Tak, dokładnie tak zaczyna się ta książka. I nie bój się słowa "stara". Używam go z premedytacją, aby je trochę oswoić. Odebrać mu to wszystko, czym przez lata je oblepiono: wstyd, niewidzialność, utratę atrakcyjności, koniec możliwości, w ogóle jakiś koniec. A nawet śmierć. Jakby starość była czymś, co Panu Bogu po prostu się nie udało, jak niektórzy mawiają.
Jakiś czas temu napisałam wiersz, który później znalazł się w moim tomiku poezji (znajduje się też na końcu tego wstępu). Napisałam w nim: "Jestem stara i lubię być stara". I nawet jeśli według miar i definicji społecznych nie jestem jeszcze stara, to chciałabym już dziś bez wstydu czy lęku przygotować sobie miejsce na to, że kiedyś będę mogła tak o sobie powiedzieć. Lubię ten czas, który nadszedł. Naprawdę. Mimo że niesie ze sobą straty. Mimo iż wymaga ode mnie kompromisów, których wcześniej nie musiałam zawierać ani z czasem, ani z własnym ciałem. Muszę przyjąć, że pewnych rzeczy już nie będzie, niektóre historie się skończyły, część ludzi została po drugiej stronie. I są miejsca, role, marzenia, do których już nie wrócę.
Nie chcę udawać, że dojrzewanie jest wyłącznie wielkim festiwalem wolności, seksualności i mądrości. Nie jest. Jest także stratą. Coś zostawiamy. Z czymś musimy się pożegnać. Coś musimy uznać za zakończone.
Jednocześnie coraz głębiej czuję, że coś się właśnie zaczyna.
Dlatego na potrzeby zbudowania narracji tej książki wymyśliłam metaforę podróży. Przejścia z jednej części życia do drugiej, z jednego lądu na kolejny. Umownie przyjęłam czterdziesty piąty rok życia za moment, w którym zaczynamy znajdować się gdzieś w środku. Oczywiście dla każdej z nas ta granica przebiega gdzie indziej. U mnie było tak, że pewnego dnia po prostu spojrzałam na swoje życie i pomyślałam: tamto już się skończyło. Nie wiem jeszcze, co będzie dalej, ale wiem, że tutaj już nie pasuję. Mam czterdzieści siedem lat.
Podzieliłam tę książkę na dwie części.
W pierwszej jesteśmy jeszcze w miejscu, które znamy. Przechodzimy przez to, co w środku życia zaczyna się zmieniać i czego bardzo nie chcemy stracić. Trzymamy się młodości. Trzymamy się ciała takiego, jakie znałyśmy. Trzymamy się widzialności, wyobrażeń o miłości, bycia matką, która jest codziennie potrzebna, obecności rodziców, ludzi i relacji, które przez lata organizowały nasze życie. Trzymamy się też starych przekonań na własny temat. Tego, kim miałyśmy być. Tego, jak miało wyglądać nasze życie.
A przecież wiele z tego musimy w pewnym momencie puścić.
Chciałabym, żebyśmy od tego nie uciekały poprzez racjonalizację typu: "No co ty, wyglądasz na dziesięć lat mniej" lub "Nie żartuj, jesteś widzialna jak nigdy". Może tak, ale z własnego doświadczenia wiem, że pewnych procesów nie da się zatrzymać i że upłynie jeszcze wiele lat, nim nasze społeczeństwo dorośnie do celebracji dojrzałości. W moim odczuciu doświadczanie straty powinno być świadome. Są benefity, po które nigdy nie wrócę, mam prawo to opłakać. Pogniewać się na kulturę, społeczeństwo i naturę. Pokłócić z mężczyznami, że mają lepiej itepe. A czasem także poczuć wdzięczność za to, co było. I najważniejsze, potem zostawić to tam, gdzie jego miejsce - w przeszłości.
I dopiero wtedy wsiąść na skuter albo rower, które zawiozą mnie do nieodkrytego lądu, czyli drugiej części życia.
Nie wiem, jak długo będziemy tam się przemieszczać. Ja i ty. Nie mam mapy, ale czuję, że mi ufasz. Nie wiem nawet, czy będzie to spokojna podróż. Znając mnie, raczej nie. Ale gdzieś przed nami jest ląd, kochana. Nasz nieodkryty ląd dojrzałości. Miejsce, którego jeszcze nie znamy, bo przez większą część życia właściwie nikt nam o nim nie opowiadał. O tym jest druga część książki. O zasiedlaniu tego lądu. O wejściu z odwagą w nieznane.
Opowiadano nam za to dużo o młodości. O pierwszej miłości, pracy, małżeństwie, dzieciach. Budowaniu domu, rodziny, kariery. O początku życia wiedziałyśmy całkiem sporo. Ale co potem?
Co dzieje się z kobietą, kiedy dzieci dorastają, rodziców zaczyna brakować, ciało się zmienia, niektóre miłości się kończą, a role, które przez lata ją określały, przestają być najważniejsze?
Tego zabrakło. I właśnie tego chcę poszukać razem z tobą.
Nazwałam ten ląd La Dolce Maturita. Słodką dojrzałością. Słodkim środkiem życia. Oczywiście wiem, że nie wszystko odtąd będzie słodkie. Nie będzie. Ale wierzę, że właśnie tutaj życie może nabierać innego smaku. Być głębsze. Bardziej nasze. Żyzne. Soczyste. Żywe. Obfite.
I głęboko wierzę, że najlepszy czas wcale nie musi być za nami.
Może być przed nami. A może właśnie się zaczyna.
Jestem bardzo poruszona i wdzięczna, że wyruszam w tę podróż właśnie z tobą.
* * *
Lubię być stara
Tak, stara
Jest młodość i jest starość
Młoda byłam
Stara jestem
Lubię swoje zmarszczki
małe ścieżki, którymi chodziło życie
po mojej twarzy
Lubię swoje siwe włosy
ten popiół czasu
który opada miękko i cierpliwie
na moją głowę
Lubię plamki na dłoniach
te drobne piegi doświadczenia
Lubię swoje wolniejsze kroki
oddech, który nie ściga się już z niczym ani z nikim
Lubię miękkość w biodrach
kruchość w kolanach
i to, że nic już nie musi być idealne
żeby było moje
Lubię swoje wahania
gdy czasem zapomnę słowa
bo pamiętam rzeczy ważniejsze
Lubię swoją zadumę
lubię postój
lubię zatrzymanie
Lubię to, że jestem stara i widzę
Jestem stara i rozumiem
Jestem stara
i to wszystko ma sens
Życie ma sens
Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki