Maria Konopnicka

A czy wiesz, dziecino miła...

Wybór poezji patriotycznej dla dzieci

Ilustrowała

Beata Horyńska

Wydawnictwo Zysk i S-ka

Nasz domek kochany

O, jakże ja kocham

Ten nasz domek drogi,

Te bieluchne ściany,

Te lipowe progi!

O, jakże ja kocham

I ten dach pochyły,

Co się na nim wiosną

Bociany gnieździły!

Ten nasz domek stary

Nie od dzisiaj stoi,

A przecież się burzy

Ni wichrów nie boi!

Ten nasz domek stary,

Słyszałem od taty,

Dziad naszego dziada

Budował przed laty.

Dębowe przyciosy,

Modrzewiowe ściany,

A dach rozłożysty

Słomą poszywany.

Świeci nasza strzecha

Jakby szczerym złotem,

A dokoła sady

Obwiedzione płotem.

Jeszcześ nie zajechał

Do naszego płota,

A już się przed tobą

Otwierają wrota.

Jeszcześ nie przestąpił

Lipowego proga,

Już cię sam gospodarz

Wita w imię Boga.

A witajże, gościu,

Witaj, pożądany!

Kłaniają się tobie

Te bieluchne ściany!

Kłaniają się tobie

Te ławy i stoły,

I ten wielki komin,

I ogień wesoły.

Na prawo świetlica[1],

Na lewo komnatka,

Tam brząka w kluczyki

Nasza droga matka.

W wesołej świetlicy

Goście bawią radzi,

A w białej komnatce

Matka nas gromadzi.

Tam nasze wesele,

Tam słodkie przysmaki...

Lecim do komnatki

Jak do gniazda ptaki!

W świetlicy na ścianie

Wisi obraz włoski:

W czarnej długiej szacie,

Jan to Kochanowski.

W czarną długą szatę

Z żalu się odziewał,

Gdy o swej Urszulce

Pieśni cudne śpiewał.

I dalej znów wisi

Ten to król Jan Trzeci,

Co ma srogie wąsy

I na Turka leci.

A dalej Kordecki

Pomiędzy oknami,

Co to lubił jadać

Kaszę ze Szwedami.

Przed kominem ława,

Ojciec na niej siada:

Cudne nam historie

Zimą opowiada.

A latem to kwiecie

Aż się w okna ciśnie...

Białe bzy, jaśminy

I rozkwitłe wiśnie.

Pełno tu zapachu,

Pełno słodkiej ciszy,

Lekko, błogo tutaj

Serce moje dyszy.

Za białą świetlicą

Są izby czeladne[2];

Oj, nieraz ze śmiechem

I z krzykiem tam wpadnę.

I Brysia za uszy,

I jazda dokoła!

A stara Pawłowa

Wciąż woła, a woła!

A niechaj tam sobie!

Pogłaszczę babinę,

A ona też zaraz:

„Oj, dziecko, jedyne!”

Bo w starym się domu

Obyczaj ten chowa,

Że kocha dzieciaki

Ta czeladź domowa.

I chucha, i chucha,

Jak gdyby na swoje...

„A miłe! A słodkie!

Tysiączkiż wy moje!”

O, jak cię nie kochać,

Ty domku nasz drogi!

Wy ściany bielone,

Lipowe wy progi!

[1] Świetlica — tu: izba oświetlona oknami [przyp. red.].

[2] Izba czeladna — w dawnych dworach: pomieszczenie, w którym mieszkała służba (czeladź) [przyp. red.].

Dziadek przyjdzie

Dostępne w wersji pełnej

O co się modlić

Dostępne w wersji pełnej

Stopnie poznania

Dostępne w wersji pełnej

Rota[3]

Dostępne w wersji pełnej

[3] Rota — tu: przysięga, ślubowanie [przyp. red.].

Kraków

Dostępne w wersji pełnej

Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

Jak szła Wisła do morza

Dostępne w wersji pełnej

Kurpik

Dostępne w wersji pełnej

Piast

Dostępne w wersji pełnej

Poszłabym ja

Dostępne w wersji pełnej

Tam, w moim kraju

Dostępne w wersji pełnej

Stary zegar od pradziada

Dostępne w wersji pełnej

Rozbiór

(1772)

Dostępne w wersji pełnej

Trzeci Maj

(1791)

Dostępne w wersji pełnej

Drugi rozbiór

(1793)

Dostępne w wersji pełnej

Uniwersał Połaniecki

(1794)

Dostępne w wersji pełnej

Trzeci rozbiór

(1795)

Dostępne w wersji pełnej

Pod Raszynem

(1809)

Dostępne w wersji pełnej

Bój pod Lipskiem

(1813 10 października)

Dostępne w wersji pełnej

Dzwony

(1831)

Dostępne w wersji pełnej

Ochotnicy

(1863)

Dostępne w wersji pełnej

O Wrześni[16]

Dostępne w wersji pełnej

[16] W maju 1901 roku zaprowadził rząd pruski w Poznańskiem bez wiedzy władzy duchownej naukę religii katolickiej po szkołach w języku niemieckim. Gdy dziatwa polska wzbraniała się nie tylko uczyć się religii po niemiecku, ale nawet przyjmować niemieckie elementarze, pruscy nauczyciele uciekli się do chłosty. Najgłośniejszy przypadek zastosowania tej kary zaszedł we Wrześni pod Gniez nem, gdzie zbiegowisko pod szkołą słusznie oburzonych matek ściągnęło na nie proces, zakończony niezwykle surowym nawet w stosunkach pruskich wyrokiem.

Wisła

Dostępne w wersji pełnej

Pieśń o domu

Dostępne w wersji pełnej

Copyright © by Zysk i S-ka Wydawnictwo s.j.,

Poznań 2011

All rights reserved

Ilustracja na okładce

Beata Horyńska

ISBN 978-83-7785-090-9

Zysk i S-ka Wydawnictwo

ul. Wielka 10, 61-774 Poznań

tel. 61 853 27 51, 61 853 27 67, faks 61 852 63 26

dział handlowy, tel./faks 61 855 06 90

sklep@zysk.com.pl

www.zysk.com.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

www.woblink.com

Spis treści

Karta tytułowa

Nasz domek kochany

Dziadek przyjdzie

O co się modlić

Stopnie poznania

Rota

Kraków

Warszawa

Jak szła Wisła do morza

Kurpik

Piast

Poszłabym ja

Tam, w moim kraju

Stary zegar od pradziada

Rozbiór (1772)

Trzeci Maj (1791)

Drugi rozbiór (1793)

Uniwersał Połaniecki (1794)

Trzeci rozbiór (1795)

Pod Raszynem (1809)

Bój pod Lipskiem (1813 10 października)

Dzwony (1831)

Ochotnicy (1863)

O Wrześni

Wisła

Pieśń o domu

Karta redakcyjna