Tytuł oryginału: 1Q84

ichi-kyū-hachi-yon

Projekt okładki: Przemek Dębowski

Redaktor prowadzący: Małgorzata Burakiewicz

Redakcja techniczna i skład wersji elektronicznej: Robert Fritzkowski

Korekta: Maria Nowakowska

© Harukimurakami Archival Labyrinth, 2009

Originally published by Shinchosha Publishing Co., Ltd.

© for the Polish edition by MUZA SA, Warszawa 2010, 2024

© for the Polish translation by Anna Zielińska-Elliott

ISBN 978-83-287-3338-1

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

Wydanie II

Warszawa 2024

–fragment–

It’s a Barnum and Bailey world,

Just as phony as can be,

But it wouldn’t be make-believe

If you believed in me.

It’s Only a Paper Moon

(E.Y. Harburg & Harold Arlen)

Spis treści

1 (kwiecień–czerwiec)

Rozdział pierwszy – Aomame Proszę się nie dać zwieść pozorom

Rozdział drugi – Tengo Trochę inny pomysł

Rozdział trzeci – Aomame Kilka faktów, które uległy zmianie

Rozdział czwarty – Tengo Jeżeli pan tego pragnie

Rozdział piąty – Aomame Praca wymagająca specjalistycznych umiejętności i praktyki

Rozdział szósty – Tengo Czy pojedziemy gdzieś daleko?

Rozdział siódmy – Aomame Cicho, by nie obudzić motyla

Rozdział ósmy – Tengo Pojechać w nieznane miejsce, spotkać się z nieznanym człowiekiem

Rozdział dziewiąty – Aomame Zmienił się krajobraz, zmieniły się zasady

Rozdział dziesiąty – Tengo Rewolucja z prawdziwego zdarzenia, w której poleje się prawdziwa krew

Rozdział jedenasty – Aomame Ciało człowieka jest świątynią

Rozdział dwunasty – Tengo Przyjdź królestwo Twoje

Rozdział trzynasty – Aomame Urodzona ofiara

Rozdział czternasty – Tengo Rzeczy, których większość czytelników nigdy nie widziała na oczy

Rozdział piętnasty – Aomame Mocno, jakby przyczepić kotwicę do balonu

Rozdział szesnasty – Tengo Bardzo się cieszę, że ci się podoba

Rozdział siedemnasty – Aomame Czy będziemy szczęśliwi, czy nieszczęśliwi?

Rozdział osiemnasty – Tengo Nie ma już miejsca dla Big Brothera

Rozdział dziewiętnasty – Aomame Kobiety dzielące się sekretami

Rozdział dwudziesty – Tengo Biedni Gilacy

Rozdział dwudziesty pierwszy – Aomame Choćby człowiek próbował iść jak najdalej

Rozdział dwudziesty drugi – Tengo Czas może się posuwać, przybierając nieregularne kształty

Rozdział dwudziesty trzeci – Aomame To dopiero początek

Rozdział dwudziesty czwarty – Tengo Jakie znaczenie mają rzeczy nie z tego świata

1
(kwiecień–czerwiec)

Rozdział pierwszy – Aomame

Proszę się nie dać zwieść pozorom

Z radia płynęły dźwięki muzyki klasycznej. Stacja FM nadawała Sinfoniettę Janáčka. Nie była to może najodpowiedniejsza muzyka do słuchania w stojącej w korku taksówce. Kierowca nie wydawał się szczególnie w nią wsłuchany. W milczeniu obserwował niekończące się rzędy samochodów przed sobą. Wyglądał zupełnie jak doświadczony rybak, który, stojąc na dziobie, usiłuje dostrzec, gdzie łączą się niebezpieczne prądy. Aomame zapadła głęboko w siedzenie i lekko zmrużywszy oczy, słuchała.

Ilu ludzi na świecie potrafiłoby rozpoznać Sinfoniettę Janáčka, słysząc zaledwie jej początek? Prawdopodobnie ich liczba mieściła się gdzieś pomiędzy „bardzo niewielu” albo „prawie nikt”. Ale Aomame z jakiegoś powodu się to udało.

Janáček skomponował ten krótki utwór w 1926 roku. Pierwsza część została napisana jako fanfara na jakieś zawody sportowe. Aomame wyobraziła sobie Czechosłowację w 1926 roku. Pierwsza wojna światowa niedawno dobiegła końca, naród został wreszcie wyzwolony spod długiego panowania dynastii Habsburgów, ludzie pili w kawiarniach piwo pilzneńskie, produkowali zimne i całkowicie realne karabiny maszynowe i cieszyli się krótkotrwałym pokojem, który zapanował w Europie Środkowej. Franz Kafka odszedł z tego świata dwa lata wcześniej w niefortunnych okolicznościach. Niebawem miał pojawić się nie wiadomo skąd Hitler i w jednej chwili łakomie pożreć ten zaciszny, piękny kraj, ale wówczas jeszcze nikt nie wiedział, że dojdzie do takich strasznych wydarzeń. Być może najważniejszą prawdą, jakiej uczy nas historia, jest to, że „nikt nigdy nie wie, co będzie dalej”. Słuchając muzyki, Aomame wyobrażała sobie łagodny wietrzyk na równinach Czech i rozmyślała o tym, czym jest historia.

W 1926 roku zmarł Jego Cesarska Mość cesarz Taishō i rozpoczęła się era Shōwa. W Japonii też lada chwila miał nadejść mroczny, zły okres. Kończyło się krótkie intermezzo modernizmu i demokracji, rozprzestrzeniał się faszyzm.

Aomame kochała historię na równi ze sportem. Raczej nie czytała powieści, pochłaniała za to niezliczone książki związane z historią, w której szczególnie podobało jej się to, że wszystkie fakty z zasady łączyły się z określoną datą i miejscem. Dość łatwo przychodziło jej zapamiętywanie historycznych dat. Nawet jeżeli nie wykuła ich na pamięć, automatycznie same się nasuwały, kiedy zrozumiała kontekst wydarzeń. W gimnazjum i liceum Aomame miała ze sprawdzianów z historii najlepsze stopnie w klasie. Zawsze dziwiła się ludziom mającym trudności z zapamiętywaniem historycznych dat. Dlaczego nie potrafią czegoś tak prostego, myślała.

Naprawdę miała na nazwisko Aomame. Dziadek ze strony ojca pochodził z prefektury Fukushima i podobno w jego rodzinnym miasteczku, a może wsi w górach, naprawdę żyło kilka osób noszących nazwisko Aomame. Ona sama nigdy tam nie była. Zanim się urodziła, ojciec zerwał stosunki z domem rodzinnym. Tak samo matka. Dlatego Aomame nigdy nie poznała swoich dziadków ani babć. Rzadko podróżowała, ale kiedy miała okazję zatrzymać się gdzieś w hotelu, przeglądała książki telefoniczne, żeby sprawdzić, czy nie znajdzie kogoś o nazwisku Aomame. Jednak w żadnym mieście ani miasteczku nikogo takiego nie znalazła. Zawsze czuła się wtedy tak samotna, jak rozbitek na bezkresie oceanu.

Przedstawianie się było dla niej kłopotliwe. Gdy tylko wymieniała swoje nazwisko, rozmówca patrzył na nią zaskoczony albo speszony. Pani Aomame? Tak. Pisze się jak aoi, czyli zielony, i mame, czyli fasolka. Ao-mame. Kiedy pracowała w firmie, często używała wizytówek i za każdym razem kwestia jej nazwiska urastała do rangi problemu. Rozmówca wpatrywał się zazwyczaj w biały kartonik, zupełnie jakby nieoczekiwanie otrzymał list pełen złych wiadomości. Gdy zaś Aomame przedstawiała się przez telefon, bywało, że rozmówca chichotał. Kiedy wywoływano ją po nazwisku w poczekalniach urzędów czy szpitali, ludzie podnosili głowy i gapili się na nią. Zupełnie jakby chcieli zobaczyć, jak wygląda ktoś o nazwisku „Aomame”.

Niektórzy omyłkowo nazywali ją Edamame. Zdarzało się też, że zwracano się do niej per pani Soramame[1]. W takich wypadkach poprawiała ich, mówiąc: „Nie Edamame (czy Soramame) tylko Aomame. Rzeczywiście to podobnie brzmi”. Wtedy rozmówca uśmiechał się krzywo i przepraszał, dodając: „Ale to jednak rzadkie nazwisko”. Ile razy słyszała to w swoim trzydziestoletnim życiu? Ile razy musiała znosić głupie żarty z tego powodu? Gdybym się nie urodziła z takim nazwiskiem, być może moje życie inaczej by się potoczyło, myślała. Gdybym miała jakieś popularne nazwisko jak Satō, Tanaka albo Suzuki, może byłabym mniej zestresowana, patrzyłabym na świat trochę bardziej tolerancyjnie? Może.

Zamknęła oczy i wsłuchała się w muzykę. Wypełniła umysł pięknymi dźwiękami grających unisono instrumentów dętych. Nagle Aomame coś sobie uświadomiła. Jakość dźwięku była zbyt dobra jak na zwykłe radio w taksówce. Choć grało raczej cicho, dźwięk miał głębię, wyraźnie słychać było półtony. Otworzyła oczy, pochyliła się i spojrzała na stereofoniczny radioodtwarzacz. Był czarny i dumnie lśnił. Nie mogła dostrzec marki, ale wyglądał na urządzenie wysokiej klasy. Miał wiele pokręteł, na panelu wyświetlały się eleganckie zielone liczby. To musiało być coś z najwyższej półki. Zwykle korporacje taksówkowe nie instalują takich wspaniałych systemów nagłaśniających.

Aomame omiotła wzrokiem wnętrze samochodu. Od czasu kiedy do niego wsiadła, była zatopiona w myślach, dopiero teraz zauważyła, że najwyraźniej nie jest to zwyczajna taksówka. Wyposażenie było eleganckie, siedzenia wyjątkowo wygodne. A przede wszystkim we wnętrzu panowała cisza. Na pewno wyłożono je czymś dźwiękochłonnym, bo z zewnątrz prawie nie dochodził hałas. Zupełnie jak w studiu nagraniowym. To musiała być prywatna taksówka. Niektórzy kierowcy naprawdę nie żałują pieniędzy na wyposażenie. Dyskretnie poszukała wzrokiem tabliczki z numerem licencji i nazwiskiem kierowcy, ale nigdzie jej nie dostrzegła. Taksówka nie wyglądała jednak na jeżdżącą bez zezwolenia. Miała normalny licznik, który dokładnie pokazywał, ile trzeba zapłacić. Widniała na nim suma 2150 jenów. Ale nigdzie nie było tabliczki z nazwiskiem taksówkarza.

– Elegancki samochód. I bardzo cichy – zwróciła się Aomame do pleców kierowcy.

– Toyota crown royal saloon – odrzekł krótko.

– Świetnie słychać muzykę.

– To cichy samochód. Dlatego między innymi go wybrałem. Szczególnie w dziedzinie wyciszania technologia Toyoty nie ma sobie równych na świecie.

Aomame przytaknęła i znów odchyliła się na oparcie siedzenia. W sposobie mówienia kierowcy było coś niezwykłego. Jakby nie mówił wszystkiego, nie dopowiadał czegoś ważnego. Na przykład (oczywiście to tylko przykład) jakby sugerował, że w dziedzinie wyciszania nie można Toyocie nic zarzucić, ale z czymś innym mają problemy. A kiedy skończył mówić, zapanowało milczenie pełne ukrytego znaczenia. Unosiło się w niewielkiej przestrzeni samochodu jak miniaturowa wyimaginowana chmurka. Przez to Aomame poczuła się lekko podenerwowana.

– Rzeczywiście cichy – powiedziała, jakby chcąc odgonić tę chmurkę. – Ten zestaw stereo też jest chyba wysokiej klasy.

– Kupienie go wymagało determinacji – powiedział kierowca tonem emerytowanego oficera sztabowego opowiadającego o dawnych strategiach. – Ale ponieważ spędzam w samochodzie dużo czasu, lubię dźwięk jak najlepszej jakości, poza tym…

Aomame czekała na dalszy ciąg. Jednak dalszego ciągu nie było. Znów przymknęła oczy i wsłuchała się w muzykę. Nie wiedziała, jakim człowiekiem był Janáček w życiu prywatnym. Ale na pewno nie wyobrażał sobie, że ktoś będzie słuchał jego muzyki w Tokio, w 1984 roku, w cichym wnętrzu toyoty crown royal saloon, na strasznie zatłoczonej stołecznej autostradzie.

Ale skąd od razu wiedziałam, że ta muzyka to Sinfonietta Janáčka? – wciąż nie mogła się nadziwić Aomame. I jakim cudem pamiętałam, że została skomponowana w 1926 roku?

Nie była szczególną wielbicielką muzyki klasycznej. Nie miała żadnych osobistych wspomnień związanych z Janáčkiem. A mimo to, gdy tylko usłyszała początkowe takty pierwszej części utworu, w jej głowie, chyba wskutek jakiegoś odruchu, pojawiły się różne urywki informacji. Jakby stadko ptaków wleciało do pokoju przez otwarte okno. Ta muzyka wywołała też w niej dziwne uczucie – jakby coś ją skręcało. Nie było w tym nic bolesnego ani nieprzyjemnego. Miała tylko wrażenie, że wszystkie części jej ciała są pomału wykręcane. Aomame nie wiedziała, co się dzieje. Czy to muzyka Janáčka wywołuje we mnie to niepojęte uczucie?

– Janáček – mruknęła Aomame prawie nieświadomie. Ale zaraz pożałowała, że to powiedziała.

– Słucham?

– Janáček. To on napisał ten utwór.

– Pierwsze słyszę.

– Czeski kompozytor.

– Coś takiego… – powiedział kierowca jakby z podziwem.

– Czy to jest prywatna taksówka? – zapytała Aomame, chcąc zmienić temat.

– Tak – odparł kierowca i milczał przez chwilę. – Prywatnie jeżdżę. To już mój drugi samochód.

– Siedzenia są bardzo wygodne.

– Dziękuję. Czy pani – zaczął kierowca, lekko odwracając głowę w jej stronę – przypadkiem się śpieszy?

– Jestem z kimś umówiona w Shibuya. Dlatego poprosiłam, żeby pan jechał autostradą.

– O której jest pani umówiona?

– O pół do piątej – odparła Aomame.

– Jest trzecia czterdzieści pięć. Nie zdąży pani.

– Bo taki straszny korek?

– Wygląda na to, że gdzieś przed nami musiał być poważny wypadek. To nie jest zwykły korek. Od pewnego czasu prawie się nie posuwamy.

Dlaczego kierowca nie przełączył radia na informacje drogowe, zastanawiała się zaskoczona Aomame. Tkwił przecież w beznadziejnym korku na autostradzie. Normalny taksówkarz chciałby się dowiedzieć, co się dzieje, i na pewno nastawiłby radio.

– Skąd pan wie? Słuchał pan wiadomości drogowych? – zapytała Aomame.

– Wiadomościom nie można wierzyć – powiedział głucho kierowca. – To w połowie kłamstwa. Zarząd Dróg nadaje to, co mu pasuje. Trzeba wszystko zobaczyć na własne oczy i samemu ocenić, co się tu naprawdę dzieje.

– No i według pana oceny ten korek się szybko nie skończy?

– Potrwa dłuższy czas – powiedział kierowca, powoli kiwając głową. – Gwarantuję pani. Jak się tak zakorkuje, autostrada zmienia się w istne piekło. Czy to pani spotkanie jest ważne?

Aomame zastanowiła się. – Tak, bardzo ważne. Bo to spotkanie z klientem.

– No to mamy kłopot. Przykro mi, bo pewnie pani nie zdąży – powiedział kierowca i pokręcił głową w taki sposób, jakby rozluźniał mięśnie. Zmarszczki na jego karku poruszyły się jak jakieś pierwotne stworzenie. Patrząc trochę bezmyślnie na te ruchy, Aomame nagle przypomniała sobie bardzo ostry przedmiot leżący na dnie jej torby na ramię. Poczuła, że ma lekko spocone dłonie.

– To co powinnam zrobić?

– Nic pani nie może zrobić. Jesteśmy na stołecznej autostradzie, więc nic nie poradzę, póki nie dojedziemy do następnego zjazdu. To nie jest zwykła ulica, gdzie mogłaby pani sobie wysiąść i złapać pociąg na najbliższej stacji.

– A następny zjazd?

– W Ikejiri, ale wątpię, czy dotrzemy tam przed zmrokiem.

Przed zmrokiem? Aomame wyobraziła sobie, że do wieczora będzie tkwiła uwięziona w tej taksówce. Wciąż nadawali utwór Janáčka. Na pierwszy plan wysunęły się teraz przytłumione smyczki, jakby próbowały opanować podniecenie. To wcześniejsze uczucie, że w środku ją skręca, znacznie osłabło. Co to mogło być?

Złapała tę taksówkę niedaleko Kinuta i w Yōga kierowca wjechał na autostradę numer 3. Na początku rzeka samochodów płynęła wartko, lecz przed Sangenjaya nagle zaczął się korek, wkrótce prawie przestali się posuwać. Na wyjeździe z miasta ruch przebiegał bez zahamowań, tylko pasy wiodące do centrum tak tragicznie się zakorkowały. Zazwyczaj o trzeciej po południu nie było tu korków. Dlatego Aomame poprosiła kierowcę, żeby jechał właśnie tędy.

– Na autostradzie do opłaty nie dolicza się czekania – powiedział kierowca, patrząc na nią w lusterku. – Więc o to może się pani nie martwić. Ale będzie pani miała kłopot, jeśli się spóźni na to spotkanie, prawda?

– Oczywiście, że będę miała kłopot, ale przecież nic się chyba na to nie poradzi?

Kierowca zerknął na nią w lusterku. Nosił niezbyt ciemne okulary przeciwsłoneczne. Z powodu kąta padania światła, Aomame nie widziała, jaki ma naprawdę wyraz twarzy.

– Wie pani, może i znalazłby się sposób… Oznaczałoby to podjęcie nadzwyczajnych środków, ale wtedy mogłaby pani dojechać stąd pociągiem do Shibuya.

– Nadzwyczajnych środków?

– Zwykle głośno się o tym nie wspomina.

Aomame milczała i zmrużywszy oczy, czekała, co powie kierowca.

– Tam, tam dalej można zjechać na pobocze, widzi pani? – zapytał, wskazując nieco oddalony punkt przed nimi. – Tam, na wysokości tej dużej reklamy Esso.

Aomame wytężyła wzrok. Po lewej stronie dwupasmowej jezdni dostrzegła miejsce wyznaczone do awaryjnego postoju samochodów. Stołeczna autostrada nie miała pobocza, więc tu i tam zbudowano na niej zatoki z żółtymi telefonami awaryjnymi, z których można było zadzwonić po pomoc drogową. W tej chwili nie stał tam żaden samochód. Na dachu budynku po drugiej stronie autostrady znajdował się duży billboard z reklamą benzyny Esso. Uśmiechnięty tygrys trzymał wąż dystrybutora.

– Prawdę mówiąc, tam są schody, po których można zejść na dół. Żeby w razie pożaru albo trzęsienia ziemi kierowcy mogli porzucić swoje samochody i dostać się jakoś na poziom ulicy. Zwykle korzystają z nich ludzie od robót drogowych. Jeżeli zejdzie pani po tych schodach, niedaleko będzie pani miała stację linii Tōkyu. A jak już pani wsiądzie do pociągu, raz-dwa będzie pani w Shibuya.

– Nie wiedziałam, że na autostradzie są schody awaryjne – powiedziała Aomame.

– Ludzie tego zazwyczaj nie wiedzą.

– Ale to nie jest żaden nagły wypadek. Jeśli tak po prostu skorzystam sobie z tych schodów, nikt nie będzie miał do mnie pretensji?

Kierowca milczał przez chwilę. – Sam nie wiem. Nie znam dokładnie przepisów Zarządu Dróg. Ale przecież nikomu tym pani nie zaszkodzi, więc w razie czego na pewno przymkną na coś takiego oczy. Poza tym nikt tam nie pilnuje. Ci z Zarządu Dróg są znani z tego, że zatrudniają mnóstwo ludzi, ale mało kto naprawdę pracuje.

– A jakie to schody?

– Jakby je określić? Podobne do przeciwpożarowych. Często są takie na tyłach starych budynków. Nie są szczególnie niebezpieczne. Mają wysokość dwupiętrowego domu, ale da się normalnie po nich zejść. Wejście jest niby zagrodzone, ale bramka nie jest wysoka i jak pani zechce, to łatwo przejdzie pani górą.

– A pan kiedyś z nich korzystał?

Nie było odpowiedzi. Kierowca uśmiechnął się blado w lusterku. Ten uśmiech można było różnie zrozumieć.

– Decyzja należy tylko do pani – powiedział kierowca, postukując palcami w kierownicę w takt muzyki. – Ja nie mam nic przeciwko temu, żeby pani tu sobie siedziała i spokojnie słuchała muzyki z dobrych głośników. Choćbym wyłaził ze skóry, nigdzie się stąd nie ruszę, więc w takiej sytuacji pozostaje tylko pogodzić się z losem. Chodzi mi tylko o to, że jeśli pani ma ważną sprawę, to istnieje taki nadzwyczajny środek.

Aomame skrzywiła się lekko, zerknęła na zegarek, a potem podniosła głowę i spojrzała na otaczające ich samochody. Po prawej stronie stał lekko zakurzony czarny mitsubishi pajero. Młody mężczyzna na siedzeniu pasażera otworzył okno i znudzony palił papierosa. Długowłosy, opalony, w wiśniowej wiatrówce. Z tyłu leżało kilka starych i brudnych desek surfingowych. Dalej z przodu stał szary saab 900. Przyciemnione szyby były szczelnie pozamykane i z zewnątrz nie było widać, kto jest w środku. Naprawdę ładnie go wywoskowano. Gdyby podeszła bliżej, pewnie mogłaby się przejrzeć w karoserii.

Przed taksówką Aomame stało czerwone suzuki alto z wgniecionym tylnym zderzakiem. Miało rejestrację z dzielnicy Nerima. Za kierownicą siedziała młoda matka. Znudzone małe dziecko stało na siedzeniu i kręciło się niespokojnie. Matka zwracała mu uwagę w taki sposób, jakby miała wszystkiego dosyć. Przez szybę można było odczytać ruchy jej warg. Wszystko wyglądało dokładnie tak samo jak dziesięć minut wcześniej. W ciągu tych dziesięciu minut samochody nie przesunęły się nawet o metr.

Aomame zastanawiała się przez dłuższą chwilę. Porządkowała w głowie różne elementy według hierarchii ich ważności. Wyciągnięcie wniosków nie zajęło jej dużo czasu. Utwór Janáčka, jakby jej towarzysząc, właśnie wkraczał w ostatnią część.

Wyjęła z torby niewielkie okulary przeciwsłoneczne firmy Ray Ban. Z portmonetki wyciągnęła trzy banknoty tysiącjenowe i podała kierowcy.

– Wysiądę tu. Bo nie mogę się spóźnić – powiedziała.

Kierowca skinął głową i przyjął pieniądze. – Chce pani rachunek?

– Nie, dziękuję. Reszty też nie trzeba.

– Dziękuję pani. Wieje chyba silny wiatr, proszę uważać, żeby się pani nie potknęła.

– Będę uważała.

– A poza tym – powiedział kierowca, patrząc w lusterko – proszę pamiętać o jednej rzeczy: nie wszystko jest takie, jak się wydaje.

Nie wszystko jest takie, jak się wydaje, powtórzyła w myślach Aomame. Lekko zmarszczyła brwi. – O co panu chodzi?

Kierowca odpowiedział, starannie dobierając słowa: – Krótko mówiąc, chodzi mi o to, że teraz zamierza pani zrobić coś niezwykłego. Prawda? Zazwyczaj w biały dzień ludzie nie schodzą po schodach przeciwpożarowych ze stołecznej autostrady. Szczególnie kobiety nie robią takich rzeczy.

– Pewnie ma pan rację – odparła Aomame.

– No a jak się zrobi coś takiego, to potem sceny życia codziennego, jakby to powiedzieć, mogą zacząć wyglądać troszeczkę inaczej. Mnie też się coś takiego przydarzyło. Więc proszę się nie dać zwieść pozorom. Rzeczywistość jest zawsze tylko jedna.

Aomame zastanawiała się nad dziwnymi słowami kierowcy. Utwór Janáčka dobiegł końca, natychmiast wybuchły oklaski. To musiało być nagranie jakiegoś koncertu. Długie, entuzjastyczne oklaski. Czasami rozlegały się też okrzyki: „Brawo!”. Wyobraziła sobie, jak uśmiechnięty dyrygent wielokrotnie kłania się stojącej publiczności. Podnosi głowę, pozdrawia gestem, ściska dłoń pierwszego skrzypka, odwraca się i unosząc ręce, wyraża uznanie orkiestrze, potem znów zwraca się ku publiczności i składa głęboki ukłon. Kiedy długo słucha się nagranych oklasków, z czasem przestają brzmieć jak oklaski. Jakby człowiek wsłuchiwał się w niekończącą się burzę piaskową na Marsie.

– Rzeczywistość w każdej sytuacji jest tylko jedna – powtórzył powoli kierowca, jakby podkreślał ważne zdanie z jakiejś książki.

– Oczywiście – odparła Aomame. Zgadza się. Jeden i ten sam obiekt w jednej i tej samej chwili może być tylko w jednym miejscu. Dowiódł tego Einstein. Dowiódł, jak bezgranicznie beznamiętna i samotna jest rzeczywistość.

Aomame wskazała radioodtwarzacz. – Bardzo dobra jakość dźwięku.

Kierowca przytaknął i zapytał: – Jak się nazywał ten kompozytor?

– Janáček.

– Janáček – powtórzył. Jakby zapamiętywał ważne hasło. Potem pociągnął dźwignię i otworzył drzwi z tyłu. – Proszę uważać. Mam nadzieję, że zdąży pani na spotkanie.

Aomame wysiadła, trzymając w ręku swoją dużą skórzaną torbę. W radiu nadal trwały nieprzerwane oklaski. Odwróciła się w stronę oddalonej o jakieś dziesięć metrów zatoki i ostrożnie ruszyła skrajem autostrady. Za każdym razem kiedy po drugiej stronie przejeżdżała duża ciężarówka, Aomame czuła drżenie jezdni pod swoimi wysokimi obcasami. Przypominało to raczej falowanie. Jakby szła po pokładzie lotniskowca unoszącego się na wzburzonym morzu.

Mała dziewczynka w czerwonym suzuki alto wystawiła głowę przez okno po stronie pasażera i z otwartą buzią przyglądała się Aomame. Następnie odwróciła się i zapytała matkę: – Mamo, co robi ta pani? Gdzie idzie? Ja też chcę wysiąść i pochodzić. Mamusiu, słyszysz? Ja też chcę wysiąść. Słyszysz, mamusiu? – domagała się głośno i uparcie. Matka tylko w milczeniu potrząsnęła głową, a potem rzuciła Aomame jakby karcące spojrzenie. Lecz poza tym nikt inny się nie odzywał, nie zauważyła żadnej reakcji. Kierowcy palili papierosy i z lekko zmarszczonymi brwiami, jakby raził ich oczy ten widok, odprowadzali wzrokiem Aomame idącą pewnie między samochodami a balustradą. Zdawało się, że postanowili poczekać nieco z wydawaniem sądów. Człowiek chodzący po stołecznej autostradzie to było niecodzienne wydarzenie, nawet jeśli się weźmie pod uwagę, że samochody tkwią w korku. Uświadomienie sobie, że naprawdę widzą coś takiego, musiało zająć kierowcom trochę czasu. Szczególnie, że ta osoba była młodą kobietą w mini i na wysokich obcasach.

Aomame podniosła głowę, utkwiła wzrok przed sobą, wyprostowała plecy i szła pewnym krokiem, czując na sobie te wszystkie spojrzenia. Czerwonobrązowe pantofle od Charlesa Jourdana postukiwały sucho o asfalt, wiatr unosił brzeg jej płaszcza. Zaczął się już kwiecień, ale wiatr był wciąż zimny, jakby zapowiadał jakieś gwałtowne wydarzenia. Aomame miała na sobie zielony kostium od Junko Shimady z cienkiej wełny, beżowy wiosenny płaszcz, do tego czarną skórzaną torbę na ramię. Włosy do ramion, dobrze obcięte i zadbane. Nie nosiła żadnej biżuterii. Miała 168 centymetrów wzrostu, ani grama zbędnego tłuszczu, wszystkie mięśnie starannie wyćwiczone, ale tego akurat pod płaszczem nie było widać.

Gdyby dokładnie przyjrzeć się z przodu jej twarzy, dostrzegłoby się, że kształt i wielkość jej lewego ucha znacznie różnią się od prawego. Lewe było większe i miało nieregularny kształt. Ale nikt takich rzeczy nie zauważał, bo jej uszy były zawsze ukryte pod włosami. Usta wyglądały jak równa kreska i wskazywały na trudny charakter, który niełatwo pozwalał się jej do czegokolwiek dostosować. Potwierdzały to także, każde z osobna, wąski, drobny nos, nieco wystające kości policzkowe, szerokie czoło i długie, proste brwi. Lecz wciąż była to owalna twarz o ładnych rysach. Oczywiście, to kwestia gustu, ale chyba można ją było nazwać piękną. Wadą jej urody było natomiast to, że na twarzy nie odbijały się żadne emocje. Mocno zaciśnięte usta nie rozchylały się w uśmiechu, o ile nie zaszła prawdziwa potrzeba. Oczy były niezmiennie chłodne jak u doskonale wytrenowanego marynarza siedzącego w bocianim gnieździe. Przez to jej twarz nigdy nie robiła na ludziach szczególnego wrażenia. Często uwagę i zainteresowanie innych przyciąga nie uroda czy jej brak, a naturalność i urok ożywionych emocjami rysów.

Większość ludzi nie umiała zapamiętać jej twarzy. Kiedy przestawali na nią patrzeć, nie potrafili opisać, jak wygląda. Miała raczej nietypową urodę, lecz mimo to charakterystyczne cechy nie zostawały nikomu w pamięci. W tym sensie była podobna do owada potrafiącego się zręcznie zakamuflować: zmienić kolor i kształt, by wtopić się w otoczenie, w miarę możliwości nie wyróżniać się i nie dać łatwo zapamiętać. Do tego właśnie dążyła Aomame. Robiła to od dzieciństwa, chcąc się chronić przed światem.

Jednak kiedy z jakiegoś powodu się krzywiła, jej obojętna twarz zmieniała się nieomal dramatycznie. Mięśnie rozciągały się mocno w każdym kierunku, niesymetryczność rysów z lewej i prawej strony zostawała ekstremalnie podkreślona, tu i tam tworzyły się głębokie zmarszczki, oczy w jednej chwili zapadały się w głąb, nos i usta gwałtownie się zniekształcały, broda skręcała, a spomiędzy wywiniętych warg ukazywały się duże białe zęby. W jednej chwili stawała się zupełnie inną sobą, zupełnie jakby pękł sznurek podtrzymujący maskę i ta opadła. Na widok tej straszliwej metamorfozy ludzi ogarniało przerażenie. Była to zadziwiająca zmiana. Od prawie całkowitej anonimowości do zapierającej dech w piersiach ohydy. Obserwator czuł się tak, jakby wpadał w bezdenną przepaść. Dlatego Aomame starała się pod żadnym pozorem nie krzywić w obecności obcych. Zniekształcała swe rysy wyłącznie wtedy, kiedy była sama albo kiedy chciała przestraszyć mężczyznę, który jej się nie podobał.

Doszła do zatoki awaryjnej, zatrzymała się, rozejrzała i poszukała schodów ewakuacyjnych. Znalazła je od razu. Tak jak mówił kierowca, na ich szczycie znajdowała się zagradzająca wejście furtka z metalowej siatki, sięgająca Aomame nieco powyżej bioder. Była zamknięta. Przełażenie przez tę metalową siatkę w dopasowanej spódniczce mini będzie trochę kłopotliwe, ale jeśli tylko zignoruje gapiów, nie powinno się to okazać szczególnie skomplikowane. Bez wahania zdjęła buty i wepchnęła je do torby. Jeśli pójdzie boso, prawdopodobnie podrze rajstopy. Ale może sobie gdzieś kupić drugie.

Ludzie w milczeniu przyglądali się, jak zdejmuje buty i płaszcz. Tło muzyczne stanowił wysoki głos Michaela Jacksona dobiegający z otwartego okna stojącej zaraz obok toyoty celiki. Billie Jean. Czuję się jak striptizerka, pomyślała. A niech tam. Niech się gapią, ile chcą. Na pewno nudno tkwić w tym korku. Ale, drodzy państwo, dalej się nie rozbieram. Dziś tylko buty i płaszcz. Przykro mi.

Nie chcąc upuścić torby, Aomame założyła ją na plecy jak tornister. W oddali widziała czarną toyotę crown royal saloon, którą tu przyjechała. W blasku popołudniowego słońca przednia szyba lśniła oślepiająco jak lustro. Nie było widać twarzy kierowcy, choć na pewno patrzył w tę stronę.

Proszę się nie dać zwieść pozorom. Rzeczywistość jest zawsze tylko jedna.

Aomame zrobiła głęboki wdech i powoli odetchnęła. Słuchając Billie Jean, przelazła przez siatkę. Spódnica podwinęła mi się do bioder, ale nic mnie to nie obchodzi, pomyślała. Jak chcą się gapić, niech się gapią. Z tego, że zobaczą coś pod spódnicą, nie wynika, że mogą przejrzeć mnie na wylot. A poza tym szczupłe, piękne nogi były jej największym powodem do dumy.

Stanęła po drugiej stronie siatki, obciągnęła spódnicę, otrzepała dłonie, włożyła z powrotem płaszcz i powiesiła torbę na ramieniu. Poprawiła na nosie okulary przeciwsłoneczne. Miała przed sobą schody ewakuacyjne. Były metalowe, pomalowane na szaro. Proste i niewymyślne, zadbano w nich jedynie o funkcjonalność. Nie budowano ich dla kobiet w opiętych spódnicach mini i w rajstopach, a do tego bosych. Junko Shimada też nie projektowała kostiumów z myślą o tym, że kobiety będą w nich chodziły po schodach ewakuacyjnych przy autostradzie stołecznej numer 3. Po przeciwnej stronie przejechała wielka ciężarówka i schody się zatrzęsły. Wiatr gwizdał między szparami metalowej konstrukcji. No ale przynajmniej udało się znaleźć schody. Trzeba tylko zejść po nich na ziemię.

Aomame obejrzała się po raz ostatni i jak ktoś, kto po zakończeniu wykładu stoi na katedrze i rozgląda się po słuchaczach, oczekując pytań, przebiegła wzrokiem tam i z powrotem po ciągnących się nieprzerwanie rzędach samochodów. W ogóle się nie poruszyły. Uwięzieni w nich ludzie, nie mając nic innego do roboty, obserwowali każdy jej ruch. Co ta kobieta robi? – zastanawiali się pełni podejrzeń. Na Aomame stojącej po drugiej stronie siatki skupiły się spojrzenia, w których mieszały się zainteresowanie i obojętność, zazdrość i pogarda. Uczucia patrzących wahały się niczym szalki wagi, jakby nie wiedziały, w którą stronę się przechylić. Powietrze wypełniło ciężkie milczenie. Nikt nie podniósł ręki, żeby zadać pytanie (choć oczywiście Aomame nie miała zamiaru odpowiadać, nawet gdyby ją o coś zapytano). Ludzie jakby czekali tylko w milczeniu na jakąś okazję. Na próżno. Aomame lekko uniosła głowę, przygryzła dolną wargę i zza ciemnych zielonych okularów przeciwsłonecznych pobieżnie oceniła obserwatorów.

Na pewno nawet sobie nie wyobrażacie, kim jestem, dokąd teraz idę i co zamierzam zrobić, powiedziała, nie poruszając wargami. Jesteście tam uwięzieni i nigdzie nie możecie się ruszyć. Prawie wcale się nie posuwacie, ale cofnąć też wam się nie uda. Ale ja to co innego. Ja mam ważną pracę do wykonania. Misję do spełnienia. Dlatego ruszam w drogę przed wami.

Miała ochotę na koniec wykrzywić się do nich wszystkich, ale jakoś udało jej się powstrzymać. Nie mogła sobie pozwolić na takie kaprysy. Kiedy się krzywiła, ponowne przybranie zwykłego wyrazu twarzy nie było wcale takie łatwe.

Odwróciła się plecami do niemych gapiów i czując pod stopami szorstki chłód metalu, zaczęła ostrożnie schodzić po schodach ewakuacyjnych. Chłodny kwietniowy wiatr rozwiewał jej włosy i czasami odsłaniał lewe ucho o nieregularnym kształcie.

* * *

koniec darmowego fragmentu
zapraszamy do zakupu pełnej wersji

[1] Soramame i edamame to rodzaje zielonej fasoli (wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki).

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

ul. Sienna 73

00-833 Warszawa

tel. +4822 6211775

e-mail: info@muza.com.pl

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Wersja elektroniczna: MAGRAF sp.j., Bydgoszcz