- Nazywam się Harry Clifton.

- Oczywiście. A ja jestem Babe Ruth - powiedział inspektor Kolowski, zapalając papierosa.

- Nie - bronił się Harry. - Nie rozumie pan, zaszła straszna pomyłka. Nazywam się Harry Clifton, jestem Anglikiem z Bristolu. Służyłem na tym samym statku, co Tom Bradshaw.

- Zachowaj tę informację dla swojego adwokata - powiedział inspektor, wypuszczając z głębi płuc chmurę dymu, która wypełniła niewielką celę.

- Nie mam adwokata - zaprotestował Harry.

- Na twoim miejscu, chłopcze, postarałbym się mieć przy sobie Seftona Jelksa, bo w nim twoja jedyna nadzieja.

- Kto to jest Sefton Jelks?

- Może nie słyszałeś nigdy o najbardziej cwanym adwokacie w Nowym Jorku - odparł inspektor, wypuszczając nowy obłok dymu - ale ten facet złoży ci wizytę jutro rano o dziewiątej, a mecenas Jelks nie wychodzi ze swojego biura, jeśli jego rachunek nie został z góry zapłacony.

- Ale... - zaczął Harry, kiedy Kolowski zabębnił pięścią w drzwi celi.

- Zatem kiedy Jelks zjawi się tu jutro rano - ciągnął Kolowski, nie słuchając Harry'ego - to wymyśl jakąś bardziej przekonującą bajeczkę niż to, że aresztowaliśmy niewłaściwego człowieka. Powiedziałeś oficerowi imigracyjnemu, że nazywasz się Tom Bradshaw, i jeśli jemu to wystarczyło, to wystarczy i sędziemu.

Drzwi celi otworzyły się, ale przedtem inspektor zdążył wypuścić jeszcze jeden obłok dymu, przyprawiając Harry'ego o atak kaszlu. Kolowski wyszedł na korytarz, nie dodając już nic więcej, i zatrzasnął za sobą drzwi. Harry opadł ciężko na przymocowaną do ściany pryczę i oparł głowę o poduszkę, twardą jak cegła. Patrzył w sufit i myślał o tym, jak wylądował w policyjnym areszcie na drugim końcu świata, podejrzany o morderstwo.

Drzwi celi otworzyły się, zanim jeszcze światło poranka przeniknęło do środka przez zakratowane okno. Choć było wcześnie, Harry dawno już nie spał.

Do celi wszedł strażnik, niosąc na tacy posiłek, którego Armia Zbawienia nie odważyłaby się zaoferować włóczędze bez grosza. Położył tacę na drewnianym stoliku i wyszedł bez słowa.

Harry spojrzał obojętnie na jedzenie, po czym zaczął przemierzać celę tam i z powrotem. Z każdym krokiem nabierał przekonania, że jak tylko przedstawi panu Jelksowi powód, dla którego zamienił się nazwiskami z Tomem Bradshawem, sprawa zostanie szybko wyjaśniona. Z pewnością najgorszą karą, jaką mogliby mu wymierzyć, byłaby deportacja, a skoro i tak zamierzał wrócić do Anglii i wstąpić do marynarki wojennej, to wszystko pójdzie zgodnie z jego pierwotnym planem.

O ósmej pięćdziesiąt pięć Harry siedział na skraju swojej pryczy, z niecierpliwością czekając na pojawienie się pana Jelksa. Solidne żelazne drzwi otworzyły się dopiero dwanaście minut po dziewiątej. Harry poderwał się, kiedy strażnik, stając z boku, wpuścił do środka wysokiego, elegancko ubranego mężczyznę o przyprószonych siwizną włosach. Harry pomyślał, że musi być mniej więcej w wieku jego dziadka. Mecenas Jelks miał na sobie ciemnogranatowy dwurzędowy garnitur w prążki, białą koszulę i krawat w paski. Wyraz znużenia na twarzy sugerował, że niewiele rzeczy na tym świecie jest w stanie go zadziwić.

- Dzień dobry - powiedział, lekko się uśmiechając. - Nazywam się Sefton Jelks. Jestem głównym wspólnikiem w kancelarii prawnej Jelks, Myers i Albernathy, a moi klienci, państwo Bradshawowie, poprosili mnie, abym pana reprezentował w przyszłym procesie.

Harry zaoferował mu jedyne krzesło, jakie było w celi, zupełnie jakby przyjmował starego przyjaciela, który wpadł do jego gabinetu w Oksfordzie na filiżankę herbaty. Przysiadł na brzegu pryczy i przyglądał się, jak adwokat otwiera teczkę, wyjmuje żółty notatnik i kładzie go na stoliku.

Jelks wyjął pióro z wewnętrznej kieszeni i powiedział:

- Może powinien pan zacząć od powiedzenia mi, kim naprawdę pan jest, gdyż obaj wiemy, że nie jest pan porucznikiem Bradshawem.

Nawet jeśli opowieść Harry'ego zaskoczyła prawnika, to ani trochę tego nie okazał. Z opuszczoną głową robił obszerne notatki w swoim żółtym notesie, podczas gdy Harry wyjaśniał, jak doszło do tego, że ostatnią noc spędził w areszcie. Kiedy doszedł do końca opowieści, był przekonany, że na tym zakończą się jego tarapaty, skoro ma po swojej stronie tak wysokiej klasy prawnika. Tak myślał, dopóki nie usłyszał pierwszego pytania Jelksa.

- Mówi pan, że na pokładzie Kansas Star napisał pan do matki list, wyjaśniając, dlaczego przejął pan tożsamość Toma Bradshawa?

- Zgadza się. Nie chciałem, aby matka niepotrzebnie cierpiała, ale równocześnie pragnąłem, aby zrozumiała, dlaczego podjąłem tak drastyczną decyzję.

- Tak, potrafię zrozumieć, dlaczego mógł pan uznać, że zmiana tożsamości rozwiąże wszystkie pańskie doraźne problemy, nie zdając sobie równocześnie sprawy, że może się pan uwikłać w cały szereg nawet jeszcze bardziej skomplikowanych sytuacji - powiedział Jelks. Jego następne pytanie zaskoczyło Harry'ego jeszcze bardziej. - Czy pamięta pan treść tego listu?

- Oczywiście. Pisałem go na nowo tyle razy, że mógłbym go odtworzyć prawie słowo po słowie.

- Wobec tego pozwolę sobie poddać próbie pańską pamięć - powiedział Jelks i bez dalszych słów wydarł kartkę ze swojego notatnika i podał ją Harry'emu wraz z wiecznym piórem.

Harry potrzebował trochę czasu, aby przypomnieć sobie dokładne brzmienie listu, po czym przystąpił do jego odtworzenia.

Kiedy Jelks skończył czytać list, jeszcze raz zaskoczył Harry'ego.

- Czy wysłał pan ten list osobiście, panie Clifton - zapytał - czy też poprosił pan o to kogoś innego?

Po raz pierwszy Harry zaczął coś podejrzewać i postanowił nie wspomnieć, że poprosił doktora Wallace'a o przekazanie listu matce, kiedy za dwa tygodnie wróci do Bristolu. Obawiał się, że Jelks każe sobie przekazać list, a wtedy matka w żaden sposób nie dowie się, że on wciąż żyje.

- Nadałem list, gdy tylko zszedłem na ląd - powiedział.

Leciwy prawnik milczał przez chwilę, zanim zadał następne pytanie:

- Czy ma pan jakiś dowód na to, że jest pan Harrym Cliftonem, a nie Thomasem Bradshawem?

- Nie, nie mam - odparł Harry bez wahania, zdając sobie boleśnie sprawę, że nikt na pokładzie Kansas Star nie miał powodu sądzić, że nie jest Tomem Bradshawem, a jedyni ludzie, którzy mogliby potwierdzić jego słowa, znajdują się po drugiej stronie oceanu, trzy tysiące mil stąd, i wkrótce wszyscy oni zostaną powiadomieni, że Harry Clifton został pochowany na morzu.

- W takim razie być może będę mógł panu pomóc. To znaczy jeżeli nadal chce pan, aby panna Emma Barrington sądziła, że pan nie żyje. Jeśli tak jest - powiedział Jelks z nieszczerym uśmiechem na twarzy - to mogę zaproponować panu sposób na rozwiązanie pańskiego problemu.

- Rozwiązanie? - zapytał Harry, po raz pierwszy z pewną nadzieją.

- Ale pod warunkiem, że pozostanie pan przy tożsamości Thomasa Bradshawa.

Harry zamilkł.

- Prokurator okręgowy przyznaje, że oskarżenie przeciwko Bradshawowi w najlepszym razie opiera się na poszlakach, a jedyny realny dowód, jakiego kurczowo się trzymają, to fakt, że opuścił kraj następnego dnia po tym, jak popełnione zostało morderstwo. Zdając sobie sprawę, że materiał dowodowy jest słaby, zgodzili się wycofać oskarżenie o morderstwo, jeśli przyznałby się pan do popełnienia przestępstwa mniej poważnego, dezercji ze służby w siłach zbrojnych.

- Ale dlaczego miałbym się na to zgodzić? - zapytał Harry.

- Mogę panu podać trzy dobre powody - odparł Jelks. - Po pierwsze, jeśli pan tego nie zrobi, to prawdopodobnie spędzi pan w więzieniu sześć lat za przedostanie się na terytorium Stanów Zjednoczonych podstępem. Po drugie, zachowałby pan anonimowość, dzięki czemu rodzina Barringtonów nie miałaby powodu sądzić, że pan wciąż żyje. I po trzecie, Bradshawowie gotowi są zapłacić panu dziesięć tysięcy dolarów, jeśli wejdzie pan w rolę ich syna.

Harry od razu pomyślał sobie, że oto nadarza się okazja odwdzięczenia się matce za wszystkie te lata poświęceń dla niego. Tak wielka suma pieniędzy odmieniłaby jej życie, pozwoliłaby jej uciec z lichego domku na ulicy Gorzelniczej, w tym od comiesięcznej wizyty poborcy czynszu. Mogłaby nawet rzucić pracę kelnerki w Grand Hotelu i wreszcie zacząć żyć wygodniej, choć to wydało się Harry'emu raczej mało prawdopodobne. Zanim jednak zgodził się przyjąć plan Jelksa, sam też miał parę pytań.

- Ale po co Bradshawowie mieliby pójść na takie oszustwo, skoro już wiedzą, że ich syn zginął na morzu?

- Pani Bradshaw gotowa jest zrobić wszystko, aby tylko oczyścić imię Thomasa. Nigdy nie pogodzi się z myślą, że jeden z jej synów mógł zabić drugiego.

- Czy o to właśnie oskarżono Toma? O zamordowanie brata?

- Tak. Ale jak powiedziałem, materiał dowodowy jest wątły, ma charakter poszlakowy, i z pewnością nie przekonałby sądu, z którego to powodu prokurator gotów jest wycofać oskarżenie, jednak tylko wtedy, gdy nie odrzucimy mniej poważnego zarzutu dezercji.

- A jaki dostałbym wyrok, gdybym na to przystał?

- Prokurator zgodził się zasugerować sędziemu wyrok jednego roku, więc w przypadku dobrego sprawowania wyszedłby pan na wolność po sześciu miesiącach. O ile to korzystniejsze w porównaniu z sześcioma latami odsiadki, jeśli będzie się pan upierał, że jest Harrym Cliftonem.

- Ale jak tylko pojawię się na sali rozpraw, z pewnością zaraz ktoś się zorientuje, że nie jestem Tomem Bradshawem.

- Mało prawdopodobne - odparł Jelks. - Bradshawowie pochodzą z Seattle na Zachodnim Wybrzeżu i choć są zamożni, rzadko bywają w Nowym Jorku. Thomas wstąpił do marynarki wojennej w wieku siedemnastu lat i - jak przekonał się pan na własnej skórze - przez ostatnie cztery lata nie postawił nogi w Ameryce. Jeśli przyzna się pan do winy, rozprawa nie potrwa dłużej niż dwadzieścia minut.

- Ale kiedy otworzę usta, to czy nie stanie się oczywiste, że nie jestem Amerykaninem?

- Dlatego wcale nie będzie pan ich otwierał, panie Clifton.

Uprzejmy adwokat wydawał się mieć odpowiedź na każdą wątpliwość. Harry spróbował jeszcze inaczej podważyć jego argumentację.

- W Anglii sprawy o zabójstwo przyciągają zawsze tłumy reporterów, a publika ustawia się w kolejce do sali rozpraw już od rana w nadziei ujrzenia, choćby przez moment, oskarżonego.

- Proszę pana, w tej chwili w Nowym Jorku toczy się czternaście procesów o morderstwo, w tym rozprawa osławionego "zabójcy z nożyczkami". Wątpię, czy do tej sprawy oddelegowany zostanie choćby nawet jakiś początkujący reporter.

- Potrzebuję trochę czasu, żeby to przemyśleć.

Jelks spojrzał na zegarek.

- Mamy stawić się przed sędzią Atkinsem w południe, ma pan więc nieco ponad godzinę. - Przywołał strażnika, aby otworzył mu drzwi. - Jeśli postanowi pan nie skorzystać z moich usług, to życzę powodzenia, bo więcej się nie zobaczymy - dodał, wychodząc z celi.

Harry siedział na skraju pryczy i zastanawiał się nad ofertą Seftona Jelksa. Choć nie wątpił, że srebrnowłosy adwokat ma jakiś sobie tylko znany plan, to przecież sześć miesięcy brzmi o wiele lepiej niż sześć lat, i do kogo innego mógłby się zwrócić, jak nie do tego wytrawnego prawnika? Szkoda, że nie może wpaść na chwilę do biura sir Waltera Barringtona, aby się go poradzić.

Godzinę później Harry, w ciemnoniebieskim garniturze, kremowej koszuli z wykrochmalonym kołnierzykiem i krawacie w paski, został skuty, wyprowadzony z celi do więziennego furgonu i przewieziony pod strażą do budynku sądu.

- Nikt nie powinien nawet pomyśleć, że jest pan zdolny do morderstwa - oświadczył Jelks po wizycie krawca, który przyniósł Harry'emu do wyboru pół tuzina garniturów, koszule i bogaty asortyment krawatów.

- Bo nie jestem - przypomniał mu Harry.

Spotkał się ponownie z Jelksem na korytarzu. Adwokat przesłał Harry'emu znany mu już uśmieszek, pchnął wahadłowe drzwi, ruszył przejściem między rzędami ław dla publiczności i zatrzymał się dopiero przy dwóch wolnych krzesłach za stołem przeznaczonym dla obrońcy.

Kiedy Harry usadowił się już na swoim miejscu i zdjęto mu kajdanki, rozejrzał się po prawie zupełnie pustej sali. Jelks miał rację. Wyglądało na to, że niewielu obywateli, a już z pewnością nie przedstawiciele prasy, zainteresowało się tą rozprawą. Dla gazet było to najpewniej jeszcze jedno morderstwo w rodzinie, sprawa, która prawdopodobnie zakończy się uniewinnieniem; nie będzie nagłówków w rodzaju "Kain zabija Abla", gdyż w sali rozpraw numer cztery nie są rozpatrywane sprawy, które mogą prowadzić na krzesło elektryczne.

Kiedy rozległo się pierwsze uderzenie zegara zapowiadającego południe, po przeciwnej stronie sali otworzyły się drzwi i ukazał się w nich sędzia Atkins. Wolnym krokiem przeszedł przez salę, wspiął się po schodkach i zasiadł za stołem na podeście. Następnie skinął głową w kierunku prokuratora, jakby wiedział już, co ten zaraz powie.

Młody prawnik powstał z miejsca przy stole prokuratorskim i wyjaśnił, że państwo wycofa oskarżenie o zabójstwo, ale będzie ścigać Toma Bradshawa pod zarzutem dezercji z marynarki Stanów Zjednoczonych. Sędzia skinął głową i odwrócił się ku mecenasowi Jelksowi, który również powstał.

- A co do drugiego zarzutu, jaka jest odpowiedź pańskiego klienta?

- Winien - powiedział Jelks. - Mam nadzieję, że w tej kwestii Wysoki Sąd okaże pobłażliwość, gdyż nie muszę przypominać Wysokiemu Sądowi, że jest to jego pierwsze przewinienie i do momentu tego niepasującego do niego potknięcia cieszył się nieposzlakowaną opinią.

Sędzia Atkins skrzywił się.

- Panie mecenasie - powiedział - niektórzy mogą jednak uważać, że opuszczenie przez oficera posterunku w czasie służby dla kraju jest czynem równie haniebnym jak zabójstwo. Chyba nie muszę panu przypominać, że jeszcze nie tak dawno takie przestępstwo zaprowadziłoby pańskiego klienta przed pluton egzekucyjny.

Harry poczuł mdłości, wpatrując się w Jelksa, który nie odrywał oczu od sędziego.

- Mając to na uwadze, skazuję porucznika Thomasa Bradshawa na karę sześciu lat więzienia. - Sędzia uderzył młotkiem w stół i ogłosił: - Następna sprawa - zanim Harry miał szansę zaprotestować.

- Powiedział mi pan... - zaczął Harry, ale Jelks już się odwrócił plecami i oddalał od swojego byłego klienta. Harry chciał się za nim rzucić, ale dwóch strażników złapało go za ramiona, wykręciło je do tyłu i sprawnie skuło kajdankami, po czym poprowadziło skazanego już przestępcę przez salę sądową ku drzwiom, których Harry wcześniej nie zauważył.

Obejrzał się za siebie i zobaczył, że Sefton Jelks wymienia uścisk dłoni z mężczyzną w średnim wieku, który najwyraźniej gratulował mu dobrze wykonanej pracy. Zastanawiał się, czy już widział gdzieś tę twarz. I nagle zrozumiał - to musiał być ojciec Toma Bradshawa.

Bezceremonialnie poprowadzono Harry'ego długim, słabo oświetlonym korytarzem, a następnie wyprowadzono przez nieoznakowane drzwi na pusty dziedziniec.

Na środku placu stał żółty autobus bez numeru rejestracyjnego czy określonego choćby w przybliżeniu miejsca przeznaczenia. Przy drzwiach stał muskularny konduktor z karabinem w ręku, który ruchem głowy dał Harry'emu znak, aby wsiadał. Strażnicy przyszli mu z pomocą, na wypadek gdyby się wahał.

Harry zajął miejsce i posępnie przyglądał się przez okno sznurowi skazańców doprowadzanych do autobusu. Jedni szli ze spuszczonymi głowami, a inni, niewątpliwie odbywający tę podróż nie po raz pierwszy, raźnym krokiem. Zakładał, że autobus niedługo ruszy do miejsca przeznaczenia, wszystko jedno jakiego, ale wnet miał przyswoić sobie jako więzień pierwszą naukę: kiedy już masz wyrok, nikomu z niczym nie będzie się śpieszyło.

Harry pomyślał, że mógłby zapytać jednego ze strażników, dokąd jadą, ale żaden nie wyglądał na gotowego do pomocy przewodnika wycieczki. Odwrócił się nerwowo, kiedy ktoś opadł ciężko na siedzenie obok. Nie zamierzał zwracać uwagi na nowego towarzysza podróży, ale kiedy ten natychmiast się przedstawił, Harry przyjrzał mu się dokładniej.

- Nazywam się Pat Quinn - oznajmił mężczyzna z lekko irlandzkim akcentem.

- Tom Bradshaw - powiedział Harry, który podałby rękę nowemu towarzyszowi niedoli, gdyby nie to, że obaj byli zakuci w kajdanki.

Quinn nie wyglądał na przestępcę. Jego stopy ledwie sięgały podłogi, nie mógł więc mieć więcej niż pięć stóp wzrostu, a ponieważ większość więźniów w autobusie była mięśniakami albo po prostu facetami z nadwagą, Quinn wydawał się przy nich piórkiem, które może zdmuchnąć lada wietrzyk. Jego rzednące rude włosy zaczynały już siwieć, choć nie mógł mieć więcej niż czterdzieści lat.

- Jesteś świeżakiem? - zapytał poufale Quinn.

- Czy to tak od razu widać?

- Masz to wypisane na twarzy.

- Co mam wypisane?

- Nie masz bladego pojęcia, co będzie dalej.

- Ty oczywiście nie jesteś świeżakiem, no nie?

- Jadę tym autobusem jedenasty, a może nawet dwunasty raz.

Po raz pierwszy od wielu dni Harry roześmiał się.

- Za co cię wsadzili? - zapytał Quinn.

- Porzucenie - odparł Harry, nie wchodząc w szczegóły.

- Pierwszy raz słyszę o takim przypadku - powiedział Quinn. - Sam rzuciłem trzy żony, ale nigdy nie wsadzili mnie za to do mamra.

- Nie chodzi o porzucenie żony - odparł Harry, myśląc o Emmie - ale służby wojskowej. Zdezerterowałem z Królewskiej... chciałem powiedzieć z marynarki wojennej.

- Ile dostałeś?

- Sześć lat.

Quinn gwizdnął przez dwa zęby, jakie mu pozostały.

- Chyba trochę przesadzili. Kto cię sądził?

- Sędzia Atkins - powiedział ponuro Harry.

- Arnie Atkins? Trafiłeś na niewłaściwego sędziego. Następnym razem postaraj się wybrać właściwego.

- Nie wiedziałem, że można sobie wybrać sędziego.

- Nie można - powiedział Quinn - ale są sposoby na uniknięcie tych najgorszych. - Harry przyjrzał się uważniej swojemu towarzyszowi, ale nie przerwał mu. - W okręgu działa siedmiu sędziów objazdowych i dwóch z nich należy unikać za wszelką cenę. Jednym z nich jest Arnie Atkins. Nie ma poczucia humoru i lubi dawać długie wyroki.

- Ale jak mogłem go uniknąć? - zapytał Harry.

- Atkins przewodniczy rozprawom odbywającym się w sali numer cztery od jedenastu lat, więc jak widzę, że prowadzą mnie w tym kierunku, dostaję ataku epilepsji i strażnicy odstawiają mnie do sądowego lekarza.

- Jesteś epileptykiem?

- Nie - odparł Quinn - nie słuchasz uważnie - żachnął się i Harry zamilkł. - Zanim odegram szczęśliwy powrót do zdrowia, moja sprawa zostanie przekazana do innego sądu.

Harry znowu się roześmiał.

- I udaje ci się to za każdym razem?

- Nie, nie za każdym, ale jeśli trafię na strażników-nowicjuszy, mam szansę, choć stosowanie wciąż tej samej sztuczki jest coraz trudniejsze. Tym razem nie musiałem się trudzić, bo zaprowadzili mnie prosto do sali rozpraw numer dwa, gdzie rządzi sędzia Regan. Jest Irlandczykiem - jak ja, gdybyś jeszcze nie zauważył - więc jest bardziej prawdopodobne, że swojemu ziomkowi wyznaczy karę w minimalnym wymiarze.

- Jakie popełniłeś przestępstwo? - zapytał Harry.

- Jestem kieszonkowcem - oznajmił Quinn, zupełnie jakby był architektem lub lekarzem. - Moja specjalność to wyścigi konne w lecie i halowe mecze bokserskie w zimie. Zawsze łatwiej się pracuje, kiedy frajer stoi - wyjaśnił. - Ale ostatnio szczęście mi nie dopisuje, bo zbyt wielu porządkowych już mnie rozpoznaje, więc musiałem przerzucić się na metro i dworce autobusowe, gdzie połowy są mniej obfite i prędzej można zostać przyłapanym.

Harry chciał zapytać swojego nowego mentora o wiele rzeczy i jak pełen zapału uczeń skupił się na pytaniach, które pomogłyby mu zdać egzamin wstępny, rad przy tym, że jego własny akcent nie wzbudził podejrzeń Quinna.

- Wiesz, dokąd nas wiozą? - zapytał.

- Lavenham lub Pierpoint - powiedział Quinn. - Zależnie od tego, czy odbijemy z autostrady zjazdem numer 12 czy 14.

- Siedziałeś już w którymś z nich?

- W obu, po parę razy - stwierdził rzeczowo Quinn. - I zanim zapytasz, powiem ci: gdyby istniał przewodnik po więzieniach, Lavenham dostałoby jedną gwiazdkę, a Pierpoint zostałoby zamknięte.

- Dlaczego nie mielibyśmy zapytać strażnika, do którego nas wiozą? - zasugerował Harry, który chciał, aby skrócono mu mękę niepewności.

- Bo wymieniłby nie ten, co trzeba, żebyśmy się odwalili. Jeśli Lavenham, to ważne będzie dla ciebie, do którego bloku cię skierują. Ponieważ siedzisz pierwszy raz, prawdopodobnie wylądujesz w bloku A, gdzie życie jest o wiele łatwiejsze. Starzy bywalcy, jak ja, przeważnie odsyłani są do bloku D, gdzie nie ma ludzi poniżej trzydziestki i skazanych za przemoc, więc jest to układ idealny dla kogoś, kto chce pokornie odsiedzieć swój wyrok. Staraj się trzymać z daleka od bloków B i C - pełno w nich ćpunów i psycholi.

- Ale co mam zrobić, żeby trafić do bloku A?

- Powiedz funkcjonariuszowi przy rejestracji, że jesteś gorliwym chrześcijaninem, nie palisz i nie pijesz.

- Nie wiedziałem, że w więzieniu wolno pić - zdziwił się Harry.

- Nie wolno, cholerny głupku - powiedział Quinn - ale jeśli możesz wspomóc ich dolcami - dodał, pocierając kciukiem o palec wskazujący - strażnicy nagle przemieniają się w barmanów. Nawet prohibicja ich nie przystopowała.

- Co jest dla mnie najważniejsze, na co mam uważać tego pierwszego dnia?

- Postaraj się, żebyś dostał odpowiednią robotę.

- Co jest do wyboru?

- Sprzątanie, kuchnia, szpital, pralnia, biblioteka, ogród i kaplica.

- Co zrobić, żeby trafić do biblioteki?

- Powiedz, że umiesz czytać.

- A ty co powiesz? - zapytał Harry.

- Że szkoliłem się na mistrza kucharskiego.

- To musiało być ciekawe.

- Wciąż nic nie kapujesz, no nie? - powiedział Quinn. - Nigdy się nie uczyłem na kucharza, ale dzięki temu przydzielą mnie do kuchni, czyli do najlepszej roboty w każdym więzieniu.

- Dlaczego najlepszej?

- Wypuszczają cię z celi przed śniadaniem i wracasz dopiero po kolacji. Jest ciepło i masz możliwość wybierania sobie najlepszego żarcia. O! Jedziemy do Lavenham - powiedział Quinn, kiedy autobus skręcił z autostrady w zjazd numer 12. - To dobrze, bo teraz nie będę musiał odpowiadać na głupie pytania o Pierpoint.

- Czy coś jeszcze powinienem wiedzieć o Lavenham? - spytał Harry, niezrażony sarkazmem Quinna, gdyż podejrzewał, że stary więzienny wyga znajduje przyjemność w udzielaniu lekcji chętnemu uczniowi.

- Dużo by trzeba gadać - westchnął. - Po prostu trzymaj się blisko mnie, jak już nas zarejestrują.

- Ale czy nie odeślą cię automatycznie do bloku D?

- Nie, jeśli dyżur mieć będzie pan Mason - odparł Quinn bez dalszych wyjaśnień.

Zanim autobus zatrzymał się w końcu przed bramą więzienia, Harry zdążył zadać jeszcze parę pytań. W istocie czuł, że w ciągu tych paru godzin dowiedział się od Quinna więcej niż w czasie kilkunastu godzin indywidualnych konsultacji z tutorem w Oksfordzie.

- Trzymaj się mnie - powtórzył Quinn, kiedy potężne wrota się otwarły.

Autobus wolno przejechał przez kolejne bramy i wtoczył się na posępny, zarośnięty niskimi drzewami i krzakami teren, który nigdy nie widział ogrodnika. Zatrzymał się przed obszernym budynkiem z cegły z rzędami małych brudnych okienek, z których tu i ówdzie obserwowały ich pary oczu.

Harry przyglądał się, jak kilkunastu strażników formuje szpaler prowadzący aż do samego wejścia do więzienia. Dwaj uzbrojeni w karabiny strażnicy stanęli po obu stronach drzwi autobusu.

- Wychodzić dwójkami - rozkazał jeden z nich szorstko - w pięciominutowych odstępach między jedną parą a następną. Nikt niech się nie rusza, dopóki nie powiem.

Harry i Quinn pozostawali w autobusie jeszcze przez godzinę. Kiedy w końcu zostali wypuszczeni, Harry spojrzał w górę na wysokie mury zwieńczone kolczastym drutem, otaczające cały teren więzienia, i pomyślał, że nawet rekordzista świata w skoku o tyczce nie zdołałby uciec z Lavenham.

Pomaszerował za Quinnem do budynku, gdzie zatrzymali się przed usadowionym za stołem funkcjonariuszem, ubranym w mocno sfatygowany, wyświechtany niebieski mundur z guzikami, które wcale nie błyszczały. Mężczyzna studiujący listę z nazwiskami na podkładce z klipsem wyglądał tak, jakby sam odsiedział już dożywotni wyrok. Uśmiechnął się, kiedy zobaczył następnego więźnia.

- Witam ponownie, Quinn - powiedział. - Zobaczysz, że niewiele się tu zmieniło od twojego ostatniego pobytu.

Quinn uśmiechnął się szeroko.

- Mnie również miło znów pana widzieć, panie Mason. Może byłby pan uprzejmy polecić jednemu z boyów hotelowych, żeby zaniósł mój bagaż do pokoju, który zazwyczaj zajmuję.

- Nie przeciągaj struny, Quinn - powiedział Mason - bo mógłbym powiedzieć naszemu nowemu medykowi, że nie jesteś epileptykiem.

- Ależ proszę pana, mam na to świadectwo lekarskie.

- Z pewnością z tego samego źródła, co dyplom mistrza kucharskiego - powiedział Mason, kierując swoją uwagę ku Harry'emu. - A ty jak się nazywasz?

- To mój kumpel, Tom Bradshaw. Nie pali, nie pije, nie klnie i nie pluje - wtrącił Quinn, zanim Harry zdążył się odezwać.

- Witam w Lavenham, Bradshaw - powiedział Mason.

- Właściwie kapitanie Bradshaw - dorzucił Quinn.

- Byłem porucznikiem - powiedział Harry. - Nigdy nie byłem kapitanem.

Quinn wyglądał na rozczarowanego swoim protegowanym.

- Pierwszy raz? - spytał Mason, przyglądając się dokładniej Harry'emu.

- Tak jest.

- Ulokuję cię w bloku A. Jak weźmiesz prysznic i odbierzesz z magazynu odzież więzienną, strażnik Hessler zaprowadzi cię do celi numer 327. - Mason spojrzał na kartkę na podkładce, po czym odwrócił się do stojącego za nim młodego funkcjonariusza, z którego prawej dłoni zwisała pałka.

- Jest jakaś szansa na to, żebym dołączył do przyjaciela? - zapytał Quinn, kiedy Harry podpisał się już w rejestrze. - W końcu porucznikowi Bradshawowi przydałby się może ordynans.

- Jesteś ostatnią osobą, jakiej mógłby potrzebować - odparł Mason.

Harry chciał coś powiedzieć, ale kieszonkowiec właśnie schylił się, wyjął z boku skarpetki złożony banknot pięciodolarowy i błyskawicznym ruchem wsunął go do górnej kieszonki bluzy Masona.

- Quinn również idzie do celi 327 - zwrócił się Mason do młodszego rangą funkcjonariusza.

Nawet jeśli Hessler zauważył tę wymianę, nie skomentował tego.

- Wy dwaj za mną - powiedział tylko.

Quinn ruszył szybko za Harrym, zanim Mason mógłby się rozmyślić.

Dwaj nowi więźniowie zostali poprowadzeni długim korytarzem o pomalowanych na zielono ścianach z cegły. Hassler zatrzymał się przed małym pomieszczeniem z natryskiem, wyposażonym w dwie wąskie przymocowane do ściany drewniane ławki, zasłane porzuconymi ręcznikami.

- Rozbierać się i pod prysznic - polecił.

Harry powoli zdjął dopasowany garnitur, elegancką kremową koszulę, sztywny kołnierzyk i krawat w paski, na których włożenie mecenas Jelks tak bardzo nalegał, aby wywrzeć dobre wrażenie na sędzim. Sęk w tym, że wybrał niewłaściwego sędziego.

Quinn stanął pod prysznicem, zanim Harry zdążył choćby rozsznurować trzewiki. Odkręcił kurek i słaby strumyk wody zaczął niechętnie sączyć się na jego łysiejącą głowę. Potem podniósł z podłogi kawałek mydła i zaczął się myć. Harry wszedł pod zimną wodę wypływającą z drugiego z dwóch znajdujących się tam pryszniców, a Quinn po chwili podał mu to, co zostało z kawałeczka mydła.

- Przypomnij mi, żeby porozmawiał z kierownictwem o urządzeniach sanitarnych - powiedział Quinn, biorąc do ręki wilgotny ręcznik, niewiele większy od ściereczki do naczyń, i próbując się nim osuszyć.

Wargi Hesslera pozostawały cały czas zaciśnięte.

- Ubierać się i za mną - powiedział, zanim Harry skończył się namydlać.

Strażnik znowu pomaszerował korytarzem raźnym krokiem, a mokry jeszcze Harry pośpieszył za nim. Zatrzymali się dopiero przed podwójnymi drzwiami z napisem MAGAZYN. Hessler zastukał energicznie i chwilę potem drzwi odsunęły się, ukazując oblicze zmęczonego życiem funkcjonariusza, który z łokciami opartymi na kontuarze palił skręconego przez siebie papierosa. Uśmiechnął się na widok Quinna.

- Nie jestem pewien, czy twoje rzeczy zdążyły już wrócić z pralni, Quinn - powiedział.

- Wobec tego będzie mi potrzebny nowy pełny komplet, panie Newbold - stwierdził Quinn, który schylił się i wyjął zza drugiej skarpetki coś, co znowu zniknęło bez śladu. - Moje wymagania są skromne - dodał. - Jeden koc, dwa bawełniane prześcieradła, jedna poduszka, jedna poszewka na poduszkę...

Funkcjonariusz dobierał kolejne rzeczy ze stojących za nim półek i układał wszystko w zgrabny stos na kontuarze.

- ...dwie koszule, trzy pary skarpetek, sześć par bokserek, dwa ręczniki, jedna miska, jeden talerz, jeden nóż, widelec i łyżka, jedna maszynka do golenia, jedna szczoteczka do zębów i jedna tubka pasty do zębów, najlepiej Colgate.

Newbold nie robił żadnych uwag na temat rosnącego stosu rzeczy Quinna.

- Czy jeszcze czymś mogę służyć? - spytał na koniec, jakby Quinn był cenionym klientem, który prawdopodobnie jeszcze wróci.

- Owszem, mój przyjaciel, porucznik Bradshaw, pragnie złożyć takie samo zamówienie, a ponieważ jest dżentelmenem i oficerem, proszę postarać się, aby otrzymał wszystko w najlepszym gatunku.

Ku zdziwieniu Harry'ego Newbold zaczął układać drugi stos, starannie wybierając dla niego poszczególne pozycje, a wszystko dzięki więźniowi, który usiadł koło niego w autobusie.

- Za mną - powiedział Hessler, kiedy Newbold wykonał swoje zadanie.

Harry i Pat pochwycili swoje stosy odzieży i ruszyli pospiesznie dalej korytarzem. Kilka razy zatrzymywali się, gdyż funkcjonariusz musiał otwierać i zamykać na klucz okratowane furty, w miarę jak zbliżali się do cel. Kiedy w końcu weszli na oddział, powitał ich hałas wytwarzany przez tysiąc więźniów.

- Widzę, że jesteśmy na ostatnim piętrze, panie Hessler, ale ja nie będę korzystał z windy, bo muszę zażywać ruchu - zażartował Quinn.

Funkcjonariusz zignorował jego odzywkę i szedł dalej, mijając rozkrzyczanych więźniów.

- Mówiłeś chyba, że to spokojny oddział - powiedział Harry.

- Najwyraźniej pan Hessler nie należy do najbardziej lubianych nadzorców - szepnął Quinn tuż przedtem, zanim cała trójka dotarła pod celę numer 327.

Hessler otworzył kluczem ciężkie stalowe drzwi i pchnął je, aby wpuścić więźnia-nowicjusza i więźnia-weterana do celi, której Harry miał być lokatorem przez najbliższych sześć lat.

Harry usłyszał, jak drzwi się za nim zatrzaskują, i zauważył, że nie mają klamki od środka. Rozejrzał się po celi. Dwie prycze, jedna nad drugą, przytwierdzona do ściany stalowa umywalka, drewniany stół, również przymocowany do ściany, i drewniany stołek. W końcu jego wzrok zatrzymał się na stalowej misce pod dolną pryczą. Wydawało mu się, że zaraz zwymiotuje.

- Zajmujesz górną pryczę - powiedział Quinn, przerywając jego myśli - z racji tego, że jesteś świeżakiem. Jeśli wyjdę przed tobą, przeniesiesz się na dolną, a twój nowy kolega dostanie górną. To taka więzienna etykieta - wyjaśnił.

Harry stanął na dolnej pryczy, nieśpiesznie pościelił swoje łóżko, po czym wspiął się na górę, położył się i oparł głowę na cienkiej, twardej poduszce, boleśnie świadom tego, że upłynie trochę czasu, zanim zdoła tu dobrze przespać noc.

- Czy mogę cię jeszcze o coś zapytać? - zwrócił się do Quinna.

- Dobrze, ale nie odzywaj się już, dopóki rano nie zapalą światła.

Harry'emu przypomniała się pierwsza noc w Szkole Świętego Bedy, kiedy Fisher wypowiedział prawie dokładnie te same słowa.

- To jasne, że udało ci się przemycić sporą ilość gotówki, ale dlaczego strażnicy nie skonfiskowali ci jej, kiedy wysiadłeś z autobusu?

- Bo gdyby to zrobili - odparł Quinn - żaden więzień nie zabrałby więcej ze sobą forsy i cały system by się zawalił.

Harry leżał na górnej pryczy i wpatrywał się w pomalowany jedną warstwą farby sufit, którego mógłby dotknąć palcami wyciągniętej ręki. Materac był nierówny, a poduszka tak twarda, że co parę minut budził się na nowo.

Myślami wracał wciąż do Seftona Jelksa i tego, jak łatwo się dał nabrać temu staremu adwokatowi. Uwolnij mojego syna od zarzutu morderstwa, na tym tylko mi zależy, powiedział zapewne Jelksowi ojciec Toma Bradshawa. Harry starał się nie myśleć o tych najbliższych sześciu latach, które nie obchodziły pana Bradshawa. Czy było to warte dziesięć tysięcy dolarów?

Dał sobie spokój z adwokatem i rozmyślał o Emmie. Tak bardzo za nią tęsknił, chciałby napisać do niej i dać znać, że żyje, lecz wiedział, że to niemożliwe. Zastanawiał się, co Emma może robić w jesienny dzień w Oksfordzie. Jak się jej wiedzie na pierwszym roku studiów? Czy zaleca się do niej jakiś mężczyzna?

I co się dzieje z jej bratem, Gilesem, jego najbliższym przyjacielem? Czy teraz, kiedy wybuchła wojna, Giles opuścił Oksford i zaciągnął się do wojska, żeby walczyć z Niemcami? Jeśli tak, to Harry modlił się, aby jego przyjaciel był wciąż wśród żywych. Uderzał zaciśniętą pięścią w bok pryczy, zły na los, że nie pozwala mu odegrać swojej roli. Quinn nic nie mówił, zakładał pewnie, że Harry przeżywa męki "syndromu pierwszej nocy".

A co z Hugonem Barringtonem? Czy ktokolwiek widział go od owego dnia, kiedy Harry miał poślubić jego córkę? Czy zdoła wkraść się z powrotem w łaski najbliższych, kiedy wszyscy uznają, że Harry nie żyje? Odpędził myśli o Barringtonie, wciąż niegotowy do zaakceptowania możliwości, że ten człowiek mógłby być jego ojcem.

Kiedy jego myśli skierowały się ku matce, Harry uśmiechnął się, licząc na to, że dobrze wykorzysta te dziesięć tysięcy dolarów, jakie Jelks przyrzekł przesłać jej, kiedy tylko Harry zgodził się wcielić w Toma Bradshawa. Miał nadzieję, że mając w banku ponad dwa tysiące funtów, matka rzuci pracę kelnerki w Grand Hotelu i kupi ten domek na wsi, o którym stale mówiła; to będzie jedyna dobra rzecz, jaka wyniknie z całej tej szarady.

A jak zachowa się sir Walter Barrington, który zawsze traktował go jak swojego wnuka? Jeśli Hugo jest ojcem Harry'ego, to sir Walter jest jego dziadkiem. Gdyby się okazało, że to prawda, Harry miałby szanse odziedziczyć majątek Barringtonów oraz rodzinny tytuł i z czasem zostałby sir Harrym Barringtonem. Ale Harry nie tylko pragnął, aby to jego przyjaciel Giles, prawowity syn Hugona Barringtona, odziedziczył tytuł, przede wszystkim rozpaczliwie chciał udowodnić, że jego prawdziwym ojcem był Arthur Clifton. Dałoby mu to niewielką szansę poślubienia ukochanej Emmy. Harry próbował zapomnieć o tym, gdzie spędzi następnych sześć lat.

O godzinie siódmej zawyła syrena, aby obudzić tych spośród więźniów, którzy siedzieli już wystarczająco długo, żeby nauczyć się porządnie wysypiać. Kiedy śpisz, nie jesteś w więzieniu, wymamrotał Quinn, zanim zapadł w głęboki sen i zaczął chrapać. Harry'emu to nie przeszkadzało. Jeśli idzie o chrapanie, jego wuj Stan był nie do prześcignięcia.

Podczas tej długiej, bezsennej nocy Harry powziął kilka postanowień. Aby łatwiej znieść dręczące poczucie marnowania czasu, "Tom" będzie wzorowym więźniem, w nadziei, że wyrok zostanie mu skrócony za dobre sprawowanie. Postara się o pracę w bibliotece, będzie pisał dziennik o tym, co się wydarzyło, zanim został skazany, i o wszystkim, co się dzieje w czasie jego pobytu za kratami. Będzie dbał o kondycję, tak żeby - jeśli wojna w Europie będzie nadal trwać - być gotowym do zaciągnięcia się do wojska, jak tylko wyjdzie na wolność.

Kiedy zszedł z górnej pryczy, Quinn był już ubrany.

- Co teraz? - spytał Harry niczym nowy uczeń pierwszego dnia w szkole.

- Śniadanie - odparł Quinn. - Ubierz się, weź talerz i kubek i bądź gotowy, kiedy klawisz otworzy drzwi. Jeśli spóźnisz się o kilka sekund, niektórzy funkcjonariusze z radością zatrzasną ci drzwi przed nosem.

Harry zacząć wciągać spodnie.

- I nie rozmawiaj, schodząc do stołówki - dodał Quinn. - Zwracasz w ten sposób na siebie uwagę, co wkurza stare więzienne wygi. Przez pierwszy rok lepiej się nie odzywaj do ludzi, których nie znasz.

Harry miał ochotę się roześmiać, ale nie był pewien, czy Quinn żartuje. Usłyszał zgrzyt klucza i drzwi do celi otworzyły się szeroko. Quinn wystrzelił przez drzwi jak chart gończy spuszczony ze smyczy, a jego towarzysz z celi sunął tylko o krok za nim. Dołączyli do długiej kolejki więźniów, którzy przesuwali się w milczeniu wzdłuż podestu, mijając otwarte drzwi pustych cel, aby następnie zejść krętymi schodami na parter i dołączyć do towarzyszy na śniadanie.

Sznur skazańców zatrzymał się, zanim dotarł do stołówki. Harry przyglądał się dyżurnym w krótkich białych kitlach, stojącym za płytą grzejną. Strażnik z pałką w ręku, ubrany w długi biały kitel, pilnował, aby żaden więzień nie dostał dokładki.

- Jak miło znów pana widzieć, panie Siddell - powiedział Pat cicho do strażnika, kiedy doszedł do początku kolejki.

Obaj mężczyźni wymienili uścisk dłoni, jakby byli starymi znajomymi. Tym razem Harry nie dostrzegł, aby jakieś pieniądze powędrowały z rąk do rąk, ale zdawkowe skinięcie głowy ze strony pana Siddella wskazywało, że zawarta została jakaś umowa.

Quinn posuwał się wraz z kolejką do przodu i na jego cynowym talerzu znalazło się jajko sadzone ze ściętym żółtkiem, kupka ziemniaków, bardziej czarnych niż białych, oraz regulaminowe dwie kromki czerstwego chleba. Harry dogonił go w momencie, kiedy kubek Quinna został napełniony do połowy kawą. Dyżurni byli zaskoczeni, kiedy Harry podziękował każdemu z nich, zupełnie jakby był gościem na podwieczorku na plebanii.

- Cholera - zaklął, kiedy ostatni z dyżurnych chciał nalać mu kawy. - Zostawiłem kubek w celi.

Dyżurny dopełnił kubek Quinna po brzegi.

- Następnym razem nie zapomnij - pouczył Harry'ego towarzysz z celi.

- Nie gadać w kolejce! - wrzasnął Hessler, uderzając pałką w odzianą w rękawiczkę dłoń.

Quinn zaprowadził Harry'ego na koniec długiego stołu i usiadł na ławie naprzeciw niego. Harry był tak głodny, że zmiótł wszystko z talerza, łącznie z najtłustszym jajkiem sadzonym, jakie jadł w życiu. Miał nawet ochotę wylizać talerz, ale przypomniała mu się reakcja jego przyjaciela Gilesa innego pierwszego dnia.

Kiedy Harry i Pat skończyli jeść śniadanie, na co przeznaczono im pięć minut, poprowadzono ich z powrotem krętymi schodami na górne piętro. Gdy zatrzasnęły się za nimi drzwi do celi, Quinn umył swój talerz i kubek i ustawił je pieczołowicie pod swoją pryczą.

- Kiedy latami mieszkasz w celi trzy na dwa, starasz się wykorzystać każdy centymetr powierzchni - wyjaśnił.

Harry poszedł za jego przykładem, zastanawiał się tylko, ile czasu upłynie, zanim sam będzie mógł nauczyć czegoś Quinna.

- Co dalej? - spytał Harry.

- Przydział roboty - powiedział Quinn. - Ja idę do Siddella, do kuchni, ale musimy jeszcze postarać się, żeby cię przydzielili do biblioteki. A to będzie zależeć od tego, który funkcjonariusz ma dyżur. Problem w tym, że kończy mi się gotówka.

Ledwie Quinn wypowiedział te słowa, otwarły się drzwi i ukazała się w nich sylwetka Hesslera, uderzającego pałką w dłoń w rękawiczce.

- Quinn, zamelduj się natychmiast w kuchni - powiedział. - Bradshaw, idziesz na stanowisko dziewiąte i dołączasz do grupy sprzątaczy skrzydła.

- Miałem nadzieję, że będę pracował w bibliotece, panie...

- Gówno mnie obchodzi twoja nadzieja, Bradshaw - oświadczył Hessler. - Jako funkcjonariusz oddziałowy ja tu ustanawiam reguły. Możesz sobie chodzić do biblioteki we wtorki, czwartki i niedziele między szóstą a siódmą, jak każdy inny więzień. Czy wyraziłem się jasno? - Harry skinął głową. - Nie jesteś już oficerem, Bradshaw, tylko zwykłym więźniem. I nie spodziewaj się, że możesz mnie przekupić - dodał, po czym odszedł do następnej celi.

- Hessler jest jednym z niewielu klawiszy, którzy nie dają się skorumpować - szepnął Quinn. - Twoją jedyną nadzieją jest teraz Swanson, naczelnik więzienia. Uważa się trochę za intelektualistę, co prawdopodobnie znaczy, że opanował sztukę kaligrafii. Jest też fundamentalistycznym baptystą. Alleluja!

- Kiedy będę miał szansę porozmawiać z nim? - spytał Harry.

- Może to być w każdej chwili. Tylko pamiętaj, żebyś zdążył mu powiedzieć, że chcesz pracować w bibliotece, bo każdy nowy więzień ma u niego tylko pięć minut.

Harry opadł ciężko na drewniany stołek i oparł głowę na dłoniach. Gdyby nie dziesięć tysięcy dolarów, które Jelks przyrzekł przesłać matce, wykorzystałby te pięć minut, aby opowiedzieć naczelnikowi, jak to się naprawdę stało, że wylądował w Lavenham.

- Tymczasem postaram się ulokować cię w kuchni - dodał Quinn. - Może to nie to, na co miałeś nadzieję, ale z pewnością lepsze niż sprzątanie skrzydła.

- Dzięki - powiedział Harry.

Quinn popędził do kuchni, nie musiał pytać o drogę. Harry zszedł z powrotem schodami na parter i zaczął szukać stanowiska numer dziewięć.

Dwunastu mężczyzn, sami nowicjusze, stało w grupce, czekając na instrukcje. Wykazywanie inicjatywy nie było mile widziane w Lavenham - zakrawało na bunt albo mogło sugerować, że więzień jest bardziej rozgarnięty niż funkcjonariusz.

- Weź kubeł, napełnij go wodą i złap się za mopa - polecił Hessler. Uśmiechnął się do Harry'ego, odfajkowując jego nazwisko na kartce na podkładce z klipsem. - Ponieważ zszedłeś na dół jako ostatni, Bradshaw, przez cały następny miesiąc będziesz sprzątać sracze.

- Ale ja nie zszedłem ostatni - zaprotestował Harry.

- Myślę, że zszedłeś - powiedział Hessler, nie przestając się uśmiechać.

Harry napełnił kubeł zimną wodą i chwycił mop. Nikt nie musiał mu mówić, w jakim kierunku powinien się udać. Latryny czuć było z daleka. Poczuł mdłości, zanim jeszcze wszedł do dużego kwadratowego pomieszczenia z trzydziestoma otworami w podłodze. Zatykał nos, ale wciąż musiał wychodzić na zewnątrz, żeby zaczerpnąć powietrza. Hessler stał w pewnym oddaleniu, śmiejąc się.

- Z czasem się przyzwyczaisz, Bradshaw - powiedział.

Harry żałował, że zjadł tak dużo na śniadanie, bo zwrócił je już po paru minutach pracy. Po jakiejś godzinie usłyszał, jak inny funkcjonariusz wywrzaskuje jego nazwisko:

- Bradshaw!

Blady jak prześcieradło Harry wyszedł z latryny, zataczając się.

- To ja - wykrztusił.

- Naczelnik chce cię widzieć, więc ruszajmy.

Z każdym krokiem Harry był w stanie oddychać już swobodniej i kiedy znaleźli się przed biurem naczelnika, czuł się prawie człowiekiem.

- Czekaj tu, aż zostaniesz wywołany - powiedział funkcjonariusz.

Harry usiadł na wolnym krześle pomiędzy dwoma innymi więźniami, którzy szybko się od niego odwrócili. Nie mógł mieć o to pretensji. Starał się zebrać myśli, podczas gdy kolejni więźniowie wchodzili i wychodzili z biura naczelnika. Quinn miał rację, rozmowy trwały około pięciu minut, niektóre nawet krócej. Harry nie mógł sobie pozwolić na zmarnowanie nawet jednej sekundy z przydzielonego czasu.

- Bradshaw - powiedział funkcjonariusz i otworzył drzwi.

Stanął z boku, wpuszczając Harry'ego do środka.

Harry postanowił nie zbliżać się za bardzo do pana Swansona, zatrzymał się kilka kroków od dużego biurka z obitym skórą blatem. Chociaż naczelnik siedział, Harry zauważył, że jego sportowa marynarka nie dawała się zapiąć na środkowy guzik. Włosy miał przyczernione, co miało go odmłodzić, ale przez to wyglądał trochę komicznie. Co powiedział Brutus o próżności Cezara? Ubierzcie go w girlandy i chwalcie, jakby był bogiem, a będzie to jego koniec.

Swanson otworzył akta Bradshawa i studiował je przez chwilę, zanim podniósł wzrok na Harry'ego.

- Widzę tu, że skazano cię na sześć lat za dezercję. Z czymś takim jeszcze się nie spotkałem - przyznał.

- Tak, proszę pana - powiedział Harry, nie chcąc zmarnować nawet sekundy cennego czasu.

- Tylko nie próbuj przekonywać mnie, że jesteś niewinny - ciągnął Swanson - bo zdarza się to raz na tysiąc przypadków, więc statystyka przemawia przeciw tobie.

Harry musiał się w tym miejscu uśmiechnąć.

- Ale jeśli nie będziesz się angażował tutaj w jakieś śmierdzące interesy...

Harry'emu od razu przyszły na myśl latryny.

- ...i będziesz się dobrze sprawował, to nie widzę powodu, dla którego musiałbyś odsiedzieć pełnych sześć lat.

- Dziękuję, panie naczelniku.

- Czy masz jakieś szczególne zainteresowania? - zapytał Swanson, nie wyglądając wcale na kogoś, kogo mogłoby to choć trochę obchodzić.

- Literatura, sztuka i śpiewanie w chórze, proszę pana.

Naczelnik spojrzał na Harry'ego z niedowierzaniem, jakby nie był pewien, czy ten sobie z niego nie żartuje. Wskazał ręką na wiszącą za jego plecami na ścianie makatkę z wyhaftowanymi słowami i spytał:

- Czy możesz mi powiedzieć, jak brzmi następny wiersz, Bradshaw?

Harry przyglądał się przez chwilę popisowej robótce: "Oczy moje wznoszę ku górom...". W duchu podziękował pannie Eleonorze E. Monday za te liczne godziny spędzone na próbach jej kościelnego chóru.