Rozkład jazdy
Powinienem już dawno wstać, a zamiast tego zawracam do dusznych majaków. Widzę stary budynek dworca i czuję odór poczekalni. Wchodzę zamaszyście przez wahadłowe drzwi i bawię się ich skrzypieniem. Wszędzie kolejki, najdłuższa do informacji. Zgięty wpół podróżny, z twarzą dopuszczoną do majestatu okienka, dostaje perfekcyjne odpowiedzi kobiety w stalowym kostiumie. Chłonie oczami jej niewzruszony profil i słucha wraz z całym dworcem prawdy wzmocnionej głośnikiem.
Ustawiam się z boku i chytrze przyswajam wiadomości z często zadawanych pytań - to sprawdzony sposób. Ludzie pytają o różne połączenia. Niektóre brzmią pospolicie, ale są też podejrzanie znajome, choćby Brygidka. Chyba ta sama, na którą w pierwszej klasie patrzyliśmy częściej niż na tablicę. Jeździł wtedy specjalny autobus dla chłopców przeczuwających miłość. I zawsze miał nadkomplet. Teraz, jak się okazuje, wycofany z braku chętnych. Słyszę, że zamknęli też linie Rower Pierwszy i Gała Skórzana. Podobno spowszedniały.
Zaraz, zaraz, a Marianna Letnisko? I Kruki z ich egzotyczną urodą, która tak przewracała w głowie? Blisko Kruków była Ruda. Intrygująca, bardzo niebezpieczna. Pani w oknie mówi, że wszystkie schodzą się teraz w Tlenionej. To już chyba nie poznam. A trudniejsze linie? Wydra, Skąpa, Węże, Kręta... Są, dobrze im idzie, stale odnawiają tabor.
Z zadumy wyrywa mnie chór męski w restauracji Dworcowej. Postuluje rzewnie, by wypić jeszcze raz. No, jasne, męskie trasy - Ostoja, Wola Malowana, Podchmielnik, Pstrokonie, Niedośpielin, Glątwa... Co, takiego? Zdjęte z grafiku. Skończyły bieg w zajezdni Tuzinkowo.
- I dobrze! - włącza się naindyczona kobieta. - Ile razy można jeszcze raz, no ile?
- Na kolei nie lepiej - wzdycha człowiek o wyglądzie trampa. - Pociąg do wakacji z plecakiem zardzewiał - relacjonuje smętnie. - Spracowane wagony mają regionalne dożywocie; inne, z ambicjami, odjechały do niepoznania.
Przyglądam mu się bliżej. Jest wytartym plakatem reklamującym przewozy kolejowe.
Stalowa urzędniczka pochyla się nagle do mikrofonu i imponująco beznamiętnie zapowiada najbliższe odjazdy do Jesiennej i Dziadów. Za okazaniem dowodu bezpłatnie. Unosi tablice z wielką czcionką, ale zaraz dostaje stanowczą reprymendę od szefowej - pięknej jasnowłosej dziewczyny. Grupa w Dworcowej krzyczy: "Szefowo, bogini nasza, aniele! Zlituj się jeszcze ten jeden raz!".
Panna uśmiecha się i uspokaja nas. Rozmawia ze wszystkimi naraz i z każdym z osobna.
- Niektóre połączenia zostały usunięte, to prawda - mówi - lecz istnieją nowe i zapewniają dojazd do wielu ciekawych miejsc.
- Ma pani na myśli destynacje? - popisuję się znajomością obcego słówka.
- Raczej cele - prostuje. - Chyba że chodzi ci o ten najważniejszy.
- A, warto tam jechać?
- Wręcz trzeba - odpowiada z anielskim uśmiechem.
- W takim razie poproszę o bilet - wyrywam się.
- Nie spiesz się - powstrzymuje mnie łagodnie. - Jeszcze zdążysz.
Piękność odchodzi, a nam znów zostaje małe okienko.
- Sorry za te dziady - słyszę kobietę w uniformie. - Czasem chlapnę coś głupiego, zanim pomyślę.
Jej głos łamie się nieznacznie.
- Zapominam, że i mnie pisany... ten cały rozkład.
Ciżba nie drużba
W czasach biedy okrytej rockową kurtką, na dworcu kolejowym w uniwersyteckim mieście, wśród podróżnych znalazł się profesor logiki, dźwigający teczkę z literaturą bezdebitową. W pewnej chwili o mało jej nie upuścił, potrącany i popychany ze wszystkich stron. Ogłuszający pisk hamulców uruchomił wyścig setek ludzi, w którym jako jedyny nie wziął udziału. Patrzył wstrząśnięty na tłum szturmujący wejście do pociągu.
- Ludzie, oszaleliście? - zakrzyknął dość teatralnie.
Nikt go nie usłyszał i nie chciał usłyszeć. Wbili się klinem w drzwi pociągu. Wiedzieli, że gęsiego wsiedliby szybciej, tylko że nikt nie chciał być gęsią ostatnią. Zresztą, klinem szło opornie, ale szło. I pewnie wszystko byłoby jak zawsze, gdyby nie głos profesora.
Dwaj zziębnięci milicjanci podchwycili szansę rozgrzania się i zabłyśnięcia w słusznej i prostej interwencji. Wezwali do opamiętania, lecz klin nie zareagował. Zbita masa kapot, pudeł, toreb, czapek i pięści parła na drzwi, jakimś cudem posuwając się naprzód. Milicjanci w duchu przyznawali jej rację, jednak mundur zobowiązywał. W ruch poszły pałki.
Kilka minut później, w wagonie, już obracano w żart cały incydent. Najzaradniejsi siedzieli zadowoleni i komentowali ze śmiechem zajście na peronie. Reszta stała, też urządzając się jakoś w tłoku. Ktoś opowiadał rozbawiony, że najwięcej oberwali jacyś gamonie, co w ogóle nie czekali na ten pociąg. Ktoś inny próbował powiedzieć, że zna tych ludzi, ale jego głos nie przyjął się w gęgotliwym pogwarze. Rozmowy zwalniały wraz z czasem. Zlewały się z monotonnym stukotem. Prawda o peronowym pałowaniu w wielkim mieście rozdrobniła się na małych stacjach.
Profesor nie odjechał. Stał i patrzył na mizernego chłopaka rozcierającego pręgę po uderzeniu pałką. Widział bezradność jego ojca, który nie potrafił wyjaśnić synowi, co go spotkało. Milicjanci przechodzili obok, wracając z udanej akcji. Chłopak odwrócił wzrok. Mundurowi zatrzymali się. Jeden z nich sięgnął do kieszeni, wyciągnął cukierka i podał mu. Pod spojrzeniem ojca chłopak niechętnie wziął podarunek, ale kiedy milicjanci odeszli, wrzucił go do kosza.
Profesor milczał, układając sobie w głowie logikę zdarzeń. Chciał coś zrobić dla tych ludzi, sięgnął nawet do teczki z bibułą, ale rozmyślił się. Wyszukał na rozkładzie najbliższe połączenie i obiecał sobie, że tym razem wsiądzie. Musiał tylko poczekać, aż z pociągu wytoczy się grupa pijanych rezerwistów. Wszyscy fałszywym śpiewem chwalili wolność odzyskaną o piątej trzydzieści. Przez okno widział, jak jeden z nich witał się z ojcem i młodszym bratem, któremu zarzucił na ramiona wyszywaną chustę.
Chłopiec oglądał z politowaniem czołgi, orły i nagie kobiety, ale widząc wyczekujące spojrzenie brata, zerwał chustę, zatoczył nią krąg i wprawił swoje ciało w ruch słabo jeszcze znany w tym kraju - transową karuzelę wolności zza kurtyny lęku i wstydu. Brat rezerwista uśmiechał się niepewnie, daremnie szukając u ojca odpowiedzi na szaleństwo "młodego". Profesor znieruchomiał zafascynowany widokiem tej małej enklawy wolnego świata, zakreślonej przez kawałek tkaniny. Przywołał z pamięci rockowy riff i frapujący zaśpiew wokalisty odbity pogłosem od londyńskiego tłumu. Nałożył te dźwięki jak postsynchron i w drodze do domu odtwarzał w pętli gotową etiudę.
W żywy kamień
Droga była zawsze tematem aktualnym, nośnym i znali się na nim wszyscy. Na każdym zebraniu sołeckim musiał się pojawić i to z trzaskiem. Wójt, jadąc na takie zebranie, to jedno miał zapewnione. Po krótkim powitaniu przedmiot wybuchał jak petarda. Był zarzutem, skargą, pretekstem, argumentem, wypełnieniem czasu, barometrem demokracji. Wójt zgadzał się, podzielał, uspokajał, wyjaśniał i łagodził, odpierając spokojnie kolejne natarcia. Proponował asfaltową gładź w przyszłym roku, ale zakrzyczano go, wobec czego obiecał - i to trzykrotnie - naprawę jeszcze w tym tygodniu. Długo studził gorączkę cofającą się powoli wśród pomruków niechęci, burczenia, wyliczania aspektów bolączki drogowej i małych rebelii wybuchających lokalnie z łomotem drewnianych krzeseł.
Kilka dni po tym sejmiku na drodze pojawił się sprzęt ze złotym środkiem. Toczył się powoli, zatrzymywał co kilka metrów i zasypywał nierówności. Po południu zdziwieni użytkownicy nie umieli już odnaleźć wyuczonych meandrów, po których poruszali się całkiem sprawnie jeszcze tego ranka. Niektórym zrobiło się nawet żal, chociaż radość z nowości brała górę. Droga poszerzyła się i spoważniała. Do końca tego dnia cieszyła i na razie starano się nie zauważać niemiłej właściwości, jakiej nabrała po naprawie.
Deszczowa noc obnażyła brak odporności na kaprysy wody, ale zabawę psuły nawet nie setki małych sadzawek, ale to, co z nich wylazło. Materiał, który zastosowano, nie trzymał się zagłębień, które miał zaplombować. Tysiące twardych brył geometrycznych robiły, co chciały, a robiły jakby na złość. Chętnie nadstawiały się oponom najostrzejszymi krawędziami, a pokonane strzelały w odwecie na wszystkie strony albo odczołgiwały taktycznie, żeby zaatakować w innym miejscu. Zwłaszcza rowerzyści byli bezradni. Nawet trawiaste pobocza roiły się od wrednych przeszkód kłujących boleśnie i zawsze skierowanych grotami w górę.
Nauczyciel wrócił z miasta na drugi dzień po wielkiej zmianie. Jako cyklista z zamiłowania i wyboru jęknął na widok drogi bielącej się uprzykrzoną materią. Lubił ten trakt piaszczysty w suszę i płynący strumieniem po ulewach. Płaskie polne kamienie, ułożone sto lat temu, cieszyły kolorami i ciepłem uwielbianym przez jaszczurki. Podzielił się tą opinią z pierwszym napotkanym człowiekiem, ale gospodarz zarzucił głową i uciekł z oczami w bok. Według niego "wreście jes traktowo droga, a to co wystaje to się uklepie".
Podobnego zdania byli inni mieszkańcy. Podnosili kamienie, ważyli w rękach i cmokali z uznaniem. Nauczyciel miał nadzieję, że przynajmniej miejscowa elita podzieli jego opinię. Pomylił się. Dyrektor szkoły, wychowany w tej gminie, piał nad decyzją wójta, a uwagi młodszego kolegi przyjął jak gorszący dowcip. Leśniczy radził, żeby kupić sobie terenówkę, a ksiądz, który właśnie sprawił sobie nową, nie tylko drogę pochwalił, ale jeszcze odczynił i pokropił. Bartek, największy gospodarz, nie znał sprawy, bo od świtu do nocy "robił karierę na gospodarce". Kiedy spytali go w niedzielę, co myśli o nowej drodze, odpowiedział swoim zwyczajem:
- No.
Nauczyciel musiał odtąd prowadzić swój rower prawie kilometr. Często towarzyszył mu Krzysiek, który bał się o opony swojej starej damki. Szli po chrzęszczącym podłożu i narzekali na gminę, wójta, radę, głupotę i cały ten "burdel". Nauczycielowi było trochę lżej, że ktoś jeszcze myśli podobnie, nawet jeśli wiedział, że Krzysiek całe życie mówił tak o wszystkich i o wszystkim. Na starą drogę też klął, ale już zapomniał, bo teraz do pomstowania był tłuczeń.
Nauczyciel daremnie wypatrywał jaszczurek, które mijał jeszcze kilka dni wcześniej, ufne i niepłochliwe. Kiedy doszli do końca drogi, spojrzał za siebie, podniósł kamyk i cisnął najdalej, jak umiał. Odruchowo policzył, ile razy podskoczył na sztucznym gołoborzu, i roześmiał się trochę niepoważnie. Krzysiek spojrzał na niego zaskoczony.
- Eee, somsiad! To trzea siadać i pisać motywację do gminy, żeby zrobiły jak się należy, a nie kaminiami rzucać na cały świat!
Chmural
Zauważył to od razu i bezbłędnie - jak lekarz raka skóry. Raziło obcością i budziło instynktowny strach. "Chmural" - mignęło mu w głowie bezsensowne słowo. Gdzieś już je słyszał, a może pokutowało z nierozwianym snem. Chmural - powtórzył na głos i zawstydził się, bo trafił akurat w rzadką chwilkę ciszy i przyciągnął pytające spojrzenia. Na szczęście Gidka zachłysnęła się pomarańczowym świństwem z supermarketu i przez parę sekund była w centrum nieuważnej uwagi. Zaraz potem wszyscy skierowali głowy na wschód. Zygmunt myślał, że też to zauważyli, ale oni tylko podążyli za hukiem wywołanym nie wiadomo przez co. Samolot, a może oponę. Nigdy nie chciało im się dociekać. Przyzwyczaili się.
Po ataku kaszlu, który obnażył stan jej zaawansowania w paleniu, Gidka odzyskała głos i nieco jeszcze mutacyjnie kontynuowała opis ślimaków w sałacie. Upierała się, że to inne niż u Grażyny.
- Taa, u ciebie by były inne, a za siatką inne? - śmiała się Grażyna, pokazując swój zagonek po sąsiedzku.
- No, ale te twoje tak nie szkódzą! - broniła swego Gidka.
- A nie szkódzą! - żachnęła się Grażyna.
Rozmowa szła o krok przed nimi. Kacper siedział na stołku wędkarskim. Na przemian prostował się i pochylał. Nie przestając gadać, kobiety dziwiły się, jak stołek to wytrzymuje. Ale głośno nikt tego nie powiedział, nawet jego żona Gidka.
Kacper gapił się na brata z grymasem podobnym do uśmiechu. Zygmunt nie był pewien, czy ta mina nie jest zapożyczeniem z obrazu Van Gogha. Nie chciał przerywać snu na jawie, z którym było mu dobrze. Słońce wspaniale ustawiło się za chlustami jabłoni i wreszcie przestał przed nim uciekać. Chciał przekartkować w głowie wszystkie lata i wszystkie ogródki, ale nie dało się ich zebrać w jednej myśli.
Zaczął się zastanawiać, czego brakuje temu aktualnemu, ale odpuścił, czując, że wzrok brata jednak drgnął. Celnie pstryknął muchę, wyprostował się w swoim foteliku i wybrał odpowiednią minę na taki ruch. Pogadali chwilę o muchach i osach, że dużo mniej niż dawniej. Że dawniej by się tak spokojnie nie posiedziało w ogródku. No i zgodzili się, że pszczół prawie nie ma. Zygmunt celowo nie patrzył na wschód, chociaż zdawało mu się, że i tak widzi.
Weronika poszła zrobić kawę, a Gidka krzyknęła jeszcze za nią, że cukier jest teraz w szklanej szafce, bo mole.
Weronika odpowiedziała z pobłażliwym uśmiechem:
- Mama, już mi to sto razy mówiłaś.
Gidka słuchała Grażyny, otwierając paczkę papierosów.
- No, weź, przestań! Puszka z piwem na ślimaki? - śmiała się z niedowierzaniem.
Kacper poparł ją z zastrzeżeniem, że piwo musi być stare. Gidka skrzywiła się na jego słowa, ale zaraz usłyszała od Grażyny, że właśnie, że stare, i zaśmiała się, ale do Grażyny, nie do męża. Kacper przykuł się do ich rozmowy i czekał, aż któraś z nich przyzna mu rację. Doczekał się krótkiego zwrotu głowy Grażyny, zaraz związanej ponownie przez Gidkę, która dowodziła wyższości soli nad piwem. Na tym zastała je Weronika wracająca z tacą. Najpierw odpędzały osę, a zaraz przeszły ze znawstwem do ciasta. Zygmunt ni to chrząknął, ni jęknął. Pomyśleli, że znów jest nie całkiem z nimi.
Znieruchomiał z otwartymi oczami, co już było jawnym dowodem, że się nudzi i może wyśmiewa ich w duchu. Kacper jeszcze się ociągał z podobnym wnioskiem, ale i jego twarz odmieniała się powoli. Chociaż niewiele mógł się spodziewać od kobiecej koterii, odruchowo skręcił szyję w ich stronę. Na szczęście to najświeższe podejrzenie co do brata nie zdążyło się ściąć, bo pojawili się chłopcy.
Jak przystało na tradycyjnego wujka, Zygmunt wręczył im po śniadaniu identyczne banknoty i właśnie wrócili z pokaźnymi lodami. Żeby ich zobaczyć, musiał znów spojrzeć na wschód. Słabo nadawał się do rozpieszczania dzieci, ale może by się zdobył na uśmiech i jakieś standardowe pytanie, gdyby nie popielaty kołtun oblepiający dachy i sady nad większością miasteczka.
Wszyscy dorośli rzucili się dogadzać chłopcom. Gidka zrobiła im kanapeczki na "odsłodzenie", a Kacper wyłączył filtry w baseniku i zachęcał do kąpieli. Zachwycali się ich fryzurami, śmiali się z kłótni. Weronika dokumentowała zawzięcie. Gidka układała ich porzucone ubrania i strofowała Kacpra, że nie wyciągnął utopionych much. Chłopcy rozkręcali się. Wydawali bojowe okrzyki i walczyli z czerwonymi oczami. Chlapali dorosłych bez litości, a oni zaśmiewali się, ociekając wodą.
Śmiali się osobno do milczenia Zygmunta. Nie oczekiwali, że weźmie udział w zabawie, ale jego hipnotyczne oddalenie trwało już zbyt długo. Za każdym razem fundował im podobny spektakl. Ostatnio skończyło się sprzeczką i wcześniejszym pożegnaniem. Zanosiło się na powtórkę, bo Zygmunt nie odrywał oczu od nieba, na którym nie znajdowali nic niepokojącego. Gidka chrząknęła znacząco, a Weronika spytała wujka, czy idzie burza, i mrugnęła do rodziców i cioci. Zygmunt odwrócił się do nich. Ich kpiące oczy upewniły go, że są w zmowie.
Właśnie pożegnał stadko gołębi, które wpadło w ciemną kurzawę i już nie powróciło. Teraz z lękiem obserwował latawiec tracący raptownie pułap i pikujący żałośnie ze złamanym szkieletem. Uniósł palec, chcąc zwrócić ich uwagę na płaczliwe krzyki dziecka gdzieś niedaleko. Wszyscy nadstawili ucha i zaraz roześmiali się. Dla nich histerie wnuczka Grażyny były chlebem powszednim. Zygmunt nie zwrócił uwagi na ich śmieszki - zamarł, nie widząc ratusza i wieży kościelnej. Jego wzrok piął się w górę, śledząc postępy czarnego kłębowiska.
- To ziemia - wykrztusił wreszcie i spojrzał na nich, oczekując zrozumienia.
- Co ziemia? - spytali opryskliwie.
- Ziemia przegląda się w niebie, naprawdę nie widzicie? - wykrztusił dramatycznie.
- Aha, ziemia się przegląda w lustrze? I co tam widać? - spytała już zupełnie protekcjonalnie Gidka, wymieniając chytre spojrzenia z resztą. Chłopcy patrzyli na nich rozczarowani brakiem uwagi.
- Wszystko! Krzywdy, zbrodnie, niepamięć! Odsłonięte, wywrócone na nice. Widzę wyraźnie! A wy nie?
Odwrócili się i milczeli z mądrym zatroskaniem nad obłędem krewnego.
- Mamo, a co się stało wujkowi? - spytali chłopcy.
- Wujek widzi ziemię w niebie - oświadczyła z ostentacyjną powagą Weronika.
- Przecież ziemia jest tu, na dole! - krzyknęli rozbawieni. Młodszy patrzył w niebo i zastanawiał się chwilę, ale zaraz został przez brata wciągnięty pod wodę.
- Tak, chłopaki, macie rację - odpowiedziała Gidka i razem z innymi prowadziła wzrokową inwentaryzację ogródka i jego ziemskich przyjemności, którymi tak głupio pogardzał Zygmunt.
A on niemal czuł na plecach ciężar ziemistego monstrum. Wreszcie uniósł wzrok i uśmiechnął się. Nie radośnie, ale już z otuchą. Jasna smuga po samolocie zakreśliła południk dzielący nieboskłon. Czerń zdawała się respektować tę demarkację - błękit przed linią pozostał nietknięty.
Zygmunt poderwał się i zrobił zamaszysty gest podziału, który dawał mu jakie-takie poczucie oparcia. Dla niego był to tylko ruch ręki - dla nich ostateczny dowód. Spojrzał na nich i zobaczył uzgodniony werdykt w swojej sprawie. Coś pierwotnego ukąsiło go w środku i nie dało się rozetrzeć, bolało. Uświadomił sobie, że na dziś stracił z nimi resztkę kontaktu.
Spróbował jeszcze ratować pozory. Spytał, o czym mówili przed chwilą, ale puścili pytanie mimo uszu i wrócili do kibicowania chłopcom w bitwie morskiej. On też przyglądał się jej kilka minut, nagle wstał i zaczął ich żegnać. Zapewniał, że weekend był fajny, i nawet przyjął ze śmiechem chlust wody na marynarkę. Pomachał zza szyby samochodu i, wyjeżdżając na drogę, zobaczył ich ostatni raz, małych i niewinnych na tle koszmaru. Przygiął lusterko wsteczne i przez resztę podróży starał się patrzeć tylko przed siebie. Dopiero sto kilometrów dalej, już ze swojego balkonu, z ulgą zauważył, że nadciąga zwyczajna letnia burza.
Nie śpij, bo okradną
Otworzyłem oczy i długo upewniałem się, że już nie śpię.
- Co to jest?! - spytałem szorstko Grześka.
Poruszył się w foteliku turystycznym.
- A, to mój jedynak - Dareczek. Robi quada. Zmyślny, co nie?
Próbowałem przeczekać cykliczne natarcia rozrusznika. Darek odwrócił się na chwilę - łudząco podobny do ojca. Nie patrzył na nas. Jego czerwona twarz szukała natchnienia do zmagań z maszyną.
- Siodło od ciągnika - tłumaczył Grzesiek - koła od starego busa, drzwi znalazł na szrocie. Motor też. Niezły agent.
Szukałem czegoś bliskiego na zdeptanym podwórzu, zawalonym hałdami śmieci. Przeniosłem wzrok dalej, gdzie płynął strumień. Był tam ciągle, ale stracił wszystkie dawne kolory - zrobił się szary, podobnie jak piasek na brzegu. Schodził do niego splot kolein zabarwionych olejem. Całość piekła się w słońcu, którego nie mogły powstrzymać sczerniałe pnie po jesionach.
- Słuchaj, a gdzie są Biba i Boba? - rozglądałem się bezradnie.
- Jakie bobo... A, te sierściuchy? - machnął ręką. - Nie pamiętam. Pałętały się po podwórku i chyba se poszły gdzieś w końcu.
- Jak to, poszły?! - prawie krzyknąłem. - Przecież one sobie nie dadzą rady!
- No, polazły gdzieś, nie wiem, człowieku, za ogony nie będę trzymał! - obruszył się, tracąc resztkę fałszywej dobroduszności.
- Na pewno nie dadzą sobie rady - powiedziałem do siebie.
- O, tera mamy takiego budrysa! - zatrząsnął się śmiechem razem z fotelikiem, który wypełniał szczelnie.
Z domu wyszła kobieta w pomarszczonych szortach i koszulce, za ciasnej na pofałdowane zbocze jej brzucha. Na najwygodniejszej wydmie spoczywał przytrzymywany jedną ręką stroik z kokardek i wstążek. Że był to pies, powiadomiły mnie złe oczka i wysokie częstotliwości zajadłego szczekania.
- Jak ma na imię? - spytałem, żeby zatrzymać w sobie wybuch.
- Chico - odpowiedziała chętnie kobieta, wpatrzona z uwielbieniem w ruchliwą figurkę.
Pocałowała psa i zaciągnęła się papierosem z drugiej dłoni. Dziamgotała "Czikusiowi" wyznania miłosne, zachwycona jego nieprzejednaną złością. Prychnęła na głupotę męża, który wyciągnął do niego rękę z kawałkiem słoniny i zżymał się na wyrafinowany smak pieska.
Wrócił do swojego zajęcia. Nie zauważyłem wcześniej, że kroił słoninę i wrzucał do ogromnej patelni, która właśnie się przepełniała.
- A gdzie są oni?! - krzyknąłem nagle, przerażony, że zapomniałem.
- Gdzie mają być? - wzruszył ramionami.
Rozejrzałem się po werandzie. Ledwie przypominała tę dawną, pachnącą kwiatami i drewnem, ale w zakamarkach między stertami rupieci dostrzegłem ulubione sandały pani Wandy, fajkę Profesora, okulary Ludwika, płaszczyk Hani...
- Jest inteligjencja, śpi sobie - wycedził, ubijając dłonią hałdę słoniny.
- Śpi? Co ty mówisz?
- No, śpi. I pies ich... Piesek udany, co nie? - próbował zagadać wpadkę.
- Słuchaj, dlaczego ty tak mówisz? Przecież cię przygarnęli. Biedny byłeś. Przygarnęli, pomogli...
- No, niby tak - ociągał się. - Tylko że to było dawno...
- Ale było! - powiedziałem twardo.
- Ale dawno! - powtórzył i przytrzymał na mnie ciężkie spojrzenie.
- Długo gniłeś - dodał. - Nawet my się zastanawiali, czy jeszcze się przeckniesz.
- To nasze miejsce - powiedziałem i skrzywiłem się na rzężenie silnika.
Chyba zastanawiał się, co odpowiedzieć, ale ożywił się i patrzył w kierunku drogi. Zbliżał się stamtąd szum i dudnienie bitowych dźwięków.
- To Piotruś z kolegami - zaświszczał uradowany. - Piotruś, kumpel Dareczka! - dorzucił, zniesmaczony moją rezerwą.
- Wiesz co? - zatroskał się fałszywie. - Ty lepiej udawaj, że kimiesz. Na śpiku to może cię zdzierżą, ale jak się będziesz rzucał w oczy, to może być różnie.
Posłuchałem go. Z zamkniętymi oczami łatwiej znosiłem świat ukradziony.
Hania, nadwrażliwa, nieco egzaltowana, ciągle niesiona przez muzykę. To ona najczęściej przytulała Bibę. Pani Wanda głaskała Bobę, nieco machinalnie, bo rósł w niej kolejny wiersz. Nigdy potem się go nie komentowało, tylko uzgadniało. Ludwik nie przestawał się śmiać, nawet gdy rysował, ale raz słyszałem, jak płakał w nocy. Profesor martwił się. Mówił, co trzeba zrobić i dlaczego się nie da.
Otworzyłem oczy. Na podwórze wjechał z efektownym wirażem duży samochód. Młodzi mężczyźni w dresach wyskakiwali wprost w tuman kurzu. Zaśmiewali się z udanego bączka. Spoważnieli, napotykając moje spojrzenie. W milczeniu porozumieli się i przyjęli bojowe postawy.
Wstałem i zrobiłem kilka kroków w ich stronę. Usłyszałem szelest i obejrzałem się. To Ludwik odrzucił koc, którym go przykryto, i przeciągał się, imitując kocie miny. Pani Wanda i Profesor też odgrzebywali się spod stosu zetlałych płaszczy. Jeden z nich oglądała zdruzgotana Hania.
Minąłem osiłków - nieco zbitych z tropu - i szybkim krokiem szedłem w stronę, gdzie zdawało mi się, że słyszę Bibę i Bobę. W sąsiednim obejściu, równie zabałaganionym, zobaczyłem je uwiązane do haka w ścianie. Zasztyletowałem wzrokiem faceta, który chciał mnie powstrzymać, i rozerwałem sznurki uwiązane ciasno na ich szyjach.
Przywitaliśmy się krótko i biegiem wróciliśmy na nasze podwórze. Biba i Boba szalały między naszą piątką, opowiadając swój ból, ulgę i radość. Nagle zatrzymały się odmienione. Obejrzały się na nas i ruszyły w kierunku kolegów Darka makabrycznie powolnym krokiem "strasznego psa", ćwiczonym w czasie zabaw, ale teraz naprawdę zjeżone, z odsłoniętymi kłami i dzikimi oczami.
Spojrzeliśmy po sobie. My też wyglądaliśmy i strasznie, i śmiesznie. Profesor, z ciężką księgą w obu dłoniach i w wytartej, długiej todze, zdawał się sunąć nad ziemią. Reszta podążała za nim jak etruska procesja maszkar: pani Wanda ze wzniesionym piórem, Ludwik z ołówkiem trzymanym "na kiziora", Hania podzwaniająca profesorskim łańcuchem do taktu odmierzanego w jej głowie. Ktoś rzucił mi wskaźnik i nakazano gestem asekurowanie z flanki.
Biba i Boba doskonale czuły mobilizację. Były już bardzo blisko przeciwników, wypełniając ciszę głębokim gulgotem z gardeł. Nagle samochód zahuśtał się od pospiesznej rejterady. Wierzgnął wszystkimi kołami naraz i oddalił się w tornadzie brudnego piasku.
Grzesiek stał przerażony za kolumną, zasłaniając się fotelikiem. Z głębi domu dobiegały histeryczne wrzaski jego żony, wymieszane z jazgotem pieska.
- Do wieczora chyba się spakujecie? - spytała sucho pani Wanda, nawet na niego nie patrząc.
Poszliśmy za nią nad strumyk. Ludwik komicznie ubolewał nad płaszczykiem Hani. Wyskubywał luźne nitki, wysyłał je w powietrze dmuchnięciem i biadał:
- Ajajaj, taki płaszcz, taki piękny płaszcz...
Ona otarła łzę, ale już się śmiała. Profesor masował zdrętwiałe dłonie i pantomimicznie wyjaśniał, co nas czeka w najbliższych dniach. Zabraliśmy się za porządki, w asyście Biby i Boby, które pomagały jak umiały, co rusz żądając od nas potwierdzenia, że już po wszystkim.
Zastygły w oczekiwaniu, kiedy niechlujnie spakowany pickup Grześka ruszył ciężko w kierunku drogi, niewidocznej stąd, ale obecnej niemilknącym łomotem. Pani Wanda patrzyła za nimi i zastanawiała się nad czymś z zaciętą miną. Jeszcze tego dnia, na jej życzenie, zrobiliśmy drewniany szlaban na granicy posesji.
Niewiele mówiliśmy przez następny tydzień. Wieczorami panie moczyły stopy w balii, a my z dyskretną dumą weteranów oglądaliśmy nowe guzy i odciski.
W dniu, który wydał nam się dobry na święto, zasiedliśmy jak dawniej na uprzątniętej werandzie i patrzyliśmy na harce psów w ogrodzie. Hania opowiadała o dziczkach, które odbiły ze ściętych klonów, a pani Wanda pochwaliła się, że lada chwila przyjadą zamówione donice. Śmialiśmy się z dowcipów Ludwika, chociaż nikt ich teraz nie słuchał uważnie.
Profesor sumował coś samotnie i od czasu do czasu zerkał na nas, jakby obawiając się, że słyszymy jego myśli. A my ciągle nie mogliśmy się nadziwić, jak dobrze zaczyna się wszystko od zera. W oddali strumień połyskiwał słońcem, wciąż jeszcze wysokim i gorącym.
