INTRO

Pierwszego październikowego piątku postanowiłam zamknąć pensjonat na zimę i przez trzy miesiące nie robić niczego, co wymagałoby ode mnie pytania kogokolwiek o zgodę.

Decyzję podjęłam o szóstej rano, stojąc boso na chłodnych deskach kuchni, z kubkiem kawy w dłoni i rachunkiem za naprawę dachu rozłożonym na stole. Za oknem Beskid Niski tonął we mgle. Mokre liście przyklejały się do schodów ganku, a wiatr poruszał gałęziami starej jabłoni, która od lat owocowała wyłącznie z przyzwyczajenia.

Na ekranie laptopa świecił kalendarz rezerwacji. Ostatni goście mieli wyjechać dwudziestego piątego października. Potem zamierzałam zamknąć pokoje, wyłączyć ogrzewanie w gościnnym skrzydle i zająć się własnym życiem. Nie cudzymi śniadaniami, niedziałającymi suszarkami i pytaniami, czy można przyjechać z psem, który podobno nigdy nie szczeka.

Miałam czterdzieści dwa lata, rozwód za sobą i wystarczająco dużo doświadczenia, żeby wiedzieć, że święty spokój nie jest prezentem od losu. Trzeba go sobie zorganizować.

Dlatego przygotowałam plan.

W listopadzie chciałam odnowić dwa pokoje. W grudniu pojechać na tydzień do Krakowa, odwiedzić siostrę i wreszcie zobaczyć wystawę, na którą od trzech lat brakowało mi czasu. A przede wszystkim zamierzałam odzyskać przyjemność z mieszkania w domu, który przez ostatnią dekadę służył wszystkim oprócz mnie.

Zamknęłam laptop, kiedy usłyszałam samochód.

Nie spodziewałam się nikogo. Dostawca pieczywa przyjeżdżał dopiero o siódmej, a goście, którzy zostali na weekend, spali jeszcze na piętrze. Wyjrzałam przez okno.

Przed sąsiednim domem zatrzymał się ciemnozielony samochód z przyczepką. Wysiadł z niego mężczyzna w grafitowym swetrze i kurtce narzuconej niedbale na ramiona. Miał ciemne włosy z wyraźną siwizną przy skroniach i poruszał się spokojnie, jak ktoś, kto nie potrzebuje udowadniać, że potrafi zająć przestrzeń.

Otworzył bagażnik, wyjął podłużną drewnianą skrzynię i postawił ją ostrożnie pod zadaszeniem.

Potem spojrzał w stronę mojego pensjonatu.

Nie odwróciłam się od okna wystarczająco szybko.

Uniósł dłoń w krótkim powitaniu.

Odpowiedziałam tym samym, zirytowana własną ciekawością.

Sąsiedni dom należał do pani Haliny, która wyjechała do córki do Wrocławia. Wiedziałam, że zamierzała wynająć go na kilka tygodni, ale nie interesowałam się szczegółami. Po rozwodzie przyjęłam prostą zasadę: dopóki cudze sprawy nie przekraczały mojego ogrodzenia, nie musiałam znać ich historii.

Dziesięć minut później ktoś zapukał do drzwi.

Otworzyłam, spodziewając się pytania o drogę albo numer telefonu do właścicielki.

Mężczyzna z sąsiedztwa stał na ganku z papierową torbą w jednej ręce i telefonem w drugiej. Z bliska wyglądał na około czterdzieści pięć lat. Miał twarz człowieka, który częściej się skupiał, niż uśmiechał, ale w kącikach ust czaiło mu się coś przewrotnie pogodnego.

- Dzień dobry. Rafał Szubert. Jestem pani nowym sąsiadem. Tymczasowym.

- Marta Kryń - odpowiedziałam. - Jeśli przychodzi pan w sprawie ogrzewania, bezpieczniki są w piwnicy, a numer do pani Haliny mam zapisany.

Uśmiechnął się.

- Czy zawsze zaczyna pani znajomości od rozwiązywania problemów?

- Zwykle oszczędza to czas.

- W takim razie spróbuję nie sprawiać kłopotów. Chciałem tylko zapytać, czy nie przeszkadzałoby pani, gdybym przez najbliższe tygodnie trochę popracował przy otwartym oknie. Zajmuję się instrumentami. Czasami używam narzędzi.

Dopiero wtedy zauważyłam drobne ślady drewna na jego palcach.

- Jakimi instrumentami?

- Głównie skrzypcami i altówkami. Jestem lutnikiem.

Spojrzałam na sąsiedni dom, potem znów na niego.

- Nie miałam pojęcia, że pani Halina wynajmuje dom razem z warsztatem.

- Nie wynajmuje. Przywiozłem własny. W ograniczonej wersji.

- Brzmi niepokojąco.

- Gwarantuję, że będzie ciszej niż przy remoncie.

- Skąd pan wie, że planuję remont?

Jego spojrzenie przesunęło się na leżące przy drzwiach próbki farb i zwiniętą miarkę.

- Zaryzykowałem.

Wbrew sobie roześmiałam się cicho.

- Proszę pracować. Dopóki nie zacznie pan testować trąbek o szóstej rano, jakoś się dogadamy.

- Trąbek nie naprawiam.

- To już mamy coś wspólnego. Ja też nie.

Tym razem uśmiechnął się szerzej. Miał w tym uśmiechu coś zaskakująco osobistego, jakby naprawdę usłyszał mój żart, zamiast jedynie uprzejmie na niego zareagować.

- Przyniosłem drożdżówki - powiedział, unosząc torbę. - Kupiłem za dużo w piekarni w Gorlicach. Może przydadzą się pani do kawy.

- Nie musi pan przekupywać sąsiadów.

- Wiem. Ale wolałbym zacząć od czegoś przyjemnego.

Powinnam była odmówić. Nie dlatego, że drożdżówka stanowiła jakiekolwiek zagrożenie, tylko dlatego, że nie lubiłam drobnych zobowiązań, które pojawiały się pod pozorem niewinnej uprzejmości.

Zamiast tego otworzyłam szerzej drzwi.

- Kawy mam akurat za dużo.

Rafał zawahał się na moment.

- Nie chciałbym przeszkadzać.

- Jeszcze pan nie przeszkadza. Proszę korzystać, póki to aktualne.

Wszedł do kuchni, zdjął kurtkę i zatrzymał się przy oknie wychodzącym na dolinę. Nie komentował wystroju ani wielkości domu. Zwrócił uwagę na stary kredens, którego jedne drzwiczki nie domykały się od lat.

- Ładne drewno - powiedział.

- Niewygodne drewno. Codziennie trzeba uważać, żeby nie zahaczyć biodrem.

- Można poprawić zawias.

- Wiem.

Odwrócił się do mnie.

- To nie była propozycja naprawy.

- Dobrze, bo nie przyjmuję darmowych usług od nieznajomych.

- A od znajomych?

- To zależy, jak długo pozostają znajomymi.

Zapadła cisza. Nieprzyjemnie szczera jak na rozmowę przy pierwszej kawie.

Rafał nie próbował jej natychmiast wypełnić. Usiadł dopiero wtedy, kiedy wskazałam mu krzesło. Zauważyłam ten szczegół, podobnie jak sposób, w jaki odłożył telefon ekranem do dołu i naprawdę skupił się na rozmowie.

- Przyjechał pan odpocząć? - zapytałam, stawiając przed nim filiżankę.

- Pracować trochę inaczej. Mam zamówienia, które mogę dokończyć poza warsztatem. Potrzebowałem też zmiany otoczenia.

- Na jak długo?

- Do pierwszego śniegu, mniej więcej.

Spojrzałam przez okno. Jesień dopiero zaczynała wybarwiać zbocza, lecz poranki stawały się coraz chłodniejsze.

- Tutaj pierwszy śnieg potrafi spaść wcześniej, niż człowiek sobie zaplanuje.

- W takim razie będę musiał zachować elastyczność.

Nie odpowiedziałam. Elastyczność była słowem, którego mój były mąż używał najczęściej wtedy, kiedy oczekiwał, że zmienię swoje plany na rzecz jego.

Rafał zauważył chyba zmianę w moim zachowaniu, bo nie ciągnął tematu. Sięgnął po drożdżówkę, a ja mimowolnie przyjrzałam się jego dłoniom. Były duże, z drobnymi zadrapaniami, ale poruszały się z niezwykłą delikatnością.

- Lubi pan tę pracę? - zapytałam.

- Bardziej niż niektóre rzeczy, które przez nią straciłem.

Spojrzał na mnie, jakby sam był zaskoczony własną odpowiedzią.

- Przepraszam. To zabrzmiało zbyt poważnie jak na pierwszą drożdżówkę.

- Nie mam obowiązku podtrzymywania lekkich rozmów - odparłam. - To jedna z zalet prowadzenia własnego domu.

- Własnego domu - powtórzył z ledwie dostrzegalnym naciskiem. - Brzmi, jakby to było dla pani ważne.

- Jest.

Nie zapytał dlaczego. I właśnie przez to poczułam ochotę, żeby mu powiedzieć.

Zanim zdążyłam zdecydować, czy naprawdę tego chcę, na blacie zawibrował mój telefon.

Dzwoniła Irena, przewodnicząca lokalnego stowarzyszenia. Odebrałam, przepraszając Rafała gestem.

- Marta, ratuj - usłyszałam zamiast powitania. - Właściciel sali wycofał się z jesiennego festiwalu. Nie mamy gdzie zrobić koncertów ani warsztatów. Zostały trzy tygodnie.

Zamknęłam oczy.

- Irena, mówiłam ci, że zamykam sezon.

- Wiem. Ale twój pensjonat ma salę kominkową, zadaszony ganek i największą werandę w okolicy. To miał być mały festiwal, nie żadne wielkie wydarzenie. Muzyka, lokalni artyści, kilka spotkań. Nie chcemy go odwoływać.

- Nie mam ludzi ani budżetu na organizację.

- Wiem. Potrzebujemy przede wszystkim miejsca. Resztę spróbujemy załatwić. Przyjedziesz dziś na spotkanie?

Spojrzałam na kartkę z planem zimowego remontu, potem na Rafała, który uprzejmie udawał, że nie słyszy rozmowy.

- Nie obiecuję - powiedziałam. - Muszę sprawdzić, co da się zrobić bez dokładania mi kolejnej pracy.

Kiedy odłożyłam telefon, Rafał wskazał stojącą na kredensie fotografię starej sali kominkowej.

- Festiwal muzyczny?

- Kameralny. Przynajmniej tak twierdzą organizatorzy.

- Potrzebują instrumentów?

Spojrzałam na niego podejrzliwie.

- Pan naprawdę nie potrafi spokojnie zjeść śniadania?

- Potrafię. Ale słysząc o muzyce, robię się ciekawski.

Przez chwilę mierzyliśmy się wzrokiem ponad stołem. Był przystojny, lecz bardziej niepokoiło mnie to, że nie próbował mnie przekonywać. Zostawiał mi miejsce na decyzję. Po latach życia z człowiekiem, który każdą moją odmowę traktował jak początek negocjacji, ta zwykła powściągliwość wydawała się podejrzanie pociągająca.

- Proszę zostawić numer - powiedziałam w końcu. - Jeśli zdecyduję się pomóc, może przydać się ktoś, kto zna się na muzyce.

Rafał wyjął telefon, ale nie podał mi go przez stół.

- Mogę też po prostu przyjść, kiedy pani mnie zaprosi.

Powinnam była uznać to za najrozsądniejszą propozycję tego poranka.

Zamiast tego poczułam dziwny żal na myśl, że mógłby nie przyjść.

Za oknem wiatr strząsnął mokre liście z jabłoni. Rafał dopił kawę, wstał i sięgnął po kurtkę, a ja nagle zrozumiałam, że mój starannie ułożony plan właśnie zyskał pierwszą niewiadomą.

Nie wiedziałam jeszcze, czy chodziło o festiwal, sąsiada, czy o tę część mnie, która po raz pierwszy od dawna chciała, żeby ktoś został odrobinę dłużej.

Kiedy stanął w drzwiach, zapytałam:

- A jeśli pierwszy śnieg spadnie już za dwa tygodnie?

Odwrócił się. Przez moment patrzył na mnie bez uśmiechu, uważniej niż dotąd.

- To będzie zależało od tego, czy znajdę powód, żeby zostać.

Nie zatrzymałam go.

Stałam jednak na ganku jeszcze długo po tym, jak przeszedł przez mokry ogród do sąsiedniego domu. Dopiero kiedy zamknęły się za nim drzwi, zdałam sobie sprawę, że nadal trzymam w dłoni jego pustą filiżankę.

I że po raz pierwszy od wielu miesięcy nie byłam pewna, czego właściwie bardziej pragnęłam: odzyskanego spokoju czy człowieka, który mógłby go zakłócić.

Rozdział 1 - Warunki, których nie zamierzałam zmieniać

W piątek o siedemnastej trzydzieści weszłam do świetlicy w centrum wsi z przekonaniem, że poświęcę organizatorom festiwalu dokładnie dwadzieścia minut. Wystarczająco dużo, żeby wysłuchać problemu, przedstawić swoje warunki i wrócić do pensjonatu, zanim ostatni goście zaczną pytać o kolację.

Irena przywitała mnie tak serdecznie, jakby samo moje pojawienie się oznaczało zgodę.

- Wiedziałam, że przyjdziesz!

- Przyszłam posłuchać.

- Oczywiście. Najpierw posłuchasz.

Nie spodobał mi się nacisk położony na słowo "najpierw".

Przy długim stole siedziało sześć osób. Rozpoznałam pana Adama, emerytowanego nauczyciela muzyki, dwie właścicielki lokalnych pracowni rękodzielniczych i młodego chłopaka odpowiedzialnego za promocję wydarzenia. Pozostałe krzesła zajmowali ludzie, których znałam jedynie z widzenia.

Na końcu stołu siedział Rafał Szubert.

Miał na sobie ciemną koszulę z podwiniętymi rękawami. Przed nim leżał notes, a obok niewielkie drewniane pudełko. Kiedy mnie zobaczył, odłożył długopis i uśmiechnął się w sposób, który natychmiast przypomniał mi naszą poranną rozmowę.

- Pani Marta - powiedział. - Jednak elastyczność.

- Raczej ciekawość, jak wiele można obiecać, zanim pozna się koszty.

Irena wskazała mi wolne miejsce naprzeciwko niego.

- Właśnie dlatego cię potrzebujemy.

Usiadłam, postanawiając nie reagować na rozbawienie widoczne w spojrzeniu Rafała. Mężczyzna, który potrafił słuchać, a jednocześnie najwyraźniej lubił prowokować, stanowił niebezpieczne połączenie. Zwłaszcza dla kobiety, która od kilku lat konsekwentnie wybierała przewidywalność.

Irena rozłożyła na stole wydrukowany program. Festiwal nosił nazwę "Jesienne Głosy" i miał odbyć się przez dwa dni, w trzeci weekend października. W planie znalazły się niewielkie koncerty muzyki akustycznej, warsztaty lutnicze, spotkania z lokalnymi twórcami i wieczór poświęcony dawnym pieśniom Beskidu Niskiego.

Program wyglądał pięknie.

Zbyt pięknie jak na przedsięwzięcie bez sali i pieniędzy.

- Nie możemy korzystać ze świetlicy? - zapytałam.

- Remont instalacji elektrycznej - odpowiedziała Irena. - Właściciel drugiego lokalu wycofał zgodę. A urząd gminy nie ma wolnej przestrzeni.

- I dlatego chcecie przenieść wszystko do mojego pensjonatu.

- Nie wszystko. Tylko główne wydarzenia.

Spojrzałam na harmonogram.

- Czyli prawie wszystko.

Rafał opuścił głowę, ale nie na tyle szybko, żebym nie zauważyła jego uśmiechu.

- Mamy około sześćdziesięciu zgłoszeń zainteresowania - wtrącił chłopak od promocji, przedstawiony jako Kuba. - Przy czym nie wszyscy przyjdą na każdy punkt programu.

- A ilu gości może jednocześnie przebywać w pani sali? - zapytał Rafał.

- Czterdziestu, jeśli wszyscy siedzą. Trzydziestu, jeśli chcemy zachować sensowną przestrzeń. I zanim ktoś zaproponuje dostawianie krzeseł do korytarza, uprzedzam, że nie zamierzam organizować ewakuacji przez kuchnię.

Rafał skinął głową.

- W takim razie nie powinniśmy sprzedawać więcej niż trzydzieści wejściówek na pojedynczy koncert.

Irena spojrzała na niego z zaskoczeniem.

- Myślałam, że będziesz chciał większej publiczności.

- Chcę publiczności, która rzeczywiście usłyszy muzykę. A nie ludzi stojących pod drzwiami i próbujących coś zobaczyć ponad cudzym ramieniem.

Zerknęłam na niego uważniej.

Nie mówił jak ktoś, kto chce zaimponować grupie. Mówił spokojnie, rzeczowo, nie podnosząc głosu. W jego tonie było jednak coś nieustępliwego. Wiedział, czego potrzebuje, i nie miał zamiaru udawać, że każda propozycja jest równie dobra.

Rozpoznawałam tę cechę.

Sama miałam jej czasami za dużo.

- Zanim zaczniemy ustalać liczbę krzeseł - powiedziałam - chciałabym wiedzieć, kto zapłaci za dodatkowe ogrzewanie, sprzątanie i ewentualne uszkodzenia. Mam rezerwacje do dwudziestego piątego. Pensjonat pozostaje normalnie działającym obiektem.

Irena zaczęła wertować dokumenty.

- Możemy przeznaczyć część budżetu na koszty organizacyjne.

- Jaką część?

Zapadła cisza.

- Właśnie - powiedziałam.

Rafał przesunął notes na środek stołu.

- Proponuję rozdzielić wydatki na trzy grupy. Wynajem przestrzeni, obsługa wydarzeń i wyposażenie. Każda musi mieć osobną kwotę i osobę odpowiedzialną.

Spojrzałam na niego.

- Zajmuje się pan również księgowością?

- Nie. Ale przez dwadzieścia lat prowadzenia warsztatu nauczyłem się, że entuzjazm nie opłaca rachunków.

- Wreszcie ktoś mówi moim językiem.

- A ja myślałem, że znamy się dopiero od rana.

Kilka osób się roześmiało. Poczułam irytację, choć nie potrafiłabym uczciwie powiedzieć, czy wywołała ją jego uwaga, czy moja natychmiastowa ochota, żeby odpowiedzieć równie zaczepnie.

Przez następne pół godziny analizowaliśmy możliwości. Sala kominkowa mogła pomieścić koncerty, weranda niewielką wystawę, a zadaszony ganek stoisko z herbatą i lokalnymi wypiekami. Moja kuchnia miała jednak pozostać zapleczem pensjonatu, a nie festiwalową gastronomią. Nie chciałam również udostępniać pokoi artystom bez standardowej rezerwacji.

Kiedy Irena zaproponowała przeniesienie części mebli, zaprotestowałam.

- Nie będziemy wynosić antycznego stołu na deszcz.

- Możemy zabezpieczyć go folią.

- Irena, to nie jest problem z folią. To problem z przekonaniem, że cudzy dom można urządzić według własnych potrzeb.

Wypowiedziałam te słowa ostrzej, niż zamierzałam.

Przez moment nikt się nie odezwał.

Rafał przerwał ciszę.

- Jest inne rozwiązanie. Możemy ustawić krzesła w półkolu i wykorzystać naturalną akustykę pomieszczenia. Przy odpowiednim repertuarze nie potrzebujemy sceny.

- Nie widział pan jeszcze sali - zauważyłam.

- Właśnie dlatego nie twierdzę, że to zadziała. Chciałbym ją obejrzeć.

Irena natychmiast się ożywiła.

- Doskonale! Marta, może jutro rano?

- Jutro mam wymianę pościeli, zakupy i przyjazd czterech osób.

- W niedzielę?

- W niedzielę mam niedzielę.

Rafał popatrzył na mnie z wyraźnym uznaniem.

- To brzmi jak bardzo dobry argument.

- Używam go od lat.

- Skutecznie?

- Niestety nie zawsze.

Tym razem roześmiał się otwarcie.

Rozmowa wróciła do kwestii organizacyjnych, lecz zauważyłam coś, co coraz bardziej utrudniało mi zachowanie obojętności. Rafał nie próbował przejmować kontroli nade mną ani moją przestrzenią. Jednocześnie nie zgadzał się automatycznie z każdym moim zastrzeżeniem. Kiedy uznał, że odrzucam pomysł z przyzwyczajenia, zamiast z konkretnego powodu, pytał wprost.

- Czy naprawdę nie możemy zorganizować próby w sobotnie popołudnie? - zapytał w pewnej chwili.

- Mogłaby przeszkadzać gościom.

- Jeśli zapytamy ich wcześniej?

- Nie chcę, żeby czuli się zobowiązani do zgody.

- W takim razie zapytajmy, czy chcą uczestniczyć. Jeśli nie, poszukamy innego terminu.

Nie odpowiedziałam od razu.

Nie dlatego, że nie miałam argumentu. Po prostu jego propozycja była rozsądna.

- Zgoda - powiedziałam w końcu. - Ale żadnych prób bez mojego potwierdzenia.

- Przyjmuję.

- I żadnego zostawiania instrumentów na noc w częściach wspólnych.

- Przyjmuję również.

- Nie jest pan trochę zbyt zgodny?

- Czekam na warunek, z którym nie będę mógł się zgodzić.

Doczekał się dziesięć minut później.

Irena zaproponowała, żeby Rafał odpowiadał za cały program muzyczny. Zgodził się pod jednym warunkiem: instrumenty wykorzystywane podczas warsztatów miały być dostępne uczestnikom bezpłatnie, a osoby prowadzące zajęcia musiały otrzymać wynagrodzenie.

- Nawet jeśli oznacza to ograniczenie liczby koncertów - dodał.

- Możemy poprosić artystów o występy charytatywne - zaproponował Kuba.

Rafał pokręcił głową.

- Możemy zapytać, czy ktoś chce wystąpić bez wynagrodzenia. Nie możemy z góry zakładać, że powinien.

- Przecież chodzi o lokalną społeczność.

- Właśnie dlatego nie chciałbym zaczynać od przekonania, że czyjaś praca jest mniej warta tylko dlatego, że wykonywana z pasją.

Zobaczyłam, jak Irena zaciska usta. Budżet był napięty, a Rafał właśnie utrudnił jej zadanie.

- To może nie dojść do skutku - powiedziała.

- W takim razie zorganizujemy mniejszy festiwal - odparł. - Ale uczciwy.

Spojrzał na mnie. Nie szukał aprobaty, lecz chyba chciał wiedzieć, czy rozumiem jego stanowisko.

Rozumiałam aż nazbyt dobrze.

Przez lata mój były mąż uważał, że skoro lubię prowadzić pensjonat, nie powinnam narzekać na pracę po szesnaście godzin dziennie. Pasja była dla niego wygodnym argumentem, kiedy trzeba było wyjaśnić, dlaczego moje zmęczenie jest mniej istotne od jego odpoczynku.

- Popieram Rafała - powiedziałam.

Irena westchnęła.

- Wy dwoje chyba będziecie bardzo trudnym zespołem.

- Jeszcze nie jesteśmy zespołem - przypomniałam.

Rafał pochylił się nieznacznie w moją stronę.

- A mielibyśmy szansę nim zostać?

Pytanie zabrzmiało zupełnie zwyczajnie. Tylko jego spojrzenie sprawiło, że przez sekundę pomyślałam o czymś innym niż festiwal.

- To zależy od warunków - odpowiedziałam.

- W takim razie będziemy negocjować.

Spotkanie zakończyło się po dziewiętnastej. Irena zobowiązała się przygotować wstępny budżet, Kuba miał sprawdzić możliwość rezerwacji miejsc przez internet, a Rafał sporządzić listę wykonawców i potrzeb technicznych.

Ja nie obiecałam jeszcze udostępnienia pensjonatu.

Kiedy zbierałam dokumenty, Rafał podszedł do mnie z notesem w ręku.

- Mogę zadać pani jedno pytanie?

- Jeśli nie dotyczy dodatkowych krzeseł.

- Dlaczego właściwie przyszła pani na to spotkanie?

Spojrzałam na niego zaskoczona.

- Irena mnie poprosiła.

- To wyjaśnia, dlaczego pani zadzwoniła. Nie wyjaśnia, dlaczego pani przyszła.

Nie spodobało mi się, jak szybko dostrzegł różnicę.

- Lubię to miejsce - odpowiedziałam po chwili. - I ludzi, którzy tutaj mieszkają. Kiedy otwierałam pensjonat, pomogli mi bardziej, niż się spodziewałam. Nie chcę odmawiać tylko dlatego, że akurat marzy mi się spokojna jesień.

- Ale nie chce pani również ponownie oddać komuś swojego czasu bez pytania.

Zatrzymałam rękę na pasku torby.

- Nie zna mnie pan na tyle, żeby wyciągać takie wnioski.

- Ma pani rację. Przepraszam.

Powiedział to natychmiast, bez tłumaczenia, że źle zrozumiałam jego intencje.

Wyszliśmy razem przed świetlicę. Powietrze pachniało mokrą ziemią i dymem z pieców. Nad dachami wisiała niska mgła, a żółte światło latarni rozlewało się po błyszczącym asfalcie.

- Nie chciałem być wścibski - odezwał się Rafał.

- Wiem.

- Czasami zadaję pytania, które powinienem najpierw przemyśleć.

- To chyba koszt uboczny pracy z drewnem.

- Słucham?

- Drewno przynajmniej nie odpowiada.

Roześmiał się cicho.

- Zapewniam panią, że odpowiada. Tylko trzeba wiedzieć, jak słuchać.

W jego głosie pojawiła się miękkość, której wcześniej nie słyszałam. Wyobraziłam go sobie w warsztacie, pochylonego nad instrumentem, skupionego na czymś drobnym i delikatnym. Ta myśl była zaskakująco przyjemna.

- Dlaczego wybrał pan akurat Beskid Niski? - zapytałam.

Rafał wsunął ręce do kieszeni kurtki.

- Kiedyś przyjeżdżałem tutaj często. Potem przez kilka lat nie miałem czasu. Teraz uznałem, że jeśli będę ciągle odkładał pewne rzeczy, któregoś dnia okaże się, że nie ma już na co czekać.

- Brzmi jak początek poważnej historii.

- Może kiedyś ją opowiem.

Nie naciskałam.

Przeszliśmy kilka kroków w milczeniu. Mój samochód stał przy ogrodzeniu, jego trochę dalej.

- Marta - powiedział nagle.

Pierwszy raz zwrócił się do mnie po imieniu.

Zatrzymałam się.

- Tak?

- Nie zgadzaj się na ten festiwal ze względu na poczucie obowiązku. Jeśli twój pensjonat ma być miejscem wydarzenia, musisz naprawdę tego chcieć.

Patrzyłam na niego przez moment.

- A jeśli się nie zgodzę?

- Znajdziemy inne rozwiązanie.

- Nawet jeśli będzie gorsze?

- Nawet wtedy.

Coś w jego odpowiedzi sprawiło, że zapragnęłam mu uwierzyć.

- W takim razie jutro po szesnastej może pan obejrzeć salę - powiedziałam. - Tylko obejrzeć.

- Bez przesuwania mebli?

- Bez dotykania mebli.

- A jeśli zobaczę krzywy zawias?

- Szczególnie wtedy.

Uśmiechnął się.

- Do jutra, Marto.

Wsiadając do samochodu, zdałam sobie sprawę, że nie zaprotestowałam przeciwko użyciu mojego imienia. Co więcej, sposób, w jaki je wypowiedział, podobał mi się zdecydowanie bardziej, niż powinnam była przyznać.

Kiedy wróciłam do pensjonatu, goście kończyli kolację. Pomogłam pani Elżbiecie znaleźć dodatkowy koc, sprawdziłam temperaturę w dwóch pokojach i zamknęłam kuchnię. Wszystko odbywało się zgodnie z rytmem, który znałam od lat.

A jednak, kiedy późnym wieczorem otworzyłam kalendarz, zamiast skreślić festiwal z listy możliwych zobowiązań, wpisałam przy sobocie:

"16.00 - Rafał. Sala kominkowa".

Patrzyłam na te trzy słowa dłużej, niż wymagała tego organizacja jakiegokolwiek wydarzenia.

Później zadzwoniła moja siostra.

- Coś się stało? - zapytała po kilku minutach rozmowy.

- Dlaczego?

- Od pięciu minut opowiadasz o człowieku, który naprawia skrzypce, a ani razu nie wspomniałaś o rachunkach.

- To tylko sąsiad.

- Marta, nie pytałam, kim jest. Zapytałam, co się stało.

Usiadłam na brzegu łóżka i spojrzałam przez okno. W sąsiednim domu świeciło się jedno okno. Za szybą przesunęła się sylwetka Rafała.

- Chyba spotkałam kogoś interesującego - przyznałam.

Siostra zamilkła.

- I?

- I absolutnie nic z tym nie zamierzam robić.

- Oczywiście.

Nie podobał mi się jej ton.

- Mam czterdzieści dwa lata, pensjonat i wystarczająco dużo spraw na głowie. Nie potrzebuję kolejnego człowieka, który będzie chciał urządzać mi życie.

- A on chce?

Spojrzałam ponownie w stronę sąsiedniego domu.

- Właśnie nie.

To było najdziwniejsze.

Rafał nie próbował wejść w moje życie bez zaproszenia. Nie proponował, że mnie uratuje, naprawi albo nauczy odpoczywać. Miał własne zdanie, własną pracę i warunki, których nie zamierzał zmieniać tylko po to, żeby zdobyć czyjąś sympatię.

Powinnam była uznać to za komfortową podstawę sąsiedzkiej znajomości.

Zamiast tego zaczęłam się zastanawiać, jak brzmi jego głos, kiedy nie rozmawia o organizacji koncertów.