Wektor Twórców - Andre Biberstein

Kup ebooka

10.10 zł
8.38 zł (10,10 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

Prolog. Świat bez Księżyca

Z samego przejścia Siwy pamiętał urwane klatki: ogień na "Hetmanie Czarnieckim", poparzone dłonie ślizgające się po awaryjnym panelu Sokoła i głos Kosy, przez kilka niemożliwych sekund bliższy niż wszystkie syreny rozpadającego się okrętu.

Potem w wizjerze wyrosła błękitno-zielona planeta, opleciona chmurami, oceanami i pasmami lądów łudząco ziemskimi. Ziemski odruch szukał nad nią Księżyca i trafiał w czystą ciemność.

- Kosa? - wychrypiał.

W drugim Sokole, zawieszonym obok jak odbicie w pękniętym lustrze, pilot poruszył głową. Przez wizjer przeszedł pas zielonego szumu.

- Jestem.

- Gdzie?

- Nie wiem.

Siwy chciał powiedzieć coś jeszcze, lecz obraz drugiego myśliwca rozciągnął się na poświacie. Przestrzeń między nimi straciła na moment głębię. Kadłub Kosy był równocześnie kilkadziesiąt metrów i tysiące kilometrów dalej.

- Powodzenia, przyjacielu - powiedział Kosa.

- Co? Kosa, czekaj.

Obraz Kosy rozciągnął się w zielonej poświacie, zwęził do świetlnej kreski i zgasł. Przestrzeń zamknęła się po drugim Sokole, jakby maszyna została wyrwana z tej chwili.

Siwy przełączył radio na Guard i wcisnął nadawanie.

- Mayday, mayday, mayday. Sokół cztery pięć zero, jeden jeden dwa zero, LHC. Pilot ranny. Pozycja nieznana. Krytyczne uszkodzenia. Ktokolwiek mnie odbiera, odpowiedzcie.

Odpowiedział mu jednostajny szum. Planeta rosła w wizjerze, coraz większa i bardziej rzeczywista.

Na lewej dłoni pękały pęcherze po oparzeniach. Przy każdym ruchu skóra odchodziła od mięsa, a pot wciskał w rany sól. Siwy czuł metaliczny smak krwi. W kabinie śmierdziało przepaloną izolacją.

Wtedy z nocnej strony planety wysunął się cień.

Przez chwilę brał cień za wadę optyki. Potem gwiazdy zaczęły znikać za krawędzią czarniejszą od tła kosmosu, a skala na ekranach rozsypała się w błędy. Warstwy danych gasły po kolei, zostawiając sam obraz.

Z nocnej strony planety wynurzała się Megastruktura.

Jej rozmiar wymykał się pomiarowi. Komputer podawał kolejne wartości i natychmiast je odrzucał. Czarne pierścienie, monolityczne płaszczyzny i puste przestrzenie pomiędzy nimi ciągnęły się tak daleko, że ludzki umysł tracił odruch nazywania całości obiektem. Planeta obok wyglądała jak część urządzenia.

Z krawędzi konstrukcji sączyła się fioletowa poświata.

Sokół zareagował pierwszy. Awaryjne panele zgasły i po sekundzie rozjarzyły się fioletem.

Na ekranach płynęły obce symbole, układające ruch, grawitację, czas i coś przypominającego pamięć w jeden zapis. Siwy próbował znaleźć w tym mapę; wzrok ślizgał się po krzywych, które wracały do własnego początku.

Ucisk wszedł pod czaszkę jak stalowy klin. Siwy jęknął, a krew z nosa spłynęła mu na górną wargę.

- Kim jesteś?

Głos odezwał się bezpośrednio w jego głowie, głębiej niż radio i słuch.

- Jestem tym, kim jestem.

Siwy zgiął się w pasach. Przez kilka sekund miał wrażenie, że ktoś dotyka wnętrza czaszki zimnym palcem.

- Jesteś Twórcą?

Cisza przeciągnęła się, jakby rozmówca ważył sens pytania.

- Twórcy sadzili ogrody. Ja pamiętam ziemię sprzed pierwszego nasiona.

Znaczenie zdania uciekało, za to w głowie Siwego pojawiły się obrazy: ciemny ocean, obce słońce i naga skała sprzed pierwszej zieleni.

- Czego chcesz?

- Patrzeć, jak wybierasz.

Alarm podtrzymywania życia przeciął kontakt. Temperatura kabiny opadała, zapas tlenu topniał szybciej od prognozy, a główny napęd pozostawał martwy. Sterowanie atmosferyczne wciąż odpowiadało.

Planeta wypełniała przednią szybę. Za rufą ciążyła obecność czegoś, czemu ludzki język wciąż odmawiał właściwego słowa. Siwy ustawił Sokoła dziobem ku atmosferze.

- Jak chcesz patrzeć - wysapał - to patrz.

Sokół wszedł w górne warstwy atmosfery z uszkodzonymi osłonami. Kadłub zapłonął czerwonym światłem, skrzydło waliło w mocowania, a wyrwany panel poszycia zniknął w ogniu za kabiną. Siwy stracił przytomność na kilka oddechów; wrzask alarmu wysokości wyrwał go z ciemności w samą porę, by wcisnąć awaryjne ciągi.

Każdy metr spadania stał się targiem ze śmiercią. Sokół tracił wysokość odrobinę wolniej, niż wymagał tego najgorszy wariant.

Las pod nim zamienił się w zieloną ścianę. Sokół wszedł w korony drzew, wyrwał kilkadziesiąt metrów pni, odbił się od kamienistego zbocza i obrócił na bok. Owiewka pękła, lecz wytrzymała. Prawy silnik wyrwało z mocowania.

Ostatnim dźwiękiem, jaki Siwy usłyszał przed ciemnością, był trzask metalu i obcy deszcz bijący o kadłub.

Kiedy odzyskał przytomność, noc była już pełna. Przez pękniętą owiewkę napływał zapach wilgotnej ziemi.

Nad drzewami wisiała zwykła noc, gęsta i mokra. Megastruktura zniknęła z pola widzenia, lecz jej obecność została pod skórą, równie pewna jak ból poparzonych dłoni.

Rozdział 1. Niższe niebo

Wielkopolska, kilka miesięcy po Wielkiej Bitwie - trzy dni do odlotu floty Zasady

Żółty Tiger Moth leciał tak nisko, że Kosa widział cień własnych skrzydeł przesuwający się po polach.

Rzepak już przekwitł. Zostały szerokie pasy zieleni, ciemniejsze prostokąty zbóż i drogi, które z wysokości dwustu metrów wyglądały jak cienkie rysy na ziemi. Dalej błyszczały jeziora. Nad lasami wisiała lekka, mleczna mgła, rozrywana przez słońce.

Tiger Moth drżał całym szkieletem, pachniał olejem rycynowym. Wiatr bił Kosę w odsłoniętą twarz, niósł pył pól i wilgoć znad rzeki. Sterował drążkiem, pedałami i napięciem linek; każda reakcja maszyny dochodziła do niego przez drewno i metal.

Lewa ręka dodawała do tego własny rytm. Palec serdeczny spóźniał się odrobinę, mały sztywniał przy mocniejszym zacisku, a krótki skurcz potrafił przeciąć przedramię od nadgarstka po łokieć.

Pierwszy lot po wojnie zawdzięczał Pawlakowi. Stary mechanik wyciągnął żółtego dwupłatowca z hangaru i powiedział, że człowiek po tylu alarmach powinien czasem usłyszeć silnik brzmiący po prostu jak silnik. Wtedy oderwanie kół od pasa przywróciło Kosie rzecz najprostszą: ciężar skrzydeł, wiatr i pewność, że nadal potrafi prowadzić samolot.

Z czasem odkrył, że odzyskane rzeczy potrafią ciąć równie głęboko jak utracone.

Pod prawym skrzydłem przesunęła się wieś: czerwone dachy, przystanek, boisko i cmentarz za kościołem. Jasny kamień kilku nowych mogił błysnął w słońcu. Nazwiska ginęły z tej wysokości, lecz Kosa i tak zobaczył ludzi, których znał - Orła, załogę "Hetmana Czarnieckiego", pilotów, którzy weszli do Sokołów po raz ostatni, a w końcu Siwego.

Głos Siwego wracał najczęściej podczas równej pracy silnika: "Co? Kosa, czekaj". Zaraz za nim przychodził obraz błękitno-zielonej planety z pustym niebem, drugi Sokół rozciągnięty w zielonej interferencji i siedem sekund telemetrii, które analitycy zamknęli słowami PILOT ZAGINIONY.

Przechylił maszynę w łagodny zakręt. Wiatr uderzył mocniej z lewej. Płócienne skrzydła drgnęły, ale samolot posłusznie wszedł nad pas lasu. Na dole wyskoczyły spłoszone sarny. Jedna przebiegła przez polną drogę i zniknęła w zbożu.

Normalny świat toczył się własnym rytmem, obojętny na wielkie bitwy. Kosa kiedyś marzył właśnie o tym: o lataniu, powrocie i dniu, w którym największym problemem będzie pogoda nad Powidzem, źle wyregulowany gaźnik albo kawa z metalowego termosu. Wojna rozbiła to marzenie na kawałki, podobnie jak ludzi, którzy je mieli.

Zszedł jeszcze kilkadziesiąt metrów. Pawlak nazywał tę wysokość granicą pomiędzy wolnością a głupotą, ale dopiero tutaj Kosa wyczuwał dym drewna z gospodarstwa pod lasem. Kabina Sokoła odcinała pilota od takich drobiazgów; Tiger Moth wciskał je prosto w płuca.

Przez kilka minut leciał wzdłuż Warty. Słońce odbijało się od zakoli rzeki, raz białe, raz miedziane. Na piaszczystym brzegu stał chłopak z rowerem i machał obiema rękami. Kosa odpowiedział skrzydłami. Tiger Moth przechylił się leniwie, jakby wojna była opowieścią z innego świata.

W młodości wystarczałaby mu taka maszyna, małe lotnisko i praca instruktora po czterdziestce. Po Wielkiej Bitwie zwyczajność okazała się trudniejsza od walki. W walce miał cel, prędkość, osłonę i skrzydłowego. Na ziemi zostawał człowiek, któremu przy wiązaniu buta serdeczny i mały palec lewej dłoni potrafiły nagle zesztywnieć, a nocą wciąż wracało wrażenie interfejsu Sokoła za oczami.

Prawy płat zatańczył w termice. Kosa skorygował drążek, a gdy serdeczny i mały palec lewej dłoni osłabiły chwyt, prawa przejęła część pracy. Tiger Moth wyrównał bez oceny, diagnozy i alarmów medycznych. Linki napięły się, ster odpowiedział, samolot poleciał dalej. Ta prosta obojętność maszyny przynosiła ulgę.

Daleko przed nim błysnął kompleks Powidza. Nowe hangary wojskowe stały obok starych jak ciemne bloki dosunięte do zabudowań z innej epoki. Jeden z pasów nosił jeszcze ślady po łataniu lejów. Trawa przy ogrodzeniu była już wysoka. Wojna nawet tutaj zaczynała zarastać.

Odruch kazał mu spojrzeć w lewo. Lata lotów w parze nauczyły ciało sprawdzać miejsce skrzydłowego szybciej niż świadomość. W Sokole wystarczał cień symbolu na wizjerze; w Tiger Mothcie musiał odwrócić głowę. Teraz znajdował tam tylko drgające w słońcu powietrze.

- No dalej - powiedział do pustego miejsca. - Powiedz coś głupiego.

W odpowiedzi silnik zakaszlał nierówną serią cylindrów. Kosa zacisnął zęby. W pierwszych tygodniach po bitwie odtwarzał głos Siwego w pamięci, aż pojawił się lęk, że kiedyś będzie pamiętał już tylko własną kopię człowieka. Siedem ostatnich sekund pozostało ostre: planeta, zielony szum, drugi Sokół i krótkie "Co? Kosa, czekaj". Lekarze mówili o pamięci traumatycznej, analitycy o niestabilnym zapisie. Dla Kosy był to ślad.

Radio zatrzeszczało i przywróciło go do lotu nad Wielkopolską.

- Kosa Kosecki, Powidz. Masz wiadomość priorytetową z kontroli wojskowej. Po lądowaniu zgłoś się do hangaru siedem.

Kosa zacisnął szczękę.

- Coś się pali?

- Nic, o czym wiemy.

- To mało uspokajające.

- Pułkownik Piątek czeka.

Nazwisko Piątek natychmiast odebrało lotowi smak wolnego popołudnia.

Piątek pojawiała się w Powidzu wtedy, gdy sprawa pachniała wojskiem, tajemnicą albo jednym i drugim.

Kosa poprowadził maszynę w stronę lotniska. Na horyzoncie, ponad cienką warstwą chmur, przez moment zobaczył jasny punkt przesuwający się za szybko jak na samolot. Transport orbitalny. Świat wracał do kosmosu z uporem człowieka, który sparzył rękę i następnego dnia znowu sięga do ognia.

Podwozie dotknęło bocznego pasa miękko. Tiger Moth podskoczył raz, potem usiadł. Kosa wyhamował przy hangarze numer siedem. Kiedy wyłączył silnik, od maszyny ciągnęło paliwem.

Pawlak czekał przy drzwiach. Obok niego stała pułkownik Piątek. Mundur miała zapięty pod szyję mimo upału.

- Ładna pogoda - powiedział Kosa, wysiadając. Lewa noga ugięła się lekko przy zejściu ze skrzydła. Złapał rozpórkę, zanim ktokolwiek zdążył ruszyć w jego stronę. - Jeżeli przyleciała pani ją zepsuć, gratuluję skuteczności.

Piątek dała mu chwilę na odzyskanie równowagi, po czym przeszła do rzeczy.

- Flota Zasady wychodzi za trzy dni.

Kosa podniósł na nią wzrok; zapach benzyny nagle wydał mu się ostrzejszy.

- Dokąd?

- Za śladem Twórców. Pięć Katamaranów. Operacja "Zemsta".

Kosa przesunął dłonią po żółtej burcie samolotu. Pod lakierem czuł napięte płótno, rzecz prostą i prawdziwą.

- Zasada dostał mój zapis?

Piątek przyglądała mu się przez moment, jakby sprawdzała, ile z odpowiedzi już sobie dopowiedział.

- Dostał.

Kosa przesunął wzrok ku polom. Nad nimi wisiało sierpniowe niebo, przecięte tylko cienkim śladem transportowca wspinającego się ku orbicie.

- Siwy żyje - powiedział.

Piątek odpowiedziała dopiero po chwili. Pawlak stał kilka metrów dalej z rękami ubrudzonymi olejem i zajmował się lewym kołem z przesadną dokładnością. Słyszał wszystko i miał dość rozsądku, by zostać przy swojej robocie.

- Widziałem go - powiedział Kosa. - Kabinę, ruch głowy, drugiego Sokoła. Siedziałem w tym razem z nim.

- Raport znam na pamięć.

- Raport napisał człowiek, który siedział na Ziemi i dostał siedem sekund uszkodzonego zapisu. Ja byłem w środku.

Piątek spojrzała na jego lewą rękę. Kosa wciąż trzymał ją na żółtej burcie. Palce drżały prawie niewidocznie.

- Wróciłeś stamtąd z uszkodzeniem, którego lekarze wciąż uczą się kawałek po kawałku.

- A siedem sekund zapisu nadal istnieje.

- Po to tu jestem.

Wiatr obrócił luźne źdźbła trawy przy kole samolotu. Z hangaru ciągnęło benzyną. Gdzieś po drugiej stronie lotniska ruszył ciężki transportowiec. Ziemia zadrżała pod butami, choć maszyna była setki metrów dalej.

Piątek wyjęła z kieszeni mały nośnik danych i zatrzymała go między palcami.

- Pełna telemetria twojego Sokoła weszła dziś do pakietu ekspedycyjnego. Surowy zapis, razem z adnotacją o planecie pozbawionej naturalnego satelity i możliwym drugim Sokole. Zasada dostanie wszystko.

Kosa patrzył na nośnik.

- Możliwy?

- Chcesz, żebym wpisała "Siwy żyje, bo Kosa tak mówi"?

- Tak.

- Sztab po jednym dniu z tobą popełniłby zbiorowe samobójstwo.

Pawlak kaszlnął, tłumiąc śmiech, a Kosa pozwolił mu zachować go dla siebie.

- Jeśli znajdą tę planetę?

- Sprawdzą.

- A jeśli będzie poza trasą?

- Przy mocnym śladzie Zasada ma prawo zmienić wektor i sprawdzić planetę. To jest granica tego, co mogłam wpisać do rozkazu.

Kosa wreszcie oderwał dłoń od samolotu. Na żółtym płótnie został ciemniejszy ślad potu.

- To wystarczy na dziś.

Piątek schowała nośnik. - Jutro przylatujesz na Malwinkę. Tam porozmawiamy o drugiej sprawie.

Kosa spojrzał ku hangarom wojskowym. Za dachami wznosił się już ku orbicie ciężki transport. Pięć największych polskich okrętów kończyło przygotowania do lotu za Twórcami; jemu przypadło zostać pod ziemskim niebem jeszcze jeden dzień.

Rozdział 5. Ostatnie światła Ziemi

Ostatni prom odcumował od "Chrobrego" o 18:42 czasu warszawskiego.

Przez prawie minutę prom wisiał przy śluzie, a jego światła pozycyjne drżały na pancerzu Katamarana. Po drugiej stronie burty siedziało sto kilkadziesiąt osób: rodziny, technicy Malwinki, komisja odbiorcza, dwóch polityków i chłopiec, który przez cały czas trzymał twarz przy iluminatorze.

Zasada widział tylko mały prostokąt szyby na ekranie optycznym, ale wystarczało. Wiedział, że za kilka minut ci ludzie wrócą do mieszkań, kolejek, szpitali i własnego strachu. Jego ludzie zostaną po tej stronie śluzy.

Zaczepy puściły jeden po drugim. Każdemu towarzyszyło głuche uderzenie przenoszone przez konstrukcję. Pierwszy. Drugi. Trzeci. Przy czwartym na ekranie pojawiła się niewielka szczelina czerni pomiędzy promem a "Chrobrym".

Dopiero wtedy Zasada poczuł, że naprawdę odchodzą.

Zasada obserwował go z mostka. Mała jednostka odsunęła się od burty, obróciła na silnikach manewrowych i ruszyła w stronę Krakowa II. Przez kilka minut była jasnym punktem na tle Ziemi. Potem połknął ją ruch orbitalny.

- Wszystkie śluzy zamknięte - zameldował Rudzki. - Osoby spoza listy ekspedycji opuściły pokład. Okręt w trybie wojskowym.

- Pozostałe jednostki?

- Potwierdzają.

Na ekranie zapaliły się cztery zielone pola.

W innych częściach okrętu ta sama chwila wyglądała mniej dostojnie. Kurek stał w maszynowni z połową ciała wsuniętą pod obudowę pompy. Radecka zakładała fartuch operacyjny, bo jeden z techników przyciął dłoń przy zamykaniu panelu. Mucha odkrył, że ktoś zostawił w Borsuku torbę z cywilnym ubraniem i przez minutę próbował ustalić właściciela, zanim wrzucił ją do szafki.

Załoga przeżyła historyczną chwilę po swojemu - pracując. W ich świecie historia przyszła jako komunikat: ZEWNĘTRZNE POŁĄCZENIA SERWISOWE ODŁĄCZONE.

Kurek wysunął się spod pompy. Zniknęło delikatne drżenie, które przez ostatnie miesiące zawsze czuł w pokładzie, kiedy "Chrobry" był spięty z Malwinką. Okręt po raz pierwszy wisiał sam.

Bosman dotknął odruchowo pustej kieszeni po kluczu trzynastce.

- No dobra - mruknął. - Teraz już nasze.

ŁOKIETEK - GOTOWY. JAGIEŁŁO - GOTOWY. SOBIESKI - GOTOWY. KAZIMIERZ WIELKI - GOTOWY.

Fotel admiralski drażnił Zasadę szerokością i miękką tapicerką, jakby projektant próbował poprawić jakość decyzji komfortem. Prośba o zwykły fotel okrętowy przegrała z praktyką: pod tapicerką mieściły się sprzężenie medyczne, system przeciążeniowy i własny obieg podtrzymania życia.

- Kontrola cewek - powiedział Rudzki.

Oficer napędu przesunęła palcami po panelu. Żuła wnętrze policzka tak mocno, że na wardze pojawiła się cienka kreska krwi.

- Pierwszy pierścień stabilny. Drugi stabilny. Geometria lokalna w normie. Korekcja Ossendowskiego aktywna.

- Sekwencja?

- "Chrobry" pierwszy. "Łokietek" trzydzieści sekund później. Następne co trzydzieści.

Rudzki otworzył kanał floty.

Na mostku ludzie siedzieli już przypięci. Młody operator sensorów oddychał z przesadną regularnością. Wierzbicka pocierała kciukiem brzeg starego metalowego pierścienia na palcu. Ktoś z tyłu sprawdził zamek pasa po raz trzeci.

Zasada spojrzał na Ziemię. Po nocnej stronie świeciły miasta, a chmury zakrywały spalone doki, cmentarze i miejsca, w których rodziny wciąż czekały na zaginionych. Z orbity zostawały światła, oceany i złudzenie spokoju.

Przy krawędzi Europy cienka linia świtu rozcinała noc. Warszawę znalazłby dopiero po nałożeniu siatki, lecz pamiętał jej miejsce. Tam czekał pusty dom, kilka książek zamkniętych od lat i szuflada pełna rzeczy po żonie, których wciąż pilnował jak relikwii.

Poprzednia długa misja miała datę powrotu. Tym razem pole POWRÓT w planie operacyjnym zawierało tylko warunek: po wykonaniu zadania.

Wojskowi potrafili patrzeć na takie zdania długo, aż zaczynały przypominać zwykłą rubrykę.

- Wszystkie jednostki królewskie - powiedział do kanału. - Po wejściu w pierwszy skok wracamy do procedury ekspedycyjnej. Żadnych samotnych bohaterów. Żadnego "dogonię was później". Jeśli tracimy okręt, reszta floty zatrzymuje się tak długo, jak pozwala sytuacja.

Po kanale przeszła chwila ciszy.

- A jeśli stracimy admirała? - odezwał się Sadowski z "Kazimierza Wielkiego".

- Wtedy wreszcie zaczniecie pracować spokojnie.

Po kanale przeszedł cichy śmiech. Trwał kilka sekund i umarł wraz z odliczaniem.

Zasada położył dłonie na podłokietnikach. Fotel był ciepły od systemu medycznego.

- Napęd. Wykonać.

Przez kilka sekund obraz pozostawał zwyczajny. Potem pole wokół "Chrobrego" zaczęło łamać światło: najpierw na krawędziach kadłuba, później na całym widoku. Malwinka pozostała na swojej orbicie, lecz jej obraz przygasł i wygiął się razem z Ziemią, jak pod naciskiem ogromnej soczewki.

W maszynowni Kurek poczuł wejście cewek przez drżenie śrub pod podeszwami. W izbie medycznej Radecka złapała tacę z narzędziami odruchem wyuczonym jeszcze w czasach gorszych kompensatorów.

Na Malwince Kosa wybrał wąską szybę techniczną zamiast galerii dla oficjeli. Widział stamtąd fragment "Chrobrego", dziób "Łokietka" i pięć wielkich sylwetek rozpływających się w błękitnej deformacji.

Serdeczny i mały palec lewej dłoni zdrętwiały, a znajomy ból pociągnął od nadgarstka ku łokciowi.

Przycisnął ją do zimnego szkła.

- Znajdź go - powiedział.

Słowa popłynęły zarazem do Zasady, do całej floty i do pustego miejsca, które od miesięcy zajmował Siwy.

Pierwszy Katamaran zniknął. Pół minuty później za nim poszedł drugi, potem następne, aż przy szybie zostały Ziemia i odbicie twarzy Kosy.

Rozdział 6. Ogon

Pierwszy skok po odejściu z Sol przebiegł czysto. "Chrobry" wyszedł pierwszy, a za nim, w ustalonych odstępach, kolejne Katamarany. Na ekranach przestrzeń napięła się jak cienka błona; gwiazdy przesunęły się o kilka stopni, podczas gdy ciało zachowało złudzenie bezruchu.

Na mostku czuć było kawę.

- Wszystkie jednostki wyszły - zameldował Rosiak. - "Łokietek" bez odchyleń. "Jagiełło" ma trzy dziesiąte różnicy fazy. Reszta w tolerancji.

Zasada przesunął wzrok po pięciu zielonych znacznikach.

- Następny wektor za czterdzieści minut.

Tak zaczęła się wyprawa, którą na Ziemi nazwano "Zemstą".

Pierwsze dni przypominały raczej długi rejs niż polowanie na cywilizację zdolną palić planety. Ludzie ćwiczyli alarmy, sprawdzali uzbrojenie, rozbierali urządzenia odebrane dzień wcześniej jako sprawne i kłócili się o drobiazgi, które na pokładzie okrętu ważyły więcej niż wielkie słowa. Zapowietrzony obieg chłodzenia zabrał mechanikom pół wachty. Czujnik jednej z grodzi meldował człowieka jeszcze przez dwadzieścia sekund po jej zamknięciu. W kuchni pękła uszczelka i słodka masa do wypieku chleba oblepiła pół sufitu, zanim odcięto podajnik.

Kurek trzeci raz naprawił automat z kawą. Urządzenie wytrzymało dwie godziny. Bosman przykleił na obudowie kartkę: ELEMENT SYSTEMU OBRONY PSYCHOLOGICZNEJ. AWARIA PLANOWANA.

Ktoś dopisał pod spodem: WRÓG ZWYCIĘŻA.

Po czterech dniach ludzie zaczęli mówić o Ziemi w czasie przeszłym. "W Powidzu robili lepsze pierogi". "U nas na osiedlu śmierdziało piekarnią o piątej rano". "Moja córka lubiła takie chmury". Język przyjął odległość szybciej niż głowa.

Radecka przyjęła pierwszego pacjenta z bezsennością. Mechanik z sekcji napędu wyznał, że od chwili startu zasypia dopiero przy nagraniu ulicznego ruchu. W jego kajucie przez całą noc brzmiały klaksony, tramwaj i deszcz uderzający o asfalt. Dwa dni później przyszło dwóch żołnierzy GROM-u po bójce o kolejkę do bieżni. Jeden miał rozciętą brew, drugi wybity ząb.

- Lecimy po bogów, a wy napierdalacie się o dwadzieścia minut biegania - powiedziała Radecka, zszywając brew.

- Był zapisany po mnie.

- To bardzo ważna przyczyna śmierci.

Wojna zostawała jeszcze za horyzontem. Napięcie szukało więc ujścia w mięśniach, rurach, zamkach i rzeczach, które można było naprawić kluczem.

Wierzbicka pierwsza zauważyła, że za flotą zostaje coś więcej niż zwykły ślad przejścia.

Po pierwszym większym skoku pojawił się dodatkowy pik grawitacyjny. Sześć sekund opóźnienia, moc bliska granicy pomiaru. System sklasyfikował go jako błąd.

Po drugim - podobne załamanie wróciło czternaście minut po wyjściu floty.

Wierzbicka zachowała wykres.

Po kolejnym przejściu sygnał pojawił się po dwunastu minutach.

Wtedy zawołała Rosiaka.

Przyszedł z kubkiem kawy i miną człowieka, któremu ktoś przeszkadza w jedynej przyjemności wachty.

- Jeżeli znowu pokażesz mi zegar, który spóźnia się o mikrosekundę, składam wypowiedzenie.

- Spójrz.

Nałożyła wykresy.

Rosiak odstawił kubek.

- Ten sam kształt.

- Prawie.

- Odległość?

- Brak rozwiązania. Źródło może powstawać tuż za korytarzem albo miliony kilometrów dalej.

Rosiak przesunął palcem po czasach.

CZTERNAŚCIE. DWANAŚCIE

- Idzie za nami?

- Jeszcze nie wiem.

- Wyglądasz, jakbyś wiedziała.

Wierzbicka powiększyła oba piki. Na drugim krzywa była węższa i czystsza.

- Za pierwszym razem potrzebowali więcej czasu.

Zabrali zapis na mostek.

Zasada wysłuchał ich bez komentarza. Kazał zmienić kierunek następnego przejścia o siedemnaście stopni i skrócić dystans. Wektor odbiegał od trasy wyprawy tak wyraźnie, że każdy obserwator powinien uznać go za manewr kontrolny.

Po wyjściu flota wygasiła zbędne emisje.

Czekali.

Minęło siedem minut.

Za rufami pojawiła się deformacja.

Najpierw wyglądała jak rozlana rtęć na czarnym tle. Potem sensory wyciągnęły z niej kontury.

Kula-Stacja. Uszkodzona podczas Wielkiej Bitwy albo w późniejszym starciu. Jedna część powierzchni była zapadnięta, kilka segmentów pozostawało ciemnych. Za nią wychodziły mniejsze jednostki o płynnych, srebrnych kadłubach.

Na mostku umilkły rozmowy.

- Odległość? - zapytał Zasada.

- Poza skutecznym ogniem. Za blisko na przypadek.

Rosiak zwilżył wargi.

- Trzymają dystans.

- Chcą zachować ślad - powiedziała Wierzbicka.

Zasada kazał przygotować kolejny skok.

Tym razem poprowadzili go pod kątem, który prowadził donikąd. Mechanicy protestowali przez otwarty kanał, bo każdy cykl grzał cewki i skracał margines bezpieczeństwa. Admirał zostawił kanał otwarty. Załoga miała słyszeć, że technicy przeklinają jego decyzję.

Po wyjściu pierwsze zniekształcenie pojawiło się po jedenastu minutach.

- Szybciej - powiedział Rosiak.

Wierzbicka pokręciła głową.

- To może wynikać z innej długości przejścia.

- Sprawdzimy.

Trzeci skok wykonali jeszcze krócej. Po siedmiu minutach srebrny punkt wrócił za nimi.

Na głównym ekranie Rosiak ustawił trzy czasy.

CZTERNAŚCIE. JEDENAŚCIE. SIEDEM.

Nikt nie potrzebował komentarza, więc Zasada pozwolił liczbom zostać przez kilka sekund w ciszy.

Rudzki w końcu odezwał się pierwszy.

- Śledzą przejście albo rozwiązują jego geometrię.

- Różnica jest praktyczna - odpowiedziała Wierzbicka. - Trop można zgubić. Geometrię można im podsunąć.

Jeden z nich miał gazowego olbrzyma otoczonego szerokim pierścieniem lodu i skał oraz kilkudziesięcioma księżycami. Mnóstwo masy, szumu, cieni i miejsc, za którymi ciężki okręt mógł ukryć emisję.

Dotknął znacznika.

- Tutaj.

Rudzki zrozumiał od razu.

- Zasadzka.

- Skoro tak pilnie chcą zobaczyć, dokąd lecimy, pokażemy im miejsce przygotowane specjalnie dla nich.

Przy końcu mostka podporucznik Michał Cichy odsunął ręce od konsoli. Miał dwadzieścia dwa lata i twarz jeszcze zbyt młodą dla munduru, który nosił. Oblizał spierzchnięte wargi, po czym wrócił do danych.

Zasada zauważył ten ruch.

Za kilka godzin Cichy zobaczy wnętrze okrętu otwarte na próżnię i człowieka kręcącego się w pasach po drugiej stronie pękniętego kadłuba.

Na razie miał przed sobą tylko trzy liczby.

Czternaście. Jedenaście. Siedem.

Rozdział 7. Krótkie skoki

Układ nie miał nazwy. Załogi ochrzciły go "Studnią", bo gazowy olbrzym zajmował pół obrazu i wyglądał jak ciemne oko otoczone jasnym pierścieniem.

Przygotowanie zasadzki trwało sześć godzin.

"Chrobry" i "Łokietek" miały zejść głęboko za planetę. "Jagiełło" z "Sobieskim" schować emisję po przeciwnej stronie pierścienia. "Kazimierz Wielki" został na zewnętrznej trajektorii jako przynęta: samotny ciężki okręt prowadzący dwa uszkodzone niszczyciele i zachowujący się tak, jakby zgubił resztę floty.

Najważniejszy był ślad pozostawiony w przestrzeni.

Polacy wykonali serię krótkich przejść, świadomie powtarzając parametry, które Twórcy nauczyli się rozpoznawać. Każdy skok obciążał cewki i ludzi. Po drugim przejściu temperatura jednego z pierścieni napędu "Chrobrego" przekroczyła normę o osiem stopni. Główny mechanik zażądał dwudziestu minut.

- Masz dwanaście - odpowiedział Rudzki.

- To niech pan sam wejdzie pod osłonę.

Zasada słyszał rozmowę.

- Dostaje dwadzieścia.

- Panie admirale, okno...

- Jak cewka puści, będziemy mieli okno długości reszty życia.

Mechanicy otworzyli panele jeszcze przy gorącym metalu. Para chłodziwa rozlała się po podłodze. Jeden z ludzi wsunął się pod zespół pierścienia aż po biodra. Po chwili z wnętrza dobiegło przekleństwo.

- Co? - zapytał kierownik.

- Uszczelka się przemieściła.

- Ile?

- Trzy milimetry.

- Przez trzy milimetry robi nam osiem stopni?

- Trzy milimetry czasem zabijają całe rodziny.

Zasada odszedł, zanim rozmowa zmieniła się w wykład o tolerancjach.

Przed ostatnim przejściem przeszedł przez dolne pokłady. Na mostku wszystko stawało się symbolem: zielona ikona okrętu, procent mocy, numer sekcji. Z mesy ciągnęło jedzeniem. Rury odpowiadały na zmiany ciągu głuchym pukaniem. W mesie ktoś zasnął z głową na stole, trzymając łyżkę w zaciśniętej dłoni. Na korytarzu dwie sanitariuszki pchały skrzynie z osoczem do drugiego punktu medycznego.

Radecka stała przy otwartej sali operacyjnej. Sprawdzała mocowania stołu.

- Pani też uważa, że przesadzamy? - zapytał Zasada.

- Z czym?

- Z przygotowaniem.

Radecka pociągnęła za pas, aż metalowy zatrzask zaskoczył.

- Po pierwszym rannym wszyscy będą uważać, że przygotowaliśmy za mało.

- Pocieszające.

- Medycyna wojskowa rzadko służy do pocieszania.

Na stoliku obok leżały worki krwi opisane dużymi literami. Zasada pamiętał, jak jeszcze przed startem doktor kłóciła się o dodatkowy zapas AB minus.

- Dostała pani swoje sześć litrów?

- Osiem. Ukradłam miejsce drukarkom do odczynników.

- Oficjalnie?

- Oficjalnie dokonałam korekty logistycznej.

- Brzmi legalnie.

- Dlatego piszemy raporty.

Dalej czuć było pot. W hangarze piloci sprawdzali Sokoły, a żołnierze GROM-u przypinali wyposażenie do Borsuków. W tej części okrętu każde uderzenie narzędzia przenosiło się po konstrukcji jak odległy strzał.

Michał Cichy stał przy automacie z wodą. Ręce drżały mu na tyle, że za drugim razem uderzył kubkiem o metalową dyszę.

Zasada zatrzymał się obok.

- Pierwsza wyprawa?

- Tak jest, panie admirale.

- Pierwsza bitwa?

Cichy spojrzał na niego i odpowiedział ciszej.

- Tak jest.

- Boisz się?

Młody oficer przełknął ślinę.

- Tak.

Zasada wziął drugi kubek. Woda miała smak plastiku i minerałów z obiegu.

- Dobrze.

Cichy wyglądał na zaskoczonego.

- Pan też?

Pytanie wyrwało mu się za szybko. Na moment zesztywniał, jakby czekał na reprymendę.

Zasada dopił wodę.

- Strach jest informacją. Problem zaczyna się, kiedy człowiek uważa, że go nie czuje albo pozwala mu trzymać ręce na sterze.

- Czyli pan też się boi.

- Płacą mi za podejmowanie decyzji w takim stanie.

Cichy uśmiechnął się krótko.

- Myślałem, że admirałom płacą więcej.

- Dlatego boimy się drożej.

Zasada zostawił go przy automacie i poszedł dalej.

W sektorze mieszkalnym minął drzwi kajuty Kurka. Bosman siedział przy stole z kluczem serwisowym w dłoni, choć żadne urządzenie w pomieszczeniu nie było otwarte. Patrzył na ekran z ostatnią wiadomością od Mai. Dziewczynka pokazywała do kamery stary klucz trzynastkę, który dostała przed startem.

Kurek zauważył admirała i wyłączył obraz.

- Przepraszam.

- Za co?

- Powinienem być w maszynowni.

- Jest pan po wachcie.

- Człowiek po wachcie też może coś naprawić.

Zasada spojrzał na wygaszony ekran.

- Czasem może też siedzieć.

Kurek odłożył klucz.

- To gorzej wychodzi.

Godzinę później wszystkie sekcje zamknęły grodzie bojowe.

"Kazimierz Wielki" odszedł na niskim ciągu, ciągnąc za sobą dwa niszczyciele. Z daleka wyglądał jak ciężki okręt, który zbyt późno zauważył zagrożenie i szukał drogi ucieczki.

Pozostałe cztery Katamarany osiadły w cieniach planety i pierścienia. Reaktory zeszły tak nisko, że na mostku część systemów pracowała z rezerwowych szyn energetycznych. Klimatyzacja zwolniła. Po dwudziestu minutach powietrze zrobiło się cięższe i cieplejsze.

Rosiak postawił obok stanowiska kubek kawy. Płyn drżał lekko przy każdym impulsie pomp.

- Dziewięć minut - powiedział.

Na ekranie pozostawała czerń.

Minęła dziesiąta.

Wierzbicka pochyliła się nad wykresem. Jej palec zatrzymał się na drobnym załamaniu tła.

- Mam zmianę.

Pierwsze zniekształcenie rozwinęło się na osi dokładnie tam, gdzie czekała przynęta.

Zasada poczuł zimno pod kołnierzem munduru.

Rosiak przesunął kubek dalej od konsoli.

- Są.

Rozdział 9. Wiadomość do domu

Szczątki Kuli zachowywały się jak maszyna, która jeszcze nie przyjęła własnej śmierci.

Największy fragment pancerza wisiał trzy kilometry od "Chrobrego", zamknięty pomiędzy dwoma polami holowniczymi. Miał powierzchnię czarną w cieniu i srebrną pod światłem gwiazdy. Co kilka minut zmieniał temperaturę bez widocznego źródła energii. Przecięta wiązka przewodząca próbowała domknąć obwód przez wszystko, co zbliżało się do jej końca.

Pierwszy robot serwisowy stracił manipulator.

Maszyna dotknęła fragmentu sondą. Obca struktura zacisnęła się wokół ramienia i odcięła je równą linią. Technik oglądał zapis klatka po klatce.

- Martwy kawałek okrętu amputował robotowi rękę.

Wierzbicka stała obok z tabletem.

- W raporcie będzie "reakcja resztkowa struktury aktywnej".

- Brzmi mniej groźnie.

- Po to ludzkość wynalazła język urzędowy.

Zasada kazał zwiększyć dystans pól i przenieść pracę całkowicie na zewnętrzne stanowiska. Chciał wysłać do Sol próbki, a nie kolejnych rannych.

Wybrali trzy elementy: fragment modułu napędowego z krążownika, część czarnej warstwy pancerza oraz segment rdzenia sensorycznego Kuli. Każdy zamknięto w osobnym kontenerze z mechanicznym odcięciem, własnym źródłem energii i systemem, który w razie aktywacji miał wyrzucić cały ładunek w przestrzeń.

Ossendowski obserwował przygotowania z miną człowieka, któremu właśnie wywożą laboratorium.

- Powinniśmy zatrzymać więcej.

- Sol ma WAT, stocznie i setki ludzi - odpowiedział Zasada.

- My mamy materiał świeży.

- My mamy też misję, która może skończyć się bez powrotu. Ktoś poza nami powinien wiedzieć, czego dotknęliśmy.

Profesor spojrzał na szczątki.

- Tego jeszcze nie dotknęliśmy. Robot próbował.

- I stracił rękę. To wystarczająca recenzja.

Do kontenerów dołączono pełny raport z bitwy, telemetrię, zapis zmian czasu wejścia przeciwnika po kolejnych skokach i nagrania z "Błyskawicy II". Osobny pakiet zawierał listę zabitych oraz stan rannych.

Kotwica łączności miała otworzyć kanał tak wąski, że przejdą przez niego jedynie małe zasobniki i dane. Pełna brama wymagałaby geometrii, której wyprawa nie chciała zdradzać w obcym terytorium.

Przygotowania trwały trzy godziny.

Wtedy Rosiak przyszedł do Zasady z jeszcze jednym katalogiem.

- Wiadomości prywatne.

Admirał spojrzał na liczbę plików.

- Skąd to się wzięło?

- Załoga dowiedziała się, że otwieramy kanał. Ktoś powiedział komuś. Mamy czterysta osiemdziesiąt trzy nagrania i przybywa.

- Regulamin przewiduje przesył osobisty?

- Regulamin nie przewidywał połowy rzeczy, które robimy od startu.

Zasada uniósł wzrok.

Rosiak wzruszył ramionami.

- Sami ustalili limit. Trzydzieści sekund.

- Dlaczego trzydzieści?

- Bo przy minucie kolejka zaczęła wyglądać jak ewakuacja lotniska.

Zasada przez chwilę patrzył na katalog.

- Wysłać.

Wieść przeszła po okrętach natychmiast.

Przy terminalach pojawili się ludzie, którzy przez kilka dni udawali przed sobą, że dom jest tylko współrzędną na mapie. Teraz próbowali zmieścić go w trzydziestu sekundach.

Najdłuższa kolejka ustawiła się obok medycznego.

Ranni nagrywali wiadomości przed operacją. Jeden marynarz miał obie ręce unieruchomione i poprosił pielęgniarkę, żeby ustawiła ekran. Przez pierwsze dziesięć sekund patrzył w kamerę i oddychał przez maskę tlenową.

- Anka... jestem cały.

Pielęgniarka zerknęła na opatrunki i odwróciła wzrok.

- Prawie cały. Jak zadzwoni szpital, odbierz. Kocham cię.

Inny mężczyzna kasował nagranie sześć razy. Za każdym dochodził do słowa "mamo" i głos mu pękał.

Na trzecim pokładzie młody mechanik nagrał wyłącznie wnętrze kajuty. Kubek przyklejony rzepem do stołu, zdjęcie psa, otwarta szafka i brudna skarpeta zaczepiona o kratkę wentylacyjną.

- Jak wrócę, posprzątam - powiedział zza kamery.

Wysłał właśnie to.

Kurek siedział sam.

Położył terminal na stole. Włączył kamerę i przez kilkanaście sekund patrzył w mały obiektyw.

- Maja...

W tle syczała instalacja chłodzenia.

- Klucz masz trzymać. Dziadek nosił go na morzu, ja miałem w stoczni. Ty go zgubisz, bo masz talent po matce, ale spróbuj chociaż później znaleźć.

Uśmiechnął się i od razu spoważniał.

- Automat z kawą nadal zepsuty. Czyli świat trzyma się normy. Powiedz mamie, że...

Na ekranie zostało pięć sekund.

Kurek zaklął.

- Kocham was. Wrócę.

Kamera zgasła.

Przez chwilę siedział bez ruchu. Potem odsunął terminal i poszedł na wachtę.

Radecka otworzyła pusty formularz wiadomości. Jej brat mieszkał na Ziemi. Od sześciu lat rozmawiali wyłącznie przez życzenia świąteczne wysyłane z obowiązku.

Pielęgniarka zatrzymała się w drzwiach.

- Pani doktor?

Radecka zamknęła formularz.

- Jak wrócę, powiem mu osobiście.

- A jak on będzie chciał coś powiedzieć teraz?

Radecka spojrzała na nią.

Po chwili ponownie otworzyła kamerę.

Nagranie trwało jedenaście sekund.

- Tomek. Żyję. Miałeś rację z tamtą sprawą o ojca. Jak wrócę, dokończymy kłótnię. Nie umieraj wcześniej.

Wysłała bez odsłuchiwania.

Zasada nagrał raport służbowy. Gdy terminal zaproponował drugi kanał opisany jako PRYWATNY, przez moment patrzył na migający kursor. Jego żona nie żyła od lat. Córki nie miał. Rodzice odeszli wcześniej.

Zamknął okno.

O 03:14 czasu pokładowego kotwica była gotowa.

Trzy zasobniki przesunięto do wyrzutni. Wąska deformacja otworzyła się przed nimi jak ciemniejsze miejsce w czerni. Nie było rozbłysku ani huku. Pierwszy kontener zniknął. Potem drugi. Trzeci zabrał wiadomości załóg.

Operator odczekał kilka sekund.

- Kanał zamknięty. Pakiet przyjął właściwy wektor.

- Potwierdzenie po drugiej stronie?

- Dostaniemy tylko automatyczny impuls, jeśli kotwica Sol go złapie.

Minęło dwadzieścia siedem sekund.

Na konsoli zapaliła się zielona kreska.

Nikt nie klaskał. Kilku ludzi wypuściło powietrze.

Zasada patrzył w miejsce, w którym zniknął ostatni zasobnik. Gdzieś daleko ktoś otworzy kontener, zobaczy obcy pancerz, przeczyta listę nazwisk i usłyszy trzydzieści sekund głosu człowieka, którego od tygodni nie widział.

- Kurs pierwotny - powiedział.

"Chrobry" obrócił się pierwszy. Pozostałe Katamarany poszły za nim.

Rozdział 10. Echo

Dwanaście dni po zasadzce flota weszła do układu czerwonego karła.

Gwiazda miała barwę starego żelaza. Świeciła słabo, jak palenisko zasypane popiołem. Trzy planety krążyły blisko niej, dalej ciągnął się szeroki pas odłamków. Żadna powierzchnia nie dawała śladu miast, a pasywne odbiorniki łapały wyłącznie promieniowanie gwiazdy i własny szum elektroniki.

Na "Chrobrym" po skoku przez kilka minut słychać było wentylację, pompę obiegu chłodziwa i ciche kliknięcia operatorów. Po bitwie każdy czekał na sygnał trochę dłużej, niż wymagała procedura.

Na stole nawigacyjnym biegł archiwalny kierunek złożony z dawnych marsjańskich tras, zapisów Argusów i analiz wykonanych w czasach, gdy Oko Przeszłości pozostawało jeszcze dostępne badaczom na Ziemi. Artefakt nie leciał z flotą. Zasada zabrał tylko kopie danych i współrzędne, których sens wciąż trzeba było sprawdzać po ludzku.

Wierzbicka powiększyła ślad po ostatnim wyjściu.

- Mamy powtórzenie.

- Tego z "Studni"? - zapytał Rosiak.

- Inny kształt. Słabszy.

Na wykresie widniał cienki ząb pojawiający się sekundę po zamknięciu korytarza.

Zasada oparł dłonie o stół.

- Odległość?

- Rozwiązanie się rozpada. Źródło mogło być przy nas albo kilka jednostek astronomicznych dalej.

Rudzki przesunął palcem po mapie.

- Okręt, który uciekł z zasadzki?

- Możliwe - powiedziała Wierzbicka. - Tyle że ten sygnał ma inną charakterystykę.

- Czyli co?

- Ktoś albo coś dotknęło naszego śladu.

Zasada spojrzał na czerwony układ. Pusta przestrzeń działała na niego gorzej niż widoczny przeciwnik. Wróg na ekranie miał odległość, prędkość i czas dojścia. Pustka mogła kryć wszystko, co jeszcze nie miało nazwy.

- Ćmy - powiedział.

Rudzki skinął głową.

Ćmy były małymi kapsułami zwiadowczymi o minimalnej emisji. Nie miały broni. Miały baterie, pasywne sensory, prostą optykę i procedurę, która w razie wykrycia czegoś obcego potrafiła wysłać sześć bajtów nawet podczas umierania.

Cztery wysunęły się z bocznych wyrzutni "Chrobrego". Jedna poszła wysoko nad drugą planetę, dwie w pas odłamków, czwarta została za flotą na osi wejścia.

Katamarany rozsunęły się po systemie. "Łokietek" i "Kazimierz Wielki" zajęły skrajne pozycje. Niszczyciele pozostały w hangarach, z reaktorami utrzymanymi na ciepłym minimum. Po "Błyskawicy" nikt już nie chciał wystawiać lekkich jednostek bez powodu.

Pierwsza Ćma odezwała się po dwudziestu trzech minutach.

- Anomalia termiczna na planecie drugiej - zameldował Rosiak.

Na ekranie pojawiła się szara kula z cienką atmosferą i rozległymi polami lodu. Północną półkulę przecinały stare kratery. Pod jednym z lodowych płaskowyżów świecił równy pierścień ciepła.

- Wulkanizm? - zapytał Rudzki.

Ossendowski pochylił się nad obrazem.

- Wulkany mają paskudny zwyczaj nie trzymać idealnego okręgu przez tysiące kilometrów kwadratowych.

- Średnica źródła sto dziewięćdziesiąt metrów - dodał Rosiak. - Temperatura stabilna.

- Elektromagnetyka?

- Śladowa.

Zasada przesunął kamerę sondy bliżej.

Warstwa lodu stała się przezroczysta w modelu radarowym. Pod nią pojawiły się ciemne tunele biegnące promieniście od centralnego rdzenia. Część schodziła tak głęboko, że skan tracił rozdzielczość.

- Sześć kilometrów pewnej konstrukcji - powiedział Rosiak. - Dalej mamy tylko cienie.

Rudzki skrzywił się.

- Stacja?

- Stacja, fabryka albo urządzenie, dla którego sześć kilometrów jest jednym pokojem - odparł Ossendowski.

Zasada podjął decyzję po chwili.

- Cztery Sokoły. Optyka, pasywne sensory, roboty. Ludzie zostają w powietrzu.

Major Wiktor Brzeziński poprowadził formację w dół.

Należał do pokolenia pilotów szkolonych już po katastrofach Vane'a, Kosy i Siwego. Jego Sokół nadal czytał ruch i zamiar, ale warstwa neuronalna miała ograniczenia, których wcześniejsze maszyny nie znały. Konstruktorzy oddali część szybkości w zamian za większą szansę, że pilot po locie pozostanie sobą.

Planeta rosła pod nim jak szary kamień. Wąskie światło czerwonej gwiazdy barwiło lód na rdzawo.

- Grom Jeden do "Chrobrego". Widzę miejsce.

Na ekranie mostka pojawił się obraz idealnego kręgu. Lód kończył się przy czarnej powierzchni o średnicy kilkuset metrów. Pył leżał na niej cienką warstwą, lecz nie wnikał w materiał.

Brzeziński zszedł niżej.

- Temperatura powierzchni dziewięćdziesiąt stopni ponad otoczeniem. Pod spodem pracuje coś dużego.

- Ruch?

- Brak.

- Trzymaj dystans.

Sokół przesunął się nad centralnym pierścieniem. Skan pokazał tunel biegnący trzydzieści kilometrów pod lodem, potem następny. Geometria przypominała układ naczyń rozchodzących się po skorupie planety.

- To może obsługiwać cały świat - powiedział Brzeziński.

Ossendowski uniósł głowę.

- Albo kiedyś obsługiwało.

W tym samym momencie Rosiak odwrócił się od głównego obrazu.

- Tylna Ćma.

- Co z nią?

- Straciliśmy telemetrię.

Wierzbicka przejęła sektor. Oś wejścia była pusta.

- Awaria?

- Zasilanie było nominalne do ostatniej klatki. Brak przegrzania i przeciążenia.

Rudzki otworzył gotowość bojową.

- Pozycja utraty?

- Dwanaście milionów kilometrów za nami. Dokładnie na śladzie przejścia.

Przez kilka sekund nic się nie wydarzyło.

Potem martwa Ćma wróciła na kanał.

Przesłała sześć bajtów.

IDENTYFIKACJA: OBCY OBIEKT

Sygnał urwał się.

W hangarach "Chrobrego" ruszyły pompy paliwowe niszczycieli. Grodzie otworzyły się do pozycji bojowej. Pancerne segmenty dział obróciły w stronę rufy floty.

Brzeziński nadal wisiał nad lodowym płaskowyżem.

- Wracamy?

Zasada spojrzał najpierw na pustą przestrzeń za sobą, potem na czarny krąg pod Sokołami.

- Natychmiast.

Formacja zaczęła wznoszenie.

Kiedy pierwszy Sokół minął dziesięć kilometrów wysokości, lód pod nimi pękł.

Pęknięcie pobiegło idealnym okręgiem. Czarna powierzchnia uniosła się o kilka metrów. Pod spodem przez sekundę mignęła ciemność głębsza od szczeliny w lodzie i wąski pas fioletowego światła.

Brzeziński odruchowo zwiększył ciąg.

Pokrywa zatrzymała się, jakby ktoś sprawdził, czy droga jest wolna.

Po chwili opadła.

Lód zaczął zsuwać się na krawędź.

Rudzki patrzył na zapis.

- To nas widziało.

Zasada przesunął mapę na archiwalny kierunek prowadzący dalej.

- Ta trasa żyje - powiedział.

Tego zdania nikt na mostku nie uznał za dobrą wiadomość.

Rozdział 13. Pierwszy rok

PLANETA BEZ KSIĘŻYCA - PIERWSZY ROK

Pierwsza zima przyszła, zanim Siwy nauczył się nazw miejscowej pogody.

Przez kilka dni znad oceanu szedł ciepły deszcz. Potem wiatr skręcił, temperatura spadła w ciągu jednej nocy i woda na pękniętej owiewce Sokoła zamarzła cienką warstwą. Rano Siwy obudził się z twarzą przyklejoną do kołnierza kombinezonu i z bólem w palcach tak ostrym, że przez chwilę miał ochotę je odciąć.

Sokół dawał mu więcej, niż powinien. Kabina wciąż trzymała ciśnienie. Reaktor pomocniczy zasilał grzałkę, lampę, filtr i radio. W schowkach znalazł czterdzieści trzy racje awaryjne, tabletki do uzdatniania wody, sześć dawek antybiotyku, opatrunki i zestaw narzędzi przeznaczony do naprawy myśliwca w warunkach, których projektanci zapewne nigdy nie chcieli zobaczyć.

Przez pierwszy tydzień jadł normalnie. Ósmego dnia przekroił rację na pół.

Po dwóch kolejnych tygodniach umiał już rozcinać puste opakowania tak, żeby folia służyła za uszczelki. Z pasków izolacji zrobił rękawice robocze. Przewody zamienił w linki. Jedną płytę pancerza odkręcił i położył na kamieniach jako dach nad miejscem, gdzie trzymał drewno.

Woda płynęła dwieście metrów od wraku. Przezroczysta, zimna i zdradliwie czysta. Tester biologiczny rozpoznawał część soli, resztę oznaczał jako związki nieznane. Siwy filtrował ją przez wojskowy wkład, potem gotował w metalowym kubku, aż na ściankach osiadał biały kamień. Pierwsze dni pił po kilka łyków i czekał, czy brzuch zacznie się buntować.

Woda została w żołądku, a kolejny łyk nie przyniósł bólu.

Jedzenie okazało się trudniejsze.

Znalazł owoce na drzewach przy rzece: pomarańczowe, miękkie, pachnące miodem. Tester pokazał mieszaninę cukrów i białek bez rozpoznanych toksyn. Siwy zjadł ćwiartkę.

Po godzinie zwymiotował.

Po dwóch miał biegunkę tak gwałtowną, że do wieczora stracił siłę, by wrócić do kabiny. Leżał pod skrzydłem, drżał z odwodnienia i patrzył, jak po trawie przechodzą małe zwierzęta o sześciu łapach. Jedno zatrzymało się przy plamie wymiocin, powąchało ją i odeszło.

- Mądre - powiedział Siwy.

Następnego dnia doczołgał się do strumienia. Przez tydzień jadł tylko racje.

Potem zaczął od ziemi.

Bulwy znalazł przypadkiem, kiedy próbował wyrwać roślinę rosnącą przy brzegu. Były ciemne, pokryte grubą skórą i wyglądały jak chore ziemniaki. Ugotował jedną, odczekał godzinę, zjadł kawałek wielkości paznokcia. Następnego dnia pół. Trzeciego całą.

Organizm przyjął bulwę spokojnie.

- Kartofle - zdecydował.

Od tej chwili w jego własnym słowniku były po prostu kartoflami.

Głód uczył go ostrożności szybciej niż podręcznik przetrwania. Każdą nową roślinę sprawdzał przez kilka dni, zapisując porcję, godzinę i reakcję organizmu na kawałkach izolacji wyciętych z osłony fotela. Po zatruciu pomarańczowym owocem przestał ufać zapachowi. Na tej planecie rzeczy pachnące jak deser potrafiły przewrócić człowieka na dobę, a cuchnące bulwy dawały siłę do pracy.

Z czasem racje awaryjne stały się walutą bezpieczeństwa. Trzymał je na gorączkę, kontuzję i dzień, kiedy polowanie zawiedzie. W najchudszych tygodniach zjadał pół porcji wieczorem, a rano rozpuszczał w gorącej wodzie resztki sosu przyklejone do opakowania. Smakował wtedy sól, tłuszcz i Ziemię. Wspomnienie zwykłego chleba potrafiło męczyć bardziej niż ból dłoni.

Pewnej nocy temperatura spadła tak gwałtownie, że pękł przewód doprowadzający ciepło z reaktora. Siwy obudził się od ciszy wentylatora. W kabinie miał trzy stopnie i parę własnego oddechu na osłonie. Przez dwie godziny leżał pod panelem z palcami wciskanymi pomiędzy złącza, podczas gdy metal wyciągał ciepło przez rękawice. Gdy obieg ruszył, przytulił policzek do ciepłej rury jak do człowieka. Rano śmiał się z tego sam do siebie.

Najgorsze przyszło z ranami.

Oparzenia na lewej dłoni goiły się źle od początku. Po rozbiciu część skóry została na panelu Sokoła, część odkleiła się później przy pierwszych opatrunkach. Siwy czyścił rany, oszczędzał leki i przekonywał siebie, że zaczerwienienie wokół kciuka jest normalne.

Pewnego ranka obudził się z gorączką.

Dłoń była spuchnięta, czerwona smuga szła w górę przedramienia. Kiedy próbował usiąść, kabina przechyliła mu się przed oczami. Z sześciu dawek antybiotyku zużył cztery w ciągu kolejnych dni.

Trzeciej nocy temperatura podniosła się tak mocno, że zaczął mówić do Kosy.

Kosa siedział podobno na lewym skrzydle, choć skrzydło urwało się podczas katastrofy.

- Mówiłem ci, żebyś nie brał mnie do tej roboty - powiedział Siwy.

Kosa odpowiedział coś, czego rano nie pamiętał.

Kiedy gorączka spadła, Siwy zobaczył przy fotelu własne ślady paznokci. Przez kilka godzin musiał walczyć z pasami, próbując wyjść z kabiny. Prawa dłoń była zakrwawiona od zaciskania na klamrze.

Usiadł na ziemi obok wraku.

Oddychał długo. Wstyd mieszał się z ulgą.

Potem wstał i poszedł po wodę.

To właśnie złość wyciągała go z najgorszych miejsc. Głód łatwo było zrozumieć. Ból też. Złość miała twarz wszystkich ludzi, którzy mogliby później powiedzieć, że Siwy zginął przez głupi owoc, brudną ranę albo brak siły, by przejść dwieście metrów.

Na samą myśl o takim końcu robiło mu się wściekle gorąco. Wstawał więc, choć ciało chciało zostać na ziemi.

Radio uruchamiał dwa razy na dobę.

Nadajnik główny był martwy. Z części systemu łączności, awaryjnej anteny i modułu celowniczego zbudował prowizoryczny układ o żałosnej mocy. Każda transmisja trwała kilkadziesiąt sekund, po czym radiator robił się gorący i trzeba było czekać.

- Tu Sokół cztery pięć zero, jeden jeden dwa zero, LHC. Tu Siwy. Żyję. Planeta typu ziemskiego. Pozycja wciąż nieustalona. Nadaję na starym kanale Grom.

Za pierwszym razem używał stopnia i pełnych formuł meldunkowych.

Po miesiącu skrócił je.

Po trzech miesiącach zaczął dodawać rzeczy, których nikt nie wpisuje do raportu.

- Dziś znalazłem coś podobnego do cebuli. Śmierdzi gorzej. Kosa by jadł.

Innego dnia:

- Jeśli Vane to słyszy, niech odda mi sto złotych. Zakład o czas życia filtra wygrałem.

Potem:

- Viki, żyję. Jak spotkasz Kosę, powiedz mu, że dalej jest mi winien piwo.

Po każdym takim meldunku w słuchawkach zostawał ten sam suchy szum.

Siwy z czasem przestał czekać przy nim godzinami. Po transmisji zabierał narzędzia i wracał do pracy. Tylko wieczorem, kiedy zmęczenie odbierało mu zajęcie, siadał w kabinie i nasłuchiwał, jakby odpowiedź mogła schować się pomiędzy trzaskami burzy.

Pierwsze schronienie zbudował przy wraku. Płyty pancerza tworzyły dach, bok Sokoła jedną ze ścian. Pozostałe wykonał z drewna. Miejscowe drzewa miały jasne włókna twarde jak tworzywo konstrukcyjne, ale po wysuszeniu dawały się obrabiać. Piła tępiła się szybko. Siwy ostrzył ją kamieniem i przeklinał projektantów świata, który dawał drewno wytrzymalsze od jego narzędzi.

W środku zimy zaczął rozumieć, że Sokół umiera razem z nim, tylko wolniej. Kolejne moduły odmawiały pracy. Jeden filtr zaczął przepuszczać zapach spalonego tworzywa, a reaktor pomocniczy dwa razy wyłączył się na zabezpieczeniu. Siwy rozebrał część systemów, których już nie potrzebował, i zbudował z nich zapas prostszych urządzeń. Każda naprawa była amputacją maszyny: radar oddał przewody, system celowniczy soczewki, jeden emiter osłony miedziane uzwojenia. Myśliwiec tracił zdolności bojowe i coraz lepiej nadawał się do utrzymania jednego człowieka przy życiu.

Wtedy po raz pierwszy pomyślał o następnym roku. Sama myśl była dziwna. Do tej pory wszystko robił do jutra: zdobyć wodę, przeżyć noc, doczekać rana. Teraz zaczął suszyć bulwy, gromadzić drewno i oznaczać kamieniami miejsca, gdzie łowił najwięcej ryb. Planeta przestała być wyłącznie miejscem katastrofy. Stawała się terenem, którego musiał się nauczyć, jeśli ratunek przyjdzie późno.

Wiosną przekonał się, że wybrał złe miejsce.

Deszcz padał przez dziewięć dni.

Strumień najpierw podniósł się o metr, potem o dwa. Dziesiątego dnia wylał z koryta. Woda weszła pod prowizoryczny magazyn i zabrała pojemnik z narzędziami. Siwy rzucił się za nim, zanim pomyślał.

Prąd uderzył go w biodra i przewrócił.

Zimna woda zamknęła się nad głową. Uderzył barkiem o kamień, wypuścił powietrze i poczuł, że nurt ciągnie go w stronę powalonych drzew. Złapał wystający korzeń prawą ręką. Lewa, źle zrośnięta, ześlizgnęła się dwa razy.

Pojemnik z narzędziami minął go i zniknął.

Siwy patrzył za nim sekundę.

Puścił korzeń dopiero wtedy, gdy znalazł grunt pod nogami. Wyszedł z rzeki kilkadziesiąt metrów niżej, bez narzędzi, z rozciętym łukiem brwiowym i jednym butem pełnym krwi.

Tego wieczoru siedział w kabinie owinięty folią termiczną.

- Dobra - powiedział do Sokoła. - Zrozumiałem.

Woda waliła o kadłub.

- Dom wyżej.

Kiedy deszcze ustały, wybrał skalny próg nad doliną. Przenosił części przez trzy tygodnie: po jednej płycie, przewodzie, filtrze, narzędziu. Każdy kurs liczył kilkaset metrów pod górę.

Na końcu zaniósł nadajnik.

Sokół został niżej, przy rzece, ogołocony z kolejnych elementów. Z daleka przypominał martwe zwierzę, z którego drapieżnik wyniósł wszystko, co nadawało się do jedzenia.

Siwy zatrzymał się przy nim ostatniego dnia.

Położył dłoń na pancerzu.

- Pilnuj miejsca.

Metal był ciepły od słońca.

Przez chwilę czuł pod palcami wibrację silników, której tam już dawno nie było.

Potem odwrócił się i poszedł pod górę budować dom.

Rozdział 14. Drugi rok

PLANETA BEZ KSIĘŻYCA - DRUGI ROK

Drugi rok zaczął się od śladów wokół schronu.

Siwy znalazł je o świcie, kiedy wychodził po wodę. Trzy palce zakończone pazurami odcisnęły się w wilgotnej ziemi przy kamiennym progu. Ślad był dłuższy od jego dłoni. Kolejne prowadziły wzdłuż ściany, zatrzymywały się przy suszących się rybach i wracały w stronę lasu.

Wieczorem zwierzę przyszło ponownie.

Siwy siedział przy ogniu z dzidą opartą o kolano. Ostrze wykonał z fragmentu pancerza, zeszlifowanego na kamieniu i osadzonego w długim drzewcu. Pistolet leżał w schronie. Trzy magazynki były zbyt cenne na każdą rzecz, która miała zęby.

Najpierw zobaczył oczy. Dwa nisko nad ziemią, odbijające pomarańczowy blask paleniska. Potem zwierzę wyszło spomiędzy drzew.

Miało około dwóch metrów długości, cztery mocne nogi i przednie kończyny zgięte przy piersi jak dodatkowa para chwytaków. Skóra była szara, prawie naga. Paszcza otwierała się szerzej niż powinna przy tak wąskiej głowie.

Drapieżnik patrzył na ryby.

Siwy podniósł dzidę.

- Idź sobie.

Zwierzę przesunęło ciężar na tylne łapy.

- Naprawdę nie mam dziś ochoty.

Ruszyło.

Siwy zdążył wystawić drzewce przed siebie. Uderzenie wyrwało mu broń z dłoni. Pazury przejechały po boku kurtki, rozcinając materiał aż do skóry. Zwierzę wylądowało obok ognia, zakręciło się i skoczyło drugi raz.

Pistolet był trzy kroki za daleko.

Siwy chwycił płonące polano i uderzył nim w pysk. Drapieżnik cofnął głowę, syknął, a Siwy rzucił się do wejścia. Wyciągnął broń i odwrócił się w chwili, gdy zwierzę weszło za nim.

Pierwszy strzał trafił w bark.

Huk w małym schronie uderzył go w uszy tak mocno, że przez sekundę słyszał tylko pisk. Zwierzę przewróciło się, szarpało łapami i próbowało wstać.

Drugi strzał wszedł pod czaszkę.

Ciało opadło na ziemię.

Siwy stał nad nim z pistoletem wyciągniętym przed siebie. Śmierdziało przypaloną sierścią. Pamięć podsunęła hangar, alarm, krzyk człowieka na kanale. Ręka zaczęła drżeć dopiero po wszystkim.

Usiadł pod ścianą.

Z trzech magazynków zostało mniej o dwa naboje.

Następnego dnia przeniósł suszarnię wyżej i rozbudował ogrodzenie. Pistolet wrócił do schowka.

Zwłoki drapieżnika leżały przed schronem do rana. Siwy długo zastanawiał się, czy mięso w ogóle nadaje się do jedzenia. Tester znowu podał pół odpowiedzi: białka, tłuszcze, kilka struktur, których baza wojskowa nie rozpoznawała. Wyciął mały fragment z tylnej kończyny, gotował go dwie godziny, a potem zjadł kawałek wielkości monety. Smak przypominał wątróbkę zmieszaną z gorzką rybą. Organizm przyjął. Dopiero wtedy wypatroszył resztę.

Praca była brudna i ciężka. Ciepła krew wsiąkała w ziemię, a pod skórą zwierzęcia znalazł podwójną warstwę mięśni i sieć jasnych włókien biegnących wzdłuż kręgosłupa. Siwy zachował ścięgna na linki, skórę wypłukał w rzece i przez kilka dni suszył nad dymem. Wojskowy pilot, szkolony do obsługi maszyn za miliardy, siedział potem przed chatą i zszywał sobie z obcej skóry ochraniacz na przedramię. Ta myśl rozbawiła go bardziej, niż powinna.

Od tamtej pory polował dzidą, pułapkami i cierpliwością.

Planeta uczyła go własnego rytmu. Wiedział, które skrzydlate stworzenia pojawiają się przed burzą, które owady oznaczają ciepłą noc i gdzie kartofle rosną największe. Nauczył się łapać ryby przy świetle dwóch małych lamp wykonanych z diod Sokoła. Z miejscowych włókien splatał linki. Z żywicy robił klej, który śmierdział jak spalony cukier i trzymał lepiej niż wojskowe taśmy po roku wilgoci.

Ciało też się zmieniło.

Schudł. Blizny na twarzy ściemniały. Lewa dłoń została przykurczona, więc Siwy nauczył się wiązać, ciąć i strzelać inaczej. Ruchy, które kiedyś wykonywał automatycznie, teraz miały własną kolejność. Czasem budził się z przekonaniem, że nadal siedzi w kabinie Sokoła i ma przed sobą wszystkie sprawne palce.

Rano widział przykurczone palce i wracał do nowych ruchów, których ciało nauczyło się zamiast dawnych.

Czarnej ściany szukał przez trzy dni.

Widział ją wcześniej z daleka, ale omijał północną dolinę. Teren był wilgotniejszy, pełen wysokich trzcin i zwierząt zostawiających ciężkie ślady. Drugiego lata zaczął potrzebować metalu. Sokół dawał coraz mniej części, a kilka kluczowych narzędzi zużyło się po powodzi.

Ściana wynurzyła się zza wzgórza bez ostrzeżenia.

Czarny materiał ciągnął się kilometrami. Wyrastał prosto z ziemi, potem schodził pod jezioro. Powierzchnia była gładka, choć wokół rosły stare drzewa. Ich korzenie dochodziły do ściany i skręcały, jakby trafiały na niewidzialną barierę. Mech kończył się kilka milimetrów przed czernią.

Siwy dotknął konstrukcji końcem dzidy.

Nic.

Przyłożył dłoń.

Materiał był chłodny mimo słońca. Pod palcami wyczuł ledwie uchwytne drżenie, podobne do pracy dalekiej pompy.

- Oczywiście - mruknął. - Cała planeta i musiałem trafić na coś działającego.

Obszedł ścianę przez pół dnia. Znalazł wejście dopiero przy zmierzchu: szczelinę wysoką na cztery metry, ukrytą pod zwisającą roślinnością. W środku panowała ciemność.

Wrócił następnego ranka z lampą, pistoletem i liną.

Tunel schodził łagodnie w dół. Powietrze było chłodne i suche. Co kilkadziesiąt metrów w ścianach pojawiały się płytkie wnęki. Gdy Siwy przechodził obok, część z nich rozjaśniała się fioletowym światłem.

Trzymał ręce przy sobie i zapamiętywał drogę odwrotu przy każdym zakręcie.

Po godzinie dotarł do komory, przez którą przepływała woda.

Rzeka wchodziła w czarną konstrukcję jednym kanałem, znikała pod podłogą i wypływała drugim. W środku rosły setki cienkich pędów. Każdy tkwił w oddzielnym zagłębieniu. Część była zielona, część srebrna, kilka miało liście czerwone jak rdza.

Siwy stał przy wejściu i patrzył.

- Ogród - powiedział.

Nazwa przyszła sama.

Przez następne dni wracał do Ogrodu po kilka godzin. Nie szedł głębiej niż do komory z wodą. Zostawiał przy wejściu kamienie ustawione w stosy i rysy na miękkich fragmentach skały, bo obca geometria potrafiła oszukać poczucie kierunku. W jednym korytarzu odległość między dwiema wnękami liczył trzy razy i za każdym razem dostawał inny wynik o kilkanaście centymetrów. Po trzecim pomiarze schował taśmę do kieszeni.

Instalacja reagowała na pogodę. Przed deszczem część kanałów zaczynała pulsować chłodem. Podczas suchego tygodnia przepływ wody zwalniał, a fioletowe światła zapalały się głębiej pod podłogą. Siwy znalazł też komorę wypełnioną pyłem nasiennym tak drobnym, że przy ruchu powietrza tworzył srebrną mgłę. Zamknął wejście kawałkiem płótna i zanotował miejsce. Ogród przestał przypominać magazyn. Zachowywał się jak coś, co nadal wykonywało pracę.

Trzy tygodnie później nad doliną przeszła największa burza, jaką dotąd widział. Błyskawice uderzały w wzgórza, wiatr łamał drzewa, rzeka wyszła z koryta. Siwy zabezpieczył schron i przez całą noc siedział w środku, słuchając grzmotów.

Rano poszedł sprawdzić północną dolinę.

Rzeka po burzy płynęła już innym korytem.

Woda, która zwykle zalewała niskie łąki, płynęła teraz nowym kanałem. Brzegi wyglądały świeżo rozcięte, lecz ziemia nie nosiła śladów osuwiska. Czarna ściana otworzyła kilka przepustów i skierowała część nurtu w martwą dolinę po drugiej stronie wzgórza.

Przez kilka dni nic więcej się nie wydarzyło.

Potem na brunatnej ziemi pojawiły się zielone punkty.

Po miesiącu rosła tam trawa.

Siwy wrócił do komory z pędami. W środku część wnęk była pusta. Na podłodze znalazł ślady drobnych kapsuł, które musiały odpłynąć z wodą.

Usiadł na kamieniu przy wejściu.

Wojna nauczyła go patrzeć na obcą technologię jak na broń albo drogę do broni. Tutaj coś starszego od jego strachu otworzyło rzekę, rozsypało nasiona i naprawiło kawałek doliny po burzy.

Siwy patrzył na świeżą zieleń do zachodu słońca.

Wieczorem wrócił do schronu i nadał jak zwykle.

- Tu Siwy. Żyję. Znalazłem instalację planetarną. Robocza nazwa: Ogród. Dzisiaj uruchomiła system wodny i zasiew po burzy. Jeśli ktoś to kiedyś odbierze, nie rozwalajcie tego od razu.

Uśmiechnął się pod nosem.

- Zwłaszcza ty, Kosa.

Radio zaszumiało.

Siwy wyłączył nadajnik i spojrzał na puste niebo.

Siwy patrzył jeszcze chwilę na Ogród. Po raz pierwszy od katastrofy jego obecność nie budziła w nim odruchu sięgania po broń.

Rozdział 18. Czas nie pasuje

"Chrobry" odzyskał pełną moc po czterdziestu trzech sekundach czasu własnego. "Łokietek" meldował pięćdziesiąt osiem. Na "Jagielle" awaria trwała dwanaście minut i dziewięć sekund, a jeden z niszczycieli zapisał przerwę, której początek pojawił się w rejestrze trzy sekundy po końcu.

Rosiak siedział nad zestawieniem z palcem opartym o skroń. Na policzku miał świeże zadrapanie po uderzeniu o pulpit. Krew zdążyła zaschnąć ciemną kreską aż do linii żuchwy.

- Tego się nie da wpisać do raportu.

Zasada stał za jego fotelem i patrzył na cztery różne czasy tego samego zdarzenia.

- Wpiszesz wszystkie.

- Admirał, ujemna długość awarii wygląda jak błąd pomiaru.

- Być może jest błędem. Dopóki nie wiemy, czego, zostaje.

Flota trzymała szyk, choć ludzie przez pierwszą godzinę po burzy ufali bardziej poręczy pod dłonią niż ekranom. W sekcji medycznej śmierdziało wymiocinami. Radecka miała pod oczami sine półkola; chodziła między kojami z kubkiem kawy, który dawno wystygł. Dwóch marynarzy wymiotowało przy każdej próbie podniesienia głowy. Technik z "Sobieskiego" powtarzał, że pamięta własny upadek, zanim potknął się o próg.

Na "Jagielle" w przedziale mieszkalnym znaleźli stewarda siedzącego pod ścianą z obiema dłońmi zaciśniętymi na zegarku. Twierdził, że przez kilka minut słyszał rozmowę żony prowadzoną z drugiego końca zamkniętego kanału, chociaż łącze z Sol od lat pozostawało martwe. Rejestr osobisty zapisał jedynie skok napięcia w neurointerfejsie. Radecka nie wpisała do karty "halucynacja". Wpisała dokładne słowa, godzinę lokalną i numer sekcji. Po burzy każdy szczegół mógł okazać się pomiarem.

Najgorzej znosili to ludzie odpowiedzialni za urządzenia, którym dotąd ufali bez namysłu. Nawigatorzy porównywali położenie okrętów po kilka razy. Mechanicy mierzyli temperaturę przewodu ręką, choć czujnik wyświetlał prawidłową wartość. W kambuzie kucharz nastawił zwykły minutnik do gotowania jajek i patrzył, czy sześćdziesiąt sekund trwa tyle samo co na ściennym zegarze. Trwało. Tego dnia ta banalna zgodność uspokoiła więcej osób niż komunikat dowództwa.

Pierwszą rzeczą, której Zasada potrzebował, była pozycja. Drugą - odpowiedź, czy wszyscy dotarli w to samo miejsce.

Astronomowie zaczęli od pulsarów. Wierzbicka kazała wyłączyć automatyczne dopasowanie katalogów i wrócić do metod, które na papierze wyglądały jak cofnięcie się o dwie epoki: ręczne porównanie okresów, tła mikrofalowego, widm czerwonych karłów i położenia gromad, które mogły przetrwać setki milionów lat bez większej zmiany.

Pierwsza doba dała sześć rozwiązań. Drugiego dnia zostały cztery, a piątego każde z nich prowadziło w inną stronę galaktyki.

- Cudownie - powiedział Rudzki, kiedy Wierzbicka rozłożyła wyniki na stole odpraw. - Zgubiliśmy się cztery razy jednocześnie.

- Pięć - odpowiedziała. - Piąty wariant mówi, że katalog jest zły.

- Katalog jest ziemski.

- Dlatego go podejrzewam. Ziemski katalog zakłada wspólny czas obserwacji. Po tym, przez co przeszliśmy, to założenie jest luksusem.

Na dwunasty dzień wypuścili pierwszą serię boi. Małe, pasywne urządzenia odchodziły od floty w przeciwnych kierunkach i przez kilka godzin mierzyły tło niezależnie od sensorów Katamaranów. Zbierano fotony, opóźnienia sygnałów, pył międzygwiazdowy, każdy ślad pozwalający ustalić, skąd patrzą.

Wierzbicka kazała też odsunąć "Błyskawicę III" o kilka milionów kilometrów i powtórzyć pomiar z zupełnie innej bazy. Krążownik wrócił z wynikiem, który zgadzał się z "Chrobrym" w przestrzeni, lecz przesuwał część źródeł w czasie. Trzeci pomiar wykonał "Kazimierz Wielki". Potwierdził oba błędy naraz. Na odprawie Wierzbicka miała przed sobą trzy niezależne zestawy danych i minę człowieka, któremu właśnie udowodniono, że dwa sprzeczne wyniki mogą być równie solidne.

Jedna boja wróciła po pięciu godzinach, druga po siedmiu, a trzecia przekazała dane natychmiast, choć telemetrycznie znajdowała się pół jednostki astronomicznej od "Chrobrego".

Wierzbicka przeczytała raport i poszła spać na czternaście godzin. Po przebudzeniu kazała wysłać kolejną serię.

Załoga zaczęła żyć w nowym rytmie. Wspólna godzina straciła znaczenie, więc wachty rozpisywano według lokalnych zegarów sekcji. Na drzwiach maszynowni ktoś napisał flamastrem: "TU JEST WTOREK". Dwa pokłady wyżej pojawiła się odpowiedź: "U NAS JUŻ PIĄTEK". Zasada kazał zostawić oba napisy.

Żarty trzymały ludzi lepiej niż tabletki.

Po trzech tygodniach Wierzbicka wyglądała jak człowiek, który zapomniał, że istnieją rzeczy niezwiązane z pozycją gwiazd. Jadła przy stanowisku. Spała w ubraniu na składanym łóżku w obserwatorium. Włosy związywała przewodem od zestawu pomiarowego, bo zgubiła gumkę.

Dwudziestego czwartego dnia Zasada przyniósł jej talerz gorącej zupy. Znalazł ją pochyloną nad wydrukiem, z zamkniętymi oczami. Łyżka leżała obok klawiatury przez godzinę, zanim wzięła pierwszy kęs. Zupa zdążyła wystygnąć. Wierzbicka zjadła wszystko i dopiero potem zorientowała się, że admirał nadal siedzi po drugiej stronie stołu. - Jeśli czeka pan na dobre wiadomości, trzeba było przynieść alkohol - powiedziała. - Alkohol jest na dzień, w którym znajdziemy Ziemię. - To może pan go oszczędzać.

Dwudziestego dziewiątego dnia wezwała Zasadę.

Na głównym ekranie wisiało jedenaście pulsarów. Przy każdym widniały dwie wartości: okres, który flota powinna zobaczyć według zapisu z dnia odlotu, oraz okres zmierzony po burzy.

- Mam geometrię - powiedziała.

Zasada czekał.

- I mam problem większy niż geometria.

Wskazała pierwszy pulsar.

- To PSR B1937+21. Stabilny. To J0437-4715. Też stabilny. Gdy przesuwam katalog tylko przestrzennie, wyniki rozchodzą się. Gdy przesuwam katalog w czasie, zaczynają się zgadzać.

- O ile?

Wierzbicka odwróciła się od ekranu. Przez chwilę wyglądała, jakby sama chciała jeszcze raz policzyć liczbę, którą liczyła od tygodnia.

- Prawie czternaście lat od Wielkiej Bitwy w układzie odniesienia Sol.

Rosiak odezwał się pierwszy.

- To niemożliwe. Od odlotu mamy pięć lat, siedem miesięcy i...

Urwał.

Wierzbicka spojrzała na niego bez cienia satysfakcji.

- Według "Chrobrego". "Sobieski" ma pięć lat, osiem miesięcy i jedenaście dni. "Jagiełło" jest starszy od nas o dziewięć godzin. Po ostatnim przejściu różnice urosły, lecz żadna nie daje czternastu lat.

Zasada podszedł do stołu i oparł dłonie o jego krawędź.

- Sprawdźcie z drugiego źródła.

- Sprawdzamy od trzydziestu dwóch dni.

- Z trzeciego.

- Już mamy cztery.

Wierzbicka dotknęła ekranu. Pojawiły się widma dwóch gwiazd zmiennych oraz rozkład promieniowania tła.

- To nie jest jedna metoda. Cztery niezależne rozwiązania prowadzą do tej samej epoki.

Na mostku pracowała wentylacja. Ktoś przesunął kubek po metalowym blacie. Dźwięk zabrzmiał za głośno.

Zasada pomyślał o Ziemi, którą zostawił, o ludziach na Malwince, twarzy Kosy przy odprawie i dzieciach, które w dniu odlotu miały po sześć lat, a teraz mogły mieć dwadzieścia.

- A my? - zapytał.

- My przeżyliśmy trochę ponad pięć i pół roku.

- Czyli oba pomiary są prawdziwe.

Wierzbicka skinęła głową.

- Na to wygląda.

Zasada spojrzał na gwiazdy poza szybą. Przez całe życie służyły ludziom do ustalania drogi. Teraz mówiły coś gorszego: droga istniała, tylko czas po obu jej stronach przestał być wspólny.

- Ustalcie pozycję do końca - powiedział. - Potem policzymy, co jeszcze nam zostało.

Wierzbicka nie odpowiedziała od razu.

- Admirał...

- Tak?

- Ziemia jest starsza o osiem lat, których nie przeżyliśmy.

Zasada patrzył na czarne pole między gwiazdami.

- Wiem.

Dopiero wtedy naprawdę poczuł ciężar burzy.

Rozdział 19. Dwie prawdy

Wiadomość o czternastu latach rozeszła się po flocie szybciej niż oficjalny komunikat.

Zasada przez godzinę próbował zatrzymać ją w sztabie. Potem zobaczył bosmana Janczaka stojącego przed automatem z kawą, z dłonią opartą o obudowę i pustym kubkiem pod dyszą. Automat nalał mu kawę, kawa przelała się przez brzeg, a Janczak dalej patrzył na ścianę.

- Syn miał dziewięć lat - powiedział, kiedy zauważył admirała. - Jak odlatywaliśmy.

Zasada znał odpowiedź, zanim padło pytanie.

- Teraz ma dwadzieścia trzy.

Bosman zacisnął usta.

- Jeśli żyje.

Na pokładach zaczęto liczyć. Żony, mężów, rodziców, dzieci. Ludzie sprawdzali daty urodzin, które wcześniej były czymś stałym, i dopisywali do nich osiem lat pustki. Kurek siedział w swojej kabinie z serwisową trzynastką położoną na stole. Stary klucz po dziadku został z Mają; od dnia odlotu odruchowo sięgał po ten sam rozmiar, kiedy potrzebował czymś zająć ręce.

W korytarzu przed kabiną ktoś przykleił kartkę z dwoma pytaniami: "Ile masz lat?" oraz "Który rok jest u ciebie?". Do wieczora pojawiło się pod nią kilkadziesiąt odpowiedzi, część poważnych, część ordynarnych. Jeden z marynarzy napisał: "Mam trzydzieści dwa. Moja córka ma teraz tyle, ile ja miałem, gdy się urodziła". Ktoś dopisał pod spodem: "Jeśli wrócimy". Kartka zniknęła w nocy. Następnego dnia wisiała znowu, przyklejona mocniejszą taśmą.

Przed burzą myślał o niej jako o kobiecie starszej od siebie o trzy miesiące.

Teraz, według Sol, była starsza o ponad osiem lat.

Wyobraźnia podsuwała mu kolejne wersje życia Mai: ten sam dom, inne mieszkanie, nową pracę, drugiego człowieka przy stole. Każda była możliwa, bo osiem lat należało do niej, a on przeżył je gdzie indziej.

W medycznym Radecka dostała listę dat i schowała ją do kieszeni bez czytania. Po godzinie wróciła, zamknęła drzwi gabinetu i otworzyła plik z nazwiskiem brata. Nie było dostępu do aktualnych danych z Sol; miała tylko stare zdjęcie i wyobraźnię, która od razu dodała mu siwizny przy skroniach.

Rosiak próbował ubrać problem w procedurę.

- Potrzebujemy jednolitej konwencji czasu ekspedycji - powiedział na odprawie. - Inaczej raporty, medycyna, resursy urządzeń i logistyka rozjadą się kompletnie.

Wierzbicka potrząsnęła głową.

- Jedna konwencja nie rozwiąże dwóch historii.

- Musimy mieć datę.

- Mamy daty. To właśnie problem.

Na stole pojawiły się dwa ciągi.

CZAS WŁASNY FLOTY: 5 LAT 7 MIESIĘCY.

CZAS UKŁADU SOL: OKOŁO 14 LAT OD WIELKIEJ BITWY.

Radecka zwróciła uwagę na jeszcze trzeci zegar: ciało. W kartach medycznych dawki promieniowania, czas gojenia ran, ciąże pozostawione na Ziemi i resurs biologiczny załóg musiały pozostać związane z czasem przeżytym na pokładach. Człowiek, który miał czterdzieści lat w dniu odlotu, miał teraz biologicznie czterdzieści pięć. Jego akt urodzenia w Sol mówił o pięćdziesięciu czterech. Obie liczby mogły decydować o czymś innym.

Zasada kazał usunąć duże litery. Zwykły zapis wyglądał mniej jak wyrok, choć liczby pozostawały te same.

- Od tej chwili każdy raport ma oba znaczniki - powiedział. - Czas własny jednostki i czas odniesienia Sol. Medycyna prowadzi wiek biologiczny. Dowództwo prowadzi oba.

- A korespondencja? - zapytała Radecka.

Zasada spojrzał na nią.

- Jeśli odzyskamy łączność, człowiek ma prawo napisać datę, którą uważa za swoją.

Po odprawie długo chodził po "Chrobrym".

Po drodze minął kapelana siedzącego z dwoma mechanikami pod ścianą. Żaden się nie modlił. Rozmawiali o tym, czy pogrzeb ojca jednego z nich już się odbył, czy dopiero się odbędzie według ich własnego czasu. Kilka metrów dalej pielęgniarka pomagała starszej kobiecie z personelu technicznego obliczyć wiek wnuczki. Zasada przeszedł obok bez słowa. Dowódca mógł wydać procedurę dla zegarów. Dla tych rozmów procedury nie istniały.

Okręt się postarzał. Farba na poręczach była wytarta do metalu. W części mieszkalnej ktoś przykleił nad drzwiami zdjęcia pierwszego roku wyprawy; ludzie na nich mieli pełniejsze twarze i świeże mundury. W maszynowni wymieniono tyle modułów, że oryginalna tabliczka producenta wisiała teraz na ścianie jak żart. Katamaran przeżył pięć lat. Ziemia przeżyła czternaście.

Obie rzeczy były prawdziwe.

W hangarze Kurek siedział pod otwartym panelem serwisowym niszczyciela. Serwisową trzynastkę obracał między palcami.

- Admirał.

- Jak idzie?

- Jak zawsze. To znaczy źle, ale jeszcze działa.

Zasada usiadł na skrzyni z częściami. Przez chwilę słuchali stukania narzędzi z drugiego końca hangaru.

- Ma pan kogoś? - zapytał Kurek.

Zasada spojrzał na niego.

- Miałem.

- To znaczy?

- To znaczy, że przed odlotem zostały rzeczy, których nie naprawia się pięcioletnią wyprawą.

Kurek skinął głową. Nie pytał dalej.

- Maja miała trzynaście - powiedział po chwili. - Teraz może mieć dwadzieścia siedem. Dla mnie minęło niecałe sześć lat. To jest... głupie.

- Jest.

- Jak wrócę, będę młodszy od własnej żony o prawie dekadę.

- Jeśli nadal będzie twoją żoną.

Kurek spojrzał na niego ostro.

Zasada wytrzymał spojrzenie.

- Wolisz, żebym skłamał?

Po chwili Kurek opuścił wzrok.

- Nie.

- Ona też przeżyła te lata. Miała prawo zrobić z nimi, co chciała.

- Wiem.

- Wiedza boli mniej dopiero po czasie.

Kurek wsunął klucz do kieszeni.

- Kiepski z pana pocieszyciel.

- Nigdy nie obiecywałem inaczej.

Kurek wstał i zamknął panel niszczyciela. - Wracamy? - zapytał. Zasada wiedział, że to pytanie krąży już po całej flocie. Powrót oznaczał próbę odnalezienia drogi do domu z pozycją, której jeszcze nie rozumieli. Dalsza wyprawa oznaczała dokładanie kolejnych lat do różnicy, która już teraz zmieniła życie każdej osoby na pokładzie. - Najpierw dowiemy się, gdzie jesteśmy - odpowiedział. - Potem podejmę decyzję. - A jeśli droga do Twórców jest bliżej niż droga do Ziemi? - Wtedy decyzja będzie gorsza.

Trzydziestego drugiego dnia Wierzbicka przyniosła ostateczne rozwiązanie pozycji. Flota znajdowała się tysiące lat świetlnych od trasy, którą powinna zajmować po ostatnim skoku. Sama odległość była absurdalna. Jeszcze gorszy był fakt, że część obserwowanych gwiazd miała widma zgodne z ich dawnym położeniem, a część z przesunięciem odpowiadającym czasowi Sol.

- Jakbyśmy wyszli z tunelu w miejscu, które pamięta dwa momenty - powiedziała.

Rudzki skrzywił się.

- To zdanie brzmi źle nawet jak na tę wyprawę.

- Mam lepsze liczby, ale gorszej odpowiedzi.

Zasada poprosił o mapę.

Na ekranie pojawił się sektor, którego nie było w żadnym planie Operacji "Zemsta". Daleko od archiwalnego wektora, daleko od ostatnich znanych pozycji Twórców, za obszarem o słabo opisanej gęstości gwiazd.

- Wracamy na kurs? - zapytał Rudzki.

Zasada miał już odpowiedzieć, kiedy oficer łączności podniósł rękę.

- Chwila.

Wszyscy spojrzeli w jego stronę.

- Co?

- Pasywny nasłuch złapał powtarzalny impuls.

- Twórcy?

Operator wpatrywał się w zapis.

- Nie wygląda.

Przesunął widmo na główny ekran. Wśród szumu pojawiało się wąskie pasmo, krótkie, regularne i uparte.

Impuls wracał co dwanaście godzin. Rosiak wstał, kiedy rozpoznał w widmie stary wojskowy Guard - polski format z czasów pierwszych Sokołów.

- Ten format...

Zasada poczuł, jak coś ściska mu żołądek.

Rozdział 20. Polski kod

Sygnał był tak słaby, że automatyczny filtr wrzucił go do kosza razem z promieniowaniem tła i trzaskami lokalnej gwiazdy. Operator nocnej wachty wrócił do niego przez przypadek, bo rytm zakłócenia powtarzał się co dwanaście godzin z dokładnością, której natura zwykle nie potrzebowała.

Po sześciu próbach mieli dość danych, żeby odtworzyć pierwszą warstwę.

Stary kanał wojskowy.

Format używany przez Sokoły pierwszej generacji.

Rosiak ściągnął surowy zapis na mostek i puścił go przez sprzęt, który pamiętał jeszcze Wielką Bitwę. Za pierwszym razem głośniki dały wyłącznie szum. Za drugim przebiły się cyfry. Trzecia rekonstrukcja przyniosła trzy sekundy głosu.

- ...Sokół cztery pięć zero... jeden jeden dwa zero... LHC... jeśli ktoś odbiera... żyję...

Zasada poczuł chłód na karku.

- Jeszcze raz.

Głos wrócił. Chropawy, starszy, zniekształcony przez improwizowany nadajnik i atmosferę planety. Końcówka urywała się w trzasku.

Rosiak otworzył archiwum identyfikatorów. Numer pojawił się po chwili.

LHC-450/1120.

Pilot: porucznik Marek "Siwy" Siwiec.

Status: zaginiony podczas Wielkiej Bitwy.

Zasada pamiętał twarz Kosy przy Malwince i plik, który przed odlotem wcisnął mu do ręki niemal przemocą. Siedem sekund zapisu. Błękitno-zielona planeta. Brak Księżyca. Rozciągnięty obraz drugiego Sokoła.

Kosa dołączył do pliku własny komentarz. Bez patosu, nagrany jeszcze podczas rehabilitacji: "Jeżeli kiedykolwiek zobaczycie taki świat, sprawdźcie go. Siwy tam był. Nie pytajcie mnie skąd wiem". Wtedy Zasada potraktował to jako obowiązek wobec pilota, który został na Ziemi. Teraz siedem sekund zakłóconego obrazu leżało obok świeżego sygnału ratunkowego i nagle wyglądało jak najdokładniejsza mapa, jaką dostali przed odlotem.

- Ściągnijcie plik Kosy - powiedział.

Wierzbicka już go otwierała.

Na ekranie obok widma sygnału pojawił się kadr z katastrofy. Planeta wisiała w tle jak Ziemia, której ktoś odebrał jedyny jasny punkt na nocnym niebie.

- Kierunek? - zapytał Zasada.

Operator podał współrzędne.

Wierzbicka porównała je z rozwiązaniem pozycji floty i zaczęła liczyć ręcznie. Po kilku minutach odsunęła się od stanowiska.

- Trzecia planeta układu. Około dwóch jednostek astronomicznych od nas.

- Atmosfera?

- Na razie mamy tylko widmo. Azot, tlen, para wodna. Zaskakująco blisko ziemskiego składu.

- Księżyc?

Wierzbicka przesunęła model.

- Brak dużego satelity.

Rudzki zaklął pod nosem.

Zasada nie skomentował. Kazał wysłać dwie Ćmy i jedną pasywną bojkę. Flota została na dystansie, z napędami gotowymi do awaryjnego skoku.

Pierwsza Ćma dotarła po kilku godzinach. Obraz planety był niemal spokojny: oceany, duże pasma zieleni i chmury nad kontynentami. Po nocnej stronie świeciły wyłącznie burze i naturalne źródła ciepła, a przestrzeń orbitalna pozostawała pusta.

Sonda przeleciała nad nocną półkulą dwukrotnie. Zasada spodziewał się choćby pojedynczej siatki komunikacyjnej, świateł portów albo ciepła dużych instalacji. Znalazła jedynie burze nad oceanem i rozproszone źródła biologiczne. Planeta wyglądała jak świat przed miastem. Tym bardziej raził w niej jeden uporczywy, regularny impuls radiowy.

Na północnym kontynencie sonda znalazła nieregularny ślad cieplny.

Ślad przesuwał się w ciągu dnia pomiędzy rzeką, schronieniem i wrakiem. Czasem znikał pod drzewami. Raz kamera uchwyciła drobną sylwetkę idącą po brzegu z długim przedmiotem na ramieniu. Algorytm klasyfikacji podał siedemdziesiąt dwa procent prawdopodobieństwa człowieka. Zasada kazał wyłączyć klasyfikator i powiększyć surowy obraz. Na ekranie został chudy mężczyzna w zniszczonym ubraniu, idący samotnie przez trawę.

- Ognisko? - zapytał Rudzki.

- Za stabilne - odpowiedziała Wierzbicka.

Kolejne przejście kamery pokazało małą dolinę i ciemny punkt przy rzece. Obok leżała długa bryła metalu.

Ossendowski powiększył obraz.

Wszyscy na mostku znali kształt Sokoła. Nawet rozebranego do połowy, z jednym skrzydłem, z poszyciem łatanym drewnem i fragmentem płótna naciągniętym nad kabiną.

- To on - powiedział Rosiak.

Zasada podszedł bliżej.

Sonda obniżyła pułap. Wokół wraku widać było ścieżki, kamienne palenisko, rząd suszących się płatów skóry i konstrukcję przypominającą szopę. Na brzegu rzeki ktoś ustawił trzy pale z kawałkami metalu, tworząc prowizoryczny maszt.

Technik Sokołów rozpoznawał kolejne braki w maszynie jak amputacje. Zniknęły panele uzbrojenia, część przewodów neurointerfejsu, jedna sekcja chłodzenia i osłony kabli. Ktoś wymontował elementy precyzyjnie, zostawiając fragmenty potrzebne do podtrzymywania życia. - Rozebrał własny myśliwiec na dom - powiedział technik. - I robił to latami, bo po pierwszym sezonie zostały cięcia, a po późniejszych widać inne narzędzia. Zasada patrzył na wrak i pierwszy raz zrozumiał pięć lat Siwego jako serię codziennych decyzji, a nie liczbę w raporcie.

- Transmisja jest aktualna - powiedziała Wierzbicka. - W każdej paczce ma inne dane pogodowe. Ciśnienie, temperatura, kierunek wiatru. Ktoś nadaje teraz.

Zasada odetchnął przez nos.

- "Chrobry" z osłoną na orbitę. Reszta trzyma dystans. Bez emisji aktywnej, dopóki nie sprawdzimy, co jeszcze siedzi w tym układzie.

- Zespół poszukiwawczy?

- GROM. Medyk. Technik Sokołów. Bez ciężkiej demonstracji siły.

- Jeśli to pułapka?

- Wtedy będziemy mieli ciężką demonstrację dwadzieścia sekund później.

Gdy "Chrobry" zajął wysoką orbitę, sensory znalazły ślady, których Ćma nie zauważyła. Pod północnym pasmem górskim ciągnęła się czarna struktura o długości kilku kilometrów. Wtopiona w skałę, zimna dla podczerwieni, zbyt regularna, żeby należała do geologii.

Wierzbicka zestawiła ją z zapisem Kosy.

- Ten fragment pojawia się w ostatnich klatkach z Wielkiej Bitwy.

Zasada patrzył na czarną linię.

- Najpierw człowiek.

Rozkaz zszedł do hangaru.

GROM pakował broń, ale Zasada kazał dowódcy zespołu powtórzyć ostatnie zdanie.

- Priorytet: odnalezienie pilota i jego ewakuacja. Obiekt badamy później.

- Przyjąłem.

- I jeszcze jedno. Jeśli zobaczycie go pierwsi, mówcie po polsku.

Dowódca GROM-u uniósł brwi.

- Myślałem, że to oczywiste.

- Po pięciu latach samotności nic nie jest oczywiste.

Transportowiec odszedł od "Chrobrego" przed świtem lokalnego czasu.

Na mostku Zasada słuchał powtarzającego się sygnału Siwego. Co dwanaście godzin ten sam człowiek wrzucał kilka watów ludzkiego uporu w obcy świat.

Tym razem po drugiej stronie ktoś już słuchał.

Rozdział 22. Ogród

Następnego dnia Siwy zażądał powrotu na powierzchnię.

Radecka usłyszała go przy pierwszym obchodzie. Stał przy drzwiach ambulatorium w pożyczonym mundurze, z rękawem podwiniętym nad opatrunkiem i butami zasznurowanymi tak mocno, jakby wybierał się na patrol.

- Dokąd?

- Do Ogrodu.

- Wczoraj znaleźliśmy w tobie trzy gatunki pasożytów, dwa stare złamania i poziom żelaza, przy którym normalny człowiek zasypia na schodach.

- To pójdę windą.

Radecka spojrzała na niego przez kilka sekund.

- Zasada ma z tobą ciężko?

- Jeszcze nie wie.

Wiedział pięć minut później.

Ostatecznie na powierzchnię zeszli Siwy, Zasada, doktor Rosińska, Ossendowski, czterech ludzi GROM-u i dwóch techników. "Bałtyk" utrzymywał się nisko nad doliną, a "Chrobry" wisiał wysoko, z osłoną gotową zejść w atmosferę.

Siwy prowadził.

Szli ścieżką, którą wydeptał przez lata. Pod butami trzaskały suche łodygi. Z mokrej ziemi unosił się ciężki zapach gliny, a w koronach srebrnych drzew coś przeskakiwało z gałęzi na gałąź, śledząc kolumnę. GROM szedł z bronią nisko, lecz palce żołnierzy pozostawały blisko spustów.

Po drodze mijali ślady życia Siwego. Płaski kamień służący kiedyś za stół, zasypaną pułapkę przy strumieniu, dwa słupy z drutu wyciągniętego z instalacji Sokoła. Dla zespołu były to drobiazgi. Dla niego każdy miał własną historię: noc z gorączką, kiedy czołgał się po wodę; dzień, gdy stracił połowę zapasów przez stworzenie o sześciu łapach; tydzień, w którym próbował zbudować turbinę z części sterownika pola. Zasada patrzył na te rzeczy i po raz pierwszy widział samotność Siwego rozłożoną w terenie.

Czarna ściana Ogrodu pojawiła się między drzewami bez ostrzeżenia. Powierzchnia miała matową głębię, jak materiał pochłaniający światło. Mech dochodził do jej krawędzi i kończył się równą linią. Korzenie drzew wyginały się przy ścianie, omijały ją i wracały do ziemi kilka centymetrów dalej.

Ossendowski przyłożył skaner.

- Materiał aktywny. Mikrospękania zamykają się po naruszeniu.

Siwy dotknął czerni knykciem.

- Tutaj wszystko się naprawia.

Wejście otworzyło się, zanim ktokolwiek uruchomił narzędzia. W materiale powstała szczelina, potem wysoka, gładka brama. Z wnętrza wypłynęło chłodne powietrze pachnące wodą, kamieniem i słodkawymi liśćmi.

Dowódca GROM-u spojrzał na Siwego.

- Zawsze tak?

- Czasem musiałem czekać.

- Na co?

- Aż mnie wpuści.

Zasada uniósł brwi.

- Mówiłeś, że to automat.

- Automat też może mieć humor.

Tunel schodził pod ziemię łagodnym łukiem. Ściany świeciły własnym, bladym blaskiem. Co kilkanaście metrów otwierały się boczne komory, w których pracowała woda. Przez przezroczyste kanały płynęły strumienie o różnym zabarwieniu. W zbiornikach poruszały się kolonie mikroorganizmów, część podobna do glonów, część do ruchliwego ciemnego pyłu.

W jednym z korytarzy temperatura wzrosła o kilka stopni. Siwy znał to miejsce i bez patrzenia skręcił w prawo. Za ścianą pracował układ wymiany ciepła z głębokich warstw planety. Przed laty spał przy nim przez trzy zimowe noce, kiedy zawaliła się część jego schronienia. Teraz technicy odczytali przepływ energii liczony w terawatach. Siwy pamiętał z tego miejsca przede wszystkim ciepłą podłogę i smak ryby pieczonej na metalowej płycie.

Rosińska zatrzymała się przy pierwszej otwartej komorze.

- To oczyszczalnia.

- Częściowo - powiedział Ossendowski. - Ten układ rozdziela składniki biologiczne. Patrz na te próbki. Gleba, woda, tkanki roślinne.

Dalej zobaczyli urządzenie, które pobierało z niewielkiego zbiornika larwy miejscowego owada, przepuszczało je przez cienką warstwę światła i wypuszczało do drugiego kanału. Przy każdym cyklu zmieniał się skład wody.

- Kontrola populacji - powiedziała Rosińska.

Siwy wzruszył ramionami.

- Latem jest ich mniej przy rzece.

W centrum kompleksu czekała sala szeroka jak hala kolejowa. Jej podłogę przecinały tysiące cienkich strumieni światła. Na ścianie pojawiła się mapa planety, kiedy Siwy wszedł pierwszy.

Zasada przystanął.

Rzeki pulsowały błękitem. Zielone obszary zmieniały odcień wraz z porami roku. Nad oceanami przesuwały się prądy i fronty. W górach pojawiały się małe czerwone punkty, gasnące po kilku sekundach.

Ossendowski podłączył pasywny analizator. System odpowiedział dodatkową warstwą informacji.

Gleby. Zasolenie. Choroby roślin. Migracje zwierząt. Poziom tlenu. Zawartość pyłów. Rozkład planktonu. Dziesiątki tysięcy procesów śledzonych równocześnie.

- To nie jest stacja badawcza - powiedziała Rosińska.

- Mówiłem: Ogród.

- Myślałam, że nazwałeś tak to miejsce, bo byłeś sam.

- Też.

Mapa przyciemniła jeden z kontynentów. Na zachodnim wybrzeżu rozjarzył się czerwony obszar. System pokazał pożar obejmujący setki kilometrów kwadratowych. W kolejnej warstwie pojawiły się zmiany wiatrów, odcięcie dwóch dopływów i otwarcie podziemnych zbiorników wody.

Proces trwał na ich oczach. Ogród przesuwał granicę frontu atmosferycznego, zwiększał wilgotność nad pasmem gór i kierował stada dużych roślinożerców poza obszar dymu. Żadna pojedyncza czynność nie wyglądała spektakularnie. Dopiero ich suma pokazywała skalę: kontynent traktowany jak organizm, któremu można obniżyć gorączkę i oczyścić ranę.

- Ono gasi pożar - powiedział jeden z techników.

- Zaczęło wczoraj - odpowiedział Siwy. - Jeszcze zanim przylecieliście.

Z bocznego przejścia wysunął się niski automat. Niósł na platformie ranne stworzenie wielkości lisa, z łuskami na grzbiecie i mokrą sierścią na brzuchu. Jedna tylna kończyna wisiała pod nienaturalnym kątem.

Robot ułożył zwierzę na stole. Z sufitu zeszły cienkie włókna. Rosińska podeszła tak blisko, że GROMowiec złapał ją za ramię.

- Doktor.

- Widzę.

Włókna przecięły skórę i weszły w tkankę. Zwierzę szarpnęło się, po czym znieruchomiało. Na ekranie obok pojawił się obraz kości. Odłamki przesunęły się, wróciły na miejsce, a wokół pęknięcia zaczęła narastać nowa tkanka.

Rosińska oddychała przez otwarte usta.

- To chirurgia.

- Dla nich chyba weterynaria - powiedział Siwy.

Zasada patrzył na stworzenie.

Przyjechał tu z flotą nazwaną Zemstą. W archiwach Twórcy pozostawili wypalone miasta Marsa, martwe bazy i ludzi, których nigdy nie poznano. W tej komorze obcy automat składał nogę zwierzęcia, które za kilka godzin wróci do lasu.

- Mamy zgodność technologii? - zapytał.

Ossendowski zawahał się.

- Materiały różnią się wiekiem i wykonaniem, ale warstwa kodowania, geometria pól i sposób prowadzenia energii mają wspólne cechy z systemami Twórców. To ta sama rodzina technologiczna albo coś bardzo bliskiego.

Siwy popatrzył na Zasadę.

- Dlatego chciałem, żeby pan to zobaczył.

- Żebym zmienił zdanie o Marsie?

- Mars jest martwy niezależnie od mojego zdania.

- Więc po co?

Siwy wskazał zwierzę na stole.

- Żebyśmy wiedzieli, do czego strzelamy, kiedy znowu ich znajdziemy.

Zasada nic nie odpowiedział.

Automat skończył pracę. Zwierzę podniosło głowę, spróbowało stanąć, zawahało się i po chwili pobiegło w boczny tunel.

Ogród wrócił do swojego cichego rytmu.

Rozdział 25. Szum pod skórą

CZTERNAŚCIE LAT PO WIELKIEJ BITWIE

Luna, kompleks medyczny

Kosa nie lubił gabinetów z widokiem na Ziemię.

Lekarze najwyraźniej uznawali błękitną planetę za element terapii. Za panoramiczną szybą Europa mieściła się pod jego dłonią, a świat wyglądał spokojnie w sposób, który drażnił bardziej niż alarm. Z tej wysokości nie było widać grobów, pustych kwartałów ani blizn po Wielkiej Bitwie. Niebo ukrywało rachunek.

Doktor Laskowska przesunęła sondę wzdłuż jego lewego przedramienia.

- Jeszcze raz.

- Przed chwilą było jeszcze raz.

- Teraz będzie nowsze.

Kosa zacisnął dłoń. Kciuk, wskazujący i środkowy zareagowały od razu. Serdeczny ruszył z krótkim opóźnieniem. Mały palec drgnął dopiero wtedy, gdy Kosa już czuł napięcie mięśni aż pod łokciem.

Laskowska spojrzała na zapis.

- Lepiej.

- Od trzech miesięcy słyszę "lepiej".

- Bo od trzech miesięcy jest lepiej.

- Kiedy usłyszę "dobrze"?

- Gdy przestanie pan przychodzić do mojego gabinetu.

- Czyli nigdy. Szkoda.

Przy ścianie stał Marek Vane. Mundur miał rozpięty pod szyją, włosy krótsze niż przed Terrą i więcej siwizny przy skroniach. Wrócił do Sol osiem miesięcy wcześniej. Kosa zdążył zauważyć jeszcze jedną zmianę: Vane nauczył się stać bez ciągłego sprawdzania wyjść. Czasem nawet siadał tyłem do drzwi.

Podczas całego badania milczał. Kosa spojrzał na niego.

- Może pan już powiedzieć.

- Co?

- Po co pan przyszedł.

- Dla rozrywki.

- Ma pan bardzo smutne życie.

- Mam córkę w wieku, w którym zjada ziemię z doniczek. Moje standardy rozrywki spadły.

Laskowska westchnęła.

- Obaj macie po pięćdziesiąt lat.

- W dokumentach - powiedział Kosa.

- W kręgosłupach macie więcej.

Wyjęła z szuflady metalowy walec i położyła na stole.

- Lewą ręką.

Kosa sięgnął. Chłód metalu przykleił się do skóry. Palce zamknęły chwyt, przez sekundę wszystko działało, potem spod nadgarstka poszedł impuls. Ból był cienki i ostry, jak stalowy drut przeciągnięty wzdłuż nerwu.

Walec spadł.

Kosa patrzył na własną rękę. Palce wykonywały drobne ruchy, których sam nie zlecał. Czuł je wszystkie. To było najgorsze: pełne czucie bez pełnego posłuszeństwa.

- Ile? - zapytał.

- Dwie i siedem dziesiątych - odpowiedziała Laskowska.

- Ostatnio trzy i jedna.

- Zysk czterech dziesiątych sekundy nie robi z pana zdrowego pilota.

- W walce cztery dziesiąte potrafią zrobić z pilota żywego pilota.

- Albo zwłoki w bardzo drogim myśliwcu.

Vane odsunął się od ściany.

- Jastrząb?

Laskowska podniosła na niego wzrok.

- Treningowy profil tak. Pełna kompensacja ruchowa, ograniczone przeciążenia, kontrola medyczna po każdym locie. Sokół pozostaje poza zakresem.

Kosa oparł się wygodniej.

- Słyszy pan, pułkowniku? "Poza zakresem". To elegantsze niż "zapomnij".