[Wielcy poeci smutnych czasów]

Wielcy poeci smutnych czasów.

Uważni świadkowie końca drukowanej książki.

Poeci, przez których głosy przemawia doświadczenie

przetrwania w pustych salach,

poeci, którzy uczą swojego rzemiosła

chyba tylko czarne drozdy

za oknami katedry.

Dzielny poeto śluz na europejskich rzekach,

poeto kraju, który bezbronnie umiera,

poczuwszy zimę,

mów o nadziei,

o strachu i bezwyjściowości powiedzą ci,

którzy ciebie nie czytają.

Mów o nadziei,

mów o silnych charakterach

nauczycieli i myśliwych.

Twoja mowa – jest długa i splątana

jak Dunaj na mapie Europy.

Mów o wytrwałości sosen,

które utwierdzają się w piasku

niby rusycyzmy w mowie.

Cała poetyka twojego kontynentu

wyrasta ze śpiewu i winnej latorośli.

Mów o winnej latorośli, o złotej

ciągłości łozy, która spaja sobą

granice podobne do szwów nowego

szynela.

Mów o śpiewie kobiet na płaskim

brzegu rzeki,

o braku szans opowiedzą

ludzie z cerkwi i z gminy.

Nieskończone właściwości języka.

Jego tajemnicza struktura.

Gonić naszym ciałem nadzieję

jak rybę na czarny brzeg,

wodzić sercem potrzebne słowo

jak podróżnego przez las.

Język – to oddech

napełniony sensem.

Język – nierealna szansa

przekonania kogoś,

by nie skakał z mostu do Sekwany.

Poeta stoi pośród pustego miasta,

krzyczy do ptaków,

które lecą na zimę do Afryki Północnej:

Nie wierzę w boga.

Ale to nic strasznego. Bo jego nie ma.

We mnie nie wierzą czytelnicy.

To też nie jest straszne. Ich też nie ma.

A ponieważ ptaki nie słuchają,

poeta zaczyna je liczyć

w jesiennych podniebnych gromadach.

Starannie liczy, zapisuje

do notesu każdą jaskółkę.

Ile wyleciało, tyle

powinno też powrócić.

Wszystkie trzeba policzyć.

Żadnej nie można zapomnieć.

Prawdziwa poezja zawsze

opiera się

na dokładności.

Serhij Żadan

[...nie zapomnij też wspomnieć o tych]

...nie zapomnij też wspomnieć o tych, którzy wcale nie są ci bliscy,

którzy cię nie kochali lub nie strzegli, na brzeg ci wyjść nie pomogli,

i poproś też o tych, którzy wrogami się nazywają, o wszystkich,

co źli są, słabi, nie tacy jak ty, nie tacy, jak być by mogli.

Koniecznie wspomnij o tych, co są w polu, w ogrodzie, na morzu i w kinie,

i o tym, co upadł, podskoczył, przysiadł, leży, rozbił okno,

płonie w piekle, piekł pieróg, kupił garnitur, pierwszy raz do przedszkola idzie,

powiedział, co zrobi, lecz nie dał rady, nie widział gdzie czy nie wiedział dokąd.

Lepiej wymieniaj ich po nazwisku, żeby nie zgubić w tym tłoku

tej, która wciąż jeszcze jest sama, i tego, co dach nam remontuje,

co lód zimą zbija ze schodów, kto zasypia na prawym boku,

kto strach lekceważąc, poległ w boju, i tego, co wciąż źle parkuje.

Cicho w pokoju i na dworze, nocna lampka nad tobą płonie.

Jesteś teraz przejrzysty, lekki, mniejszy niż owad, subtelniejszy od rosy, niczyj –

ruszaj, potoku; rośnij, orzechu; do tego, co na górze jest, doleć,

nie zapomnij o nikim, nikogo nie pomiń i za wszystkimi się wstaw bez różnicy.

Kateryna Babkina

[Nigdy nie dawajcie poecie]

Nigdy nie dawajcie poecie

szczęścia.

Nigdy nie dawajcie poecie

miłości.

Nigdy nie życzcie poecie

wierszy.

Nigdy nie życzcie poecie

śmierci.

One przychodzą same.

Ołeksandr Gordon

uczucie

armatnie mięso poezji, język, którym się milczy,

zjadłszy za Ezrą Poundem soli pud.

staniesz w życiu nad przepaścią, od czego zacząć – myślisz.

na początku było słowo, to słowo to SOLITUDE.

rozwiedziono tyle istot, oswojono tyle słów.

to żołnierze, każdy swoje działo traktuje jak schron.

to Noe na swym kanoe, Bajda w bajdarce śpiewu,

tyś sam jeden jak palec, sam mówisz sobie „come on”.

sam spojrzysz sobie w twarz, sam się ze sobą zmierzysz.

i wszystko będzie trwało, jak długo będziesz w to wierzył.

Hałyna Kruk

Poetry Relations

poeci różnią się stopniem Celsjusza

procentem alkoholu i obrotów kół

wokół planety własnego ja

i jeszcze bliskością koszuli i ciała

chociaż nie wszyscy noszą koszule

ale zapomnijcie o tym

czytelnicy nie muszą wiedzieć niczego

o bieliźnie osobistej tych istot

wyrzućcie te słowa na śmietnik waszej pamięci

niech zgniją jak krowi obornik w ogrodzie

albo truskawki w supermarkecie

od razu do sprawy

może nawet kryminalnej

Baudelaire chłodzi

Baudelaire posypuje ostrymi korzennymi przyprawami język

anyż odświeża i budzi chęć żeby wypluć przesłodzony placek

nie można tyle jeść

kiedy było się głodnym przez tyle nocy

Villon by za to powiesił

a Baudelaire lodowatymi palcami wyrywa przyprawiony język

jak chwast który wyrósł lecz nikomu nie jest potrzebny

aaaaa

Ryokan brzmi jak ptasi śpiew

Ryok-ryokan

dźwięczny i tkliwy jak strumyczek czystej wody

bezalkoholowej i niegazowanej

wody która rodzi się na samej powierzchni

Ryokan z wyglądu przypomina smoki które lecą na wyraj

zionąc na pożegnanie ogniem

machając w powietrzu czerwonymi łapkami

z paznokciami-płatkami sakury

nawiasem mówiąc jeśli chodzi o ptaki

Hołoborod’ko też umie latać

jak wiersz który nigdy się nie zaczynał –

nigdy się nie skończy

Hołoborod’ko każdego ranka schodzi do Ługańska –

bardziej wschodnia Ukraina jest tylko na Syberii –

wschodzi jakimś gorącym kawonem słońca

z łóżka-półki na książki

podchodzi do okna na jednej nodze

i pieje kogucikiem-lizakiem

ku-ku ku-ku

i leci na wyraj

Michaił Semenko to poeta kosmiczny

znają go Marsjanie nie znają Ukraińcy

Semenko kręci loki na kominach fabryk

które masowo palą Kobzarze tego kraju

żeby sezon grzewczy nagle się nie zakończył

jak zdarza się że życie urwie ci się w trzydziestym siódmym

i – martwo pleciesz

bardzo długo

są poeci ciepli i są przystojni

o przystojnych napiszą dziewczątka w blogach –

oni są banalni jak akacje Sosiury

albo papierosy jakiegoś młodego poety

moja piosenka jest inna

może trochę z posmakiem sadzy

ale ciepła jak węgiel Donbasu

dzisiaj najbardziej rozgrzewa mnie Bohdan Zadura

on rozgrzewa moje serce moją duszę mój umysł

swoimi szepczącymi wierszami

wolnymi jak wiatr wypieczony w muszli

na jakieś wielkie święto

jak Boże Narodzenie czy Wielkanoc

on rozgrzewa moje serce moją duszę mój umysł

ale najbardziej rozgrzewa moje nogi

kiedy idę po dłoniach

które poruszają się i łaskoczą pięty

asfalt otwartymi objęciami rzuca mi się do nóg

otwartymi objęciami dłoni

nawet kiedy bosa idę po owocowych lodach śniegu

w tym czasie moje nogi rozgrzewa Bohdan Zadura –

dwa lata noszę jego błękitne skarpetki

i nie mogę się nacieszyć – tak długo skarpetki nie żyją

tylko wiersze

19–20 kwietnia 2012

Lubow Jakymczuk

Od Andruchowycza do Żadana

Pierwszy raz przez Ukrainę przejeżdżałem w 1975 roku w drodze powrotnej z wakacji w Sozopolu, a pierwszym miastem, które zobaczyłem i zapamiętałem dobrze na zawsze, wraz z jego architekturą i ludźmi, odbywszy po nim dwugodzinny spacer w poszukiwaniu sklepu ze złotem, były Czerniowce. Nazwy pierwszego hotelu, w którym nocowaliśmy we Lwowie, nie pamiętam. Na pewno nie był to Żorż, raczej jakiś Intourist z pokojami i korytarzami jak w akademiku, i z toaletą przy końcu korytarza. Pamiętam, że papieru toaletowego – a raczej kartek, na które pocięta była gazeta – nie wolno było spłukiwać, tylko należało wrzucać do stojącego przy muszli wiaderka. (Tory szersze, rury węższe – być może przypomniał mi się wtedy dowcip, jak to budowniczy kolei pyta cara, czy tory mają być takie jak w Europie – 1435 mm – czy szersze, a ten odpowiada mu pytaniem: „na ch... szersze”, co tamten bierze za polecenie i robi rozstaw 1524 mm).

Pamiętam, że na przejazd przez Ukrainę, czyli ZSRR, wyznaczona była określona liczba godzin, nie wolno było zjechać z przewidzianej trasy, tak obsadzonej drzewami i krzewami, że skutecznie zasłaniały widok na wszystko, co poza nimi. Tylko momentami, kiedy droga biegła po pagórkach, jak przy zbliżaniu się do Lwowa, przed przednią szybą samochodu otwierała się jakaś rozleglejsza panorama. Za ten parawan zjeżdżało się tylko, kiedy na drodze suszyło się zboże – właśnie była pora żniw – i wówczas rodziła się obawa, czy dojedzie się na czas na granicę. Przekraczanie granic nawet między bratnimi, jak to wtedy mówiono, krajami nigdy nie należało do przyjemności, ale tu, w Szeginiach, potraktowany chamsko przez siedemnastoletniego na oko pogranicznika, któremu nie podobało się, że o kilka centymetrów wysunąłem się z rzędu samochodów, pomyślałem sobie: nigdy więcej. Pomyślałem tak mimo przyjaznych gestów obcych ludzi w Czerniowcach, w których jednak było coś podejrzanego – zapytany o drogę milicjant gwizdkiem przywołuje młodego człowieka z ulicy i nie prosi, a tak po prostu każe mu zaprowadzić nas do jubilera; młody człowiek przyjmuje to jako coś zupełnie normalnego i częstując nas suszoną rybą, którą ma w gazetowej tutce w kieszeni, opowiada o tym, że po dwóch latach parę dni temu pierwszy raz zobaczył swoją córeczkę, bo był na budowie BAM-u, i za nic nie może zrozumieć, że nie przyjechaliśmy z wycieczką autokarową, tylko sami, prywatnym samochodem; kobieta pracująca w fabryczce zabawek unosi okienko sutereny i ze słowami „to dla dziecka” wyrzuca na chodnik blaszane wiaderko i łopatkę. Z tej pierwszej i – jak wówczas myślałem – jedynej podróży przez Związek Radziecki przywiozłem opowiadanie „Martwa natura. Tranzyt”, o którym wspominam, bo całkiem nieźle zniosło próbę czasu.

Pierwszy przeczytany przeze mnie tekst napisany po ukraińsku to był wiersz Dmytra Pawłyczki, który miałem tłumaczyć, a Pawłyczko był pierwszym ukraińskim poetą, jakiego poznałem. Umówiliśmy się w kawiarni ZLP na Krakowskim Przedmieściu, przyszedłem wcześniej, stałem na ulicy. Dmytro się spóźnił i gdzieś się spieszył, nie wchodziliśmy do środka. Dał mi trójkolorowy długopis, pewnie kanadyjski, bo z czerwonym klonowym liściem i z tryzubem. Po jakimś czasie gdzieś go posiałem albo ktoś mi go podprowadził.

W innych okolicznościach tak mogłoby zaczynać się posłowie do tej antologii. Kusiłaby mnie opowieść o przyjaźni z Dmytrem, od którego wzięła początek ta moja dziwna przygoda z literaturą ukraińską, o naszych wspólnych podróżach do Chełma i Koszalina, spotkaniach w Warszawie, Lublinie, Kazimierzu, Puławach, Krzemieńcu i Kijowie, o przyjaźni z Mykołą Riabczukiem, z Andrijem Bondarem, Andrijem Lubką, Hałyną Kruk, Wasylem Machną, Ostapem Sływynskim, o tym, jak byłem tutorem Serhija Żadana i Lubow Jakymczuk. O miastach, które stopniowo mi się odsłaniały – Krzemieniec, Lwów, Drohobycz, ponownie Czerniowce, Użhorod, Iwano-Frankiwsk, Łuck. O tym, jak poznawałem Jurija Andruchowycza i Ołeksandra Irwancia, Switłanę Lisowską i Katię Babkinę. I o Krymie, na który nigdy nie trafiłem, podobnie jak nie byłem nigdy w Odessie ani w Charkowie.

Takie posłowie wymagałoby czasu i spokoju. Tymczasem ta antologia powstała w niecały miesiąc. Wojna wszystko zmienia, zmieniła również jej kształt. Przestałem myśleć o tej książce jako o miejscu do zebrania najpiękniejszych ukraińskich wierszy, jakie tłumaczyłem, i tych przekładów, które najbardziej mi się udały. Zdradzając wydawniczą kuchnię, powiem, że zamiast 100, w pierwszej selekcji wybrałem 126 utworów, z których nawis 26 usunął Wydawca, za co jestem mu wdzięczny. Wdzięczny jestem też Arturowi Burszcie za naleganie na to, by w 100 wierszach wolnych z Ukrainy nie powtórzyć żadnego tekstu, który był obecny w antologii Wiersze zawsze są wolne w jej wersji z 2004 roku i z roku 2007; to pociągnęło za sobą rezygnację z kilku ważnych dla mnie autorów, takich jak choćby Hryhorij Czubaj. Kilkoro poetów trafiło do tej książki trochę przypadkowo, wcześniej ich nie pokazywałem (na przykład Julia Szeket czy Ołeksandr Gordon). Tytuł też jest pomysłu Artura – lubię go, bo poza innymi sensami nawiązuje dyskretnie (i odsyła) do tamtej antologii sprzed kilkunastu lat. Choć wiem o poezji ukraińskiej dzisiaj dużo więcej niż wtedy, to 100 wierszy z tamtym zbiorem łączy podobna arbitralność czy subiektywność wyboru. W lwiej części to wiersze „moich” Ukraińców, z którymi się przyjaźnię, lubię ich albo przynajmniej znam. Chcę się też nisko ukłonić Joannie Mueller, która ułożyła te wiersze 39 poetów i poetek, tworząc z nich pewną opowieść. Niezależnie od tego, jak ta antologia jest (nie)reprezentatywna, opowieść wydaje mi się wciągająca i frapująca. Bałem się trochę, że będzie to monotematyczna książka o wojnie, bo chociaż po 24 lutego 2022 roku powstał tylko poemat Ołeksandra Irwancia, to wojna zaczęła się już w 2014 roku. I oczywiście, wojny tu dużo, ale sporo także podróży, marzeń, miłości (nie tylko do ojczyzny), codzienności i historii, zachwytu i goryczy, wielkiego serio i poczucia humoru. I jaskółek, jak w wierszu Żadana, które trzeba policzyć i żadnej nie można zapomnieć, bo prawdziwa poezja zawsze opiera się na dokładności.

Puławy, 12 kwietnia 2022 roku

Bohdan Zadura

Noty o autorach

JURIJ ANDRUCHOWYCZ – ur. w 1960 roku w Iwano-Frankiwsku. Poeta, prozaik, tłumacz (m.in. z języka polskiego), eseista. „Patriarcha” grupy literackiej Bu-Ba-Bu, założonej 17 kwietnia 1985 roku we Lwowie i działającej do 2000 roku, za sprawą której doszło w literaturze ukraińskiej do odrodzenia tradycji karnawałowej i bufonadowej. Debiutował w prasie literackiej w 1982 roku. Z doświadczeń służby wojskowej Andruchowycza (1983–1984) zrodził się cykl siedmiu „wojskowych” opowiadań Зліва, де серце (1989, Po lewej, gdzie serce), jak również scenariusz, według którego powstał film Andrija Donczyka Кисневий голод (1991, Głód tlenowy). Wydał zbiory wierszy: Небо і площі (1985, Niebo i place), Середмістя (1989, Śródmieście), Екзотичні птахи і рослини (1991, Egzotyczne ptaki i rośliny), Екзотичні птахи і рослини з додатком „Індія”: Колекція віршів (1997, Egzotyczne ptaki i rośliny z dodatkiem „Indii”: zbiór wierszy, 2007), Пісні для мертвого півня (2004, Piosenki dla martwego koguta, 2005). Autor głośnych powieści: Рекреації (1992, Rekreacje, 1994), Московіада. Повість жахів (1993, Moskoviada. Powieść grozy, 2000), Перверзія (1997, Perwersja, 2003), Дванадцять обручів (2003, Dwanaście kręgów, 2005), Таємниця. Замість роману (2007, Tajemnica. Zamiast powieści, 2008), Лексикон інтимних міст (2011, Leksykon miast intymnych, 2014), Коханці Юстиції. Параісторичний роман у восьми з половиною серіях (2017, Kochankowie Justycji. Powieść parahistoryczna w ośmiu i pół odcinkach, 2019), Рadіо ніч (2020, Radio noc). Ma w dorobku wiele książek eseistycznych, m.in. Диявол ховається в сирі (2006, Diabeł tkwi w serze, 2007). Po polsku ukazały się też wybór jego szkiców Erz-herz-perc (1996) i napisana wspólnie z Andrzejem Stasiukiem Moja Europa. Dwa eseje o Europie zwanej Środkową (2000, Моя Європа: Два есеї про найдивнішу частину світу, 2000). Od 1991 roku współredaktor (wraz z Jurijem Izdrykiem) czasopisma literacko-artystycznego „Czetwer”. Twórczość Andruchowycza wywiera istotny wpływ na kształt współczesnej literatury ukraińskiej, z jego nazwiskiem związane jest też nieoczekiwane zainteresowanie, jakie zaczęła ona budzić na Zachodzie. Z Mikołajem Trzaską nagrał płytę Andruchoid (2004), z zespołem Karbido płyty: Samogon (2006), Cynamon (2009) i Absynt (2012). Laureat Nagrody Herdera (2001), Nagrody Europejskiego Porozumienia Lipskich Targów Książki (2006), Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus (2006), Nagrody im. H. Arendt (2014), Medalu Goethego (2016), Nagrody Vilenicy (2017). Ojciec pisarki Sofii Andruchowycz, teść Andrija Bondara. Mieszka i pracuje w Iwano-Frankiwsku.

KATERYNA BABKINA – ur. w 1985 roku w Iwano-Frankiwsku. Poetka, prozaiczka, scenarzystka, dramatopisarka, dziennikarka. Autorka książek poetyckich: Вогні святого Ельма (2002, Ognie świętego Elma), Гірчиця (2011, Gorczyca), Знеболювальне і снодійне (2014, Przeciwbólowe i nasenne), Не болить (2021, Nie boli), zbiorów opowiadań: Лілу після тебе (2008, Lilę po tobie) i Щасливі голі люди (2016, Szczęśliwi nadzy ludzie, 2017), powieści Соня (2014, Sonia, 2018), powieści dla dzieci Гарбузовий рік (2014, Dyniowy rok) oraz Шапочка і кит (2015, Czapeczka i wieloryb). Książka Мій дід танцював краще за всіх (2019, Nikt tak nie tańczył jak mój dziadek, 2020) przyniosła jej Nagrodę Literacką Europy Środkowej Angelus i Nagrodę im. N. Gorbaniewskiej. Jej teksty tłumaczono na język niemiecki, angielski, szwedzki, francuski, rumuński, czeski oraz rosyjski. Sztuki jej autorstwa wystawiano w Kijowie, Wiedniu i Genewie. Współpracowała i nadal współpracuje jako dziennikarka lub felietonistka z wieloma czasopismami w Ukrainie i za granicą: „Le Monde”, „Esquire”, „Harper’s Bazaar”, „Ukraińska Prawda”, „Buro 24/7”, „Biznes”, „Focus”, „Platforma”, „Bird in Flight” oraz innymi. Mieszka w Kijowie.

ŁEŚ BEŁEJ – ur. w 1987 roku w Użhorodzie. Poeta, prozaik, językoznawca, tłumacz. Absolwent ukrainistyki na Uniwersytecie w Użhorodzie i anglistyki na Uniwersytecie Wrocławskim. Autor zbiorów poetyckich: Son et Lumiere. Листи без відповіді (2008, Son et Lumiere. Listy bez odpowiedzi), Дзеркальний куб (2012, Lustrzany sześcian), Книга про ліс (2016, Księga lasu), utworów prozatorskich: Ліхіє дев’яності. Любов і ненависть в Ужгороді (2014, Marne lata dziewięćdziesiąte. Miłość i nienawiść w Użhorodzie), План порятунку України (2018, Plan ratunkowy dla Ukrainy), Людина і речовина. Розповіді про алкоголь, наркотики та інше (2022, Człowiek i substancja. Historie o alkoholu, narkotykach i nie tylko). Wspólnie z Łukaszem Saturczakiem wydał książkę reportażową Асиметрична симетрія: польові дослідження українсько-польських відносин (Symetria asymetryczna. Badania terenowe stosunków polsko-ukraińskich, 2014). Laureat nagród literackich Debiut (2008) i Smołoskyp (2011). Mieszka w Kijowie.

NATALIA BELCZENKO – ur. w 1973 roku w Kijowie. Poetka, tłumaczka. Pisze po rosyjsku i ukraińsku. Autorka ośmiu tomików poetyckich, m.in. Смотритель Сна (1997, Obserwator Snu), Транзит (1998, Tranzyt), Карман имен (2002, Kieszeń nazw), Зверек в ландшафте (2006, Zwierzak w krajobrazie), Ответные губы (2008, Reagujące usta), Бродяга/Беглец (2010, Włóczęga/Zbieg), Знаки і знади (2018, Znaki i pokusy). Laureatka niemieckiej Nagrody H. Burdy (2000), Nagrody im. Mykoły Uszakowa (2006), Nagrody im. L. Wyszesławskiego „Planeta Poeta”, nagrody Metafora. Znalazła się w gronie laureatów konkursu na przekład poezji W. Szymborskiej na białoruski, rosyjski i ukraiński (Wrocław, 2015). Rezydentka Ventspils House (2016, 2018, Łotwa), uczestniczka seminarium „Tłumacze bez granic” (2017, 2018, Polska) i stypendystka programu Gaude Polonia (2017).

NATAŁKA BIŁOCERKIWEĆ – ur. w 1954 roku w Kujaniwce (obwód sumski). Poetka, tłumaczka, krytyczka literacka. Autorka tomów wierszy: Балада про нескорених (1976, Ballada o niepokornych), У країні мого серця (1979, W krainie mego serca), Підземний вогонь (1984, Podziemny ogień), Листопад (1989, Listopad), Алергія (1999, Alergia), Готель Централь (2004, Hotel Central), wyboru wierszy Ми помрем не в Парижі (2016, My nie w Paryżu umrzemy) oraz zbioru esejów У контексті епохи (1990, W kontekście epoki). Laureatka gruzińskiej Nagrody im. W. Majakowskiego (1986), Kryształu Vilenicy (2001) i czasopisma „Suczasnist’”. Skończyła ukrainistykę na Uniwersytecie im. T. Szewczenki w Kijowie (1976), była dziennikarką gazety w Baryszewie i pracowniczką naukową muzeum biograficznego Maksyma Rylskiego w Kijowie. Redaktorka miesięcznika „Ukraińska Kultura”, od 1986 roku kieruje jego działem literackim i artystycznym. Wedle Małej ukraińskiej encyklopedii współczesnej literatury jej poezja „jest jednym z najpiękniejszych poetyckich elementów postmodernistycznego dyskursu na Ukrainie”. Żona Mykoły Riabczuka. Mieszka w Kijowie.

MIREK BODNAR – ur. w 1985 roku w Iwano-Frankiwsku. Poeta, tłumacz i wydawca. Autor książek poetyckich: ще, ще, ще, не зупиняйся! (2012, jeszcze, jeszcze, jeszcze, nie zatrzymuj się!), Пожертва на світло (2014, Ofiara na światło), Видіння любові і смерті (2014, Wyobrażenia miłości i śmierci) oraz Бриколаж (2015, Brikolaż, wspólne wydanie z esejami Serhija Żadana Коли спаде спека, Kiedy opadnie upał). Współzałożyciel (z Chrystyną Mychajluk) i redaktor naczelny wydawnictwa П’яний корабель (Statek pijany). Współtwórca i uczestnik projektów muzyczno-wizualnych „Franczyza” i „11 września”. Tłumaczy poezję z języka angielskiego i polskiego (R. Wojaczek, M. Świetlicki, J. Podsiadło). Laureat nagrody Metafora za tłumaczenia utworów poetów amerykańskich i polskich (2014). Mieszka w Iwano-Frankiwsku.

ANDRIJ BONDAR – ur. w 1974 roku w Kamieńcu Podolskim. Poeta, prozaik, tłumacz, publicysta. Skończył studia filologiczne w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. Autor tomów wierszy: Весіння єресь (1998, Wiosenna herezja), Істина і мед (2001, Prawda i miód), Примітивні форми власності (2004, Prymitywne formy własności), Пісні пісні. Збірка низької поезії та примітивної лірики (2014, Piosenki, piosenki. Zbiór niskiej poezji i prymitywnych tekstów). Obszerny wybór jego wierszy zatytułowany Jogging ukazał się w Polsce w roku 2005. Książki prozatorskie Bondara to Historie ważne i nieważne (2011, finał Nagrody Literackiej Europy Środkowej Angelus), Морквяний лід (2013, Marchwiany lód), І тим, що в гробах (2016, I tym, którzy w grobach), Nogami do przodu (2017), Cerebro (2017, Nagroda im. J. Szewelowa 2018, wyd. polskie 2020). W latach 1998–2000 redaktor naczelny „Literatury Plus”, organu Stowarzyszenia Pisarzy Ukraińskich, redaktor i felietonista działu „Księgarnia” w tygodniku „Zwierciadło Tygodnia”, pisywał też do „Gazety po Ukraińsku”. Przełożył na ukraiński m.in. Ferdydurke (2002) i Transatlantyk (2014) W. Gombrowicza, a także wiele książek współczesnych pisarzy polskich, zwłaszcza z literatury faktu (W. Szabłowski, M. Szczygieł, W. Tochman). W 2003 roku był stypendystą programu Gaude Polonia. Uczestnik wielu festiwali poetyckich, m.in. brał udział w europejskim projekcie Literaturexpress Europa 2000. Zięć Jurija Andruchowycza.

WITALIJ BORYSPOŁEĆ – ur. w 1962 roku w Browarach w obwodzie kijowskim. Poeta. Ukończył studia dziennikarskie na Uniwersytecie im. T. Szewczenki w Kijowie, pracował w kijowskich gazetach, angażował się w działalność społeczną i charytatywną. Jako poeta został zauważony na pierwszym międzynarodowym festiwalu wolnego wiersza „Europejski dom” w 1989 roku. Debiutował zbiorem Страйк ілюзій (1991, Strajk iluzji), który przyniósł mu dużą popularność. Kolejna książka – Полювання на сонячних зайчиків (Polowanie na słoneczne zajączki) – była zapowiadana na 1994 rok, ale się nie ukazała. Następne zostały opublikowane już w XXI wieku: Платний пляж на Стіксі (2005, Płatna plaża nad Styksem), Платний пляж на Стіксі – Дощовий (2007, Płatna plaża nad Styksem – Deszczowa), Тлумачення тиші: верлібри (2009, Tłumaczenie ciszy: wiersze wolne), Одкровення (2012, Wyznanie).

IRYNA CIŁYK – ur. w 1982 roku w Kijowie. Pisarka, reżyserka filmowa. Absolwentka Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Teatru, Filmu i Telewizji im. I. Karpenki-Karego. Wydała m.in. tom poetycki Глибина різкості (2016, Głębia ostrości), zbiory opowiadań Родимки (2012, Pieprzyki) i Червоні на чорному сліди (2015, Ślady czerwone na czarnym), pisze też książki dla dzieci. Brała udział w wielu międzynarodowych festiwalach i wydarzeniach literackich. Jej utwory tłumaczono na angielski, niemiecki, polski, litewski, czeski, szwedzki i kataloński oraz publikowano w zagranicznych czasopismach i almanachach. Była uczestniczką kijowskiego Euromajdanu. W czasie wojny rosyjsko-ukraińskiej na wschodzie Ukrainy brała czynny udział w różnych festiwalach i spotkaniach literackich we frontowych miastach Donbasu. Zrealizowała dwa filmy dokumentalne do antologii filmowej Niewidzialny batalion o ukraińskich kobietach w czasie wojny (2017) i pełnometrażowy film dokumentalny Ziemia jest niebieska jak pomarańcza (nagroda reżyserska na festiwalu Sundance w 2020 roku). Żona pisarza Artema Czecha.

TOMASZ DEJAK – ur. w 1984 roku w rejonowym mieście Chust w obwodzie zakarpackim. Poeta i muzyk, marketer internetowy, członek zespołu muzycznego Luciole. Autor tomu Гра з (лю)циферблатами (2011, Gra z (lu)cyferblatami) i Колискова Кусто (2015, Kołysanka Cousteau). Zwycięzca eksperymentalnego muzyczno-poetyckiego konkursu Bunker Poetry Contest w 2014 roku oraz konkursu Dictum wydawnictwa Krok. Organizator wielu wydarzeń literackich w Użhorodzie.

OŁEKSANDR GORDON – ur. w 1961 roku we Lwowie. Poeta, tłumacz, literaturoznawca, redaktor. Z wykształcenia ekonomista, od 2002 roku starszy wykładowca na Politechnice Lwowskiej. Publikuje od 1990 roku, autor ponad 25 tomików, m.in. Апологія відображень (1992, Apologia wyobrażeń), Вік розп’ятого Хреста (1995, Wiek ukrzyżowanego Chrystusa), Семіотика (1999, Semiotyka), SMS-вірші (2004, SMS-owe wiersze), Стінопис (2011, Mural). W takich tomach, jak Повернення до Кайзервальдуa (1996, Powrót do Kaiserwaldu), Латентний Львів (2000, Lwów ukryty) i Віртуальний Львів (2003, Lwów wirtualny) stworzył wielowymiarowy obraz realnego i surrealistycznego rodzinnego miasta. Autor i redaktor Popularnej encyklopedii Lwowa, książki lwowskich legend, redaktor antologii poetyckich i przekładowych. Od 1996 roku członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy.

OŁEKSANDR IRWANEĆ – ur. w 1961 roku we Lwowie. Poeta, prozaik, dramaturg, krytyk literacki. Pierwsze lata życia spędził na Wołyniu, w 1966 roku znalazł się w Równem. Skończył dubieńską szkołę pedagogiczną (1980). Pracował krótko jako nauczyciel. Ukończył studia w moskiewskim Instytucie Literackim im. M. Gorkiego (1989). Współzałożyciel grupy literackiej Bu-Ba-Bu, jej „podskarbi”. Autor tomów poezji: Вогнище на дощі (1987, Ognisko w deszczu), „Тінь великого класика” та інші вірші (1991, „Cień wielkiego klasyka” i inne wiersze), Вірші останнього десятиліття 1991–2000 (2001, Wiersze ostatniego dziesięciolecia 1991–2000), „Любіть!...” Вірші з трьох книжок і з-поза них (2003, „Kochajcie!...” Wiersze z trzech książek i spoza nich), Преамбули й тексти (2005, Preambuły i teksty), Пісні війни: вірші останніх років (2014, Piosenki wojny: wiersze z ostatnich lat). Wydał tom esejów П’яте перо (2011, Piąte pióro). Uchodził za jednego z najbardziej błyskotliwych poetów młodszego pokolenia. Przedstawiciel karnawałowo-prowokacyjnego nurtu postmodernistycznego (wiersz „Kochajcie!” wywołał swego czasu oburzenie konserwatywnych czytelników). Wedle glosariusza pisma „Czetwer” (3/1992): „Twórcze credo Irwancia polega na żonglerce”, a realia polityczne, społeczne i kulturowe w jego wierszach nabierają rysów groteskowego wyolbrzymienia. „Irwaneć balansuje na granicy, za którą zaczyna się jawny kicz, a grając sztampami i stereotypami kultury kiczu, tworzy wirtualno-groteskową alternatywę dla schizofrenicznej współczesności (swoistą schizoanalizę)”. W latach 90. autor zajął się dramatopisarstwem. Wybór jego dramatów Recording i inne utwory (zawierający oprócz tytułowego tekstu także Na żywo, Wielkanocną elektryczkę i Krótką sztukę o zdradzie dla jednej aktorki) wyszedł w Polsce w roku 2001, później ukazało się w Ukrainie П’ять п’єс (2002, Pięć sztuk), zaś w 2005 roku pojawiła się sztuka Лускунчик-2004 (Dziadek do orzechów-2004). Sztuki Irwancia grane były z powodzeniem w Niemczech, Austrii, Luksemburgu i Polsce. Autor pisze także prozę, wydał tom opowiadań Очамимря (2003) oraz powieści Рівне/Ровно (2002, Riwne/Rowno, 2006), Хвороба Лібенкрафта (2010, Choroba Libenkrafta, 2013), Харків 1938 (2017, Charków 1938). Z polskiego przetłumaczył Sam na sam z Bogiem. Modlitwy tych, którzy się nie modlą J. Korczaka oraz Czwartą siostrę, Antygonę w Nowym Jorku i Z głowy J. Głowackiego.

LUBOW JAKYMCZUK – ur. w 1985 roku w Pierwomajsku w obwodzie ługańskim. Poetka, krytyczka literacka, dramatopisarka. Studiowała filologię ukraińską na Uniwersytecie Ługańskim i w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. W latach 2003–2008 należała do ługańskiej grupy literackiej STAN. W 2015 roku kijowskie czasopismo „Nowoje Wremia” zaliczyło ją do stu najbardziej wpływowych ludzi kultury w Ukrainie. Jest autorką tomiku poezji , як МОДА (2009, jak MODA), za który otrzymała Nagrodę Literacką im. B.I. Antonycza „Prywitannia żyttia” (2008) oraz Nagrodę im. W. Symonenki (2010). W 2015 roku ukazały się Абрикоси Донбасу (pol. wyd. Morele Donbasu w tłum. Anety Kamińskiej, 2019). W oparciu o tę książkę poetka i jazzowy kontrabasista Mark Tokar stworzyli projekt poetycko-muzyczny o tej samej nazwie; ich inne wspólne przedsięwzięcia tego typu to Жінка, дим і небезпечні предмети (Kobieta, dym i niebezpieczne przedmioty) oraz Lustra. Do tekstów Jakymczuk powstał również freejazzowy projekt Zabawki Afrodyty. Była stypendystką programu Gaude Polonia (2010) oraz inicjatorką i współorganizatorką Roku Semenki (2012). Pracowała w Ukraińskim Radiu (2006–2008), od 2011 roku pisała felietony i artykuły do gazety „День” i potem do „Ukraińskiej Prawdy”, była redaktorką oddziału „Kultury i Życia” (2014–2018). Jest autorką sztuki o wojnie na wschodzie Ukrainy Стіна, wystawionej przez Narodowy Akademicki Teatr Dramatyczny im. I. Franki w Kijowie z okazji jego stulecia w grudniu 2019 roku. Była scenarzystką filmu dokumentalnego Budynek „Słowo” o pisarzach „rozstrzelanego odrodzenia” (2017). Brała udział w dziesiątkach ukraińskich i międzynarodowych festiwali, jesienią 2016 roku odbyła trzytygodniowe tournée po Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, czytając wiersze na uniwersytetach i w księgarniach od Nowego Jorku i Waszyngtonu po Edmonton i Winnipeg.

OŁEKSANDR KABANOW – ur. w 1968 roku w Chersoniu. Rosyjskojęzyczny poeta ukraiński, redaktor naczelny wychodzącego w Kijowie od 1995 roku w wersji ukraińskojęzycznej i rosyjskojęzycznej czasopisma literackiego „Szo”. Skończył studia dziennikarskie na Uniwersytecie im. T. Szewczenki w Kijowie. Wydał kilkanaście książek poetyckich, m.in. Временная прописка (1989, Tymczasowe zameldowanie), Время летающих рыб (1994, Czas latających ryb), Ласточка (2002, Jaskółka), Oблака под землей (2007, Obłoki pod ziemią), Волхвы в планетарии (2014, Magowie w planetarium), На языке врага (2017, W języku wroga), Русский индеец (2018, Rosyjski Indianin). Laureat wielu rosyjskich nagród literackich. Organizator (od 2006 roku) międzynarodowego festiwalu poetyckiego Kijowskie Laury, którego ostatnia edycja odbyła się w 2018 roku. Jego wiersze na ukraiński tłumaczył Serhij Żadan.

WASYL KARPIUK – ur. w 1988 roku we wsi Brustury w obwodzie iwanofrankiwskim. Poeta, prozaik, felietonista, dramatopisarz. Debiutował zbiorem prozy i poezji Мотлох (2010, Barachło), wydał tomy wierszy Brustury (2011) i Глінтвейн дорогою на Говерлу (2017, Grzaniec w drodze na Howerlę), prozę Ще літо, але вже все зрозуміло (2016, Jeszcze lato, ale już wszystko jasne), jest też autorem książek dla dzieci. Laureat wielu nagród, organizator życia literackiego, kierownik agencji literackiej Discourse.

MARIANNA KIJANOWSKA – ur. w 1973 roku w Żółkwi (wówczas Nesterow). Poetka, prozaiczka, tłumaczka, krytyczka literacka, literaturoznawczyni. Skończyła wydział filologiczny Uniwersytetu Lwowskiego. Autorka tomów wierszy: Інкарнація (1997, Inkarnacja), Вінки сонетів (1999, Wieńce sonetów), Міфотворення (2000, Tworzenie mitu), Кохання і війна (2002, Miłość i wojna, we współpracy z Marianną Sawką), Книга Адама (2004, Księga Adama), Звичайна мова (2005, Zwyczajny język), Дещо щоденне (2008, Coś codziennego), 373 (2014), Бабин Яр. Голосами (2017, Babi Jar. Głosy), Живі перетворення (2020, Żywe przemiany). W latach 2004–2006 prowadziła w „Kurierze Krywbasu” rubrykę „Nowa literatura polska”. W 2008 roku wydała tom opowiadań Стежка вздовж річки (Ścieżka wzdłuż rzeki). W jej przekładach ukazały się tomy poezji J. Tuwima, B. Leśmiana, E. Tkaczyszyna-Dyckiego i A. Wiedemanna. Trzykrotna stypendystka programu Gaude Polonia (2003, 2009, 2916), stypendystka CEI Fellowship (Ljubljana, 2007), laureatka festiwalu Kijowskie Laury (2011). Według „Forbes – Ukraina” należy do pierwszej dziesiątki najbardziej wpływowych pisarzy, wedle czasopisma „Nowoje Wremi” znajduje się wśród stu najbardziej wpływowych ukraińskich ludzi kultury. Uhonorowana odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej (2013). Za tom Babi Jar otrzymała Narodową Nagrodę im. T. Szewczenki (2020).

HAŁYNA KRUK – ur. w 1974 roku we Lwowie. Poetka, nowelistka, tłumaczka, scenarzystka, historyczka literatury. Autorka pięciu tomików poezji: Мандри у пошуках дому (1997, Podróże w poszukiwaniu domu), Сліди на піску (1997, Ślady na piasku), Обличчя поза світлиною (2005, Twarz poza zdjęciem), Спів/існування (2013, Współ/istnienie) i Доросла (2017, Dorosła). Jej wiersze oraz utwory prozatorskie weszły do licznych antologii i były tłumaczone na wiele języków. Autorka pięciu książek dla dzieci, z których dwie ukazały się w 15 językach (w ramach międzynarodowego projektu literatury dla dzieci „Step by Step”). Tłumaczy z polskiego, białoruskiego i rosyjskiego (drukiem ukazały się m.in. wiersze K. Wierzyńskiego, Tajemnica chińskiego pokoju S. Lema, Toast za przodków W. Góreckiego). Laureatka kilku międzynarodowych konkursów literackich, stypendystka programu Gaude Polonia (2003, 2010) i Homines Urbani Willi Decjusza w Krakowie (2005) oraz Bałtyckiego Centrum Pisarzy i Tłumaczy na wyspie Gotland (Szwecja, 2007, 2018). W Polsce ukazały się jej Wakacje nad Letą (2018) i Wiersze wybrane (2019, seria Versopolis) oraz tom opowiadań Хто завгодно, тільки не я (2021, Ktokolwiek, tylko nie ja, 2022).

WANO KRÜGER (prawdziwe nazwisko Iwan Kołomijeć) – ur. w 1976 roku w Kijowie. Poeta, filozof, kulturolog (wychowanek Akademii Kijowsko-Mohylańskiej), politolog. Jeden z najbardziej skandalizujacych poetów we współczesnej literaturze ukraińskiej, sam określający swój styl jako nekrokomunizm. Autor tomów wierszy: Ніжна посмішка Берії (2010, Łagodny uśmiech Berii), Зіґґі Фрейд & Ктулху (2014, Ziggi Freud i Cthulhu), Вертеп на Куренівці (2015, Jaskinia na Kureniwce), Прощальний поцілунок Ілліча (2015, Pożegnalny pocałunek Iljicza) i zbiorów esejów: Коли я чую слово „культура” (2019, Kiedy słyszę słowo „kultura”) oraz Розчахнута квітка (2020, Otwarty kwiat).

SWITŁANA LISOWSKA – ur. w 1988 roku w Czerniowcach. Poetka, z wykształcenia historyczka. Pisze wiersze inspirowane muzyką. Laureatka ogólnoukraińskiego konkursu poetyckiego wydawnictwa Smołoskyp w 2012 roku za tom poetycki Біля моря о сьомій (Obok morza o siódmej); zwycięski zbiór ukazał się drukiem dopiero w 2015 roku pod zmienionym tytułem Контемп (Contemp), poprzedzony krótkim wstępem autora niniejszej antologii, a znaczna część nakładu uległa zniszczeniu podczas zalania magazynu. Po studiach poetka dzieliła swój czas między Paryż, gdzie pracowała jako modelka, oraz Czerniowce, Użhorod, Lwów i Mediolan. Wspomagała finansowo armię ukraińską na wschodzie, lecz kamizelki kuloodporne nie uratowały życia kilku jej znajomym. Była projektodawczynią i sponsorką rezydencji artystycznej w Użhorodzie (2015). Szukając sensu życia, jeździła do Indii i do Tajlandii, gdzie pracowała jako wolontariuszka opiekująca się dziećmi. Ołeh Kocarew pisał o niej jako o „cichej” poetce, rzadko uczestniczącej w głośnych zdarzeniach, wartej jednak tego, by wsłuchać się w oryginalną grę jej prostych słów i dotrzeć do opartych na minimalistycznych środkach konstrukcji.

ANDRIJ LUBKA – ur. w 1987 roku w Rydze. Poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Absolwent filologii ukraińskiej na uniwersytecie w Użhorodzie i bałkanistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Organizował w Użhorodzie poparcie dla Wiktora Juszczenki w czasie pomarańczowej rewolucji, brał udział w rewolucji godności na kijowskim Majdanie. Jako doradca Alaksandra Milinkiewicza w wyborach prezydenckich w 2006 roku został aresztowany i spędził w więzieniu 15 dób, a następnie został deportowany z Białorusi. Autor trzech książek poetyckich: Вісім місяців шизофренії (2007, Osiem miesięcy schizofrenii), Тероризм (2008, Terroryzm), Сорок баксів плюс чайові (2012, Czterdzieści baksów plus napiwek), zbiorów esejów: Спати з жінками (2014, Spać z kobietami), Саудаде (2017, Saudade), У пошуках варварів. Подорож до країв, де починаються й не закінчуються Балкани (2019, Szukając barbarzyńców. Podróż do krajów, gdzie zaczynają się i nie kończą Bałkany), tomów opowiadań: Кілер (2012, Killer, 2013), Кімната для печалі (2016, Pokój do smutku, 2018), powieści: Карбід (2015, Karbid, 2018), Твій погляд, Чіо-Чіо-сан (2016, Twoje spojrzenie, Cio-Cio-San, 2020), Малий український роман (2020, Mała ukraińska powieść). Po polsku ukazał się też wybór jego wierszy Nieudane próby samobójstwa (2021). Laureat ukraińskich nagród Debiut (2007), Kijowskie Laury (2011), Nagrody im. J. Szewelowa (2017) oraz amerykańskiej nagrody Fundacji Kowalewów. Stypendysta Homines Urbani, dwukrotny stypendysta programu Gaude Polonia, gość rezydencji pisarskich w Grazu i Ventspils. Uczestnik licznych festiwali literackich na całym świecie. Tłumaczy literaturę polską, chorwacką, serbską i angielską. Mieszka w Użhorodzie.

WASYL ŁOZIŃSKI – ur. w 1982 roku we Lwowie. Poeta, eseista, krytyk literacki i kurator. Studiował germanistykę we Lwowie i w Berlinie. Jest członkiem redakcji internetowego czasopisma o sztuce i literaturze Prostory oraz interdyscyplinarnego stowarzyszenia kuratorskiego Hudrada. Wydał dwa tomy wierszy: Інша країна (2016, Inny kraj) oraz Свято після дебошу (2014, Święto po awanturze); ten drugi zdobył nagrodę w konkursie wydawnictwa Smołoskyp. Tłumaczył z niemieckiego m.in. opowiadania F. Kafki i wiersze R. Winklera, z polskiego głównie utwory T. Dąbrowskiego i B. Zadury. Jego teksty w przekładzie Anety Kamińskiej znalazły się w antologii Wschód – Zachód. Wiersze z Ukrainy i dla Ukrainy (2014), zaś w 2019 roku ukazał się wybór Święto po awanturze ilustrowany pracami plastycznymi autora.

OŁEH ŁYSZEHA – ur. w 1949 roku w Tyśmienicy, zm. 17 grudnia 2014 roku w Kijowie. Poeta, tłumacz, rzeźbiarz. W 1968 roku rozpoczął studia anglistyczne na Uniwersytecie im. I. Franki we Lwowie. Za publikowanie w drugim obiegu (w czasopiśmie „Skrzynia”) wyrzucony ze studiów i karnie wcielony do wojska, służbę odbywał w Buriacji. W latach 1972–1988 obejmował go zakaz druku. Po przeprowadzce do Kijowa w 1977 roku był zatrudniony jako pracownik techniczny w Instytucie Teatralnym im. I. Karpenki-Karego. W latach 1997–1998 przebywał na stypendium Fundacji Fulbrighta na Penn State University. Jego utwory wybrane, przetłumaczone przez Jamesa Brasfielda i wydane jako The Selected Poems of Oleh Lysheha, otrzymały w 2000 roku PEN Award for Poetry in Translation. Pierwszą książkę Великий міст (Wielki most) Łyszeha wydał w wieku 40 lat. Drugi zbiór wierszy Снігові і вогню (Śniegowi i ogniowi) ukazał się w 2002 roku. Mimo że dorobek poetycki autora jest ilościowo skromny – w sumie to 34 utwory – był on i jest postacią kultową, ikoniczną, uchodzi za reformatora ukraińskiej poezji. Wydana w 2010 roku książka Друже Лі Бо, брате Ду Фу.. (Przyjacielu Li Bo, bracie Du Fu..) oprócz tytułowego dramatu zawierała też opowiadania i eseje. Łyszeha tłumaczył m.in. E. Pounda i T.S. Eliota.

WASYL MACHNO – ur. w 1964 roku w Czortkowie. Poeta, eseista, prozaik, dramatopisarz, tłumacz współczesnej poezji polskiej, amerykańskiej i serbskiej. Do 2000 roku mieszkał w Tarnopolu, gdzie pracował na tamtejszym uniwersytecie, w którym wcześniej studiował i gdzie zrobił doktorat. Członek grupy Zachodni Wiatr, redaktor antologii Дев’ятдесятники (1998, Poeci lat dziewięćdziesiątych). Dzięki zielonej karcie od 2000 roku mieszka w Nowym Jorku, gdzie pracuje w Towarzystwie Naukowym im. T. Szewczenki. Wydał tomy wierszy: Схима (1993, Schizma), Самотність Цезаря (1994, Samotność Cezara), Книга пагорбів та годин (1996, Księga pagórków i godzin), Лютневі елегії та інші вірші (1998, Lutowe elegie i inne wiersze), Плавник риби (2002, Płetwa ryby), 38 віршів про Нью-Йорк і дещо інше (2002, 38 wierszy o Nowym Jorku i coś jeszcze), Cornelia Street Café: Нові та вибрані вірші (2007, Cornelia Street Café: Nowe i wybrane wiersze), Зимові листи (2011, Zimowe kartki), Я хочу бути джазом і рок-н-ролом: вибрані вірші про Тернопіль і Нью-Йорк (2013, Chcę być jazzem i rock’n’rollem: wybrane wiersze o Tarnopolu i Nowym Jorku), Ровер (2015, Rower), Єрусалимські вірші (2016, Wiersze jerozolimskie), Паперовий міст (2017, Papierowy most), Поет, океан і риба: вибрані вірші 1993–2018 (2015, Poeta, ocean i ryba: wiersze wybrane z lat 1993–2018), Одновітрильний дім (2021, Jednożaglowy dom). Wydał trzy wybory poetów polskich: Z. Herberta, J. Szubera i Anny Frajlich. Jest autorem książki Художній світ Богдана-Ігоря Антонича (1999, Artystyczny świat Bohdana Ihora Antonycza) i zbiorów esejów Парк культури та відпочинку імені Ґертруди Стайн (2006, Park kultury i wypoczynku imienia Gertrudy Stein), Котилася торба (2011, Toczyła się torba), Околиці та пограниччя (2019, Przedmieścia i pogranicza), Уздовж океану на ровері (2020, Rowerem wzdłuż oceanu), zbioru opowiadań Дім у Бейтінґ Голлов (2015, wyd. pol. jako Listy i powietrze, 2015), powieści Вічний календар (2019, Kalendarz wieczności, 2021), która zdobyła nagrodę Encounter. Machno był też laureatem m.in. Nagrody im. S. Budnego (1994) i Nagrody „Kuriera Krywbasu” (2007, 2008). W Polsce ukazały się wybory jego wierszy: Wędrowcy (2003), 34 wiersze o Nowym Jorku i nie tylko (2005), Nitka (2009) oraz sylwiczna książka Dubno, koło Leżajska (2012) i wybór esejów Express „Venezia” (2016).

ANNA MALIHON – ur. w 1984 roku w Konotopie w obwodzie sumskim. Poetka, prozaiczka. Absolwentka Uniwersytetu im. Gogola w Nieżynie i Instytutu Filologii Uniwersytetu im. T. Szewczenki w Kijowie. Autorka tomów wierszy: Дзвінок у двері (2003, Dzwonek do drzwi), Переливання крові (2012, Transfuzja krwi), Покинутим кораблям (2012, Opuszczonym statkom), Первісний дощ (2013, Pierwszy deszcz), Розарій (2020, Rosarium), powieści Навчи її це робити (2013, Naucz ją to robić). Zwyciężczyni wielu ukraińskich i międzynarodowych konkursów, m.in. laureatka ukraińsko-niemieckiej Nagrody im. O. Honczara (2009). Mieszka w Kijowie.

BOHDANA MATIJASZ – ur. w 1982 roku w Kijowie. Pisarka, redaktorka, tłumaczka, krytyczka literacka. Ukończyła Akademię Kijowsko-Mohylańską (obroniła pracę Milczenie jako tekst: od hermetyczności do dialogu), następnie była doktorantką w katedrze filologii. Autorka książek poetyckich: Непроявлені знімки (2005, Niewywołane zdjęcia), розмови з Богом (2007, rozmowy z Bogiem), Твої улюблені пси та інші звірі (2011, Twoje ulubione psy i inne zwierzęta), Пісня Пісень (2018, Pieśń nad pieśniami). Wydała też: Казки Різдва: Книга перша (2013, Opowieści bożonarodzeniowe: Księga pierwsza), Казки Різдва: Книга друга (2014, Opowieści bożonarodzeniowe: Księga druga) oraz tom prozy Братик Біль, Сестричка Радість (2014, Braciszek Ból, Siostrzyczka Radość). Ma w dorobku przekładowym książki: W. Bonowicza, R. Kapuścińskiego, L. Kołakowskigo, A. Stasiuka, M. Szczygła. Siostra Dzwinki, także pisarki. Żona Kostiantyna Moskałcia.

KOSTIANTYN MOSKAŁEĆ – ur. w 1963 roku w Bachmaczu. Poeta, prozaik, krytyk literacki. Po odbyciu służby wojskowej skończył zaocznie studia w Instytucie Literackim im. M. Gorkiego w Moskwie (1990). Jako autor i wykonawca własnych piosenek przez kilka lat pracował we lwowskim teatrze kabaretowym „Ne żmuryś!”, występując wraz z nim w większości krajów Europy. Laureat festiwalu Czerwona Ruta ’89 w kategorii piosenki autorskiej. Szczególną popularność zdobył jego szlagier „Ona” w wykonaniu Tarasa Czubaja i zespołu rockowego Płacz Jeremiasza. Od 1991 roku Moskałeć mieszka we wsi Matijiwka pod Bachmaczem, gdzie zajmuje się pracą literacką. Opublikował m.in. tomy wierszy: Думи (1989, Myśli), Songe du vieil pelerin (1994, Pieśń starego pielgrzyma), Нічні пастухи буття (2001, Nocni pasterze bytu), powieści: Куди мені подітися (1990, Gdzie mam się podziać) i Досвід коронації (1994, Doświadczenie koronacji), tomy esejów: Людина на крижині (1999, Człowiek na krze), Келія Чайної Троянди: 1989–1999 (2001, Cela Herbacianej Róży: 1989–1999) oraz Гра триває: Літературна критика та есеїстика (2006, Gra trwa: Krytyka literacka i eseistyka).

MARIA MYKYCEJ – ur. w 1965 roku w Iwano-Frankiwsku. Poetka, prozaiczka, dziennikarka. Absolwentka fizyki na uniwersytecie w Kijowie. Autorka tomów wierszy: Саламандра (2001, Salamandra), У затінку шафранів (2006, W cieniu krokusów), Інфра (2014, Infra), Плетиво (2018, Splot, we współpracy z charkowską poetką Julią Batkiliną). Z Batkiliną napisała też książkę urban fantasy Чужі бажання (2018, Cudze pragnienia). W 2012 roku wyszła jej powieść Трофей на довгу пам’ять (Trofeum dla długiej pamięci), w 2019 kolejna – Dolce vita. Była wpółautorką almanachu Станіслав плюс два (2002, Stanisław plus dwa). Uczestniczka Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Карпатський простір/Carpathian Space i wielu innych, brała udział w kolegium doktoranckim Uniwersytetu Wiedeńskiego w programie „Galicja i wielokulturowe dziedzictwo”.

DMYTRO PAWŁYCZKO – ur. w 1929 roku we wsi Stopczatów (obecnie obwód iwanofrankiwski). Poeta, tłumacz, eseista, polityk. Autor wielu tomów wierszy, m.in. Любов і ненависть (1953, Miłość i nienawiść), Моя земля (1955, Moja ziemia), Чорна нитка (1958, Czarna nić), Правда кличе! (1958, Wzywa prawda!), Таємниця твого обличчя (1979, Tajemnica twojej twarzy), Спіраль (1984, Spirala), Ностальгія (1998, Nostalgia), Наперсток (2002, Naparstek), Три строфи (2007, Trzy strofy). Tłumacz poezji anglojęzycznej (np. sonetów Szekspira), polskiej, bułgarskiej, rosyjskiej i innych. Zredagował drugi tom antologii poezji polskiej (1979). Redaktor naczelny „Wseswitu” (1970–1978). W Polsce wyszły wybory jego wierszy: Istota rzeczy (1980) w wyborze i tłumaczeniu Floriana Nieuważnego, Tajemnica twojej twarzy (1989) w wyborze i przekładzie Bohdana Zadury oraz w wersji dwujęzycznej Naparstek (2000). W 2000 roku opublikował w Kijowie liczącą 470 stron antologię własnych przekładów poezji polskiej od Jana Kochanowskiego do Darka Foksa Дзвони зимою (Dzwony w zimie), w 2001 roku ukazało się jej poszerzone wydanie zatytułowane 50 польских поетів (50 polskich poetów). Związany z Ruchem, stał na czele Komisji Spraw Zagranicznych parlamentu ukraińskiego; był współtwórcą Deklaracji Niepodległości i ambasadorem Ukrainy na Słowacji (1995–1998) oraz w Polsce (1999–2001). W sierpniu 2006 roku na IV Światowym Kongresie Ukraińców został wybrany na przewodniczącego Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej. W ostatnich latach ukazało się tyle nowych książek poetyckich Pawłyczki, wznowień, wyborów, zebranych przekładów, wspomnień i książek poświęconych literaturze, że wymienienie ich tytułów rozsadziłoby tę notę.

HAŁYNA PETROSANIAK – ur. w 1969 roku w Czeremosznej w obwodzie iwanofrankiwskim. Poetka i tłumaczka (z języka czeskiego i niemieckiego). Od 1991 roku autorka tekstów dla iwanofrankiwskich zespołów muzycznych Stary Stanisławów i Rara avis. Autorka książek poetyckich: Парк на схилі (1996, Park na zboczu), Світло окраїн (2000, Światło okolic), Політ на повітряній кулі (2015, Lot balonem), Екзофонія (2019, Egzofonia). Wydała tom opowiadań Не заважай мені рятувати світ (2019, Nie przeszkadzaj mi ratować świata) oraz powieść Вілла Анемона (2021, Willa Anemona). Laureatka Nagrody Bu-Ba-Bu za najpiękniejszy wiersz roku 1996. W 2007 roku otrzymała niemiecką Nagrodę H. Burdy. W 2016 roku przeniosła się do Szwajcarii.

WOŁODYMYR RAFIEJENKO – ur. w 1969 roku w Doniecku. Prozaik i poeta. Urodził się i wychował w Doniecku, gdzie studiował filologię rosyjską i kulturoznawstwo. Od 1992 do 2018 roku napisał po rosyjsku siedem powieści. Publikował wtedy głównie w Rosji, gdzie porównywano go do Gogola czy Jerofiejewa i często nagradzano. Latem 2014 roku opuścił Donieck i przeniósł się pod Kijów. Jest autorem zbiorów poezji: Три дня среди недели (1998, Trzy dni w środku tygodnia), Частный сектор (2002, Sektor prywatny), Переводы через дорогу (2003, Transfery przez drogę). Za powieść Долгота дней (2017, na ukraiński przełożona przez Mariannę Kijanowską jako Довгі часи) został uhonorowany Nagrodą Wyszehradzką Partnerstwa Wschodniego. Wydana po polsku jako Najdłuższe czasy (2020) znalazła się w finale Angelusa. W roku 2019 opublikował swą pierwszą książkę po ukraińsku – Мондеґрін (пісні про смерть та любов) (Mondegreen [piosenki o śmierci i miłości]).

MYKOŁA RIABCZUK – ur. w 1953 roku w Łucku. Poeta, prozaik, krytyk, tłumacz, w ostatnich latach bardziej aktywny jako politolog. Skończył Politechnikę Lwowską jako inżynier elektromechanik (1977) i Instytut Literacki im. M. Gorkiego w Moskwie (1988). W latach 70. animator nieoficjalnego życia kulturalnego we Lwowie. Pracował w tym czasie m.in. jako oświetleniowiec w teatrze i pracownik pionu technicznego w szpitalu dziecięcym. W latach 1984–1992 kierownik działu krytyki, a następnie (do 1996) zastępca redaktora naczelnego miesięcznika „Wseswit”, był też kierownikiem działu krytyki czasopisma „Suczasnist” (1991–1995). Opublikował zbiór szkiców krytycznoliterackich Потреба слова (1985, Potrzeba słowa), tom wierszy Зима у Львові (1989, Zima we Lwowie), opowiadania Деінде, тільки не тут (2002, Gdziekolwiek, tylko nie tu). Wielkim wzięciem cieszyły się jego książki politologiczno-kulturologiczne: Від Малоросії до України: парадокси запізнілого націєтворення (2000, Od Małorosji do Ukrainy: paradoksy spóźnionego kształtowania się narodu, 2000), Дилеми українського Фауста: громадянське суспільство і „розбудова держави” (2000, Dylematy ukraińskiego Fausta: społeczeństwo obywatelskie i „rozbudowa państwa”), Дві України: реальні межі, віртуальні війни (2003, Dwie Ukrainy: realne granice, wirtualne wojny), Зона відчуження: українська олігархія між Сходом і Заходом (2004, Strefa wywłaszczenia: ukraińska oligarchia między Wschodem i Zachodem), Ogród Metternicha (2010). Teksty Mykoły Riabczuka były publikowane m.in. w „Akcencie”, „Czasie Kultury”, „Dekadzie Literackiej”, „Krasnogrudzie”, „Literaturze na Świecie”, „Twórczości”, „Tygodniku Powszechnym” i „Więzi”. Laureat Nagrody Polcul Foundation za działanie na rzecz dobrych stosunków ukraińsko-polskich (1999) oraz polsko-ukraińskiej Nagrody Pojednania (2002). Laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki (2022).

WASYL SŁAPCZUK – ur. w 1961 roku w Zboryszowie Nowym w rejonie horochowskim na Wołyniu. Poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Uczestnik wojny w Afganistanie. Po powrocie z niej, przykuty na stałe do wózka inwalidzkiego, zaczął pisać. W 1993 roku skończył studia filologiczne w Łuckim Instytucie Pedagogicznym. Wydał kilkanaście zbiorów wierszy, m.in. Як довго ця війна тривала (1991, Jak długo trwała ta wojna), Німа зозуля (1994, Niema kukułka), Мовчання адресоване мені (1996, Milczenie skierowane do mnie), Kropka w środku (2018, Крапка зсередини, 2000), Навпроти течії трави (2001, Trawie pod prąd), Сучок на костурі подорожнього (2002, Sęk na kosturze wędrowca), Солом’яна стріха Вітчизни (2004, Słomiana strzecha Ojczyzny), Новенький ровер старенького пенсне (2007, Nowiutki rower starych binokli, 2019). W Polsce ukazał się też dwujęzyczny wybór wierszy Słapczuk Wieczorne słońce (2019). Z kilkunastu książek prozatorskich wyszły w Polsce trzy przełożone przez Wojciecha Pestkę: Kobieta ze śniegu (2012, Жінка зі снігу, 2008), Księga zapomnienia (2014, Книга забуття, 2013) i Ten sam kurz drogi (2021, Та сама курява дороги, 2015). W swym dorobku Słapczuk ma również kilka tomów eseistycznych i krytycznoliterackich, książki dla dzieci oraz przekłady z literatury polskiej. Jest laureatem licznych nagród międzynarodowych i ukraińskich, w tym Nagrody Państwowej im. T. Szewczenki (2004). Mieszka w Łucku.

OSTAP SŁYWYNSKI – ur. w 1978 roku we Lwowie. Poeta, tłumacz, eseista, literaturoznawca oraz krytyk literacki. Slawista z wykształcenia, doktoryzował się ze współczesnej poezji bułgarskiej. Był współorganizatorem międzynarodowego festiwalu literackiego Скрипти/Inscriptis (2003–2005) i dyrektorem programowym festiwalu literackiego w ramach Forum Wydawców we Lwowie (2006–2007). Od 2009 roku członek rady redakcyjnej polsko-niemiecko-ukraińskiego czasopisma „Radar”. Od 2004 roku pracuje w Katedrze Filologii Polskiej na Narodowym Uniwersytecie Lwowskim im. I. Franki, gdzie wykłada historię literatury polskiej i translatologię. Stypendysta programu Gaude Polonia (2003) i Homines Urbani (2008). Wydał tomiki wierszy: Жертвоприношення великої риби (1998, Ofiarowanie wielkiej ryby), Полуднева лінія (2004, Linia południowa), М’яч у пітьмі (2008, Piłka w ciemności), Адам (2012, Adam), Зимовий король (2018, Zimowy król). Laureat Nagrody im. B.I. Antonycza (1997) i Nagrody H. Burdy (2009). Uhonorowany odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej. W jego dorobku translatorskim z wielu języków są m.in. Jadąc do Babadag A. Stasiuka (nagroda Ambasady RP za najlepszy przekład roku 2007) i Księgi Jakubowe O. Tokarczuk (2019). W Polsce oprócz licznych publikacji w czasopismach i antologiach ukazały się wybór jego wierszy zatytułowany Ruchomy ogień (Wrocław 2009) oraz tom Adam (2022).

ELIASZ STRONGOWSKI – ur. w 1982 roku w Żytomierzu. Poeta, tłumacz, autor kolaży, designer książkowy. Dorastał, uczył się, mieszka i pracuje w Żytomierzu. Uczestnik żytomierskich grup literackich Nеабищо i Оксія. Twórca festiwalu poetów debiutantów Młoda Republika Poetów w rodzinnym mieście, działającego jednak w ramach Lwowskiego Forum Wydawców. Wydał tomik Глибоковроті (2006, Głębokowustach), jego wiersze weszły do antologii Дві тонни: Антологія поезії двотисячників (2007, Dwie tony: Antologia poezji lat dwutysięcznych) wraz z utworami Kateryny Babkiny, Pawła Korobczuka czy Ołeha Kocarewa. Problemy finansowe wydawcy sprawiły, że druga książka poetycka Strongowskiego się nie ukazała – tak skończyła się jego przygoda z poezją. W 2008 roku założył własne studio graficzne, projektuje okładki książek, postery i druki. W 2011 roku zaczął projektować i produkować koszulki, w tym znaną serię z nadrukiem „Zachowajcie spokój”. W 2013 roku jego pocztówka przedstawiająca euromajdanowską choinkę zdobyła wielką popularność wśród internautów. W 2014 roku wspólnie z Lilią Omelianenko założył fundację „Dobra pocztówka” na rzecz rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych, a w 2016 wydawnictwo „Wydawnictwo”.

JULIA SZEKET (TYSZKO) – ur. w 1978 roku w Charkowie. Pisarka, tłumaczka, redaktorka, malarka. Wydała po rosyjsku dwie książki: tom wierszy И гости города (2009, I goście miasta) oraz powieść Лето в городе (2017, Lato w mieście). Jak mówi: „po drodze zmieniła język”. Powieść, którą napisała po ukraińsku, czeka na lepsze czasy. Po agresji rosyjskiej wyjechała z Kijowa i znalazła schronienie jako rezydentka Fundacji Pogranicze w Sejnach.

WASYL SYMONENKO – ur. w 1935 roku w Bijiwcach, zm. w 1963 roku w Czerkasach. Poeta, dziennikarz. Urodził się w kołchozowej rodzinie, po szkole średniej studiował dziennikarstwo na Uniwersytecie Kijowskim, od 1957 roku pracował w redakcjach czerkaskich gazet. Wiersze zaczął pisać w czasach studenckich, ale rzadko je drukował ze względu na cenzurę. Za życia opublikował jedynie tomik Тиша і грім (1962, Cisza i grom) oraz bajkę Цар Плаксій та Лоскотон (1963, Car Plaksij i Loskoton). Wiersze Symonenki, które w satyryczny sposób przedstawiały trudne życie ludzi (zwłaszcza na wsi) w ZSRR i opisywały okrucieństwa panującego w nim despotyzmu, cieszyły się dużą popularnością. Pośmiertnie ukazało się kilka tomów poety: Земне тяжіння (1964, Przyciąganie ziemskie), Вино з троянд (1965, Wino z róż), Избранная лирика (1968, Wybrane liryki), Лебеді материнства (1981, Łabędzie macierzyństwa).

JURIJ WYNNYCZUK – ur. w 1952 roku w Stanisławie (wcześniej Stanisławów, obecnie Iwano-Frankiwsk). Poeta, prozaik, dziennikarz, tłumacz, redaktor, jedna z najbarwniejszych postaci ukraińskiego świata literackiego. Ukończył wydział filologiczny w Iwanofrankiwskim Instytucie Pedagogicznym. W 1974 roku przeprowadził się do Lwowa. W 1987 roku zorganizował teatr estradowy, pisał dlań scenariusze, piosenki, występował jako aktor komediowy, a w późniejszych latach też reżyserował. W latach 1981–1984 kierował działem mistyki i sensacji w lwowskiej gazecie „Post-поступ”, od 1996 roku wydawał gazetę „Гульвиса”, która istniała dwa lata, w 1997 roku wrócił do reaktywowanego „Postępu”, w którym pod pseudonimem Józio Obserwator pisał codzienny felieton. Pierwszą swoją książkę zobaczył w wieku 40 lat. Jest autorem dwóch tomów poetyckich: Відображення (1990, Refleksy) oraz Передчуття осені (2010, Przeczucie jesieni; zbiór utworów z lat 1970–1993). Wśród 15 powieści, które wyszły spod jego pióra, są: Місце для дракона (1990, Miejsce dla smoka), Діви ночі (1992, Panny nocy), Мальва Ланда (2003, Malwa Łanda), Весняні ігри в осінніх садах (2005, Wiosenne zabawy w jesiennych sadach), Груші в тісті (2010, Gruszki w cieście), Танґо смерті (2012, Tango śmierci, 2018), Лютеція (2017, Lutecja, 2021), Цензор снів (2016, Cenzor snów), Ключі Марії (2020, Klucze Marii, napisana wspólnie z Andrijem Kurkowem). Jest autorem kilku tomów opowiadań, dwóch sztuk, kilkunastu książek dla dzieci, przewodnika po lwowskich knajpach, tomów o lwowskiej kawie i lwowskiej wódce. Zredagował też wiele najróżniejszych antologii i kilka encyklopedii, w tym encyklopedię kuchni galicyjskiej. Mieszka w Wynnykach.

SERHIJ ŻADAN – ur. w 1974 roku w Starobielsku. Poeta, prozaik, tłumacz, eseista, wokalista, tłumacz i aktywista. Skończył studia na wydziale ukrainistyczno-germanistycznym Instytutu Pedagogicznego w Charkowie (1996). Wydał kilkanaście tomów wierszy, wśród nich: Рожевий дегенерат (1993, Różowy degenerat), Генерал Юда (1995, Generał Juda), Пепсі (1998, Pepsi), Балади про війну і відбудову (2001, Ballady o wojnie i odbudowie), Історія культури початку століття (2003, Historia kultury początku stulecia, 2005), Марадона (2007, Maradona, z przekładami wierszy Świetlickiego, Bukowskiego i Celana), Ефіопія (2009, Etiopia, 2011), Життя Марії (2015, Życie Maryi, z przekładami Rilkego i Miłosza), Тамплієри (2016, Templariusze), Антена (2018, Antena), Список кораблів (2020, Lista statków), Псалом авіації (2021, Psalm lotnictwa). Po polsku ukazały się powieści: Depeche Mode (2006), Anarchy in the UKR (2007), Woroszyłowgrad (2013), Mezopotamia (2014), Internat (2019), a także zbiory opowiadań: Big Mac (2005) i Hymn demokratycznej młodzieży (2007). Oprócz wcześniej wymienionych tomów poetyckich polscy czytelnicy mogli zapoznać się ze specjalnie przygotowanymi przez autora wyborami: Drohobycz (2018) i Antena (2021). Żadan był stypendystą programu Gaude Polonia w 2005 roku. Jest laureatem wielu nagród, począwszy od Nagrody Bu-Ba-Bu za najpiękniejszy wiersz roku (1999), przez nagrodę festiwalu Kijowskie Laury (2007), Nagrodę im. J. Conrada-Korzeniowskiego (2009), Mosty Berlina (2014), po Nagrodę Literacką Europy Środkowej Angelus (2015), Nagrodę Wilhelma Tella (2019) czy Nagrodę Dereka Walcotta (2021). Żadan cieszy się niezwykłą popularnością w Ukrainie, gdzie ściąga tłumy nie tylko na koncerty zespołu, którego jest frontmanem (Żadan i Sobaky, wcześniej Sobaky w Kosmosie), ale też na spotkania autorskie. Od swych początków jest aktywny społecznie, udział w charkowskim Euromajdanie przypłacił ciężkim pobiciem. Po agresji rosyjskiej w 2022 roku działa w Charkowie, gdzie organizuje pomoc dla mieszkańców i obrońców atakowanego miasta. W marcu 2022 roku Komitet Nauk o Literaturze przy Polskiej Akademii Nauk zgłosił kandydaturę Serhija Żadana do literackiej Nagrody Nobla.

Spis treści

Serhij Żadan: [Wielcy poeci smutnych czasów]

Kateryna Babkina: [...nie zapomnij też wspomnieć o tych]

Ołeksandr Gordon: [Nigdy nie dawajcie poecie]

Hałyna Kruk: uczucie

Lubow Jakymczuk: Poetry Relations

Jurij Andruchowycz: Dwadzieścia lat po czym?

Ołeh Łyszeha: Piosenka 212

Wasyl Machno: Johnny Cash

Łeś Bełej: Kobieta Edgara Poe

Marianna Kijanowska: Dyptyk (z dedykacją dla Miłosza)

Kostiantyn Moskałeć: Żywy miód

Switłana Lisowska: [Czy jest słowo]

Andrij Lubka: [Wiersze – to nieudane próby samobójstwa]

Maria Mykycej: [śnieg i flamenco]

Bohdana Matijasz: [ci którzy kochają spójrz jacy]

Kostiantyn Moskałeć: Irysy

Wasyl Karpiuk: [Po prostu mieszkam na tej stacji]

Wasyl Łoziński: W pociągu

Natałka Biłocerkiweć: [Deszcz... Deszcz we Lwowie, w Tarnopolu...]

Maria Mykycej: Salamandra

Wołodymyr Rafiejenko: [porzucił Donbas]

Julia Szeket: [Sądzę że coś się zachowa]

Jurij Wynnyczuk: Jak gotować jezioro

Mirek Bodnar: Jezioro ognia

Wasyl Karpiuk: [grzaniec w drodze na Howerlę]

Witalij Boryspołeć: Oczyszczenie

Ołeh Łyszeha: Piosenka 551

Wasyl Machno: Chmurka

Anna Malihon: Nauczycielowi

Lubow Jakymczuk: Klasztor

Julia Szeket: [Jakieś trzy lata trwa miłość]

Serhij Żadan: Kochać cię nawet po śmierci

Wasyl Słapczuk: [– Ona mnie nie rozumie –]

Ołeh Łyszeha: Piosenka 352

Ostap Sływynski: Syzyf

Eliasz Strongowski: Recycle, please

Wasyl Machno: Przy stole

Dmytro Pawłyczko: Chleb

Wasyl Karpiuk: [rozmawiamy z ojcem przez telefon]

Iryna Ciłyk: Algorytm Gaussa

Ołeksandr Gordon: [Moi rodzice]

Ostap Sływynski: Persefona

Hryhorij Semenczuk: wyznania nauczyciela prac ręcznych

Ołeksandr Kabanow: [Pojawił się w T-shircie z napisem]

Witalij Boryspołeć: Pasja

Eliasz Strongowski: Monolog o końcu lat 80.

Jurij Wynnyczuk: [O schowaj schowaj ten krajobraz]

Jurij Andruchowycz: More Than a Cult

Lubow Jakymczuk: Akademik. Pierwsze piętro łóżka

Wasyl Łoziński: Shopping

Andrij Lubka: Stypendium

Switłana Lisowska: Wiersz z trzema cytatami

Mykoła Riabczuk: Nienapisany list do sułtana tureckiego

Ołeksandr Kabanow: [I pewnego razu helleńskiemu jeńcowi]

Tomasz Dejak: Mikołaj

Łeś Bełej: Grzechotnik

Kateryna Babkina: Pamięci Niebiańskiej Sotni

Iryna Ciłyk: [Pamiętasz tę filmową scenę]

Mirek Bodnar: Balkonowy ekumenizm

Maria Mykycej: [wrześniowej miłości]

Julia Szeket: do ciebie, trawy

Jurij Wynnyczuk: Znak topielca

Marianna Kijanowska: Prospekt Czerwonej Kaliny

Natalia Belczenko: Drohobycz

Łeś Bełej: Krymska medżuma

Switłana Lisowska: Czerniowce inne

Andrij Bondar: Dziewczynka. Dniepropietrowsk 7.04.2006

Ołeksandr Kabanow: [To jest – post na facebooku]

Jurij Andruchowycz: Seven–Eleven

Hryhorij Semenczuk: lot of connections

Anna Malihon: Another side

Wasyl Łoziński: Moja osobista rewolucja

Eliasz Strongowski: Monolog o równości genderowej

Marianna Kijanowska: Prospekt Swobody

Iryna Ciłyk: [Wczoraj w telewizji pokazywali śnieg i wojnę]

Hałyna Petrosaniak: [Lato było chłodne, ona chodziła w zakrytych]

Mirek Bodnar: [nie mogę sobie zabronić pisać]

Hryhorij Semenczuk: [Przyśniła mi się wojna]

Hałyna Kruk: mama

Wano Krüger: Gwiazdoukrzyżowanie

Wasyl Symonenko: [Obeliski z granitu]

Ostap Sływynski: Baucis

Natałka Biłocerkiweć: [I śniegi – nie śniegi, i pola –]

Wano Krüger: Maleńka śliczna dziewczynka

Hałyna Petrosaniak: [Nie powinnaś się bronić]

Witalij Boryspołeć: Teoria ciekawości

Wasyl Słapczuk: [– Byłeś na wojnie? –]

Ołeksandr Gordon: [Każdy człowiek – to kraina marzeń]

Andrij Lubka: [Mówił mężczyzna: nie zobaczę słońca]

Hałyna Kruk: [Stoisz z plakacikiem „no war”]

Andrij Bondar: Też jesteście bezsilni

Wano Krüger: Łagodny uśmiech Berii

Ołeksandr Irwaneć: Kultura poza polityką. Poemat w trzech częściach

Wasyl Słapczuk: [Naboje krzyczą]

Wołodymyr Rafiejenko: [pieczątka samotności, chleb]

Dmytro Pawłyczko: Tryzub

Kateryna Babkina: [W głowie dziewczynki złociste refleksy]

Wołodymyr Rafiejenko: [Dalsze życie mamy w planie]

Dmytro Pawłyczko: Porządek

Serhij Żadan: [Za dużo polityki, we wszystkim]

Posłowie. Od Andrukowycza do Żadana

Noty o autorach

Alfabetyczny spis utworów

Karta redakcyjna

POEZJE 244

100 wierszy wolnych z Ukrainy

Jurij Andruchowycz, Kateryna Babkina, Natalia Belczenko, Łeś Bełej, Natałka Biłocerkiweć, Mirek Bodnar, Andrij Bondar, Witalij Boryspołeć, Iryna Ciłyk, Tomasz Dejak, Ołeksandr Gordon, Ołeksandr Irwaneć, Lubow Jakymczuk, Ołeksandr Kabanow, Wasyl Karpiuk, Marianna Kijanowska, Hałyna Kruk, Wano Krüger, Switłana Lisowska, Andrij Lubka, Wasyl Łoziński, Ołeh Łyszeha, Wasyl Machno, Anna Malihon, Bohdana Matijasz, Kostiantyn Moskałeć, Maria Mykycej, Dmytro Pawłyczko, Hałyna Petrosaniak, Wołodymyr Rafiejenko, Mykoła Riabczuk, Hryhorij Semenczuk, Wasyl Słapczuk, Ostap Sływynski, Eliasz Strongowski, Wasyl Symonenko, Julia Szeket, Jurij Wynnyczuk, Serhij Żadan

KONCEPCJA ANTOLOGII, PROJEKT OKŁADKI I OPRACOWANIE GRAFICZNE • Artur Burszta

WYBÓR WIERSZY, PRZEKŁAD, NOTY BIOGRAFICZNE, POSŁOWIE • Bohdan Zadura

REDAKCJA, KOREKTA I KOLEJNOŚĆ WIERSZY • Joanna Mueller

Copyright © for the poems and translations is retained
by individual authors and the translator, 2022
Copyright © by Bohdan Zadura, 2022
Copyright © by Artur Burszta and Joanna Mueller, 2022
Copyright © by Biuro Literackie, Kołobrzeg 2022

Wydawca dołożył wszelkich starań, by skontaktować się z właścicielami praw, a w przypadku tych osób, do których nie udało się dotrzeć, a z którymi kontakt możliwy będzie dopiero po wydaniu książki, deklarujemy niezwłoczne poczynienie niezbędnych uzgodnień.

Publikacja nie ma charakteru komercyjnego, wszystkie zyski z jej sprzedaży przeznaczone zostaną na realizację Fest Ukraine – wspólnego projektu ukraińskiego PEN Clubu oraz Biura Literackiego wspierającego obecność autorek i autorów oraz osób z ukraińskiego sektora wydawniczego na europejskich festiwalach literackich.

BIURO LITERACKIE

poczta@biuroliterackie.pl

www.biuroliterackie.pl

ISBN 978-83-67249-79-9

KONWERSJA: eLitera s.c.