Słowo wstępne

Pomimo postępów w diagnostyce i leczeniu nowotworów rak żołądka pozostaje piątą co do częstości przyczyną nowych zachorowań oraz trzecią przyczyną śmierci związanej z chorobą nowotworową na świecie [1]. W Polsce znaczne zmniejszenie zachorowalności i umieralności z powodu nowotworów żołądka jest odzwierciedleniem trendów obserwowanych na całym świecie już od ponad 50 lat. Mimo to nadal wartość tych współczynników należy do najwyższych w Europie [2]. U większości chorych w chwili rozpoznania stwierdza się nowotwór zaawansowany miejscowo i regionalnie, którego leczenie wyłącznie chirurgiczne jest niewystarczające. Nawet w przypadkach resekcyjnych, 5-letnie przeżycia chorych na raka żołądka II i III stopnia zaawansowania klinicznego pozostają na niezadowalającym poziomie 20-40% [3]. Z tego powodu prowadzone są badania z losowym doborem chorych (randomizowane), których celem jest próba poprawy wyników leczenia dzięki zastosowaniu terapii skojarzonej, na którą oprócz chirurgii - podstawowej i niezastąpionej metody leczenia - składają się leczenie systemowe (chemio- i/lub immunoterapia) oraz radioterapia [4]. Chorzy, u których w chwili rozpoznania choroby stwierdzono przerzuty odległe (coraz częściej zrakowacenie otrzewnej), kwalifikują się jedynie do leczenia paliatywnego, zazwyczaj chemio- lub rzadziej radioterapii w celu wydłużenia przeżycia. Decyzje kliniczne podejmowane są dopiero po wykonaniu laparoskopii diagnostycznej (ang. staging laparoscopy), a często wielomiesięczny plan leczenia ustalany jest zespołowo na konsyliach składających się z lekarzy wielu specjalności onkologicznych (ang. multidisciplinary team - MDT). Chorzy w złym stanie ogólnym z kacheksją nowotworową wymagają postępowania objawowego dla złagodzenia dolegliwości. Jednak część chorych - niewielka jak dotąd - u których chorobę rozpoznano najwcześniejszej, w jej całkowicie wyleczalnej fazie, ma szansę na radykalne leczenie endoskopowe, bez konieczności dalszego leczenia chirurgicznego. To właśnie czujność onkologiczna oraz wiedza i umiejętności lekarzy umożliwiające tak wczesne rozpoznanie choroby przyczynić się mogą do poprawy wciąż niezadowalających wyników leczenia nowotworów w naszym kraju.

Prof. dr hab. n. med. Wojciech P. Polkowski

PIŚMIENNICTWO

1. Ferlay J, Colombet M, Soerjomataram I et al.: Estimating the global cancer incidence and mortality in 2018: GLOBOCAN sources and methods. Int J Cancer 2019; 144(8): 1941-1953.

2. Didkowska J, Polkowski WP: Epidemiologia nowotworów układu pokarmowego. [W:] Potemski P, Polkowski WP (red.): Nowotwory układu pokarmowego. VM Media Sp. z o.o. VM Group sp. k. (Grupa Via Medica), Gdańsk 2015: 106-113.

3. Leiting JL, Grotz TE: Advancements and challenges in treating advanced gastric cancer in the West. World J Gastrointest Oncol 2019; 11(9): 652-664.

4. Rawicz-Pruszynski K, van Sandick JW, Mielko J et al.: Current challenges in gastric cancer surgery: European perspective. Surg Oncol 2018; 27(4): 650-656.