na nogach. Z pomocą przychodziła mu wtedy tylko magia, dzięki której mógł oszukać zmysły, ciało i jego wymagania.

Z każdym kolejnym przystankiem czas przeznaczony na czary wydłużał się, a on zużywał coraz to większe zasoby mocy. Robił więc tylko to, co konieczne, by wytrwać do następnego przystanku.

W pewnym momencie zasiadł w kolejnym tunelu, a jego powieki mimowolnie zamknęły się na dłuższą chwilkę.

Otworzył oczy, zorientował się, że jego pas zniknął. Zza zakrętu tunelu dochodził go szyderczy i piskliwy śmiech czorta.

Zerwał się na równe nogi i pędem rzucił w pogoń. Czort był szybki i nie dał się łatwo dogonić. Hultaj biegł na złamanie karku. Utrata miecza oddanego mu pod opiekę oznaczała dla niego koniec wszystkiego na co pracował przez całe tysiąclecie.

Jak mógł pozowlić sobie na tę chwile nieuwagi, będąc tak blisko spełnienia marzeń. Pluł sobie tylko w brodę, klnąc pod nosem w tym szaleńczym pędzie, choć nie miał czasu długo nad tym dywagować.

Wbiegł wreszcie do jednej z większych grot i zobaczył grupkę diabłów tańczących wokół jednego z nich. Ten w środku trzymał w ręce miecz i wymachiwał nim nad głową.

Hultaj Rudy Nos bez zastanowienia wskoczył do kręgu. Czort zauważył ten ruch i obrócił się w jego stronę z wyciągniętym orężem. Diaboły tańczyły wokół nich. Czasem szturchając Hultaja, pyrkając go koślawymi rogami czy kopiąc kopytkami swych odnóży.

Tak poniewierany Hultaj nie mógł utrzymać pełni równowagi, a każda z prób odebrania orężą czortowi była utrudniona. Całe jego szczęście polegało na tym, że ów czort nie potrafił zbyt dobrze posługiwać się mieczem. Śmignął czasem jakimś cięciem czy czytelnym pchnięciem tak, że Hultaj niemal z łatwością unikał obrażeń. Kołujący wokół nich diaboły coraz częściej, bardziej zawzięcie i z większą odwagą pozbawiały go równowagi. Także szarpały jego szaty długimi pazurami wyrastającymi z ich pokracznych i powykręcanych paluchów.

Tak się rozochociły, że mag nieraz padł na ziemię i z coraz większą trudnością unikał cięcia własnym mieczem.

Próbował w jakiś sposób, mimo utrudnień, złapać rękę czorta, który wywijał orężem tam i z powrotem. Już parokrotnie miało mu się to udać. Za każdym razem czort uniknął tego chwytu lub Hultaj po prostu zostawał wytrącony z równowagi.

Padł po raz kolejny na ziemię. Podnosząc się otrzymał cięcie, które pozostawiło krwawy ślad na jego boku. Miecz się rozrzażył, a tańczące wokół nich diaboły momentalnie odskoczyły do tyłu. Także uzbrojony czort niemal nie odrzucił miecza. Wtedy Hultaj znalazł dla siebie szansę.

Wyczerpany brakiem snu i poobijany przez diaboły Hultaj walnął resztką sił diaboła prosto w haczykowaty nos i chwycił dłoń trzymającą broń. Czort zauroczony światłem bijącym od orężą nie zdążył się obronić. Moc uderzenia wystarczała na to, by padł na ziemię. I tak z dużą siłą trzymał miecz w dłoni. Hultaj poszedł w jego ślady i obydwoje znaleźli się w pozycji leżącej. Reszta diabołów zacieśniła krąg wokół tej dwójki. Zaczęła zawzięcie kopać nie zważając na to, czy kopniaki trafiają czorta czy człowieka.

Leżący na ziemi zaczęli poważną bijatykę. Mimo zbieranych kopniaków najbardziej, zainteresowani byli przeciwnikiem. Hutaj walił czorta jedną ręką po gębie. Czort nie był mu dłużny. Kiedy nie otrzymywał razów pluł i gryzł Hultaja w bark czy szyję. Turlali się we wszystkie strony, a miecz tylko brzdękolił, obijając się o skaliste podłoże groty.

Hultaj walczył zaciekle, ale i jego przeciwnik nie miał najmniejszego zamiaru skapitulować. Czort miał niespożyte siły, mag natomiast z każdą chwilą je tracił. Wreszcie szala zwycięstwa zaczęła przeważać nie na jego korzyść.

Zebrał w sobie ostatnią porcję mocy, jaka w nim została. Nie miał już czasu, by wymyślić coś innego. Musiał postawić wszystko na jedną kartę. Wybadał swą wolną ręką twarzy i oczu diaboła, który znów w tym momencie mocno dawał mu się we znaki. W chwilę potem padł obezwładniony, sflaczały i smacznie śpiący. Hultaj rozwarł jego pokraczne i zgrubiałe paluchy zaciśnięte na rękojeści miecza i przejął oręż. Ciągle dostawał razy od tańczących w kółku diabłów. Zwolna powstał i wyciągnął oręż przed siebie. Czorty pozwoliły mu przejść między sobą, ustępując z jego drogi. Szły potem długo jego śladem. On zaś z ledwością trzymał się na nogach, potłuczony, poobijany, skopany, obdrapany, pogryziony i ranny. Szedł dalej ciemnym tunelem. Już nie z tą prędkością co wcześniej, zupełnie pozbawiony sił i czarnoksięskiej mocy.

Upadek

Wyschniętym językiem zlizywałem piach ze spalonych ust. Pojawiła się pewna niewielka zmiana. Poczułem delikatną, niemal niezauważalną w mym stanie, słodycz. I tak za każdym razem. Sycącą, zadowalającą, przyjemną.

Nie wiedziałem, że jeszcze kiedyś poczuję te doznania.

Po kolejnych dniach lub tylko dłuższym czasie, nie mogąc odliczać go w tak naturalny sposób, jak jest to na ziemi, zacząłem sycić się piachem, który tworzył tę pustynię.

Pochylony wcinałem go, jak zawzięty. Wypełniałem nim coraz to bardziej wydęty brzuch. Wchłaniałem te doznania i tę słodycz, czując, jak pomaga odbudować siłę mego ciała.

Robiłem to już bez ustanku, bez przerwy, do czasu, dopóki nie nasyciłem się tak, jakbym przez całe życie nie dostał ani odrobiny pokarmu. Nie wiem, ile to trwało. Nie wiem, jak długo posilałem się piachem, będącym nikłą pozostałością po tych duszach, które zostały strawione przez osobliwości.

Były to zaledwie zmarniałe i zużyte już resztki, ale dla mnie okazały się doskonałym budulcem. Znów zbieralem siły, odwagę i nabierałem chęci do powrotu z tych zaświatów. Na dokonanie zemsty i ponowne przejście w świat żywych. Powstanie z kolan, by móc robić to, co zawsze robiłem najlepiej.

*****

Kapłani sprawowali stałą wartę przy pomniku swego patrona w wielkiej Świątyni Wszelkiego Światła. Zmieniali się kilka razy dziennie, od czasu, gdy do bram ich świątyni zawitał posłaniec. Pozostawił im pod opieką pięknego karego ogiera, który z całą pewnością należał do wielkiego pana. Przyniósł także wiadomość, której brzmienie nakazało im oczekiwać przybycia maga, który miał dostać się tam pradawnym tunelem.

Czekali wiele dni i nocy i nikt się nie pojawiał. Nie tracili nadziei, że czarownik dotrze na miejsce. Przejście było w poprzednich latach wykorzystywane wielokrotnie przez skrytego pod kapturem człowieka o nieznanym im imieniu. Także w ich kronikach, które prowadzili od wieków, mogli znaleźć wiele wzmianek o podróżniku, który systematycznie przechadzał się podziemiami prowadzącymi wprost do piekieł.

Świątynia Wszelkiego Światła była otwarta dla magów, niezależnie od ich profesji i dokonań. Nikt tu nie wypytywał ich, czy czynią dobro czy zło. Nikogo to nie interesowało. Kapłani byli oddani magii w każdej postaci. Mieli zadanie chronić ją i tych, którzy potrafili się nią posługiwać. Nie im było oceniać, jakie czyny zasługują na poparcie, a które na potępienie.

Magia była dla nich czymś więcej, niż tylko narzędziem. Według ich wiary sama w sobie była rozumna i nikt nie mógł pojąć jej większego planu. Każdy magiczny czyn, miał pewien cel i to nieważne, czy było to pomnożenie lichego urodzaju, który mógł uratować miasto przed głodem, czy zatrucie rzek magicznym zaklęciem w celu osłabienia obronnych mocy danej krainy podczas jednej z kolejnych kampanii wojennych.

Kapłani Świątyni Wszelkiego Światła nie byli też poddani woli żadnego z królów i władyków tego świata. Wedle panujących w ich kręgach praw nie stawali ani za, ani przeciw jednemu z wielkich panów. Izolowali się też od miejskich społeczności, choć zatrudniali chłopów do uprawy oddanych im pól i ogrodów. Fundusze na ten cel pozostawiali im zwykle majętni czarownicy, korzystający z ich tymczasowej opieki. Zawsze, gdy tylko znaleźli taką potrzebę.

Utrzymujący światynie w najlepszym stanie, kapłani, nie zadawali zbędnych pytań. Nie interesowało ich kto, gdzie i kiedy, ani dokąd zdąża i co zamierza. Zajmowali się gośćmi najlepiej, jak tylko potrafili, służąc im pomocą, jaka była tylko konieczna. Spełniali także niejedną zwykłą i niezwykłą zachciankę, świetnie zdając sobie sprawę, że posiadający moc dość często wyróżniają się spośród innych często niecodziennymi przyzwyczajeniami.

Ścianka ukrytego przejścia przez wiele dni ani nie drgnęła. Nadszedł poranek, kiedy to wreszcie pojawiła się w niej mała szparka, potem coraz większa i jednemu z tamtejszych kapłanów ukazała się postać czarownika klęcząca po drugiej stronie w piekielnie ciemnym tunelu.

Hultaj na kolanach przesunął ściankę przejścia. Widząc to, kapłan, szybko do niego podszedł, złapał go pod pachami. Zdążył zanim ten padł na twarz. Wciągnął go do świątynnego pomieszczenia i głośno wołał o pomoc. Posadził Hultaja pod ścianą i samodzielnie zamknął przejście. Rzucił jeszcze spojrzenie w tunel i wydawało mu się, że w oddali, majaczy wiele kształtów. Mogło być to przywidzenie, kłamstwo, którym piekło często raczyło żywych.

Po starannym zamknięciu ukrytego obok pomnika patrona przejścia, kapłan przyjrzał się czarownikowi. Ten wyglądał tak mizernie, że kapłan nie wiedział, jakim to sposobem tam dotarł i co trzymało go jeszcze przy życiu. Na boku wędrowcy widniała duża plama krwi. Odzienie przypominało zdarte łachmany, jakimi obleka się strach na wróble. Kapłan nie ściągnął kaptura, pod którym skrywała się twarz maga, ale wyobrażał sobie, jak może ona pod tym kapturem wyglądać.

Pojawili się kolejni słudzy magii i nią naznaczonych. Wspólnie zabrali Hultaja do świątynnych cel przeznaczonych dla gości. Tam opatrzyli jego rany i z trudem, lecz udanie, napoili go i podali odrobinę pożywienia. Nie ruszyli tego, co ze sobą przyniósł, a przede wszystkim, żaden z nich nie odważył się położyć ręki na księgach, które przytaszczył. Każdy mógł mieć pewność ich ogromnej wartości i pewno nie jeden mag, wędrujący po szlakach, chętnie by je przygarnął. Kapłani nie ważyli się, osobiście wyciągnąć ręki po ich moc i mądrości.

Hultaj, który stanął już nie pierwszy raz u progu śmierci i tym razem zdołał ją oszukać. Dość długo dochodził do siebie. Minęło wiele dni, które po prostu przeleżał w łóżku przydzielonej mu celi. Wreszcie potrafił stanąć na nogach. Sprawdził, co zostało w jego ekwipunku, a następnie udał się przywitać z wierzchowcem.

Dziękował kapłanom za pomoc i zapłacił sowicie za opiekę. Rzekł, że pozostanie u nich do czasu przybycia jego sług. Rozkazał im także, by w tym dniu nie opuszczali cel. Obiecał, że pozostaną bezpieczni podczas tego przemarszu oraz że po opuszczeniu świątyni, żaden ze sług nie przekroczy ponownie jej progu bez jego pozwolenia.

Kapłani, jak zwykle bywało, bez oporów przyjęli słowa czarownika i bez jednego pytania wykonali jego polecenia. Nikomu nie pisnęli ani słowem o zbliżającej się nawałnicy. Bezwarunkowo byli oddani swym bóstwom i panom. W odpowiednim dniu schowali się tylko do bezpiecznych cel i dopóki odgłosy przemarszu wielotysięcznej armii nie ucichły, dopóty nie wystawili z nich nawet nosa.

Świątynia stała nieco na uboczu w niedużym oddaleniu od miejskiej bramy. Borsztyn spał i spał również strażnik, który sprawował tamtej nocy wartę przy bramie miasta.

Nieumarli z łatwością ją wyważyli. W pierwszej kolejności, do Borsztynu weszli Wojownicy, a parę kroków za nimi Łachudrzy. Ta dwutysięczna część armii Hultaja bez żadnych przeszkód wybiła niemal całą zamieszkałą tam ludność i wszystkich obrońców, którzy padali jak muchy pod mieczami nieumarłych wojaków.

W Borszynie nie było grodu, w którym to mogłyby się bronić niedobitki żywych. Za to otwarta już na oścież brama miasta, pozwoliła armii nieumarłych zrobić tam wszystko, na co mieli tylko ochotę. Kierowani rozkazem Hultaja Rudego Nosa pozbawiali życia każdego, kto pojawił się pod ich mieczem czy nożem.

W niektórych miejscach zapruszony został przypadkowo ogień. Nieumarli błyskawicznie zabierali się do jego gaszenia. Zajmowali się tym pozostali, którzy nie mieli rozkazów walki. Kuglarze, Szczęściarze i Piękni Młodzieńcy, a nawet Gospodarze, których to w tej armii było najmniej, bo zaledwie pięćdziesięciu plus kilka małżonek. Nie odłączyły się one od mężów, na czas podróży. Kiedy Hultaj składał im propozycję.

Rudy Nos przeszedł przez bramę miasta. Szedł po trupach, które zaścielały miejskie dróżki. Były wśród nich kobiety i ich najsłodsze pociechy. Czarownik starał się nie patrzeć na ich zakrwawione twarze. Jedne zastygłe z wyrazem bólu, cierpienia, inne zaskoczenia i niepewności. Oczy pozbawione życia i ciała pozbawione ducha.

Miasto upadło w zaledwie jedną nockę. Niewielu udało się uciec przed śmiercią. Tylko garstka opowiadała później w innych miastach królestwa, a nawet przed samym królem Radosławem Horacym III, jak nieśmiertelni zrobili sobie rzeź w Borsztynie.

Zanim Radosław III zdążył wysłać ludzi z odsieczą Hultaj stał już przed bramą Przedsionka Niebios. Tę opowieść poznacie nieco później. Nadejdzie jeszcze koniec tej krótkiej historii o czarowniku, który miał serce i sumienie, lecz nie powstrzymały go przed dokonaniem prawdziwej rzezi i o Gronostaju, który pozbawiony serca i sumienia zdołał nawet wybaczyć części własnej rodziny i kilku osobom, które wcześniej przyczyniły się do jego obalenia.

Gronostaj pozwolił im żyć we względnym dostatku na peryferiach królestwa i pod ciągłym wojskowym nadzorem. Wieść dalsze życie w spokoju, może bez zbytnich luksusów i w oddaleniu od stolicy, ale wciąż pozostać przy życiu i cieszyć się nim, na tyle, ile pozwala utrata wszelkich wpływów i nadmiarowego bogactwa.

Hultaj stanął przy jednym z setników jego kilkutysięcznej armijki nieumarłych.

— Spisaliście się.

— Pokonamy armię Przedsionka Niebios jednym uderzeniem — przechwalał się Echo.

— Tak dobrze to nie będzie.

— Jesteśmy silni, mocni i nieumarli. Co może nas powstrzymać?

— Na wiosnę zobaczymy, jak potoczą się losy bitwy.

— Przejdźmy jesienią przez góry, albo podziemiami i zaatakujmy jak najszybciej. — Pozwolił sobie zaproponować swemu panu Echo.

— Musimy wytrenować wasze talenty. Wojownicy i Łachudrzy może są zdolni. Reszta wymaga wielu tygodni ćwiczeń.

— Dlatego wyszliśmy tu, a nie po tamtej stronie? –zapytywał jego setnik.

— Tu jesteśmy bezpieczni, a zbliżająca się zima nie pozwoli Gronostajowi na atak ani Radosławowi na odsiecz.

— Mamy co jeść. — Setnik rozejrzał się, patrząc na dokonane wokół nich zniszczenia i śmierć.

— Tak… niestety. — Hultaj z całkowitą pewnością nie chciał wnikać w te sprawy.

Szkolenie

Wyłapano ich z wielką łatwością. Prowadzeni przez zbrojnych stanęli przed obliczem największego wroga. Siedział pod namiotem, który chronił tylko przed ewentualnym opadem deszczu. Był zadowolony, w pełni sił i zdrowia, a zapewne i dużą porcją mocy przepływającej przez jego ciało. Zupełnie inny niż ten, którego ujrzał świątynny kapłan w tajemnym przejściu. Miał zarzucony na głowie kaptur, który nie pozwalał bliżej przyjrzeć się rysom jego twarzy.

Z wypowiedzianej im na przywitanie frazy i późniejszej swobodzie prowadzenia konwersacji wywnioskowali, że cieszył się z tego spotkania. Pozwolił im zasiąść do dużego stołu postawionego pod namiotem i zastawionego pokaźnie jadłem. Także posilić się tymi dobrociami i spędzić miło czas w niemalże przyjaznej atmosferze.

Szpiedzy, którzy donosili o pojawieniu się armii nieumarłych obserwowali poczyniane przez nią postępy w ćwiczeniach. Hultaj szkolił ich w sobie tylko znanym celu i sztuce walki, która wedle ich późniejszych zeznań przedstawianych Gronostajowi zupełnie nie miały żadnego militarnego sensu.

Z radością pokazywał im nieumarłych, oczywiście nie wchodząc w szczegóły i nie tłumacząc każdego z dziwnych etapów szkolenia, którym zostawali poddawani. Szpiedzy spędzili w jego obecności kilka dni, a potem zostali eskortowani do górskich przełęczy, gdzie mogli dostać się jeszcze do Przedsionka Niebios. Droga ta miała sprawić im duże trudności, spowodowane już wyraźnie gorszymi warunkami pogodowymi. Przełęcze, przecinki i przesmyki nie zostały jeszcze zasypane śniegiem, więc wciąż mieli szansę na bezpieczny powrót i zdanie raportów przed obliczem własnego króla.

Tamtego dnia siedzieli pod namiotem i obserwowali, jak to nieumarli robią z siebie prawdziwych durniów.

Kuglarze, których tak jak i innych, poza Gospodarzami, było tysiąc, wchodzili do strumyka i rozchapywali wodę we wszystkie strony. Robili to setkami, ćwicząc każdego dnia tak długo, by każda z setek dała radę zakończyć trening przed zmierzchem.

Piękni Młodzieńcy każdą setką stawali na jednym z pól i śpiewali jedną ludową pieśń, ćwicząc głos, by stał się nie tylko silny, lecz i przyjemny w odbiorze. Każdy z setników proponował druhom inną ludową piosenkę. Jednym z nich był też Jasiek, który to wyśpiewywał ją chyba z największą umiejętnością.

Szczęściarze dzielili się na dwie grupy po pięciuset, trenując jednocześnie. Jedna pięćsetka trzymała dzban wody i polewała drugiej pięćsetce do szklanic i kufli. Po połowie dnia treningu role się odwracały.

W tej niecodziennej armii Hultaja tylko Wojacy i Łachudrzy mogli powalczyć na placu boju. Może jeszcze Kuglarze, z których większość miała zapasane u boku pałki.

Wojacy trenowali pozycje obronne, a podzieleni na setki, również jeden potężny atak. Każda z setek mogła więc zadać przeciwnikowi inny śmiertelny cios. Wśród tej grupy tylko setnicy trenowali każdy cios i obronę.

Łachudrzy, choć wyposażeni w łuki nie strzelali do celu. Oszczędzano tym sposobem strzały, których nie mieli zbyt wiele i brakło ludków, którzy mogliby je wytwarzać. Na wzór Wojaków również trenowali obrony długimi nożami i pojedynczy atak, a ich setnicy szkolili wszystkie te zdolności.

Każdego poranka ta armia nieumarłych zbierała się w całości na polach i polanach przed bramą Borsztynu i oddawała cześć witającemu ich Hultajowi. Z największym zaangażowaniem recytowali codzienne powitanie.

Jestem martwy

Gardzę życiem

Byłem martwy

Przed przybyciem

Nie załatwie

Żadnych spraw

Śmierć to mi

Szczęśliwy traf

Płynę z nurtem

Czarnej rzeki

Nie zapadły

W sen powieki

Serce mam ja

Dziś z kamienia

I wypełnię

Przyrzeczenia

Będę walczyć

O twój tron

Przeciwnikom

Moim zgon

Pozostali jeszcze Gospodarze i kilka Gospodyń. Pięćdziesięciu Gospodarzy zajmowało się przygotowywaniem strawy dla tej kilkutysięcznej armii nieumarłych. Żywili ich raz na siedem do dziesięciu dni. Nieumarli nie potrzebowali posilać się kilka razy w ciągu doby ani też każdej doby, by zachować pełnię sił. To, co wrzucano do wielkich kotłów, pozostawmy jako tajemnicę. Lepiej nie wnikać w dietę nieumarłych, którzy lubili najbardziej zajadać się mięsem.

Tak to trenowano przez całą jesień i zimę. A zaproszeni do stołu Hultaja szpiedzy nie mogli dojść do żadnych wniosków, jakim to magicznym sposobem ta armijka miałaby pokonać wojska Gronostaja. Złożony przez nich raport nie dawał władcy Przedsionka Niebios spokoju i nawet długotrwałe konsultacje z magami nie przyniosły rozwiązania zagadki niecodziennego szkolenia wojsk jego największego przeciwnika, którym był jego własny, starszy brat.

Hultaj przez ten czas zajadał się zapasami, które udało się ocalić po upadku Borsztynu. W międzyczasie, długimi chwilami zaczytywał się w księgach, nabierając dzięki tej lekturze coraz to więcej mocy i spędzał czas z karym ogierem, którego traktował z nabożną czułością.

Wydobrzał i radował się każdym kolejnym dniem zbliżającym go do nastania wiosny i odebrania tego, co mu się należy. Nieraz przechadzał się wśród wojaków i zamieniał słowo z setnikami. Dodawał im sił swoją obecnością.

Oni za to, naznaczeni jego piętnem, choćby nie wiem co, musieli służyć mu do ostatniej kropli ich sczerniałej już krwi, a działanie owego piętna, które nosili, sprawiało, że wykonywali każde jego polecenie z ogromną radością. Żaden z nich nie odważyłby się podnieść ręki na swego pana, ani też zdezerterować z armii, którą władał.

W Borsztynie nie pozostało żywej duszy, nie licząc kapłanów Świątyni Wszelkiego Światła i samego Hultaja, który miał przed sobą okropnie długie i szczęśliwe życie. Tak przynajmniej mu się wydawało.

Pierwsze starcie

Doczekał się wiosny i roztopów. Po tym, jak śnieg znikł z górskich ścieżyn, wraz z armią, ruszył na Przedsionek Niebios, by wygrać bitwę, która miała przysporzyć mu tron tamtego królestwa. Nic w jego wyjątkowo długim życiu nie liczyło się tak, jak ta korona. Po drodze do celu zrobił tyle złego, że nie było na świecie gorszego szubrawcy.

Może poza mną, który to w tamtym czasie, po wchłonięciu w siebie niepojętych ilości pustynnego piasku, zmieniłem się w coś, czego chyba nikt by się nie spodziewał.

W pierwszej kolejności całe moje ciało zaczęło zdrowieć i rosnąć w siłę. Wraz z tym etapem rosłem i ja, aż do rozmiarów, które naprawdę mogły przerazić.

Potem moja skóra i włosy odpadły i ukazały się gołe mięśnie. Po jakimś czasie ochronione zostały grubą łuską, zielonkawą w świetle i czerwonawą w cieniu. Wszystkie napuchły mi jak najlepiej wytrenowanemu gladiatorowi. To był jeszcze etap, kiedy tak nie bolało.

W ostatnim rozsadziło mi plecy, a po kolejnych porcjach piachu i pyłu rozrosły się smokowe skrzydła.

Nabierałem wagi i rozmiarów, i coraz mocniejsze stawały się moje łańcuchy. Pęczniały w oczach i były już nie do rozerwania. Nawet z moją, otrzymaną wraz z tym przekształceniem, siłą. Choćbym nie wiem jak się na nich zaparł, jak bym rwał i ciągnął. Nic już nie mogło dać im rady.

I to było najpiękniejsze.

*****

Armia ustawiła się na równinie przed główną bramą miasta. Przed murami rozrastały się małe domki chłopów i mieszczan, którzy nie byli na tyle majętni, by otrzymać zgodę na zamieszkanie za murem. Ludność została ewakuowana z tej przestrzeni i mogła czuć się względnie bezpieczna za murem, gdzie kotłowało się prawie sto tysięcy zbrojnych gotowych i chętnych do starcia.

Droga do bramy głównej była czysta i dość szeroka, a przy niej ciągnął się jeszcze szerszy pas wolnej równiny, dzięki czemu, nawet większa ilość ustawionych w szeregu wojaków mogła swobodnie podejść pod bramę.

Hultaj ustawił armię nieumarłych w wystarczająco dużej odległości od zabudowań, by na tej pustej przestrzeni mogło dojść do walki. Wiedział, że musi wybawić wojsko Gronostaja z kryjówki.

Nieumarli ustawili się w bojowym szyku. Wojacy stworzyli dziesięć setek zbrojnych po dziesięciu w szeregu i w dziesięciu kolumnach. Każdy z szeregów w każdej setce wyćwiczył inny atak, a każda z dziesiątek zaznajomiona z atakiem stała w tych setkach w innym rzędzie. Podobnie było z Łachudrami, którzy mogli dodatkowo ostrzelać przeciwnika, dobywając łuków i strzał.

Szczęściarze ustawili się w jednej grupie i wyciągnęli przywiezione ze sobą szklanice i dzbanki. Kuglarze czekali w gotowości, mogąc robić to, do czego ich szkolono i wziąć udział w walce, wykorzystując pałki.

Także Jaśko i Piękni Młodzieńcy ustawili się w dziesięciu rzędach, jako jeden monolit. Cały ich tysiąc czekał na rozkaz, by wykonać zadanie.

Hultaj nie zagrzewał ich do walki. Wiedział, że każdy z nich odda za niego życie i będzie walczył do ostatniego tchu. Siedział na grzbiecie karego ogiera i wyjechał przed szeregi armii. Ściągnął kaptur z głowy i rzucił wyzwanie armii Gronostaja.

— Magowie, którzy poddaliście się woli nieprawego władcy Przedsionka Niebios. Mówię wam, że zwą mnie Hultaj Rudy Nos, a wy zapamiętacie moje imię i będzie ono straszyć was w każdym momencie waszego życia.

W szeregach armii Gronostaja, na murach obronnych tej niezdobytej twierdzy, stało wielu z nich. Magów, którzy za niemałe pieniądze sprzedali się Gronostajowi. Było ich około setki, zebranych z każdego zakątka królestwa i kontynentu. Każdy z nich, w tym momencie, w czasie, gdy Hultaj Rudy Nos im się przedstawił, stracił zmysły.

Jedni skakali z murów, inni wydrapywali sobie oczy. Kolejni wbijali ostrze we własny brzuch czy tętnicę. Byli tacy, którzy tylko stracili rozum. I żaden z magów, który stanął po stronie Żarłocznego Gronostaja nie był zdolny wziąć udziału w walce w jego sprawie.

Gronostaj wraz z generałami obserwował zajście z balkonu pałacu. Wysocy rangą doradcy wojenni zgodnie zaproponowali, by zmieść tę armijkę jednym szybkim posunięciem. Czuli, że Hultaj wykorzystał ogromne ilości mocy. Wspólnie namówili władcę, by rzucił na nich trzydziesto tysięczną konnicę. Ta miała zdeptać mało licznego wroga, który nie mógł stawić oporu takiej potędze.

Gronostaj wydał rozkaz. Brama główna Przedsionka Niebios otworzyła się. Przechodziła przez nią niekończąca się fala konnych, którzy jako pierwsi mieli skrzyżować broń z nieumarłymi. Wolno parli przed siebie szerokością głównej drogi i równiny pozbawionej zabudowań. Zostawili w końcu małe niepozorne domki za plecami i znów jak nawałnica rozpłynęli się po równinie, zajmując ogromną szerokość. Ostatni z konnych wyrównali szyki, więc ruszyli do ataku.

Kuglarze Hultaja zaczęli czary, wymawiając w kółko tych kilka wersów:

Mąciwoda

Mąciwoda

Mętlik w głowie

Zła pogoda

Mącili tę wodę w głowie, zarówno jeźdźcom, jak i ich wierzchowcom. Konie zmieniały tor biegu, nie zważając na polecenia jeźdźców, wpadały na inne zwierzęta, łamały nogi przewracały się. Także konni tracili zmysły i spadali z siodeł czy zmieniali kierunek ruchu. I tym sposobem niemal dziesiątka tysięcy konnych odpadła z natarcia.

Wjechali w zasięg łuczników. Łachudrzy napięli cięciwy, a Szczęściarze z nalaną do szklanic, kubków i kufli wodą, zaczęli czarować.

Szklanka wpół pełna

Pili wodę, powtarzając ten rytuał z każdym wypuszczonym pociskiem przez zgrany zespół Łachudrów.

Każdy z łuczników wypuścił ponad dziesięć strzał, bo strzelali tak szybko, jak nikt nigdy przed nimi. Każda ze strzał trafiała w cel, czy to w jeźdźca czy jego konia, znów pozbywając się kolejnej dziesiątki tysięcy konnych.

Pozostali jeźdźcy zbili się w silną grupę i już mieli nacierać na nieumarłych. Mimo ogromnych strat mogli jeszcze zadeptać i pobić najeźdźców. Byli o krok od zwycięstwa i już szykowali broń do cięcia głów, które miały paść pod ich naporem. Nic nie miało uratować tej niedorzecznej zbitki armii, która nie mogła im stawić oporu w prawdziwym starciu.

Hultaj wyciągnął miecz z pochwy i podniósł ponad głowę. Zakołował nim i rzucił do ogiera.

— Czarny Harmider, Czarny Harmider, pokaż czemu tak cię zwą.

Koń stanął na tylnych odnóżach, przednimi kopytami zrobił kilka kołowrotków. Powietrze przed nim zagęściło się i wywołało powietrzne tsunami. Bariera zagęszczonego powietrza rozciągnęła się niemal na szerokość atakujących konnych. Wbiła się w nadjeżdżających. Konie i jeźdźcy wpadali niemalże jak w mur, łamiąc przy tym kości, nogi, karki, ręce i żebra. Ci z tyłu wpadali na tych, powstrzymanych magią przed dalszym natarciem. Ich konie przewracały się, oni spadali z koni.

Magia wreszcie się rozeszła i ustąpiła. Wtedy na polu walki zostało ledwie kilka setek konnych, którzy w tamtym momencie mogli już tylko rzucić się do ucieczki i zdezerterować.

Armia Hultaja wzniosła przeraźliwy okrzyk zwycięstwa, który długo unosi się nad nimi i Przedsionkiem Niebios, mrożąc krew w żyłach jego mieszkańców i obrońców. Jego Wojacy przeszli po pobojowisku i dobili resztkę żywych, którzy tam pozostali.

Gronostaj i dowodzący byli zszokowani takim przebiegiem natarcia. Władca niemal nie rozniósł wszystkich generałów i nie rzucił ich psom na pożarcie. Ledwo powstrzymał się przed tym aktem barbarzyństwa.

Generałowie, zapewniali go, że mają jeszcze w zanadrzu dziesięć tysięcy łuczników na murach i za murami i ponad pięćdziesiąt tysięcy piechurów, którymi zablokują miejskie uliczki i żaden z wojaków przeciwnika nie przeciśnie się przez tarcze, siekiery, młoty, miecze i włócznie. Nawet gdyby udało im się jakimś czartowskim sposobem zdobyć miejski mur, który był tak mocno obsadzony, że jego przejęcie było niewykonalne.

Armia Hultaja skandował radosne okrzyki zwycięstwa. Hultaj z ogierem schował się za jej plecami. Tego dnia odniósł niekwestionowane zwycięstwo. Musiał nabrać sił do dalszej walki, bo ledwo potrafił utrzymać prostą postawę, siedząc na grzbiecie ogiera. Wierzchowiec też zasłużył na wygodny wypoczynek.

Rudy Nos nakazał rozbić obóz. Tego dnia nie podejrzewał już żadnej aktywności przeciwnika. Sam też planował następne działania dopiero kolejnego poranka. Czuł, że zwycięstwo może rzeczywiście być realne, nawet jeśli Gronostaj wystawi przeciw niemu całe królestwo.

Nieszczęśnik

Przykuty do dwóch osobliwości łańcuchami nie do rozerwania, po wchłonięciu takiej ilości marnych resztek dusz, że nikt nie mógłby ani jej zliczyć, ani zważyć, począłem ciągnąć owe łańcuchy.

Zaparłem się, stojąc mocno na nogach i wytężyłem mięśnie. Pomagałem sobie smokowymi skrzydłami. Wachlowałem nimi szarpiąc łańcuchy, które naprężyły się do granic możliwości. Włożyłem w to wszelką daną mi na ten moment potęgę, aż źródła wreszcie drgnęły z miejsca.

Wpadły na siebie, jedno próbując unieszkodliwić drugie. Zebrana w nich przez wszystkie ery życiowa energia musiała znaleźć ujście.

Wiedziałem, że to jedyna droga ucieczki na tamten świat i z całą daną mi mocą dokonałem znów niemożliwego.

*****

Jasiek stał przed szeregiem jednej z dziesięciu setek Pięknych Młodzieńców, którzy mieli rozpocząć walkę tego nowego dnia. W głos zaśpiewał tę jedną, ćwiczoną wieloma miesiącami ludową pieśń. Setka poszła w jego ślad.

Śpiewali z takim natchnieniem i takim uczuciem, że nikt by nie uwierzył, gdyby sam tego nie słyszał. Żaden z podróżnych bardów i grajków nigdy nie wykonywał pieśni tak nabożnie, rytmicznie, pięknie. Z taką siłą w głosie, że pieśń słychać było wyraźnie w Przedsionku Niebios i wielu z tamtejszych wojaków i mieszkańców podniosła ona na duchu i dodała niemal anielskich skrzydeł.

Nie to było celem tego wykonania. Do tej setki dołączyła następna, wyśpiewywując wersy innej ludowej piosenki z równym oddaniem. Wreszcie wszystkie setki śpiewały jednocześnie i nikt nie mógł już rozróżnić zmieszanych wersetów każdego z wykonywanych utworów.

To połączenie zmieniało się jeszcze w inną, nikomu niestety niezrozumianą piosenkę, której tekst mógł tłumaczyć wyłącznie Hultaj Rudy Nos. W jej rytmie, stojący na murach, zaczęli odczuwać drżenie podłoża.

Cały mur, po prawicy od głównej bramy, patrząc od strony Hultaja zwróconego do niego twarzą, drgał, jakby ruszony trzęsieniem ziemi. Coraz mocniejsze wibracje powodowały jego uszkodzenia. Po dłuższej chwili łucznicy i wojacy, zaczęli z niego zbiegać i uciekać stamtąd, by się ratować.

Pieśń tylko przybierała na sile, a na murze pojawiły się pierwsze pęknięcia. Coraz szersze i większe, by wreszcie cała konstrukcja między bramą główną a wieżyczką strażniczą runęła, odsłaniając przejście dla wojska Hultaja.

Piękni Młodzieńcy skończyli występ. Hultaj, stojąc na czele gotowej do walki armii nieumarłych, ruszył, a w jego ślad równym marszem ruszyli i oni.

Gronostaj kazał sprowadzić wszystkich członków jego przybocznej straży do sali tronowej, gdzie chciał się zabarykadować. Czuł, że niebawem stanie twarzą w twarz ze starszym bratem. Że ten, wykorzystując resztkę zdolności, zdoła dotrzeć do tego miejsca. Nawet jeśli armia nieumarłych przegra, to z pewnością dojdzie do starcia. Cieszył się tylko tym, że i jego będzie teraz dość trudno ubić, po tym, jak oddał Norweli ważną część siebie.

Hultaj zebrał wokół siebie setników. Wśród nich znaleźli się: Echo, Owoc Dębowego Krzewu, Jaśko, Chłopiec z Pałkami, a nawet Głuptas. Ruszali w stronę wyburzonego muru. Puścili przodem resztę piechoty, a Szczęściarze zatrzymali się w bezpiecznej odległości od miejskiej bramy. Znów zaczęli czary, tym razem po małej zamianie ról.

Szklanka wpół pusta

Łucznicy z murów zaczęli ostrzeliwać pochód ich towarzyszy. Żadna z wystrzelonych strzał nie trafiała w cel. Ani jeden z łuczników nie zdoła ustrzelić, zranić, czy osłabić przeciskającą się przez gruzy piechotę.

Wojacy ruszyli do miejskich uliczek. W sześciu z nich rozgorzały zapalczywe walki, które zaangażowały sześciuset Wojaków Hultaja. Uliczki były na tyle wąskie, że ledwie kilku zbrojnych rzeczywiście znalazło się w starciu i nawet malutka armia mogła walczyć w nich całymi dniami. Znów taktyka generałów Gronostaja mogła być zawodna.

Potyczki nie odbywały się tylko w uliczkach. Wielu wchodziło także na dachy budynków, by obrzucić przeciwników czymś, co mogło im bardziej zaszkodzić. Wojacy z jednej i drugiej strony musieli stale pilnować się przed atakiem z góry, wrzucając na dachy część zbrojnych.

Wolne oddziały Wojaków Hultaja weszły na mury miejskie, by wybić zajmujących je łuczników i piechotę. Tam pomagali im także Łachudrzy i Kuglarze.

Wreszcie i Hultaj z eskortą przeszedł przez mur. Ruszył w stronę zdobytej już bramy głównej i skierował do małego podziemia jednej z jej wież. Tam znajdowało się przejście prowadzące wprost do tronowej sali pałacu Przedsionka Niebios, którym to kiedyś osobiście uciekał, ratując życie przed zbrojnymi uzurpatora, który pozbawił go władzy w poprzednim tysiącleciu. Jego młodszego brata, Żarłocznego Gronostaja.

Nikt nie wiedział o tym przejściu. Kiedyś prowadził go nim oddany sługa, czarownik, który stał się jego pierwszym nauczycielem magicznych sztuk.

Hultaj i setnicy ruszyli długimi tunelami. Tymczasem ponad ich głowami odbywały się walki. Nieumarli znacznie lepiej radzili sobie w tych starciach. Ludzi Gronostaja było wielokrotnie więcej. Przeważająca siła liczebna jego wojska mogła dać mu zwycięstwo, choć nieumarłych było niezwykle trudno zabić. Ci, ranieni, a nawet przebici na wylot, nieraz nie oddawali pola walki. Najczęściej trzeba im było mocnego uderzenia orężem w szyję lub odrąbania kończyn, by już nie stanowili zagrożenia.

Szli tunelem, a odgłosy walk powoli pozostawiali za sobą. Wreszcie dotarli do zamykającej tunel ścianki. Wojacy, którzy szli na przedzie, mimo włożenia dużej siły w ten wysiłek, nie podołali wyzwaniu przesunięcia kamiennej ścianki. Widocznie ktoś postarał się, by dokładnie zablokować tunel i nie dopuścić do jego użytkowania. Gronostaj musiał więc odkryć go, po ucieczce Hultaja.

Gronostaj, mocno poruszony toczącymi się już w mieście walkami, rozprawiał wraz z generałami nad dalszą taktyką starcia. Było tam dość głośno. Każdy z wysokich rangą dowódców miał nie jeden, a kilka pomysłów na pokonanie przeciwnika.

Władca w jednej chwili gestem przerwał rozważania. Chciał, po wysłuchaniu każdego z generałów, podjąć najwłaściwszą decyzję. Wtem do jego uszu doszedł dźwięk pieśni. Nawet on w momencie zamilkł, wsłuchując się w jej hipnotyczny rytm. Wyrwał się z otępienia i zdążył tylko nakazać zaciśnięcie obronnego kręgu przez przyboczną straż wokół siebie i generałów.

Straż nie zdążyła z reakcją. W ścianie po prawicy drzwi prowadzących do sali tronowej pojawiła się okropna wyrwa. Wybuch ścianki rozrzucił wiele odłamków kamienia po pomieszczeniu, raniąc niejednego z przybocznych. Kilku z nich padło niemal na kolana przestraszonych gwałtowną eksplozją i hałasem nią spowodowanym, której nie mogli się spodziewać.

Piękni Młodzieńcy wpadli do pomieszczenia. Za nimi cała banda nieumarłych i Hultaj, który kroczył wolno i dostojnie.

Rozpoczęła się kolejna bijatyka. Nawet generałowie wyciągnęli miecze, a Gronostaj walczył z nimi ramię w ramię.

Kilkudziesięciu zbrojnych należących do przybocznej straży Gronostaja było prawdziwą elitą wśród wojaków. Nieraz ranili nieumarłych, cięli i pchali orężem i wszystko było na nic. Nawet Piękni Młodzieńcy, walczący gołymi rękoma okazywali się na tyle szybcy i mocni w pięściach, że walili nimi po łbach i korpusach ludzi, w których żyłach płynęła zdrowa czerwona krew.

Hultaj doskoczył do generałów i Gronostaja. Także Echo i kilku innych setników zabrało się za tę grupkę. Wreszcie wywiązała się potyczka między Hultajem i Gronostajem.

Hultaj był mocny, ale i Gronostaj nie ulegał bratu. Obydwoje atakowali i bronili się tak zawzięcie, że tylko iskry leciały podczas krzyżowania się mieczy. Gronostaj ciął silnie, z góry. Hultaj odskoczył, będąc bardziej zwinnym od brata. Kopnął go, a ten poleciał niemal na podłogę zatrzymany tylko chwytem za ciało jednego ze strażników. Hultaj automatycznie szedł za ciosem. Był szybszy i to miało dać mu zwycięstwo. Gronostaj wciąż był wyraźnie groźnym przeciwnikiem i walił tak mocno, że Hultajowi ciężko było zbijać te wypady, cięcia i pchnięcia.

Cięli, walili i tańczyli wokół siebie, a co jakiś czas doskakiwał do nich jakiś generał, żołdak czy nieumarły, który mógł pomóc pokonać przeciwnika i zakończyć tę całą kabałę.

Hultaj zaczął korzystać z resztek mocy, które udało mu się uzupełnić podczas nocy wypoczynku. Zaczął tak szybko nacierać, że jego przeciwnik mógł tylko się cofać. Gronostaj napierany tyloma błyskotliwymi atakami, w chwili nieuwagi, skupiony na torze miecza Hultaja, potknął się o stopień, prowadzący do tronu. Padł na plecy i odkrył się na tyle, by Hultaj błyskawicznie wbił miecz w jego pierś.

Miecz pękł na pół, zatrzymując się na kamiennym sercu. Gronostaj ciachnął z wielką siłą zaskoczonego takim obrotem spraw oponenta. Hultaj zebrał na siebie mocne cięcie, odrzucił przełamaną broń i szybko odstąpił od przeciwnika. Na podłodze przed Gronostajem zebrała się kałuża krwi. Gronostaj chciał jak najszybciej wykorzystać tę szansę. Pobiegł w ślad za Hultajem, lecz w tym gąszczu walczących stracił go z oczu.

Nikt nie zainteresował się złamanym magicznym mieczem. Nie było w nim nic interesującego. Kałuża krwi, w której leżał nie była krwią Hultaja. Zaczęła bulgotać a po pewnej chwili wznosić się i tworzyć kształt, coraz większy i wyraźniejszy, potężny i oskrzydlony. I w pewnym momencie, kilku z walczących dojrzało tę okazałość, a z tej purpury zaczęły kształtować się łuski, gęba i oczy potwora, jakim sam się stałem.

Po mym przeistoczeniu, chwyciłem złamany miecz, którym ciął mnie ten włóczęga w tamtej gospodzie. Ten, o którym wciąż nie mogłem zapomnieć, który czułem stale na gardle i co dziwne nie było to nieprzyjemne odczucie. Przeskoczyłem przez całe pomieszczenie, rozpychając walczących jak marionetki.

Hultaj nieco garbił się oparty o balustradę balkonu. Przed nim stał Gronostaj, który to miał już zakończyć tę całą ich wspólną historię. Wtedy wpadłem tam ja. Byłem tak wielki, że ledwo przecisnąłem się przez wysokie wejście balkonowe. Chwyciłem Hultaja za gębę i zacisnąłem pięść. Jego czaszka pękła pod siłą mojego uścisku.

Gronostaj patrzył na mnie z niedowierzaniem.

— Rób co do ciebie należy — rzuciłem do niego i skoczyłem z balkonu w miasto. Ten nie wiedział co ma ze sobą począć.

Na skrzydłach przeleciałem nad murami i wylądowałem na równinie. Złamany oręż wbiłem w ziemię tak, jakbym chciał ją nim rozłupać. Wtedy pękła wpół, rozerwała się i otworzyła wszystkie bramy piekieł.

Z nich, za swoją panią, wychodziły diabły rozmaitej maści i nieszczęścia noszonego na barkach. Teraz to Norwela przejęła władzę nad wspólnym ciałem, które dzieliła z Aurorą.

Nieumarli poczuli już śmierć swego pana. Jego piętno zniknęło z ich ciał. Ci, którzy trzymali się na nogach i walczyli w sali tronowej wycofali się tunelem do bramy miasta.

Szczęściarze, pozostawieni przed miejskimi murami, widząc nadciągającą piekielną watahę rozbiegli się we wszystkie strony, byle jak najdalej od nadchodzącej walki.

Chłopiec z Pałkami i Owoc Dębowego Krzewu wypadli z wieży tuż za Głuptasem i kierowali się na równinę, przebiegając przez zburzony mur. Nie mieli szczęścia i wybiegli wprost pod nogi grupki czortów, którzy zmierzali w stronę toczących się walk. Złodziejka skrzyżowała z nimi długie noże i walczyła o życie, choć przecież pozostawała już martwa. Kuglarz robił co mógł swymi pałkami. Skoncentrowanie się diabołów na walczących wykorzystał Głuptas, który migusiem czmychnął przez zabudowania, byle jak najdalej od całego zamieszania pod bramą.

Mury przekraczała coraz większa liczba nieumarłych, uciekających z miejsc walki po utracie życia przez Hultaja.

Owoc Dębowego Krzewu radziła sobie z diabołami i umarłymi całkiem całkiem, lecz w pewnym momencie dołączył do tej bijatyki czort o rozmiarach podobnych moim. Jej szczęściem było to, że nieumarli stale dołączali do tej potyczki. Mimo wszystko diabłów nie brakło na tej równinie i pojawiało się ich coraz więcej.

W pewnym momencie, atakowana z dwóch stron złodziejka, padła po próbie zbicia ataku wyprowadzonego przez znacznie potężniejszego przeciwnika. Chłopiec z Pałkami był wtedy zajęty odpieraniem diabłów, którzy znów do nich doskoczyli, dołączając się do tej draki.

Na jej tropie był Echo, który to przebiegł rumowisko i wyskoczył tuż przed nią, dając jej czas na zebranie się z ziemi. Sam wziął na siebie konieczność walki z tym silnym przeciwnikiem. Również i on nie miał z nim większych szans, a kolejni zmarli i diaboły przemieszczały się tamtędy w stronę miasta.

Echo, Chłopiec z Pałkami i Owoc Dębowego Krzewu, nie mogli uciec stamtąd, okrążani przez nacierających. Wojownikowi udało się odrobinę uprzykrzyć życie wielkiemu czortowi, raniąc go kilkukrotnie w dłonie, którymi atakował. Złodziejka zajmowała się utrzymywaniem z dala od jego pleców innych zaangażowanych w potyczkę przeciwników. Kuglarz również robił wszystko co tylko mógł, by nie paść pod tym naporem. Już we trójkę mieli skapitulować, a Echo niemal padł na kolana wycieńczony zbijaniem stałych ataków potężnego czorta.

Widział tę zbliżającą się tragedię swoich przyjaciół Jaśko i bez zastanowienia ruszył do walki. Wyciągnął z kieszeni magiczny kamień i z całą siłą rzucił nim w czorta odwróconego do niego lewym profilem. Kamień trafił go w oko, a ten wyraźnie odczuł wielki ból.

Po chwili zwrócił się w stronę Jaśka i ruszył na niego tak szybko, jak pozwalało na to jego wielkie cielsko. Gdy tak szedł swym ociężałym nieco krokiem jego oko puchło. Stało się tak wielkie, że w pewnym momencie, gdy Jasiek miał już żegnać się z tym parszywym życiem nieumarłego, eksplodowało, rozwalając przy tym połowę czaszki czorta.

Echo i Owoc Dębowego Krzewu torowali sobie drogę ucieczki z tego przeklętego pola walki. Jaśko parł dalej, wspierając ich działania solidnymi sierpowymi i kopniakami wymierzanymi wędrującym do miasta zmarłym. Chłopiec z Pałkami także dorównywał im zacięciem.

Być może uciekliby z tego miejsca, być może przetrwali wieki, jako już niemal nieśmiertelni. Tylko że ja wyciągnąłem złamany miecz z ziemi i skierowałem go w górę.

Niebo nad nami również pękło wpół. Z niego zleciały na ten padół niebiańskie zastępy. Zarówno z piekieł, jak i niebios wychodzili coraz to potężniejsi wojownicy, by na tej ziemi, która stanowi barierę między piekłem a niebem, rozegrała się ostatnia bitwa wszystkich światów.

Ani Echo, ani jego towarzysze i Jaśko, który widocznie zmężniał podczas tej podróży, żadno z nich nie mogło przeżyć końca świata, do którego ja doprowadziłem własnymi rękoma.

I rzeczywiście padli wszyscy. Nawet Głuptas, który zwiewał na złamanie karku. Koniec świata dopadł każdego z nich, każdego z nas i mnie także. I gdy świat się skończył, po wielu wiekach znów miał się zacząć na nowo.

Podziękowania

Dziękuje tym, którzy mimo ciągłego staczania się w przepaść wyniszczającej mnie choroby, wciąż okazują mi zwykłą ludzką życzliwość. Ludziom, na których wciąż mogę liczyć, mimo tego całego zła. Bratu i siostrze za to, że stale dążą do przebicia się przez grubą skorupę mojego zamkniętego umysłu. Chłopakom, którzy rosną jak na drożdżach za wniesioną w życie niepoliczalną radość samego z nimi obcowania. Fasolce, by rosła w zdrowiu. Rodzicom, za to że są w pobliżu, bez pomocy których żadna z książek Janka nigdy by się nie urzeczywistniła.