Rozdział 2: Tablica synoptyczna
,,Wszystko, co jest na dole jest takie jak to, co na górze, a wszystko, co jest na górze jest takie jak to, co na dole", powiedział Hermes Trismegistos. Istnienie w człowieku subtelnych zasad, z których każda ma właściwe jej potrzeby i działania jest łatwe do zrozumienia, jeśli weźmie się za punkt wyjścia potrzeby i aktywności ciała fizycznego. Spróbuję wam to pokazać dzięki tablicy synoptycznej, w której chciałem zebrać główne elementy naszego życia fizycznego i psychicznego.
Zacznijmy więc od ciała fizycznego. Czego ono potrzebuje? Zdrowia. Aby mieć zdrowie potrzebuje pożywienia, musi jeść. Aby dostarczyć sobie tego pożywienia, trzeba pieniędzy. A aby mieć pieniądze, trzeba pracować. Jest to proste. A ponieważ to, co jest na dole, w świecie fizycznym, jest takie ja to, co na górze, w świecie duchowym, należy wiedzieć, że odnajdujemy te same procesy na planach subtelnych dla innych zasad, z których człowiek jest utworzony: woli, serca, intelektu, duszy i ducha. Każda z tych zasad dąży do celu; aby osiągnąć ten cel każda musi być odżywiana; aby mieć to pożywienie, trzeba pieniędzy; a pieniądze można wtedy zarobić, gdy wykonuje się jakąś pracę.
Weźmy wolę: ma za cel ruch, a więc moc. Potrzebuje oddziaływać na rzeczy, osoby, sytuacje, by je kształtować, przekształcać. Ale nie może być aktywna, jeśli się nie odżywia, a jej pożywieniem jest siła: odżywiana siłą, wola może się przejawić. Aby nabyć tę siłę, która jest jej pożywieniem potrzeba jej pieniędzy, a takim pieniądzem jest gest: trzeba zawsze wyrwać się z bezruchu i bezwładu, aby wywołać energie. Przyzwyczajając się do działania, do ruchu, wola ,,nabywa" siłę i staje się potężna. Wszystkie wysiłki fizyczne, jakie możecie wykonać wzmacniają waszą wolę.
Następnie serce. Czego potrzebuje serce? Chce poczuć się adorowane, szuka ciepła, radości, szczęścia. Jego pożywieniem jest uczucie, a pieniądz służący do zapłaty to miłość. Kiedy kochacie, ta miłość jest ,,pieniądzem", pozwalającym wam ,,kupić", to znaczy nabyć, odczuć różnorodne uczucia, wrażenia, emocje. Gdy tracicie waszą miłość, tracicie szczęście i odnajdujecie się w chłodzie. Jak zachować to bogactwo miłości? Pielęgnując każdego dnia harmonię wobec stworzeń i całego wszechświata.
A intelekt? Potrzebuje być oświecony, szuka światła, wiedzy. Jego pożywieniem jest myśl. Pieniądzem pozwalającym mu kupić najlepsze myśli jest mądrość. A działaniem pozwalającym uzyskać mądrość jest medytacja. Tylko mądrość może odżywiać wasz intelekt najlepszymi myślami i w ten sposób otrzyma on światło, którego szuka.
Ideałem dla duszy jest przestrzeń, bezmiar. Dusza ludzka jest malutką częścią duszy uniwersalnej i czuje się tak ograniczona, tak jej ciasno w człowieku, że jej jedynym pragnieniem jest móc rozkoszować się przestrzenią. Aby osiągnąć ten ideał, ona również potrzebuje wzmocnienia i istnieje dla niej odpowiednie pożywienie: wszystkie cnoty wyższej świadomości, bezinteresowność, usunięcie się w cień, poświęcenie. Pieniądzem, dzięki któremu kupuje to pożywienie jest ekstaza, połączenie ze światem boskim. Pracą pozwalająca uzyskać to połączenie jest modlitwa, kontemplacja. Tak, właściwą aktywnością dla duszy jest kontemplacja.
Ideałem dla ducha jest wieczność, gdyż duch, który jest nieśmiertelną esencją przekracza granice czasu. Lecz aby otrzymać wieczność duch potrzebuje pożywienia, a takim pokarmem jest wolność. Gdy dusza potrzebuje przestrzeni, duch potrzebuje odciąć wszystkie więzi, które przytrzymują go w łańcuchach. Prawda jest pieniądzem, za który duch kupuje wolność. Każda prawda, którą zdołacie posiąść na taki czy inny temat daje wam możliwość wyzwolenia. Jezus powiedział: ,,Poznajcie prawdę a prawda was wyzwoli". Tak, to prawda wyzwala. Działaniem pozwalającym osiągnąć prawdę jest utożsamienie się ze Stwórcą. Kto utożsamia się ze Stwórcą staje się z Nim jednością, posiada prawdę i jest wolny! Kiedy Jezus mówił: ,,Mój ojciec i ja jesteśmy jedno", podsumowywał ten proces identyfikacji.
W tablicy tej chciałem zebrać i dopasować główne elementy życia fizycznego a zwłaszcza psychicznego, które na ogół są rozproszone, żeby uczynić z nich jedność, i oczywiście można by rozwijać i uściślać te pojęcia w nieskończoność.
Nie sposób w tej tablicy zawrzeć wszystko, niektórych pojęć tu nie znajdziecie, jednak możemy tu pokazać różne poziomy świadomości: nieświadomość, podświadomość, świadomość, samoświadomość, superświadomość.
Wielu filozofów, psychologów i psychoanalityków pochyliło się nad problemem różnych poziomów świadomości. Powiedzieli rzeczy bardzo interesujące, ale często bardzo trudno je odnieść do doświadczenia dnia codziennego. Dlatego dam wam prosty przykład, który pozwoli wam łatwo to zrozumieć. Wyobraźcie sobie, że spadając uderzyliście się bardzo mocno w głowę i straciliście przytomność: jesteście pogrążeni w nieświadomości. Próbują was reanimować, i zaczynacie powoli się ruszać, nie otwierając jeszcze oczu: jesteście w stanie podświadomości. Po kilku sekundach otwieracie oczy i zdajecie sobie sprawę, że leżycie na ziemi, wokół was stoją ludzie, ale jeszcze nie wiecie, co się stało: to stan świadomości. Potem dochodzicie już całkowicie do siebie, czujecie ból, rozumiecie, co wam się przytrafiło i jak to się wydarzyło: to stan samoświadomości. W końcu już całkowicie wróciliście do zdrowia, szczęśliwi, rozumiejąc, że mogło to się skończyć dużo gorzej i dziękując Niebiosom, że was ochroniło: to stan superświadomości. Widzicie, jakie to zrozumiałe.
Popatrzmy teraz jak różne elementy tworzące naszą istotę odpowiadają różnym stanom świadomości. Ciało fizyczne odpowiada nieświadomości. Wszystkie przejawy życia fizjologicznego (oddychanie, trawienie, krążenie, wydalanie, wzrastanie) odpowiadają podświadomości. Dziedzinom woli i serca odpowiada świadomość, a na poziomie intelektu zaczyna się rodzić samoświadomość. Superświadomość należy do dziedziny duszy i ducha; a nawet, w przypadku ducha można mówić o superświadomości boskiej.
Wracając do istoty sprawy, tablica ta jasno wam pokazuje, jak pracować z różnymi zasadami, które są w was, nie pomijając żadnej z nich. Tylko ten, kto uczy się pracować codziennie ze swoim ciałem fizycznym, ze swoją wolą, serce, intelektem, duszą i duchem, posiądzie któregoś dnia pełnię.
same zdolności myśli, uczucia i działania odnajdują się w nas na poziomie wyższym, a tam, ich przenośnikami są ciało przyczynowe, buddyczne i atmiczne, które tworzą nasze Ja boskie. Trzy wielkie koncentryczne koła wskazują relacje, jakie zachodzą między ciałami niższymi i wyższymi.
