Od Autora

Problematyka ładu społecznego jest niezwykle istotna w wymiarze zarówno teoretycznym, jak i praktycznym. Jednocześnie jest to zagadnienie komplementarne do wielu kwestii rozpatrywanych zbiorczo jako patologia społeczna.

W pierwszym tomie, który ukazał się w 2013 r., omówiono metodologię badań nad patologią społeczną, a także konteksty analiz zagrożeń ładu społecznego (m.in. moralny, etyczny, psychologiczny, biologiczny, prawny, społeczno-kulturowy, mikrospołeczny). Dokonano również przeglądu przejawów patologii społecznej w różnych środowiskach: rodzinnym, pracowniczym, rówieśniczym, w społeczności lokalnej. Osobne rozdziały poświęcono zjawiskom patologii społecznej będącym następstwem konfliktów zbrojnych oraz zagrożeniom ze strony mediów.

Drugi tom składa się z pięciu części. Część pierwsza została poświęcona zachowaniom destruktywnym - zarówno wobec świata zewnętrznego, jak i wobec własnej osoby.

W części drugiej omówiono destabilizację systemu kształtowania i zaspokajania potrzeb. Zwrócono uwagę na: uzależnienie od środków psychoaktywnych (tradycyjnych i nowych), zachowania kompulsywne związane z czynnościami dnia codziennego oraz z używaniem mediów elektronicznych, uzależnienia na podłożu psychopatologii seksualnej, uzależnienie od ryzyka, a także od władzy.

W części trzeciej poddano analizie dehumanizację więzi międzyludzkich: desensytyzację w kontaktach interpersonalnych, instrumentalizację relacji międzyludzkich w cywilizacji konsumpcjonizmu, dehumanizację relacji międzyludzkich w sferze nowoczesnej opieki zdrowotnej i opieki społecznej, psychospołeczne mechanizmy biurokratyzacji i instrumentalizacji relacji organizacja-jednostka, prostytucję jako skrajną formę dehumanizacji, a także alienację jednostki we współczesnym społeczeństwie. W tej części są rozważane także upublicznianie intymności oraz wirtualizacja kontaktów interpersonalnych.

W części czwartej zawarto omówienie zagadnień dotyczących dezorientacji w zakresie wartości i norm. Analizie zostały poddane takie kwestie, jak: erozja norm moralnych w relacjach interpersonalnych, atrofia postaw obywatelskich i prawnych we współczesnym społeczeństwie, postawy ksenofobii i nietolerancji w relacjach społecznych, a także postawy eskapistyczne.

W części piątej przedstawiono dezorganizację życia społecznego i politycznego, ze szczególnym uwzględnieniem wykluczenia społecznego uwarunkowanego ekonomicznie oraz uwarunkowanego kulturowo, społecznych reakcji na nierówności i niesprawiedliwości społeczne, cyberterroryzmu w zglobalizowanym świecie oraz sportu jako areny zjawisk patologii społecznej.

Warszawa, marzec 2014