Zamek na peryferiach - Tomasz Duszyński

-
Proszę czekać

- Dzień dobry, panie Tomku! Piękny wieczór mamy!

Z ust listonosza uniosła się para. Pod jego butami zaskrzypiał śnieg. Mróz mocno dał się mężczyźnie we znaki, bo miał czerwony nos i uszy.

- Był piękny, panie Marku. Był...

- Wiem, wiem. Dopóki się nie pojawiłem z tym workiem, co? - Listonosz rubasznie się zaśmiał. Jak co dzień zresztą, to był nasz rytuał od dobrych kilku miesięcy. - Nie obrażam się, nie obrażam. Powie pan wreszcie, o co chodzi z tymi listami? Z każdym dniem jest ich coraz więcej. Obładowany jestem jak święty Mikołaj. Obstawialiśmy z koleżankami i kolegami z pracy, że to jakiś pana zagraniczny fanklub. Bo pan coś wydał w tych Czechach czy tam na Słowacji, nie?

- Fanklub? - Sięgnąłem w stronę furtki, żeby otworzyć ją przed uginającym się pod ciężarem worka listonoszem. - Można tak powiedzieć.

- Popatrz pan, panie Tomku, ja nie wiedziałem, że ci Czesi są tak przywiązani do tradycji. Pięknie, tylko pozazdrościć naszym sąsiadom. Piękna sztuka pisania listów u nas to już zanikła. Jak chodzę po adresach, to wręczam przesyłki albo z prokuratury, albo od komornika. Z emeryturą czasem człowiek podejdzie, ale też jak daje przekaz i widzi minę adresata, to się zastanawia nad tym swoim powołaniem. Ludzi do grobu wpędzam, to lepiej grabarzem było zostać. Co pan z nimi wszystkimi robi, się zastanawiam? Z tymi listami?

Obejrzałem się za siebie. Listonosz też spojrzał w kierunku komina, z którego ulatniał się biały dym.

- Habemus papam. - Mężczyzna się zaśmiał i podkręcił wąsa. - No, to już pana sprawa. Nie będę przecież wypytywał, dlaczego pan na te listy nie odpowiada.

- Cieszę się, że nie będzie pan wypytywał - powiedziałem.

- No tak, no tak. - Doręczyciel wyglądał na zawiedzionego.

Podchody, żeby coś wybadać, robił od kilku miesięcy. Pewnie na poczcie robili zakłady, od kogo te listy. Wiedzieli, że z Czech, na kopercie oprócz mojego adresu i znaczka była tylko pieczątka z literkami H.S.Z. Doskonale wiedziałem, co to za skrót. Postanowiłem to jednak zostawić dla siebie.

- Ufff... - Listonosz zrzucił ciężar z pleców. - Jak listy z Hogwartu! Może to jakieś zaproszenie, co?

Poczułem na sobie badawcze spojrzenie wąsacza. Zaświeciły mu się oczy, na twarzy pojawił się uśmiech. Zauważył moją nagłą bladość, a po chwili gwałtowne zaczerwienienie policzków. Wiedział, że trafił.

- Kto i gdzie pana zaprasza, co?

- Pan na poczcie pracuje czy w ABW?

- No ma pan rację, ździebko się zagalopowałem, ale musi pan wiedzieć, że te pana listy to już mi się po nocach śnią. - Mężczyzna uniósł zgrabiałe dłonie, dając znać, że nie miał nic złego na myśli.

Byłem w stanie go zrozumieć, bo te listy też mi się śniły po nocach.

Listonosz wyraźnie się ociągał z opuszczeniem mojej posesji. Rozglądał się, jakby szukał dalszych wskazówek, które mogłyby mu pomóc w rozwiązaniu zagadki czeskich przesyłek.

- Tych pana sąsiadów to jeszcze nie poznałem.

Milczałem.

- Listy do nich nie przychodzą, nawet rachunki. Mieszka tam ktoś?

- Jak pan widzi, nikt tam nie mieszka.

Mężczyzna podkręcił wąsa. Przestąpiłem z nogi na nogę. Uderzyłem rękami o boki kurtki, dając znać, że od tego stania w bezruchu trochę przemarzłem.

- Nie ma pan do rozwiezienia listów? Nie chcę pana zatrzymywać. - Skoro z odczytywaniem mowy ciała pracownicy poczty mają problemy, to postanowiłem zadziałać bardziej bezpośrednio.

- Nie, co pan, fajrant na dzisiaj, pan byłeś ostatni na adresie. Jak się nazywają ci pana sąsiedzi?

- Nie pamiętam, od wiosny ich nie widziałem.

- A ja chyba raz spotkałem tu takiego mężczyznę. Blondyn, przystojny nawet, mocno zbudowany...

- Gruby znaczy się?

- Nie. Chyba na siłkę chodził... nie to co my... - Listonosz zatrząsł swoim ogromnym brzuchem i popatrzył na mój. Wciągnąłem go tak, że wnętrzności przemieściły mi się do gardła.

- To chyba pan kogoś innego widział - powiedziałem.

- Nie, nie... - zaprzeczył dręczyciel-doręczyciel. - Taką charakterystyczną koszulkę na ramiączkach miał... siatkowaną.

- Żonobijkę?

- Pan to sobie tak żartuje, ale on żony raczej nie bił. Ją też pamiętam, niziutka taka, wpatrzona w męża jak w obrazek. Nie tak jak nasze... - Facet odkaszlnął. - A ta koszulka to, nie wiem, czy pan się orientuje, złej renomy się nabawiła przez Marlona Brando.

- Tak?

- W Tramwaju zwanym pożądaniem w takiej grał i ludzie zaczęli przenosić na Bogu ducha winną odzież te skojarzenia o przemocy... Zresztą po angielsku tak samo mówią na koszulkę na ramiączkach - wifebeater. Wiedział pan?

- Nie - przyznałem.

- A! A propos skojarzeń, ten pana sąsiad ma coś z Marlona Brando.

- Mówi pan o używkach, izolacji i kompulsywnym objadaniu się w momentach stresu? - zapytałem niewinnie.

- To chyba jednak dobrze pan tego człowieka zna. - Pocztylion przyjrzał mi się podejrzliwie.

- Skąd. Podążam tokiem pana myślenia.

- To gdzie on teraz jest? Wyjechał z rodziną? - drążył już ponad miarę. Zastanawiałem się, jak grzecznie lub niegrzecznie wyprosić go z posesji.

- On? - Udałem, że się mocno zastanawiam. - W Zimbabwe, studnie kopie dla słoni.

- Dla słoni? Studnie?

- Tak. Niezbyt głębokie, bo te słonie mają krótkie trąby.

Mężczyzna się skrzywił i popatrzył na mnie niezbyt przychylnie.

- Jak pan sobie tam chce - powiedział. Zamierzał chyba ruszyć w stronę furtki, ale się zatrzymał, zmarszczył brwi i zerknął ponad moim ramieniem.

- Światło się chyba w tym pustym domu zapaliło. Sąsiad wrócił z tego Zimbabwe? W sumie, jak niegłębokie te studnie, to mógł skończyć już robotę.

Ciarki przebiegły mi na plecach. Strach chwycił mnie za gardło. Miałem nadzieję, że ta chwila nigdy nie nadejdzie. Odwróciłem się wolno w stronę posesji graniczącej z moją. Popatrzyłem w okna.

- Może to jakiś tylko refleks był z latarni. Szybko się już robi ciemno, to zaczęły się zapalać...

Listonosz mógł mieć rację. W ciemnych oczodołach okien niczego nie dostrzegłem. Chociaż...

- Panie Tomku, wszystko dobrze? Panie Tomku?

Przeniosłem wzrok na mężczyznę.

To spojrzenie mogło być nieco puste, a już na pewno niepokojące, bo przełknął ślinę.

- Widział pan gdzieś moją siekierę? - zapytałem.

- Co? Że co?

- Żona i córka ostatnio ją przede mną chowają...

- Pójdę już. Do jutra... - Pocztowiec zasalutował jak przed generałem i ruszył żwawo do furtki. Będąc już na chodniku, poczuł się bezpieczniej, więc odwrócił się jeszcze w moją stronę. - Chociaż jutro, to chyba kolega przyjedzie z workiem... z tymi... z listami przyjdzie. Dobrego wieczorku.

- Taaa... - Straciłem zainteresowanie mężczyzną, który wywinął orła na chodniku, spiesząc do samochodu. Usłyszałem dźwięk odpalanego silnika. Gaźnik zakasłał. Potem wszystko ucichło. Prawie wszystko. Coś zachrobotało w podbitce domu naprzeciw.

Miałem nadzieję, że to tylko kuny. Ostatnie pół roku poświęciłem na to, żeby przeniosły się spod mojego dachu do Ziętków. Próbowałem na nich nawet hipnozy.

Znów spojrzałem w stronę okien mojego niechcianego sąsiada. Coś rozbłysło we wnętrzu tamtego domu. Czyżby listonosz miał rację?

Ruszyłem w stronę ogrodzenia, żeby lepiej się przyjrzeć.

- Jasny gwint!

Wywinąłem orła na wypchanym listami worku. Z trudem się pozbierałem, otrzepałem spodnie i kurtkę ze śniegu. Spojrzałem w okna swojej kuchni, zastanawiając się, czy obserwują mnie żona i córka. Na szczęście nikogo w nich nie było, musiały być czymś zajęte.

Chwilę później znalazłem się przy ogrodzeniu. Stanąłem na palcach, zmrużyłem oczy i zapuściłem żurawia w czeluść tego piekielnego domostwa.

- Coś tam jest - wyszeptałem do siebie. - Jeśli Ziętek wrócił...

- Tomek!

- Jezus Maria! Nie strasz ludzi! - Podskoczyłem jak oparzony, usłyszawszy głos żony.

- Uważasz, że straszę ludzi?

- Takim nagłym pojawianiem się - doprecyzowałem.

- Co robisz?

- Nic takiego. Może u Stacha są włamywacze.

- Nie ma u Staszka włamywaczy - powiedziała żona.

Popatrzyłem na nią podejrzliwie.

- Skąd ta pewność? - zapytałem.

- Mają pewnie dobre systemy alarmowe - odpowiedziała wymijająco żona. - Więc zapewne by się uruchomiły.

- No nie wiem - powątpiewałem. - Widziałem kogoś.

- Kogo?

- Jakąś zdeformowaną twarz. To pewnie Ziętek. Wrócił po tej czeskiej porażce i boi się pokazać.

- Przyjrzyj się uważniej.

- No, coś znowu widzę. Mówiłem!

- Przesuń się w lewo... To twoje zdeformowane odbicie w szybie.

Przechyliłem głowę.

- Może trochę - przyznałem.

- Pogrążasz się w szaleństwie, Tomek. Ziętków nie ma już ponad pół roku, a ty codziennie mówisz, że wrócili.

- Nie codziennie.

- No tak, jak spadłeś z dachu, zaglądając do nich na poddasze, przez cały dzień byłeś nieprzytomny. Wtedy o Staszku nie wspomniałeś.

- Nie przypominam sobie nic takiego.

- Spokojnie, lekarz mówi, że pamięć kiedyś ci wróci.

Zazgrzytałem zębami.

- Możesz sobie zgrzytać. Ziętkowie żyją sobie spokojnie w Czechach, we wspaniałym zamku. Powodzi...

- Ha! Powodzi? Wiedziałem, że ich tam nawiedzi jakiś kataklizm!

- Powodzi im się bardzo dobrze i nie mają zamiaru wracać - kontynuowała cierpliwie małżonka. - Ten spadek to dla nich manna z nieba. Rozkręcili to miejsce, remontują, mają coraz więcej turystów...

- Skąd to wiesz? Od Ziętków? - Zaśmiałem się gorzko.

- Nie tylko. Było u niego kilku twoich kolegów. Mówili, że im się bardzo podobało...

- Mówisz o Gorzce i Śmielaku? Zdrajcy.

Usłyszałem skrzypienie śniegu. Podeszła do nas nasza córka.

- W social mediach piszą o zamku państwa Ziętków - powiedziała. - Tato, ja mam po prostu wrażenie, że tęsknisz za swoim przyjacielem.

- Córko, proszę cię. Musiałbym być niepoczytalny...

Milczenie żony i córki przeciągało się niepokojąco długo.

- To tak? Naprawdę uważacie, że jest im tam tak dobrze? A ten napad na ich zamek?

- Jaki napad? Co to wymyśliłeś?

- Ha! Wymyśliłem? A to?

Tryumfalnie wyszarpnąłem z kieszeni nieco wygnieciony strzęp czeskiej gazety.

- Proszę, same przeczytajcie! - Postukałem palcem w nagłówek. - Svěží nápad na hradě! Napadli ich, pewnie te wszystkie listy Ziętek śle z prośbą o pożyczkę, bo nie ma ani grosza przy du... same wiecie przy czym!

- Tato...

Spojrzałem na córkę. Żona wzniosła oczy ku niebu.

- No co?

- To, co napisali, znaczy "świeży pomysł na zamku".

Zmarszczyłem brwi, przeniosłem spojrzenie z córki na gazetę.

- Nie, na pewno się mylisz - powiedziałem. - Svěží to po czesku czerstwy, wiem, bo kiedyś wyszło z tego nieporozumienie, jak byliśmy z matką w spożywczym w Pradze. Mam dożywotni zakaz wstępu...

- Tato, nie wiem, czy chcę znać tę historię. Svěží nápad na hradě oznacza "świeży pomysł na zamku". W artykule chwalą pomysł pana Staszka i bardzo mu kibicują.

- Pewnie artykuł sponsorowany - wycedziłem.

- Tato, panu Staszkowi naprawdę się coś udało, doceń to.

- A ty to co, obrończyni uciśnionych i poliglotka w jednym? - Zdenerwowałem się.

- To prawda, nasza córka uczy się czeskiego... - wtrąciła żona.

Pobladłem.

- Ale po co? Po co ci ten czeski? - zapytałem słabo.

- Choćby po to, żeby odróżnić napad od pomysłu - skonstatowała moja ślubna.

- Japoński, chiński do wyboru, węgierski nawet, a ty czeskiego się uczysz? Czy ma to coś wspólnego z Ziętkami i tym ich... tym ich... - Zabrakło mi powietrza, pociemniało w oczach.

- Spokojnie, żartowałam, wcale nie uczy się czeskiego - Żona lekceważąco machnęła ręką. - Ha, ha...

Popatrzyłem na córkę.

- Ano - powiedziała.

- Dziecko...

- Tato, zaczynamy się o ciebie niepokoić.

- Zaczynamy? - Żona gorzko się zaśmiała. - To trwa od ładnych kilku lat. Teraz przybrało na sile. Palisz listy od Staszka w kominku, przeczytałeś chociaż jeden?

- Nie muszę, wiem, co w nich jest.

- Niby co? - zapytała córka.

- Prośba o pomoc, przekaz pieniężny, o przelew albo blik...

- Nie. - Małżonka pokręciła głową. - Nic z tych rzeczy.

- Czytałyście moją korespondencję? - zapytałem podejrzliwie.

- Nikt nie czyta twojej korespondencji. Wiemy od Rózi.

- Jesteście z nimi w kontakcie! - wypomniałem im z wyrzutem. - Za moimi plecami!

- Tomek, musisz się pogodzić z tym faktem.

- Z jakim?

- Przyjmiemy od nich zaproszenie, tato. To, które wysyłają ci od kilku miesięcy.

- Zaproszenie? Jakie zaproszenie? Nic o tym nie wiem! - skłamałem.

- To, które palisz w kominku - powiedziała żona mocno metalicznym głosem. - Zaproszenie na święta do zamku Ziętków.

Zamilkłem. Chwilę zajęło mi roztrząsanie tej jawnej zdrady.

- Chcecie, to sobie jedźcie. - Wzruszyłem ramionami, udając, że ta deklaracja nie zrobiła na mnie najmniejszego wrażenia. - Ja zostaję.

- Trudno - powiedziała Pani Żona.

- Czyli wyjedziecie beze mnie? - dopytałem z wyrzutem.

- Nie zostawia się przyjaciół w potrzebie - oznajmiła małżonka.

- Ha! A rodzinę tak? - Tryumfalnie uniosłem palec w górę. - Tu was mam! Ziętkowie was wzięli pod włos! Są w potrzebie? Miałem rację! Wydali ostatni grosz na tę ruderę zwaną zamkiem. A H.S.Z., czyli hrabia Stanisław Ziętek próbuje znaleźć sponsorów na swoje durne pomysły!

- Nie o to chodzi. - Żona znacząco spojrzała na córkę.

Trochę mnie to spojrzenie zaniepokoiło.

- O co więc? - zapytałem, chociaż miałem wrażenie, że nie chcę usłyszeć tego, co ma mi do powiedzenia.

- Staszek... Staszek zaginął.

- Że co zrobił?

- Dwa dni temu wyszedł z zamku i nie wrócił.

- To chyba sprawa policji, nie nasza? - zauważyłem trzeźwo.

- No wiesz? Rózia odchodzi od zmysłów.

- Henryk też - dodała córka.

- A co na to czeska policja?

- Podobno zlekceważyli sprawę - przyznała żona. - Uważają, że wróci. Coś mówili, że Polacy lubią czeskie piwo i knedliczki... jak się naje i napije...

- Dobrze mówią... jak się naje i napije, to wróci. Jak bumerang.

- Tomek!

- Ale co mam zrobić? Cudotwórcą nie jestem. Jasnowidzem tym bardziej. Trochę żałuję, bo jakbym miał taką moc, to chętnie pomógłbym odnaleźć jego zwłoki. To znaczy ciało... No, Staszka. Oj, żartuję - dodałem, widząc minę córki. - Po prostu nie sądzę, żeby mu się coś stało. Może się zgubił w tym swoim... jak to pisał w zaproszeniu - "przeogromniastym zamczysku".

- Czyli czytałeś te listy, tato. Jesteś po prostu zazdrosny o ten zamek.

- Nie jestem o nic zazdrosny. Pomyślcie, ile listów trzeba byłoby spalić, żeby ogrzać ten "przeogromniasty zamek". Ziętek pewnie zdał sobie sprawę z rachunków i...

- I co? - Żona pobladła.

- Poszedł na żebry. Może idzie do Polski ze swoją czopką w ręku i zbiera datki.

- Tato, to naprawdę poważna sprawa. Trochę znamy pana Staszka. Co, jeśli naprawdę coś złego mu się stało?

- Staszkowi? - Zaśmiałem się, choć trochę na siłę. - On zawsze spada na cztery łapy, jest niezniszczalny. Wróci pewnie z jakimś nowym pomysłem na złoty interes.

- Powinniśmy pojechać. Choćby wesprzeć Rózię - przekonywała moja małżonka. - Ma małe dziecko, na pewno biedna odchodzi od zmysłów.

Oczami wyobraźni zobaczyłem odchodzącą od zmysłów biedną Rózię Ziętek.

- AAAA! - wrzasnąłem.

- Co się stało? - zapytały jednocześnie żona i córka.

Uniosłem palec i wskazałem na okno chałupy Staszka.

Skrzypnęła okiennica. Odchodząca od zmysłów Rózia Ziętek wystawiła w naszą stronę niezbyt dużą głowę.

- Mój Staś... Pomóżcie mi odnaleźć Stasia! Duszyński, jesteś nam to winny! Staszek uratował ci życie już trzy razy. Teraz pora się odwdzięczyć!

- Co niby zrobił? Ała...

Poczułem łokieć żony na wątrobie. Dokładnie w segmencie siódmym.

- Błagam, musicie odnaleźć mojego Stasieńka!

Kruki i wrony poderwały się, usłyszawszy ten przejmujący okrzyk.

Zamknąłem oczy, miałem nadzieję, że to tylko sen.

- Pakujemy się - zarządziła moja żona.

- Ano - potwierdziła córka.

- Mam chyba napad... - wydusiłem.

- Pomysł? - zapytała Ziętkowa.

- Nie. Napad lękowy. Trochę brakuje mi powietrza.

CZESKI FILM, NIKT NIC NIE WIE

- Mój Stasieniek! Mój Staś...

- Nie zdzierżę dłużej... - wyszeptałem pod nosem, patrząc na żonę. Próbowałem skupić się na drodze, ale Rózia co chwilę podnosiła lament, od którego jeżyły mi się resztki włosów na głowie. Trwało to już od trzech godzin, a przybrało na sile po przekroczeniu granicy.

Nic jednak nie mogłem na to poradzić. Rózia zapakowała nam się do samochodu i nie miała zamiaru wyjść. Powiedziała, że nie wraca na własną rękę, bo jest za bardzo roztrzęsiona.

- Już chyba jesteśmy blisko - powiedziała żona.

- Przewidujesz to po natężeniu dźwięku?

- Kocha Staszka i się o niego martwi, trudno ci to zrozumieć?

- Nie jestem do takich dowodów małżeńskiego oddania przyzwyczajony. Ty też byś tak lamentowała, gdybym to ja zaginął?

Widziałem, że małżonka zaczęła się nad tym głęboko zastanawiać.

- No wiesz? - obruszyłem się.

- Przeżywałabym wewnętrznie.

Zacisnąłem dłonie na kierownicy i skupiłem się na drodze. Zerknąłem jeszcze przelotnie w lusterko na córkę, która siedziała obok Rózi. Wiedziałem, że włożyła sobie zatyczki, ale od dłuższego czasu jechała z dłońmi przyklejonymi do uszu. Wyglądała trochę jak postać z Krzyku Muncha.

- Tu zaraz musisz skręcić... Oj, Stasieniek mój! Stasio, mój wspaniały mężczyzna... A mówiłam wam, jaki był zdolny już w przedszkolu?

Ileż historii przez trzy godziny wysłuchaliśmy o tym wspaniałym mężczyźnie. Chopin, Einstein i Skłodowska-Curie mogli pozazdrościć takiego życiorysu. Tym bardziej zastanawiałem się, co poszło nie tak, że Staszek został po prostu Staszkiem. Podejrzewałem, że któraś z opiekunek jeszcze w żłobku upuściła go na podłogę. Kilka razy.

- Mówiłaś - przypomniałem. - Lepiej powiedz, gdzie mam skręcić, bo w tym śniegu nic nie widać.

Trafiliśmy na zimę tysiąclecia. Albo po prostu wylądowaliśmy na totalnym wygwizdowie. Obstawiałem raczej to drugie. Od dobrych dwóch kwadransów nie minęliśmy żadnego samochodu, ludzi z wiosek też wymiotło. To akurat nic dziwnego, bo w taką pogodę nikt nie wystawiłby nosa za drzwi.

- Naprawdę, żadnej lampy nawet tu nie ma, jak mam jechać w takich warunkach?

- Stasiu... Oj, mój Stasiu, to jest dobry kierowca. Taki śnieg to dla niego byłoby nic. Przejechałby przez niego jak lodołamacz! A jak kiedyś jechaliśmy do Obornik Śląskich...

Puściłem mimo uszu kolejną opowieść z mchu i paproci o dokonaniach nieodżałowanego i wspaniałego męża Rózi Ziętek. Musiałem skupić się na tym, co przed szybą, bo naprawdę trudno było znaleźć w śniegu drogę. Zdaje się nikt nie odśnieżał tak podrzędnych tras jak ta.

- A ten wasz syn, jak mu tam...

- Henryk, tato.

- No właśnie. To czemu cię nie przywiózł do Polski, tylko sama jechałaś?

- Bo mój Henryczek szuka ojca. Dowodzi ekipą miejscowych, przeczesują lasy i bagna.

- W bagno to my właśnie wdepnęliśmy.

- Tomek! - upomniała mnie żona.

- A Staszek nie mówił ostatnio, że ma dość?

- Czego miałby mój Stasio mieć dość?

- Oho... - powiedziałem, bo do głowy przyszło mi tyle możliwości. Piskliwy głos Rózi Ziętek już od trzech godzin przyprawiał mnie o myśli samobójcze. - Nie wiem, no... kłopoty finansowe, malwersacje...

- Jakie malwersacje! Duszyński, co ty wymyślasz?

- To może coś innego go zwiodło na manowce... i te... bagna...

- Niby co? - W głosie Ziętkowej pojawił się metal i piasek, trochę też pogłosu zgrzytającej na tablicy kredy.

- Zamek ma... niejedna chciałaby takiego usidlić.

Na tylnym siedzeniu zapanowała cisza. Zaniepokoiłem się, spojrzałem w lusterko. Twarz Rózi Ziętek przykrywał cień, ale oczy... dałbym głowę, że zapałały czerwienią.

- Ale Stach cię kocha - dodałem szybko. - Nie dałby się jakiejś Czeszce odciągnąć od rodzinnego gniazda. Chyba że zaszło jakieś... językowe nieporozumienie. W Czechach łatwo o takie. Jezus Maria...

Przyhamowałem. Coś przebiegło przez śnieg kilkanaście metrów przed nami. Popatrzyłem w ciemność.

- Co to było?

- Chyba jakiś zwierz - powiedziała żona.

- Było duże - dodała córka. W jej głosie słyszałem zdenerwowanie. - Może niedźwiedź?

- Tu chyba nie ma niedźwiedzi - powiedziałem niepewnie.

Znów zerknąłem w lusterko. Rózia Ziętek była podejrzanie cicha.

- Wiesz, co to było, Róziu?

- Nie.

Na moje oko Ziętkowa odpowiedziała nieco za szybko. Zacisnęła usta.

Samochód podskoczył i znów ruszyliśmy wąską, zaśnieżoną drogą. Między drzewami niczego nie można było dostrzec. Śnieżna zadymka utrudniała widzenie. Mimo to światła reflektorów oświetliły wgłębienia w śniegu. Odciski wielkich, pozbawionych obuwia stóp. Poczułem ciarki na plecach. Zastanawiałem się, czy siedząca obok mnie żona też dostrzegła ślady pozostawione przez niezidentyfikowany obiekt biegający.

- Rózia, coś przed nami ukrywasz - powiedziałem. - Najwyższy czas powiedzieć, o co chodzi. Jeśli chcesz, żebyśmy pomogli ci odzyskać Staszka, musimy wiedzieć wszystko...

Ziętkowa wciąż milczała.

- Róziu. - Moja małżonka odwróciła się do koleżanki. - Tomek ma rację, powinnyśmy mu o tym powiedzieć.

No tak. Mogłem się domyślić. Byłem tutaj jedynym, który pozostawał w błogiej nieświadomości.

- Drzwi...

Zmarszczyłem brwi na słowo wypowiedziane przez Rózię.

- Co?

- Wszystko zaczęło się od drzwi - powtórzyła Rózia nieswoim głosem.

Widziałem, jak żona i córka kiwają poważnie głowami.

- I co z tymi drzwiami? - zapytałem, wpatrując się w drogę. Naprawdę nie wiedziałem, czy wciąż jadę drogą czy wyjechałem w jakieś pole. Popatrzyłem na wskaźnik paliwa. Od dłuższej chwili święciła się kontrolka. Jak zwykle zignorowałem pasażerki, gdy przy stacji benzynowej wspominały, że warto zatankować.

- Znikają. Najpierw zniknęły jedne, na strychu, potem te do zamkowej kuchni. Myślałam, że Stasiu je ściągnął, bo jak nocą chodził zaglądać do lodówki, to się cały czas o nie obijał...

Zaśmiałem się. Oczami wyobraźni widziałem teraz Staszka wielokrotnie obijającego się głową o drzwi.

- To nie jest śmieszne, Tomek. Słuchaj dalej - upomniała mnie małżonka.

- Były też kolejne? - zapytałem, starając się pokazać większe zaangażowanie.

- Tak, potem zaczęły znikać jedne po drugich. Od pokoi, toalety, strychu...

- To ile tych drzwi zniknęło? - zapytałem.

- Do mojego wyjazdu dwadzieścia.

- Dwadzieścioro? - Uniosłem brwi i spojrzałem na małżonkę.

- Mamy trzydzieści pięć pokoi, dwadzieścia łazienek, dwie kuchnie, piętnaście pomieszczeń w piwnicy, nie liczę strychu i przybudówek.

Trochę mnie przytkało. Prawdę mówiąc, kompletnie nie zastanawiałem się, jak ten Staszka zamek wygląda. No, może oczami wyobraźni widziałem jakąś ruderę niewiększą od stodoły.

- I te drzwi znikają? - upewniłem się.

- Tak.

- Znajdujecie potem niektóre gdzieś w okolicy? Obdarte z farby? Poskrobane?

- Co? - zdziwiła się Rózia.

- Tato nawiązuje do Szatana...

- Jezus Maria! - Rózia się przeżegnała. - Czyli to diabelska sprawa? Sekta nas napadła? Będą nas chcieli złożyć w ofierze?

- Do Szatana z siódmej klasy - wyjaśniła córka. - To powieść Kornela Makuszyńskiego. Tam w pałacu też znikały drzwi. Chodziło o wskazówkę prowadzącą do ukrytego skarbu.

- Skarbu?

Widziałem w lusterku, jak Rózi zaświeciły się oczy.

- Jest sroga zima, myślę, że ktoś wam zabiera te drzwi na opał - powiedziałem, bez skrupułów odzierając Rózię ze złudzeń. - A Staszek na pewno nie zostawił jakiegoś listu?

- Listu? - Rózia zrobiła wielkie oczy. - Jakiego listu?

- No... wiesz... pożegnalnego. Przeciąg mógł go zwiać ze stołu, skoro nie macie drzwi.

- Staś żyje! - Rózia się zdenerwowała.

- A wyszedł bez butów, za to w futrze?

- Bez butów i w futrze? Tomek, czy ty się dobrze czujesz? - zapytała żona.

Wzruszyłem ramionami. Właśnie pomiędzy drzewami znów zauważyłem coś bosego i futrzastego.

- Czy na zamku dzieje się jeszcze coś dziwnego? - zagadnąłem.

Rózia się zamyśliła.

- No... w sumie. Tego nawet wam nie mówiłam - zwróciła się do mojej żony i córki. - Ktoś pod zamkiem, w naszym parku kopie doły...

- Czyli wszystko jasne - stwierdziłem.

- Co masz na myśli? - zapytała Rózia.

- Staszek w nocy poszedł do kuchni się obżerać, uderzył głową w drzwi. Zamroczony wypadł przez okno i wpadł do któregoś rowu.

- Policja sprawdziła wszystkie - oznajmiła Rózia.

Trochę się zmartwiłem. Miałem nadzieję, że właśnie rozwiązałem sprawę i po wyciągnięciu zamarzniętej bryły lodu z wykopu wrócę do domu.

- Może rzeczywiście ktoś szuka tam skarbu? - powiedziała córka. - Te drzwi, wykopy w parku...

Zastanowiłem się. Rzeczywiście - sprawa była co najmniej dziwna.

- Policja mówiła coś o tych drzwiach i wykopach? - zagadnąłem.

- Nic... wzruszyli tylko ramionami. O zaginionych turystach też nie...

- O kim? - zapytaliśmy jednocześnie z żoną i córką.

- A to stara sprawa, jeszcze sprzed roku...

Widziałem, jak żona robi wielkie oczy. Podtrzymywałem dalszą konwersację tylko dlatego, żeby moje współpasażerki nie zorientowały się, że jedziemy już na oparach. Zaczynałem się obawiać, że za chwilę ugrzęźniemy w jakiejś zaspie i odnajdą nas nad ranem. Trzy zamarznięte kobiety i uduszonego kierowcę.

- Mam jeszcze jedno pytanie. Muszę je zadać - powiedziałem.

- To zadawaj, ale bez durnych insynuacji o pożegnalnych listach i takich tam...

- Dobrze. To dajcie mi chwilę, muszę wymyślić jakieś inne pytanie. Mam! Czy Staszek ma jakichś wrogów?

- Wrogów?

Zdało mi się, że Rózia się zawahała. Patrzyła na mnie podejrzliwie. Żona też uniosła brwi ze zdziwienia.

- Fałszywego przyjaciela na pewno - mruknęła Ziętkowa. - Ale...

- Ale? - zachęciłem ją.

- Stasio dostawał ostatnio pogróżki.

- O!

- Ucieszyłeś się? - Rózia zazgrzytała zębami.

- Ucieszyłem się, że być może wreszcie mamy jakiś trop - powiedziałem niewinnie. - W ogóle sobie nie wyobrażam, by ktoś mógł grozić takiemu poczciwinie, człowiekowi do rany przyłóż jak Stach. Co to za pogróżki?

- Myślę, że chodzi o nowe przedsięwzięcia mojego męża...

- Mówisz w liczbie mnogiej?

- Tak. Staszek wszedł w branżę spożywczo-procentową.

- Jaką? - We własnym głosie wyczułem nutę zazdrości, a może nawet podziwu.

- Spożywczo-procentową. Jesienią mieliśmy pierwsze zbiory buraków cukrowych. Nie obrodziły, jak można byłoby się spodziewać, ale pierwsze koty za płoty...

- Buraki to branża spożywcza, rzeczywiście - przyznałem. - A procentowa?

- Cukier z buraków... skojarzył się Stasiowi z produkcją alkoholu. Na zamku produkowano kiedyś rum i postanowił powrócić do tej tradycji.

- Czyli Rumburak.

- Co? - Rózia się zapowietrzyła.

Widziałem, jak córka zakrywa usta, żeby się nie roześmiać.

- Wspominam dzieciństwo - powiedziałem pojednawczo. - Ale, jak widzę, rzeczywiście się wam układa. Na takie przemyślane połączenie rumu z burakami mógł wpaść tylko Stach.

- Po nitce do kłębka, czy jak to Staś trafnie ujął - wszystko ułożyło się jak po nici Ariadny... - Ziętkowa westchnęła. - Ale teraz... Teraz, gdy Staszek zaginął...

- Róziu, Stach jest jak Odyseusz. Będzie wracał kilka lat do domu, ale wróci... - pocieszyłem potencjalną wdowę. - Naprawdę uważasz, że z tymi biznesami zalazł komuś za skórę? Jakimś miejscowym?

Rózia nie potwierdziła ani nie zaprzeczyła. Wydawało mi się to mocno podejrzane.

- Daleko jeszcze? - zapytałem Rózię.

- Cztery...

- Cztery kilometry? Dni?

- Trzy... - powiedziała. - Dwa i pół...

- To brzmi trochę lepiej. - Popatrzyłem na żonę i uniosłem palec do czoła, zataczając opuszką pętle. Jak dla mnie ostatnie przeżycia nadwerężyły nieco stabilność umysłową naszej pasażerki.

- Jeden...

- Tato, uważaj! - krzyknęła córka.

Oślepiła nas taka światłość, jakby przed nami wybuchła supernowa. Nie widziałem nic oprócz kolorowych refleksów wwiercających się w mózg.

- Matko przenajświętsza...! - zawołała moja żona.

- Pieska niebieska! - rzuciłem.

Wcisnąłem odruchowo hamulec, puściłem, znów wdusiłem, ale byliśmy za bardzo rozpędzeni, żeby uniknąć wypadku. Wbiliśmy się z impetem w zaspę.

- Wiedziałam - powiedziała żona. - To musiało się tak skończyć. Nie potrafisz się skupić na drodze.

Silnik zgasł. W aucie zapanowała cisza. I ciemność.

- Szyjemy też dresy... - oznajmiła Rózia.

- Jakie?

- Z ortalionu.

Siedzieliśmy przez chwilę w milczeniu.

- Co to było? - zapytałem.

- Coś się zaświeciło - powiedziała przytomnie moja żona. - Coś bardzo, ale to bardzo jasnego.

- Tyle to i ja wiem, ale co to było?

Mrugałem nerwowo. Zastanawiałem się, czy nie straciłem wzroku. Miałem przed oczami jakieś zielone kleksy.

- Co by to nie było, może łaskawie wyjdziesz i wypchniesz auto ze śniegu? Nie mam zamiaru tu zamarznąć.

Pomyślałem, że opuszczenie auta nie jest złym pomysłem. Wyszedłem na zewnątrz. Otrzepało mnie z przenikliwego zimna. Para z ust osiadła na moich wąsach i brwiach, zamieniając się w skrzące diamenciki. Zaskrzypiały drzewa. Żałośnie. Pomyślałem, że nad moim losem.

Wciąż zastanawiałem się, co nas oślepiło. Wytężyłem wzrok, zerknąłem ponad drzewami w ciemność. Byłem pewny, że to właśnie tam zajaśniało coś z intensywnością kilku słońc.

Rózia uchyliła okno.

- Cztery... - powiedziała.

- O nie!

- Trzy...

Tym razem światło rozbłysło wcześniej. Nie zdążyłem zamknąć oczu, poślizgnąłem się i przydzwoniłem głową w maskę samochodu. Upadłem na cztery litery i nie byłem w stanie się podnieść. Blask nieco przygasł, więc wreszcie mogłem dostrzec, co jest źródłem oślepiającego światła.

Moja żona i córka wyszły z samochodu i stanęły obok mnie.

- Czy to jest to, co myślę? - zapytała małżonka.

- Chyba tak, mamo - potwierdziła córka.

- Oczywiście - powiedziała z dumą Rózia Ziętek. - Imponujące, prawda? Staszek dekorował to przez ostatnie dwa dni, specjalnie na wasze przybycie.

- Ostatnie dwa dni, specjalnie na nasze przybycie... - powtórzyłem, czując, jak zaciskają mi się tchawica, dłonie, szczęka i Bóg wie, co jeszcze. - To te dwa dni, w których niby zaginął?!

- Przyznasz, Tomaszu, że ładnie to zrobił, prawda?

Jakiś kilometr od nas, na sporym wzniesieniu stał zamek. Lśnił jak reaktor atomowy tuż przed osiągnięciem masy krytycznej. Otoczony był szczelnie lampkami choinkowymi wielkości piłek do koszykówki. Na dwóch wieżach dumnie prezentowały się litery S i Z. Wyobraziłem sobie ostatnie dwa dni, w których Ziętek je dekoruje, zapewne przy pomocy swojego syna Henryczka.

Córka i żona pomogły mi się podnieść ze śniegu.

Usłyszeliśmy dobiegające z lasu wycie.

- Wilki? - zapytała moja ślubna.

- Pewnie myślą, że to księżyc - powiedziałem. - Wiecie, że moja noga tam nie postanie? Cała ta intryga jest chora. Wiedziałyście o tym, co wymyślili Rózia i Staszek?

- Nie - powiedziała żona.

Miałem spore wątpliwości czy, delikatnie rzecz ujmując, nie mija się z prawdą.

- Doceń to, Duszyński, ja cię tu nie chciałam. To twój przyjaciel się uparł. Powiedział, że jeśli ma tu z kimś spędzić ostatnie święta, to z tobą - wycedziła Rózia. - Dlatego zgodziłam się na ten fortel!

- Teraz chcesz mnie wziąć na litość. Ostatnie święta? Umierający jest? Nieobcinanym od wieków paznokciem u nogi przebił sobie czaszkę?

- Jak ty nic nie rozumiesz... - Rózia westchnęła. - Chcę wracać do dzieci. Jedźmy.

Wsiedliśmy w milczeniu do samochodu.

- Jest pewien problem - powiedziałem i popatrzyłem na deskę rozdzielczą. - Chyba będziemy musieli dostać się do zamku na piechotę.

- Po prostu wypchnij go z zaspy.

- To najmniejszy problem - stwierdziłem.

- Mówiłam, żebyś zatankował! Przez ciebie tu umrzemy! - zagrzmiała Pani Żona.

- To chyba będą twoje ostatnie święta, Duszyński - wysyczała Ziętkowa.

- Jak już, to nasze, moja droga, nasze... Ale to niedaleko. Jasno jak w dzień, na pewno się nie zgubimy.

W tym momencie światła zamku zgasły jak zdmuchnięty płomyk świecy.

- Mniej więcej pamiętam, w którym to było kierunku - powiedziałem.

- Mniej czy więcej, tato?

- Tak pół na pół...

- Zasięgu nie ma, mamo - rzuciła córka. - Nie zadzwonimy po pomoc.

- Tomek, ja...

Żona nie dokończyła zdania. Na zewnątrz zaskrzypiał śnieg. Przyznam, że oczy zrobiły mi się wielkie jak spodki, bo próbowałem dojrzeć, co się zbliżyło do naszego samochodu.

Pojazd poruszył się, jakby ktoś się o niego oparł i zaczął się toczyć w tył mimo zaciągniętego hamulca.

- To mój Stasio! Z odsieczą ruszył!

- To raczej nie Stasio - powiedziałem.

Wydało mi się, że w ciemnościach widzę coś olbrzymiego i mocniej zarośniętego niż Ziętek.

Kolejnymi dźwiękami były metaliczne brzmienie i bulgotanie. Trwało to kilkanaście sekund. Potem wszystko zamilkło.

Spojrzeliśmy na siebie z żoną. Usłyszałem, jak córka głośno przełknęła ślinę.

- To co to było? - zapytała Rózia.

- Przecież ty mieszkasz w tej dziczy, powinnaś wiedzieć - powiedziałem z wyrzutem.

Nawet w ciemnościach widziałem, jak Ziętkowa pobladła.

- Co się dzieje Róziu? - zapytała małżonka. - Ty wiesz, co to było?

- Nie...

Byłem pewny, że Ziętkowa coś ukrywa.

- Tato, odpal silnik.

- Ale...

- Po prostu sprawdź.

Przekręciłem kluczyk w stacyjce. Rozbłysły światła, które wcześniej wyłączyłem, żeby oszczędzać akumulator. Silnik zamruczał jak kot w ostatnim stadium gruźlicy, ale odpalił.

- Nieźle - powiedziałem.

Zmrużyłem oczy i popatrzyłem w ciemność. Próbowałem coś dojrzeć w gęstym lesie. W śniegu były duże wgłębienia, nie miałem czasu się im przypatrywać, było mi zimno i chciałem jak najszybciej ogrzać się w Ziętkowym zamku podczas duszenia jego właściciela.

ZAMEK

- Za długo to te lampki nie świeciły. Pewnie korki Stachowi wysiadły - powiedziałem, wjeżdżając na kamienny mostek prowadzący do zamku.

Prawdę mówiąc, patrzyłem na ośnieżoną budowlę z podziwem. Nawet w ciemnościach wyglądała imponująco, choć nie była tak ogromna, jak mi się na początku wydawało.

Posiadłość otaczał duży park, z zamarzniętym teraz stawem. Prostokątny budynek z dwiema kamiennymi wieżami wtopiony był w górskie zbocze. Ogromne świerki osłaniały go od wiatru. W sam raz na zamek Draculi.

Zatrzymałem samochód przy schodach. Wysiedliśmy.

- Witajcie w Ziętkowie!

Rózi odpowiedział jedynie skrzek przebudzonych ze snu wron.

Zamrugałem. Jedna z okiennic zatrzeszczała i odpadła na naszych oczach.

- To się naprawi - zapewniła Rózia.

Uniosłem wzrok do góry. Co do okiennicy byłem w stanie się zgodzić, ale ogromna dziura w dachu, której nie przykrył nawet śnieg, wyglądała na nienaprawialną.

- Mamo, może znajdźmy jakiś hotel w pobliżu. Tam po drugiej stronie parku też jest chyba jakiś zamek?

- Jaki tam hotel! - Machnąłem ręką. - Będzie dobrze! Przecież chciałyście tu przyjechać, pobyć trochę z Ziętkami. Co tam dziura w dachu, nietoperze, pająki wielkości autobusu i szczury. Liczą się wspólne święta w gronie przyjaciół!

- Jesteś złośliwy - wycedziła żona. - Pewnie, że zostaniemy - zakomunikowała. - Bierz walizki.

- Och, nie trzeba. Zajmie się tym nasz majorzamkus! - powiedziała Rózia.

Właśnie w tej chwili dostrzegłem majorzamkusa, schodził po zaśnieżonych schodach ze świecznikiem w ręku.

Staliśmy jak wryci, obserwując tego, chyba, człowieka. Poślizgnął się, zrobił piruet, ale utrzymał się na nogach. Po chwili stanął przy aucie. Popatrzyłem w górę.

- Jezu... - wyrwało mi się.

- Raczej Zdenek - zagrzmiał mężczyzna.

- Pan ma chyba z dwa i pół metra! - powiedziała moja żona.

- Ano.

- Sporo blizn... Ładnie pana pozszywali - zauważyłem.

- Ano - potwierdził Zdenek.

- Tomek! - upomniała mnie żona.

- To nasz kamerdyner, lokaj i zarządca - obwieściła radośnie Rózia. - Otrzymaliśmy go jako część wyposażenia zamku.

- Aha...

Zdenek się nie certolił. Otworzył mój bagażnik. Słyszałem, jak żałośnie zawył wyginany metal. Wziął wszystkie cztery walizki i reklamówkę z moimi rzeczami pod pachy.

- Zanesu je do vašich pokojů.

- Pokoju, tak, dobrze - powiedziałem. Bo właściwie nie wiedziałem, co powiedzieć. - A, dekui, czy tam dziekuju.

- Wystarczy "dziękuję".

- Świetnie pan mówi po polsku - powiedziała małżonka.

Zdenek zatrzymał na niej wzrok nieco dłużej, niż wypadało.

- Nie jest panu ciężko? - zapytałem. - Może lepiej je już odstawić?

Majorzamkus położył walizki na ziemi.

- Odstawić do naszych pokoi - doprecyzowałem.

Zdenek podniósł walizki i ruszył po schodach. Strasznie się na nich ślizgał.

- Dusza człowiek, naprawdę - powiedziała radośnie Rózia.

Odpowiedział jej jedynie skrzek tych wcześniej przebudzonych wron.

- Chodźcie! Na pewno chcecie się już ogrzać ciepłem naszego domowego ogniska! - zawołała gospodyni.

Jej zapał jakoś nie udzielił się ani mnie, ani mojej żonie czy córce.